O długim życiu w zdrowiu z dr n. med. Karoliną Karabin

Anna Gudan, dietetyk kliniczny i doktorantka badająca posty, ketozę i mikrobiom. Rozmowa o tym, czym jest ketoza i jakie są jej rodzaje. Omówione mechanizmy biologiczne jak mTOR, AMPK, autofagia. Różne schematy postów przerywanych i time‑restricted eating. Kiedy keto lub posty mogą pomagać, a kto powinien zachować ostrożność.

Genetyka to chyba jedna z najprężniej rozwijających się dziedzin naukowych, która ma ogromy potencjał wdrożeniowych jeśli chodzi o diagnostykę laboratoryjną. W naszym materiale genetycznych znajduje się pełna instrukcja jak ma być zbudowany nasz organizm i jak powinna funkcjonować każda komórka naszego ciała. Dlatego geny mogą wpływać na to czy zachorujemy na choroby cywilizacyjne lub wpływać na to jak zareagujemy na leki. Gość: dr n. med. Katarzyna Reszka – diagnosta laboratoryjny ze specjalizacją z laboratoryjnej genetyki medycznej. Kasia pracuje aktualnie w Instytucie Genetyki i Immunologii GENIM w Lublinie, gdzie pełni rolę zastępcy kierownika laboratorium. W Instytucie zajmuje się m. in. wykonywaniem badań czynników predykcyjnych, których wykrycie pozwala zakwalifikować chorych na nowotwory do innowacyjnych terapii onkologicznych w ramach programów lekowych oraz badań klinicznych. Oprócz genetyki, drugą jej pasją jest fitness. Od 2015 roku jest czynnym instruktorem i prowadzi zajęcia grupowe. Ponadto Kasia stara się odżywiać wegańsko, zwraca uwagę na to co kupuje, nie marnuje jedzenia, naprawia co się da, bo uważa że małe kroczki w dbaniu o planetę sumują się dając duży efekt. Kasię znajdziecie na instagramie pod nickiem @w_krainie_genetyki, gdzie próbuje przybliżyć zagadnienia z niełatwej dziedziny jaką jest genetyka. W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Czym jest kod genetyczny i jak działa? Czy możemy dziedziczyć poglądy polityczne? Czy faktycznie bliźnięta jednojajowe są identyczne genetycznie? Czym jest mutacja genetyczna i dlaczego powstaje? Czym są „strażnicy genomu”? Dlaczego mutacje genów BRCA1/2 predysponują do nowotworów? Jakie badanie powinny wykonać osoby z obciążeniem genetycznych nowotworów? Czy mężczyźni mogą zachorować na raka piersi? Czym są choroby rzadkie? Czy spożycie bobu może powodować rozpad krwinek czerwonych? Jak działają terapie genowe? Czy w naszym genomie „żyją„ wirusy? Czy istnieje „gen otyłości”? Lista publikacji o których wspominamy w podcaście: Nowotwory płuca i klatki piersiowej Wybrane zagadnienia. W gabinecie lekarza specjalisty. Onkologia. P. Krawczyk. PZWL 2021 Krawczyk P. i Kałakucka K. Aktualizacja danych dotyczących skuteczności odwracalnych inhibitorów kinazy tyrozynowej EGFR u chorych na NDRP z mutacjami aktywującymi genu EGFR z uwzględnieniem częstych i rzadkich mutacji. NOWOTWORY Journal of Oncology 2014; 64, 6: 504–510 Raport dotyczący badań genetycznych w Polsce: http://sanitas.sanok.pl/2023/06/26/nowy-raport-sanitasu-badania-genetyczne-w-polsce/ Siponimod: https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/mayzent-epar-medicine-overview_pl.pdf Sąsiadek M.M. i wsp. Genetyka i Onkologia (część 1). Podstawy medycyny personalizowanej w onkologii opartej na badaniach genetycznych. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego NOWOTWORY 2020, 5, 4;193–199. Doraczyńska-Kowalik A. i wsp. Genetyka i Onkologia (część 2). Podstawy medycyny personalizowanej w leczeniu raka piersi i jajnika). Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego NOWOTWORY 2020, 5, 5; 255–272. Genetyka medyczna i molekularne pod red. Bal J. PWN 2017 Zawadzka M. i Pachulska-Wieczorek K. Na dobre i na złe: rola endogennych retroelementów u człowieka. Postępy Biochemii 2019, 65 (3); 217-223.

Bezglutenowa, bezlaktozowa, bezmleczna, bezmięsna to tylko przykłady diet eliminacyjnych, które zyskują coraz większą popularność wśród Polaków. Medycznym wskazaniem do eliminacji określonych produktów spożywczych są przed wszystkim alergie i nietolerancje pokarmowe, a także choroby przewodu pokarmowego jak zespół jelita nadwrażliwego, SIBO czy celiakia. Jednak coraz więcej osób wyklucza różne pokarmy ze swoje diety aby wyeliminować objawy takie wzdęcia, biegunki lub wręcz zatrzymać postąp choroby. Jednak czy w każdym przypadku jest to słuszne? Gość: mgr Joanna Rojkowicz – dietetyk kliniczny, specjalistka od diet eliminacyjnych. Na co dzień współpracuje z osobami cierpiącymi na zespół jelita drażliwego, SIBO, choroby zapalne jelit i inne zaburzenia związane z przewodem pokarmowym. Oprócz tego Asia jest autorką szkoleń i e-booków z zakresu chorób układu pokarmowego i mikrobioty jelitowej. Asię znajdziecie na instagramie pod nickiem @love_fodmap oraz stronie internetowej: www.joannarojkowicz.pl W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Co to są diety eliminacyjne i kiedy je stosujemy? Czym różni się alergia od nietolerancji pokarmowej? Czym jest nietolerancja laktozy i histaminy? Czym jest mikrobiota jelitowa i jak wpływa na nasze zdrowie? Czym jest dieta low FODMAP? Czy diety eliminacyjne są niebezpieczne? Co możemy zrobić, żeby zmniejszyć ryzyko skutków ubocznych diet eliminacyjnych? Jakie są najczęściej popełniane błędy na dietach eliminacyjnych? Czy musimy eliminować gluten i nabiał w chorobach autoimmunologicznych? Czym jest efekt placebo i nocebo? Czym jest mimikra molekularna? Czy osoby z chorobami tarczycy powinny unikać goitrogenów? Lista publikacji o których wspominamy w podcaście: Vernia P. i wsp. Diagnosis of lactose intolerance and the "nocebo" effect: the role of negative expectations. Dig Liver Dis. 2010 Sep;42(9):616-9. Petroski W. i Minich D.M. Is There Such a Thing as “Anti-Nutrients”? A Narrative Review of Perceived Problematic Plant Compounds. Nutrients. 2020 Oct; 12(10): 2929. Moosavian S.P. i wsp. Effects of dairy products consumption on inflammatory biomarkers among adults: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2020 Jun 9;30(6):872-888. Cavero-Redondo I. i wsp. Milk and Dairy Product Consumption and Risk of Mortality: An Overview of Systematic Reviews and Meta-Analyses. Adv Nutr. 2019 May 1;10(suppl_2):S97-S104. Soedamah-Muthu S.S. i de Goede J. Dairy Consumption and Cardiometabolic Diseases: Systematic Review and Updated Meta-Analyses of Prospective Cohort Studies. Curr Nutr Rep. 2018 Dec;7(4):171-182. Gao D. i wsp. Dairy products consumption and risk of type 2 diabetes: systematic review and dose-response meta-analysis. PLoS One. 2013 Sep 27;8(9):e73965. Companys J. i wsp. Fermented dairy foods rich in probiotics and cardiometabolic risk factors: a narrative review from prospective cohort studies. Crit Rev Food Sci Nutr. 2021;61(12):1966-1975. Van Buiten Ch. i Elias R.J. Gliadin Sequestration as a Novel Therapy for Celiac Disease: A Prospective Application for Polyphenols. Int J Mol Sci. 2021 Jan 8;22(2):595. Calabriso N. i wsp. Non-Celiac Gluten Sensitivity and Protective Role of Dietary Polyphenols. Nutrients. 2022 Jul; 14(13): 2679. Pi X. i wsp. A review on polyphenols and their potential application to reduce food allergenicity. Crit Rev Food Sci Nutr. 2022 May 23;1-18. Camilleri M. Leaky gut: mechanisms, measurement and clinical implications in humans. Gut. 2019 Aug;68(8):1516-1526. Lerner A. i Matthias T. Changes in intestinal tight junction permeability associated with industrial food additives explain the rising incidence of autoimmune disease. Autoimmun Rev. 2015 Jun;14(6):479-89. Ihnatowicz P. i wsp. The importance of gluten exclusion in the management of Hashimoto's thyroiditis. Ann Agric Environ Med. 2021 Dec 29;28(4):558-568.

Dr Maciej Duczyński — fizjoterapeuta i student osteopatii specjalizujący się w terapii manualnej i elektrostymulacji nerwu błędnego. Rozmowa o anatomii i roli nerwu błędnego w regulacji zapalenia i pracy narządów. Omówione metody stymulacji, zastosowania w chorobach autoimmunologicznych i depresji. Porady dotyczące stylu życia wspierającego funkcję vagusa.

Medycyna stylu życia to nowa, rozwijająca się gałąź medycyny u której podstaw leży styl życia, który pełni kluczową rolę w profilaktyce i leczeniu chorób. Warto dodać, że jest to część medycyny konwencjonalnej, opartej o badania naukowe i kliniczne. Medycyna stylu życia patrzy na pacjenta przez pryzmat – aktywności fizycznej, tego co je, jak śpi, jak reaguje na stres, jakie ma relacje z otoczeniem. Celem lekarz medycyny stylu życia jest w oparciu o strategie oparte na dowodach, pomóc mu wdrożyć trwale zdrowotnie nawyki, a tym samym wydłużyć jego życie w zdrowiu. Gość: dr n. med. Joanna Ludwikowska – specjalistka Radiologii i Diagnostyki Obrazowej oraz certyfikowany lekarzem Medycyny Stylu Życia amerykańskiego International Board of Lifestyle Medicine. Ponadto Asia ukończyła certyfikowany kurs Mindfulness. Asia z pacjentami pracuje indywidualnie w nurcie psychologii pozytywnej. Jej misją jest pokazanie ścieżki do zdrowia, energii oraz równowagi psychicznej i fizycznej w oparciu o dowody naukowe. Asię znajdziecie na instagramie pod nickiem @dr_joanka oraz stronie internetowej: www.drjoanka.pl  W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Czym jest medycyna stylu życia? Czym są filary medycyny stylu życia? Jakim chorobom możemy zapobiegać poprzez styl życia? Czym się różni medycyna stylu życia od medycyny funkcjonalnej i biohackingu? Dlaczego w dzisiejszych czasach nie możemy się porządnie wyspać? Jak opanować stres na co dzień życia? Czym jest Mindfulness i czy zmienia on strukturę naszego mózgu? Czym jest Shirin Yoku i jak wpływa na nasze zdrowie? Dlaczego sen jest ważny z punktu profilaktyki zdrowia? Dlaczego w dzisiejszych czasach nie możemy się porządnie wyspać? Jak opanować stres na co dzień życia?  Lista publikacji o których wspominamy w podcaście: Medycyna stylu życia.  Redakcja naukowa: Daniel Śliż, Artur Mamcarz, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2018 Antonelli M. i wsp. Effects of forest bathing (shinrin-yoku) on individual well-being: an umbrella review. Int J Environ Health Res. 2022 Aug;32(8):1842-1867. Kim H. i wsp. Effect of Forest Therapy for Menopausal Women with Insomnia. Int J Environ Res Public Health 2020, 17:18. Kim H. i wsp. An Exploratory Study on the Effects of Forest Therapy on Sleep Quality in Patients with Gastrointestinal Tract Cancers. Int J Environ Res Public Health 2019, 16:14. Lee I. i wsp. Effects of Forest Therapy on Depressive Symptoms among Adults: a Systematic Review. Int J Environ Res Public Health 2017, 14:3. White M.P. i wsp. Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Scientific Reports. 9 (1): 2019. Meredith GR. I wsp.. Minimum Time Dose in Nature to Positively Impact the Mental Health of College-Aged Students, and How to Measure It: a Scoping Review. Frontiers in Psychology 2019, 10:2942. Cappuccio F.P. i wsp. Sleep duration and all-cause mortality: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Sleep 2010 May;33(5):585-92. Sabia S. i wsp. Association of sleep duration in middle and old age with incidence of dementia. Nat Commun. 2021; 12: 2289 Garbarino S. i wsp. Role of sleep deprivation in immune-related disease risk and outcomes. Commun Biol. 2021 Nov 18;4(1):1304. Panda S. Śpij, jedz i ruszaj się zgodnie ze swoim rytmem okołodobowym. Wydawnictwo Feeria Łódź 2020. Hölzel B.K. i wsp. Mindfulness practice leads to increases in regional brain gray matter density. Psychiatry Res. 2011 Jan 30; 191(1): 36–43. Gotink R. A. i wsp. 8-week Mindfulness Based Stress Reduction induces brain changes similar to traditional long-term meditation practice - A systematic review. Brain Cogn. 2016 Oct; 108:32-41.

Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi, która z czasem prowadzi do poważnych konsekwencji jak uszkodzenie serca, naczyń krwionośnych, oczu, nerek i nerwów. Najczęstszą postacią jest cukrzyca typu 2, która ma przed wszystkim podłoże związane z nieprawidłowym stylem życia i jest typową chorobą cywilizacyjną. Częstość występowania cukrzycy z roku na rok rośnie na całym świecie. W 2018 roku w Polsce na cukrzycę było chorych prawie 3 mln dorosłych. Tymczasem dane te mogą być nieoszacowane, gdyż część osób nie wie, że ma cukrzycę lub ma tzw. stan przedcukrzycowy. Gość: Moim dzisiejszym gościem jest dr hab. n. med. Anna Jeznach-Steinhagen, naukowiec, dydaktyk, ale przede wszystkim praktykujący lekarz diabetolog. Pani doktor specjalizuje się w zaburzeniach metabolicznych ze szczególnym uwzględnieniem cukrzycy ciążowej oraz otyłości. Od ponad 20 lat jest zatrudniona w Zakładzie Dietetyki Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego jako wykładowca. Oprócz tego od wielu lat bierze czynny udział w pracach badawczych we współpracy z jednostkami naukowymi w całym kraju. Pani doktor pracuję w dwóch wiodących ośrodkach o trzecim, najwyższym stopniu referencyjności dla kobiet w ciąży z cukrzycą - Instytucie Matki i Dziecka oraz Szpitalu klinicznym im. ks. Anny Mazowieckiej przy ul. Karowa w Warszawie. Prowadzi również prywatną praktykę na warszawskim Ursynowie: https://www.poradniacukrzycowa.pl/ Ponadto popularyzuje wiedzę medyczną na swoim kanale na instagramie pod nickiem @dr.jeznach_diabetolog W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Dlaczego coraz więcej osób choruje na cukrzycę? Jakie są objawy cukrzycy? Jakie są rodzaje cukrzycy? Czy cukrzyca jest dziedziczna? Jakie badania warto wykonać aby rozpoznać stan przedcukrzycowy i/lub cukrzycę? Czym jest hemoglobina glikowana i kiedy ją wykonujemy? Czy warto badać insulinę na czczo? Jakie są normy dla insuliny? Czy insulinooporność to choroba i można ją zdiagnozować? Czym jest błędne koło insulinooporności? Czym jest wskaźnik HOMA i QUCKI? Czy insulinooporność jest przyczyną otyłości i trudności ze zmniejszeniem masy ciała? Czy kortyzol powoduje insulinooporność? Co możemy zrobić aby zmniejszyć ryzyko cukrzycy? Jak często występuje cukrzyca ciążowa? Czy cukrzyca wpływa na płodność? Jaki jest związek insuliny z chorobą Alzheimera? Jak aktualnie leczymy cukrzycę? Lista publikacji o których wspominamy w podcaście: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes https://pacjent.gov.pl/artykul/cukrzyca-w-liczbach Polskie Towarzystwo Diabetologiczne: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2023. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Curr. Top Diabetes, 2023; 3: 1–140 Galicia-Garcia U. i wsp.Pathophysiology of Type 2 Diabetes Mellitus. Int J Mol Sci. 2020 Aug 30;21(17):6275. Janoutová J. i wsp. Is Alzheimer's disease a type 3 diabetes? A review. Cent Eur J Public Health. 2022 Sep;30(3):139-143.

Grzyby to fascynujące organizmy, które nie należą ani do królestwa roślin ani do królestwa zwierząt. Przez długi czas uważano je za pokarm pozbawiony wartości odżywczych i ciężkostrawny. Jednak w ostatnim czasie grzyby stały się popularne, a nawet modne. Można powiedzieć, że na nowo odkrywamy ich właściwości prozdrowotne. Coraz więcej badań pokazuje, że grzyby są skarbnicą związków odżywczych oraz wielu interesujących substancji, które potencjalnie mogą wpływać na prewencję chorób cywilizacyjnych, a nawet zostać wykorzystane jako leki. Gość: Prof. dr hab. Bożena Muszyńska jest profesorem nauk medycznych i nauk o zdrowiu na Wydziale Farmaceutycznym Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, farmaceutką kliniczną, mykologiem i botanikiem. Od 34 lat skupia się na badaniu i promocji wartości terapeutycznej i dietetycznej grzybów. W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Jak różnorodne biologiczne są grzyby? Czy grzyby mogą być mięsożerne? Jaki jest największy grzyb (organizm) na świecie? Ile prawdy jest w serialach fabularnych o grzybach? Skąd wziął się pogląd, że grzyby nie mają żadnych wartości odżywczych? Jakie wyjątkowe substancje o potencjale prozdrowotne znajdziemy w grzybach? Czy grzyby są źródłem leków i w jakich chorobach mają potencjał leczniczy? Czy pieczarki są zdrowe? Czym jest ergotioneina i dlaczego jest taka ważna? Czy kordycepina jest lekiem przeciwnowotworowym? Czy istnieją wytyczne ile powinniśmy jeść grzybów? Czy grzyby zawierają prekursory „hormonu szczęścia”? W jakiej formie najlepiej jeść grzyby? Czy muchomory są jadalne? Jakie są „nietypowe” grzyby jadalne? Lista publikacji o których wspominamy w podcaście: Ba D.J. i wsp. Mushroom intake and depression: A population-based study using data from the US National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES), 2005-2016. J Affect Disord. 2021 Nov 1;294:686-692. Fijałkowska A. i wsp. Edible Mushrooms as a Potential Component of Dietary Interventions for Major Depressive Disorder. Foods. 2022 May 20;11(10):1489 Beelman R.B i wsp. Is ergothioneine a ‘longevity vitamin’ limited in the American diet? J Nutr Sci. 2020 Nov 11;9:e52. Apparoo Y. i wsp. Ergothioneine and its prospects as an anti-ageing compound. Exp Gerontol. 2022 Dec;170:111982. Lam-Sidun D. i wsp. Mushroom-Derived Medicine? Preclinical Studies Suggest Potential Benefits of Ergothioneine for Cardiometabolic Health. Int J Mol Sci. 2021 Mar 23;22(6):3246. Ey J. i wsp. Dietary sources and antioxidant effects of ergothioneine. J Agric Food Chem. 2007 Aug 8;55(16):6466-74. Jędrejko K.J. i wsp. Cordyceps militaris: An Overview of Its Chemical Constituents in Relation to Biological Activity. Foods. 2021 Oct 30;10(11):2634. Jędrejko K. i wsp. Effect of Cordyceps spp. and Cordycepin on Functions of Bones and Teeth and Related Processes: A Review. Molecules. 2022 Nov 24;27(23):8170.  Zięba P. i wsp. Culinary and Medicinal Mushrooms: Insight into Growing Technologies. Acta Mycologica 2020, 55, 2, 5526. Krakowska A. i wsp. Selected edible medicinal mushrooms from Pleurotus genus as an answer for human civilization diseases. Food Chem. 2020 Oct 15;327:127084. Włodarczyk A. i wsp.Pleurotus spp. Mycelia Enriched in Magnesium and Zinc Salts as a Potential Functional Food. Molecules. 2020 Dec 31;26(1):162. Kała K. i wsp. Fruiting bodies of selected edible mushrooms as a potential source of lovastatin. European Food Research and Technology 2020, 246,713–722. Kanał o grzybach o którym polecałyśmy w trakcie podcastu: https://www.youtube.com/@ytpaweligrzyby

Liczba zgonów z powodu chorób cywilizacyjnych wynikających z nieprawidłowego stylu życia nie zwalnia. Teoretycznie wszyscy już chyba wiemy jak zdrowo jeść, ile się ruszać i spać. Wiemy też, że powinniśmy dbać o odpoczynek i regulować naszą reakcję na stres. Jednak czy samo posiadanie takiej wiedzy jest wystarczające aby skutecznie zapobiegać chorobom cywilizacyjnym? Okazuje się, że tutaj kluczową rolę pełnią nasze nawyki, co w praktyce może okazać się dużo trudniejsze do wdrożenia niż posiadanie samej wiedzy na temat zdrowego stylu życia. Gość: mgr Magda Hajkiewicz-Mielniczuk – wykładowczyni akademicka, psycholożką, dietetyczka i psychodietetyczka. Zawodowo zajmuje się naprawianiem zepsutych relacji z jedzeniem. Pomaga wychodzić z błędnego koła odchudzania, uczy jak budować trwałe nawyki żywieniowe i promuje zdrowie psychiczne. Szkolenia Magdy można znaleźć w formie online na platformie Akademia Wiem Co Jem na stronie https://wiem-co-jem.pl/ Magda działa również na mediach społecznościach m. in. na instagramie pod nickiem @magda.wiemcojem W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Czym jest nawyk i z czego się składa? Jak budować zdrowe nawyki? Czy istnieje jedna metoda na zmianę nawyków? Dlaczego budowanie nowych nawyków w zakresie zdrowia nie jest takie proste?   Dlaczego nawyki powinniśmy zmieniać stopniowo?      Czym są zasoby i dlaczego potrzebujemy ich do budowania nawyków?   Co ma wspólnego jazda na nartach ze zmianą nawyków? Dlaczego automatyzmy są dużo prostsze w wykonaniu? Dlaczego w paście do zębów jest mentol? Czym jest teoria systemu gorącego i chłodnego? Czy nawyki są warunkowane w dzieciństwie? Dlaczego warto skupiać się na procesie a nie na efekcie? Kto osiąga sukcesy w długoterminowej redukcji masy ciała? Co to znaczy aktywne podejście do problemu? Jak wprowadzać nowe nawyki w „trudnych” okolicznościach? Dlaczego mężczyźni częściej chorują na choroby cywilizacyjne? Lista publikacji o których wspominamy w podcaście: Schnabel Ulrich “Sztuka leniuchowania. O szczęściu nic nie robienia.” Wydawnictwo MUZA S.A. 2018 Pega F. i wsp. Global, regional, and national burdens of ischemic heart disease and stroke attributable to exposure to long working hours for 194 countries, 2000-2016: A systematic analysis from the WHO/ILO Joint Estimates of the Work-related Burden of Disease and Injury. Environ Int. 2021 Sep;154:106595. Csikszentmihalyi Mihaly Flow. Stan przepływu. Wydawnictwo Feeria 2022 Elfhag K. i Rössner S. Who succeeds in maintaining weight loss? A conceptual review of factors associated with weight loss maintenance and weight regain. Obes Rev. 2005 Feb;6(1):67-85. Duhigg Charles Siła nawyku. Dom Wydawniczy PWN 2013 Kahneman Daniel Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym. Media Rodzina 2019 Roy F. Baumeister i John Tierney Willpower. Penguin LCC US 2012

Nowotwór to choroba, która budzi u wielu z nas przerażenie. Nic dziwnego, ponieważ nowotwory razem z chorobami sercowo-naczyniowymi są jednymi z głównych przyczyn zgonów na całym świecie. Najczęstsze nowotwory to rak piersi, jajnika, płuc, jelita grubego i prostaty. Szacuje się, że prawie 50% zgonów z powodu nowotworów na całym świecie jest spowodowanych czynnikami ryzyka, którym można zapobiec, takimi jak palenie tytoniu, czy picie alkoholu. Mimo wszystko nowotwory to bardzo zróżnicowana grupa chorób, która może być skutecznie leczona pod warunkiem, że choroba zostanie wykryty na wczesnym etapie. Ważną rolę w kontekście nowotworów pełni układ odpornościowy, gdyż jest on jak obosieczny miecz. Z jednej strony może niszczyć komórki nowotworowe, ale z drugiej może pomóc im rosnąć i rozprzestrzeniać się po organizmie. Gość: dr n. med. i n. o zdr. Tomasz Grzywa jest naukowcem i lekarzem (w trakcie rozmowy był studentem ostatniego roku kierunku lekarskiego). Rozprawę doktorską obronił jako najmłodsza osoba w Polsce, a także znaleźć się na liście „25 under 25” Forbes. Tomek prowadzi również kanał na Instagramie na którym popularyzuje naukę oraz opowiada o swojej codziennej pracy naukowej pod nickiem @dr.tomek.grzywa W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Jak zostać najmłodszym doktorem w Polsce? Jaką inną rolę pełnia czerwone krwinki oprócz transportu tlenu? Czym jest nowotwór i jak powstaje?     Jakie mamy rodzaje nowotworów? Jak powstają przerzuty nowotworowe?  Jaki jest jego związek z układem odpornościowym? Jak często w naszym organizmie powstają komórki nowotworowe? Czy receptą na pozbycie się nowotworu jest wywołanie choroby z autoagresji? Czym są przeciwciała monoklonalne? Jaki jest związek pomiędzy stanem zapalny a nowotworem Dlaczego nowotwór lubi nawracać? Dlaczego wciąż nie ma uniwersalnego leku na raka? Jak odkrywa się nowe leki na nowotwory? Na czym polega terapia CAR-T? Lista publikacji o których wspominamy w podcaście: Grzywa T.M. i wsp. The role of CD71+ erythroid cells in the regulation of the immune response. Pharmacol Ther. 2021 Dec;228:107927. Grzywa T.M. i wsp. Potent but transient immunosuppression of T-cells is a general feature of CD71+ erythroid cells. Commun Biol. 2021 Dec 10;4(1):1384. Elahi S. i wsp. Immunosuppressive CD71+ erythroid cells compromise neonatal host defence against infection. Nature. 2013 Dec 5;504(7478):158-62. Greten F.R. i Grivennikov S.I. Inflammation and Cancer: Triggers, Mechanisms and Consequences. Immunity. 2019 Jul 16;51(1):27-41. Denk D. i Greten F.R. Inflammation: the incubator of the tumor microenvironment. Trends Cancer. 2022 Nov;8(11):901-914. Immunologia pod red. prof. Bryniarski K. Edra Urban & Partner Wrocław 2020

Dieta bezglutenowa jest jedną z najpopularniejszych diet w ostatnich latach - stosują ją celebryci, piszą o niej kolorowe czasopisma i portale internetowe, a półki w księgarniach uginają się od poradników na temat diet bezglutenowych. Jednak ta moda ma swoje dobre i złe strony. Pozytywnym aspektem jest to, że celiakia – choroba której przyczyną jest gluten, przebiła się do społecznej świadomość. Celiakia to choroba glutenozależna, która do niedawna była postrzegana tylko jako choroba wieku dziecięcego, ale jak się okazuje rozpoznaje się ją także u dorosłym. W porównaniu z dziećmi u dorosłych mogą dominować objawy z poza przewodu pokarmowego, co może utrudniać rozpoznanie celiakii. Przypuszcza się, że wzrost wykrywalności przypadków celiakii jest częściowo wynikiem dostępu do coraz lepszych narzędzi diagnostycznych i częstszych badań przesiewowych u osób z grup ryzyka. Jednak mimo tak dużego postępu diagnostyka celiakii w niektórych przypadkach nie jest łatwa i może zająć nawet kilka lat! Gość: prof. dr hab. n. med. Bożena Cukrowska – pediatra i immunologiem. Pani Profesor kieruje Pracownią Immunologii w Instytucie "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie: https://www.czd.pl/strony/dzialalnosc-kliniczna/pracownie/pracownia-immunologii Posiada osiągnięcia związane z zastosowaniem probiotyków w leczeniu i profilaktyce alergii pokarmowej u dzieci oraz z wdrażaniem nowych metod diagnostycznych w gastroenterologii, hepatologii i onkologii dziecięcej. W odcinku znajdziesz odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Kiedy odkryto celiakię? Jak często występuje choroba? Jakie mamy formy nietolerancji glutenu poza celiakią i czym się one różnią? Dlaczego gluten szkodzi w celiakii? Jakie są oczywiste i nieoczywiste objawy celiakii? Kto jest w grupie ryzyka zachorowani na celiakię? Czy celiakia może być przyczyną przewlekłego zmęczenia? Jak aktualnie diagnozujemy celiakię? Jak wybrać odpowiednie badanie genetyczne w kierunku celiakii? Czego nie robić przed diagnostyką celiakii? Jaki jest związek zonuliny z celiakia? Lista publikacji o których wspominamy w podcaście:   Majsiak E. i wsp. Clinical Manifestation and Diagnostic Process of Celiac Disease in Poland—Comparison of Pediatric and Adult Patients in Retrospective Study. Nutrients 2022 Jan 23;14(3):491. Majsiak E. i wsp. The impact of symptoms on quality of life before and after diagnosis of coeliac disease: the results from a Polish population survey and comparison with the results fromthe United Kingdom. BMC Gastroenterol. 2021 Mar 4;21(1):99. Sowińska A. i wsp. Transcriptional and Ultrastructural Analyses Suggest Novel Insights into Epithelial Barrier Impairment in Celiac Disease. Cells 2020, 9(2), 516. Tye-Din J.A. i wsp. Celiac Disease: A Review of Current Concepts in Pathogenesis, Prevention, and Novel Therapies. Front Pediatr. 2018 Nov 21;6:350. Husby S. i wsp. European Society Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition guidelines for diagnosing coeliac disease 2020. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2020;70(1):141-56. Cukrowska B. Celiakia – zasady diagnostyki według nowych wytycznych ESPGHAN 2020. Pediatria Po Dyplomie kwiecień 2020. König J. i wsp. Randomized clinical trial: Effective gluten degradation by Aspergillus niger-derived enzyme in a complex meal setting.Sci Rep. 2017; 7: 13100.