Macro met Boot en Mujagić | BNR

De nieuwe inflatiecijfers voor Nederland zijn bekend en zijn met 13,6 procent aanzienlijk hoger dan het vorige record in maart, toen de inflatie ruim 11 procent was. Maar tot verbazing leidt het niet echt bij econoom en macro-economie-redacteur Marijn Jongsma van het FD.  'Het verbaast met niet in de zin dat het er eerst op leek dat de inflatie daalde omdat de gasprijs zich leek te stabiliseren, maar nu weer volledig door het dak gaat. Dat heeft alles te maken met het feit dat Moskou fysiek aan de gaskraan draait en steeds meer de toevoer terugdringt. Tegelijkertijd zijn overheden bezig met het opbouwen van voorraden. Meer vraag in de zomer zou je kunnen zeggen, en tegelijkertijd een heel krap aanbod. Daardoor schieten de prijzen alle kanten op, maar vooral omhoog.' Jongsma noemt de gasprijs als voorbeeld: 'De gasprijs gisteren was zo'n tien keer hoger dan een jaar geleden. Dat zijn toch ongekende stijgingen? En zolang die gasprijs blijft stijgen, gaat dus ook de inflatie mee. Zeker ook in landen waarbij gas heel erg belangrijk is in de energiemix, dus Nederland.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een hoge inflatie, een oplopende rente en misschien wel aan aankomende recessie verkeren centrale bankiers in een lastige positie, en zeker bij de ECB. 'Het probleem is dat ze heel weinig ruimte hebben om te manoeuvreren', zegt hoogleraar monetaire economie aan de Erasmus School of Economics Casper de Vries. 'Een van de weinige knoppen waar ze aan kunnen draaien, is wat van de langer lopende obligaties de ze hebben opgekocht op de markt te verkopen.' 'Er wordt over gesproken dat de ECB de korte rente moet verhogen, dat is het instrument dat ze hebben om inflatie te temmen', vervolgt De Vries. 'Maar de inflatie hier heeft een andere oorzaak dan in Amerika, dus dat zal niet eens zoveel effect hebben. Maar er zijn wel positieve effecten te verwachten van het verhogen van de lange rente. Dat kan de wisselkoers wat stutten, die werkt nu in ons nadeel omdat we daartegen de kosten van olie en gas afrekenen.' Bovendien zou het verhogen van de lange rente volgens De Vries aangeven dat de tijd van heel goedkoop geld lenen voor bij is. 'En het is wel belangrijk dat de ECB dat eens aangeeft. En het geeft ook aan dat de crisis waar we nu inzitten niet zomaar voorbij is, maar wat langer duurt.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De toespraak van Fed-president Jerome Powell tijdens Jackson Hole maakte nogal wat los, waarin hij zei blijvend in te zullen zetten op inflatiebestrijding en de 'teugels voorlopig niet te laten vieren'. Uitspraken die in de lijn der verwachting lagen van hoogleraar Banking & Finance Harald Benink van de Universiteit van Tilburg. Volgens Benink refereerde Powell terecht aan de lessen van de jaren 70, waarin er twee wereldwijde oliecrises plaatsvonden. 'Toen hebben centrale bankiers de inflatie te lang laten voortbestaan', aldus Benink. 'Daaruit ontstond een loon-prijsspiraal, en Powell heeft nu gezegd die fouten te willen vermijden. Anders wordt het des te moeilijker om de inflatie te reduceren.'    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hans Stegeman, Chief Investment Strategist van Triodos, ziet een nieuw dieptepunt voor Duitsland. 'De gfk-index, het consumentenvertrouwen, staat op -36,5. Dat is voor de derde maand achter elkaar een all time-dieptepunt.' En dat vindt Stegeman niet heel raar. 'In de Duitse economie is vooral angst voor de hoge energieprijzen, en dat is alle reden voor consumenten om heel bezorgd te zijn.' De angst in Frankrijk is ondertussen helemaal niet zo hoog. 'Die consumenten zijn onverwachts iets optimistischer dan vorige maand. Dat komt omdat zij zich minder zorgen hoeven te maken over de energieprijzen door de kerncentrales in het land. Ook is er een prijsregulering voor gas. Terwijl wij in Nederland kampioen zijn in marktwerking, zorgden ze in Frankrijk er direct voor dat de marktprijzen vastgelegd werden. Ze zijn daar toch een stuk centralistischer ingesteld', zo vindt Stegeman.  'Het is ook opmerkelijk dat Macron afgelopen week heel duidelijk liet weten dat het niet beter ging, en dat er meer maatregelen komen. Misschien is dit wel het beste, want een deel van het consumentenvertrouwen komt uit onzekerheid. En als je geen leuke boodschap geeft, maar wel duidelijk bent, dan kan dat helpen om mensen voor te bereiden. Dat zou vertrouwen kunnen geven', volgens Stegeman.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Menno Middeldorp, hoofdeconoom van RaboResearch, ziet dat China onder de groeidoelstelling zit. Ook het stimuleringspakket dat het land heeft gecreëerd ter waarde van 146 miljard euro zal de groei niet verder bevorderen, denkt de hoofdeconoom. 'Het is één procent van het bbp. Ze wilden eigenlijk dat de economie met 5 procent ging groeien. En ze koersen nu af op 3 procent, dus daar zit nog wel wat tussen.' Middeldorp noemt het 'pijnlijk' voor China. 'Het is één van de weinige jaren waarin ze de groeidoelstelling dreigen te missen. En het gebeurt precies nu er een groot partijcongres aanstaande is, waar Xi opnieuw benoemd hoopt te worden.' Middeldorp heeft ook weinig hoop in het stimuleringspakket. 'Het is de vraag of die één procent het gaat doen en of het op de juiste manier wordt gedaan. Iedere keer dat de groei tegenviel, hebben ze de schulden opgebouwd, de infrastructuur gedreven en stimuleringspakketten gemaakt. Dat leidt tot hele hoge schuldniveaus.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

ABN Amro-econoom Piet Rietman schrikt van het aantal mensen dat met armoede te maken krijgt, als het kabinet niet ingrijpt. In de Macro-Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau staat dat 1,3 miljoen mensen met financiële malaise te maken krijgen. 'Dat is schrikken. Afgelopen jaar waren het nog minder dan een miljoen mensen die onder de armoedegrens leefden. Komend jaar zullen dat 1,3 miljoen mensen zijn.' Rietman benadrukt dat het nog ergens kan uitvallen. 'Hierbij is geen rekening gehouden met de hogere energierekeningen. Reken je die erbij, dan zullen het bijna 1,5 miljoen mensen zijn die onder de armoedegrens zitten.'  Ondertussen wil de Tweede Kamer ook dat het CPB met een stresstest gaat komen, om te kijken hoe goed huishoudens bestand zijn tegen financiële tegenvallers. 'De huidige stresstest ging over de inflatiecijfers van maart. Dat lag toen rond de 5 procent. Nu zitten we gemiddeld over het hele jaar boven de 8 procent. Dus het is slim om die stresstest over te doen.'  Van het kabinet wordt er nu verwacht om maatregelen te nemen om de koopkracht van huishoudens te verbeteren. Dit jaar zou er volgens het kabinet niks meer kunnen gebeuren, maar volgend jaar zeker wel. Daar wordt dan ook druk over overlegd. Rietman heeft wel ideeën bij maatregelen die genomen kunnen worden. 'Op de korte termijn moet er een eenmalige transactie komen aan mensen die met betalingsproblemen zitten. Dat gaat met ongerichte maatregelen moeten gebeuren. Het moet snel, dus hoe sneller, hoe ongerichter', vindt Rietman. 'Hoe erg is het als mensen die geen hoge energierekening het ook zouden krijgen? Die mensen hebben misschien alsnog een laag inkomen, maar wel hele hoge uitgaven. Dan komt het als geroepen, denk ik.'  Maar ook wil Rietman dat er op de langere termijn maatregelen komen. In het kabinet en in de Tweede Kamer wordt er gedacht aan belastingmaatregelen. 'Lagere inkomsten- of loonbelasting wordt er gezegd. Ik denk dat er hetzelfde mee bedoeld wordt, maar je kan daarmee aan de kant van de werkgever of de werknemer verlagen. Daarnaast wordt er gerept over een hoger minimumloon', vertelt de econoom.  Rietman zet zijn vraagtekens bij de maatregelen waaraan gedacht wordt. 'Die lagere belasting is een paard achter de wagen spannen, vind ik. Werkgevers betalen lage lonen, vervolgens komen mensen niet rond en dan verlaag je de inkomstenbelasting. Maar dan heb je minder inkomsten voor je collectieve voorzieningen. Uiteindelijk verarmen we collectief omdat werkgevers minder betalen dan ze kunnen, gelet op de winsten. Dat is een verkeerde gang van zaken.'   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inkoopmanagersindexen van de Eurozone en Japan laten een gemixt beeld zien. Dat zegt Chief Investment Strategist bij Blackrock Lukas Daalder. 'De meevaller zat hem aan de industriële kant van Duitsland, die was wat hoger dan verwacht. Maar zelfs met dat lichtpuntje zit Duitsland nog in een krimpsituatie. Een heel negatief punt was met name de Britse maakindustrie. Daar zakte de index tot 46, dus echt zwaar in een krimpsituatie.' Volgens S&P Global is de samengestelde inkoopmanagersindex, die kijkt naar de bedrijvigheid in de industrie en dienstensector van de eurozone, deze maand afgenomen tot 49,2, van 49,9 een maand eerder. Een stand van 50 of meer duidt op groei, daaronder op krimp. 'Als je de trend van de afgelopen maanden erbij pakt, zie je dat er maar één richting is', aldus Daalder. 'Het gaat allemaal naar beneden. Niet alleen aan de industriële kant, maar ook de dienstenkant staat steeds verder onder druk. We zitten in een verzwakkende wereldconjunctuur.' De inkoopmanagersindexen lijken een negatiever beeld te schetsen dan economische cijfers die de afgelopen dagen werden gepubliceerd. 'Je ziet veel indicatoren die een tegenstrijdig geluid laten zien. Denk maar aan het consumentenvertrouwen dat zwaar onder druk staat en de consumptieve bestedingen die juist weer heel sterk zijn. Uiteenlopende indicatoren zijn vaak een indicatie dat je op een keerpunt zit. Het kan nooit zo zijn dat de inkoopmanagers alsmaar negatiever worden en de groei zich daar niks van aantrekt. Een van de twee heeft het bij het verkeerde einde, alleen het is nu nog te vroeg om te stellen welk van de twee. En ik vrees dat de inkoopmanagers het bij het rechte einde hebben.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De centrale bank van China heeft vandaag opnieuw de rente verlaagd. Het is de vierde belangrijke rente die de centrale bank in korte tijd verlaagt. Dat duidt erop dat de Chinese economie in zwaar weer verkeert en flink wat steun nodig heeft, aldus hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer Edin Mujagić. 'Dit is vaak hoe het begint. Op het moment dat je uit het niets vier belangrijke rentes verlaagt, zorg je voor een verwachting onder Chinezen en op de financiële markten dat dit het begin is van een reeks verlagingen. En dat werkt meteen door.'  De Chinese economie wordt momenteel vooral hard geraakt door het zero-covid beleid dat de Chinese overheid voert, wat inhoudt dat bij enkele positieve coronatests hele wijken of fabrieken op slot worden gegooid. 'De centrale bank probeert door het geld wat goedkoper te maken de investeringen en consumptie in het land aan te jagen', aldus Mujagić. 'Dat past ook in het beleid van China om voor economische groei meer afhankelijk te worden van eigen bestedingen in eigen land, en minder van verkoop van spullen naar Amerika en andere landen.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De koopkracht gaat met 6,8 omlaag, zo raamt het Centraal Planbureau. Het zou een historische daling zijn, maar verrassend allerminst. 'Helaas niet', stelt senior-econoom Bert Colijn van ING. 'En het lijkt erop dat het inderdaad daarop uit gaat komen. Die raming is voor 2022 en we zijn al een eind op weg in het jaar. Je kunt zelf ook wel uitrekenen dat op het moment dat de lonen maar stijgen met 2 à 3 procent en de inflatie tikt de tien procent aan, dan kun je je borst natmaken.' Maar, het is niet alleen maar kommer en kwel. Zo is er aardig wat economische groei vastgesteld in het tweede kwartaal, die veel experts niet aan zagen komen. Twee cijfers met twee heel erg verschillende betekenissen, hoe kan dat? 'Het voelt bijna hallucinant dat je een China-achtig groeicijfer presenteert over het tweede kwartaal en tegelijkertijd zo'n grimmig beeld van de economieontwikkeling hebben.' Colijn vervolgt: 'Dat komt eigenlijk omdat we in het tweede kwartaal gewoon nog corona hadden, en een groot gedeelte van de economie zat toentertijd nog op slot. Dus in het tweede kwartaal hebben we een enorme inhaalgroei meegemaakt, en de consumptie kreeg daar een grote boost van.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het inflatiepercentage in de Eurozone over 2022 is officieel vastgesteld op 8,9 procent, en dat is een getal dat op vele manieren te framen is aldus Chief Investment Strategist Hans Stegeman van Triodos Bank.Zo zou je het bijvoorbeeld kunnen framen als een nieuw record, denkt hij. 'Want het is ook een nieuw record', aldus Stegeman. 'Het is hoger dan de 8,1 procent van vorige maand. Ook de kerninflatie - de inflatie waar je naar kijkt als je de volatiele componenten eruit haalt - staat op 5,1 procent, en dat is ongekend hoog. Maar het is géén verrassing. Het is niet dat het hoger is dan markten hadden verwacht zoals in het Verenigd Koninkrijk, want je kan vaak wel enigszins uitrekenen wat alles doet.' Volgens Stegeman zit het daarom nog allemaal precies in lijn met wat iedereen verwacht had. Al heeft hij er wel een kanttekening bij. 'ECB-directielid Isabel Schnabel hield een toespraak waarbij ze zei dat de hoge inflatie mogelijk langer aanhoudt. En dat hebben markten minder verwacht, want iedereen ging ervan uit dat de piek nu ongeveer bereikt is. Daarna zou hij moeten dalen, maar daar ontstaat ook direct de twijfel.'See omnystudio.com/listener for privacy information.