Macro met Boot en Mujagić | BNR

Maar liefst twee seconden kon macro-econoom Edin Mujagić genieten van het 'goede nieuws' dat de inflatiecijfers vanuit de Verenigde Staten brachten. 'Naast die cijfers zagen we dat de prijzen in augustus iets hoger lagen ten opzichte van juli.' Een nare verrassing, zo betitelt hij het. 'En als je dan gaat kijken naar waar het aan ligt, wordt het een vreemd verhaal. De brandstofprijzen in Amerika bijvoorbeeld, die zijn heel erg belangrijk. Veel Amerikanen gebruiken hun auto elke dag en ze zien die prijs dus elke dag, dus als die prijzen dalen doet het iets met de stemming. En die prijzen zijn echt behoorlijk gedaald, en dat komt terug in de inflatiecijfers. Die werden naar beneden getrokken, maar er waren een hoop andere dingen die de balans weer gelijktrokken en dus duurder werden.' Volgens Mujagić zou dat geen problemen hebben opgeleverd als het zaken waren geweest als mobiele telefoons of iets dergelijks, goederen die niet iedere dag gekocht hoeven te worden, maar dat was niet het geval. 'Het ging hierbij om zorg, huisvesting en eten. Zaken waar je niet zonder kunt, en dat is zorgwekkend. Het betekent dat de 'inflatieolievlek' steeds groter wordt in de Amerikaanse economie.' En dat is een logisch gevolg denkt Mujagić, waarbij hij tevens stelt dat de financiële markten in een soort roes verkeerden. 'Ze dachten telkens dat de renteverhogingen van de Fed niet heel ver zouden gaan, 'omdat het mee zou vallen', maar dit cijfer maakt heel erg duidelijk dat het probleem steeds duidelijker voelbaar gaat worden en dat de kans groot is dat de Fed nog veel langer moet doorgaan met renteverhogingen.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Monetaire normalisering biedt kans om de eurozone substantieel te versterken. Dat schrijft economenvakblad ESB. Volgens Edin Mujagić van OHV Vermogensbeheer betekent dat één ding, ‘dat we ons met z'n allen bezighouden met de vraag hoe we dat schuldenprobleem moeten gaan oplossen'. ‘De schulden van lidstaten binnen de eurozone zijn te hoog, dat is een groot probleem geworden', zegt Mujagić.   Hij vervolgt: ‘Rabo-economen Wim Boonstra en Bas van Geffen hebben nu een poging gedaan om bij te dragen in deze discussie. Hun voorstel komt erop neer dat de ECB, die al heel veel schuldbewijzen heeft opgekocht van de eurolanden, hier een streep door zet waardoor het geld niet terugbetaald hoeft te worden. Het gaat om een substantieel deel, 25 tot 30 procent.'  Mujagić legt uit wat het idee daarachter is. 'Je lost dat schuldenprobleem voor een belangrijk deel op, en dan kun je doorgaan met het stimuleren van de economie, zonder dat je die molensteen om je nek hebt. Het probleem daarmee is dat je natuurlijk het gevaar loopt dat die landen de extra ruimte die nu aangeboden wordt, gewoon gebruiken om weer nieuwe schulden te gaan stapelen – als dit door zou gaan.’  Macro met Boot en Mujagić Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Tweede kamer begint vandaag met de behandeling van de nieuwe pensioenwet. Er zit volgens voorzichtige schattingen ruim 1500 miljard euro in de pot. De vraag waar het in de nieuwe wet om gaat is eigenlijk: hoe verdeel je de 1500 miljard? ‘Het concept eerlijk bestaat bijna niet’, stelt hoogleraar Ondernemingsfinanciering en Financiële Markten Arnoud Boot van de Universiteit van Amsterdam. ‘Niemand weet hoe je het geld dat is opgebouwd door een 32-jarige moet vergelijken met het geld van een 64-jarige. Een 64-jarige krijgt al snel pensioen en een 32-jarige heeft misschien minder opgebouwd, maar moet ook nog lang wachten. Dus hoe ga je dat verrekenen?’  We kunnen hier volgens de hoogleraar op twee manieren naar kijken. ‘Heel fundamenteel, en zeggen dat we verder moeten gaan studeren. Maar daar komen we niet uit. Dus er komt een arbitraire verdeelsleutel, en die arbitraire verdeelsleutel wordt daarop gebaseerd. De een wil een hoge rekenrente, de ander een lage rekenrente. Maar we weten niet wat de juiste is(…). Uiteindelijk draait het pensioen om de verdiencapaciteit van een land, en dat draait om de werkenden. Dus het enige wat belangrijk is in het pensioensysteem is niet die pot geld, maar hoeveel werkenden er zijn en hoe productief zij zijn ten opzichte van de gepensioneerden', aldus Boot.  Macro met Boot en Mujagić Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese Centrale Bank gooit de rentes met 0,75 procent omhoog in een historische stap om de torenhoge inflatie te bedwingen. Het is de grootste renteverhoging sinds de invoering van de euro, en het was een noodzakelijke verhoging denkt hoogleraar Ondernemingsfinanciering en Financiële Markten Arnoud Boot van de Universiteit van Amsterdam. 'Het kon niet anders', is zijn harde conclusie. 'De Europese economie loopt eigenlijk als een tierelier. Er is geen werkloosheid, er is geweldige inflatie, dus er rust een enorme druk op die economie. En dat moet verminderen. Daarvoor heb je het rente-instrument van de ECB.' Boot noemt tevens dat de situatie buitengewoon schadelijk is voor de economie. 'Zeker ook voor lagere inkomens, kijk hoe die in de problemen komen. De ECB móet wel op de rem trappen, ook voor hun eigen geloofwaardigheid.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als de ECB de rente met 75 basispunten verhoogt, is dat als het blussen van een bosbrand met een waterpistool. Dat zegt hoofdeconoom Edin Mujagić, van OHV Vermogensbeheer. Volgens Mujagić oogt het veel, maar is dat het niet met een inflatie van 9 procent. Wél is het een historische stap, de ECB nam deze welgeteld slechts éénmaal eerder in haar geschiedenis. 'Afgaan op de geluiden vanuit de ECB, zou alles minder dan 75 basispunten een grote teleurstelling zijn', zegt de hoofdeconoom. De hoogte is volgens hem echter niet het meest spannende dart er staat te gebeuren; belangrijk is wat voor hints de ECB gaat geven over welke vervolgstappen er nog genomen gaan worden. 'Je moet vandaag niet alleen die historische stap nemen, maar ook aangeven dat er hierna meer moet volgen.' En dat het niet uitkomt met het oog op de nakende recessie, dat moet volgens Mujagić voor lief worden genomen. Macro met Boot en Mujagić Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Edin Mujagić is lovend over de Nederlandse economie. 'We zijn stiekem een beetje Europees kampioen. Het Europese groeicijfer was beter dan in het eerste kwartaal, het was beter dan waar we op rekenden en van alle EU-landen had Nederland met 2,6 procent de hoogste groei in het tweede kwartaal.' In de hele EU groeide de economie met 0,8 procent, vergeleken met een kwartaal eerder. 'Om het in perspectief te plaatsen: in dezelfde periode kromp de Amerikaanse economie met 0,1 procent. Dat geeft aan hoe goed Europa het heeft gedaan.'  De econoom wijst erop dat hij kijkt naar kwartaal-op-kwartaalcijfers, en niet op jaarbasis. 'Door corona geeft dit een beter beeld van hoe het onderliggend gaat. Maar dit is wat je ziet als je door de achteruitkijkspiegel kijkt, maar je wil weten wat er door de voorruit te zien is. Dat ziet er toch minder hoopgevend uit', benadrukt Mujagić. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Econoom Edin Mujagić bestrijdt het idee dat de enorme inflatie alleen wordt veroorzaakt door de hoge energieprijzen. 'Wij economen hebben ook iets dat de kerninflatie heet. Daar halen we de energie- en voedselprijzen uit, omdat die vaak schommelen.' De econoom wijst erop dat die kerninflatie ook hoog staat. 'Die kwam ook uit op 5 procent, en in augustus vorig jaar was dat nog 1,6 procent.' Volgens Mujagić heeft de oorlog in Oekraïne wel degelijk effect op de inflatie, 'maar onderliggend is er wel meer aan de hand.' Mujagić wijst erop dat er over meerdere continenten al een hoge inflatie te zien was, sinds de zomer van 2021. Terwijl de Russische inval in Oekraïne pas begin dit jaar plaatsvond. 'Stel dat de gas-, olie- en stroomkosten nu constant blijven, dan zijn we nog steeds niet verlost van de hoge inflatie', zo waarschuwt hij.  De hoge inflatie zorgt ervoor dat er steeds meer vraag komt naar hogere lonen. Een maatregel kan dan zijn om lonen automatisch te indexeren met de inflatie. De econoom waarschuwt voor deze maatregel en meer ingrepen die de overheid wil doen, om de koopkracht te stutten. 'Als we door deze uitzonderlijke maatregelen contracten eenzijdig kunnen aanpassen, dan hak je met een bijl in het fundament van kapitalisme.'  Macro met Boot en Mujagić Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het heeft even geduurd om de macro-economische schoenen van voormalig BNR-economiecommentator Kees de Kort te kunnen vullen, maar met ingang van vandaag nemen economen Arnoud Boot en Edin Mujagić die verantwoordelijkheid op zich. Arnoud Boot schuift als eerste aan, en er is genoeg te bespreken. Men neme de krappe huizenmarkt en de wens om vaste contracten af te dwingen op de commerciële huurmarkt, om vervolgens de vraag te stellen of dat gewenst is. 'Mijn rol daarin is om dat te duiden, in plaats van alleen maar het feel good-beleid te bespreken. Het klinkt natuurlijk heel goed, zo'n vast contract. Dat iedereen kan kiezen wanneer hij of zij er zelf uit kan, maar in de tussentijd krijg je geen huurwoning meer.' Boot vervolgt: 'De huurmarkt is niet uit de hand gelopen door de korte contracten, maar omdat er niet genoeg huurwoningen zijn. En hoe ingewikkelder je het maakt om huurwoningen aan te bieden, hoe minder huurwoningen er zijn. De vraag is nu dus of het paard niet áchter de wagen wordt gespannen.' Hij durft zelfs met zekerheid te zeggen dat het feelgood-beleid van vaste contracten averechts zal uitpakken op de lange termijn. 'En dan heb ik het niet over de tijd dat wij allemaal met pensioen zijn, maar over drie tot vier jaar. Wat is er dan gewenst?' Macro met Boot en Mujagić Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Reikhalzend wordt er uitgekeken naar het rentebesluit van de Europese Centrale Bank van volgende week. Verwacht wordt er een flinke stap gezet gaat worden, de vraag is alleen nog of het gaat om 50 of 75 basispunten. En daarvoor kijkt de ECB vooral naar de nieuwe economische cijfers, legt Bert Colijn, senior econoom bij ING, uit. 'De inflatie is gigantisch hoog: in Nederland zitten we boven de 13 procent en in de Eurozone rond de 9 procent.' Ook wordt er gekeken naar hoe de economie draait. 'Het is niet zo dat de economie boven potentieel presteert. Dat hangt af van hoeveel mensen werken en of dat meer kan en of er genoeg geproduceerd wordt. Daarnaast zien we dat de consumptie nog lager is dan in 2019 en komen er tekenen dat de economie afkoelt. Het gaat al minder, en dan ga je de rente verhogen? Dat is het duivelse dilemma waar de ECB mee zit', aldus Colijn.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Piet Rietman, econoom bij ABN Amro, verwacht dat de koopkrachtmaatregelen die het kabinet voor 2023 gaan helpen. 'Maar de vraag is of het genoeg is. Wel zitten er maatregelen tussen die de pijn gaan verzachten voor lagere inkomens. Dat is ook waar de grootste pijn ligt door de inflatie.' Het kabinet heeft de afgelopen tijd flink onderhandeld over een koopkrachtpakket. Tot nu toe is uitgelekt dat er minstens 15 miljard euro wordt uitgegeven om de koopkracht te stutten. In het pakket zit onder meer een verhoging van het minimumloon van 10 procent. Daarnaast wordt er gesleuteld aan toeslagen en wordt de belasting op arbeid verlaagd. 'Dat is op zich goed. Maar hoe structureel en hoe gericht zijn deze maatregelen? Hebben we dan straks in 2023 niet weer zo'n debat waar dan weer koopkrachtreparaties nodig zijn?', zo vraagt Rietman zich af.  Rietman ziet dat Nederland al jaren achterloopt bij het verhogen van de inkomenspositie van Nederlanders. 'Die had al beter moeten zijn, zodat je af en toe een crisis aan kan. Nu komt er af en toe een crisis, en dan is de inkomenspositie niet goed. Dan krijg je deze koopkrachtreparaties, die vaak bestaan uit eenmalige toeslagen en lager tarief voor inkomstenbelastingen. Dat zijn noodmaatregelen, terwijl je er structureel voor kan zorgen dat mensen aan de onderkant van de markt beter verdienen', aldus Rietman.  See omnystudio.com/listener for privacy information.