Voorproevers

Testerep was een schiereiland dat tot de middeleeuwen voor de Belgische kust lag. Met aan het oostelijke uiteinde Oostende ('oost-einde'), Westende in het westen, en Middelkerke in het midden. Een team wetenschappers, waaronder archeologe Soetkin Vervust, doet onderzoek naar het verzwolgen schiereiland. Over dat onderzoek maakte Vincent Langouche de documentaire 'Testerep'. Hij wou nagaan hoe wij als mensen de wereld bekijken en bestuderen. Jacotte Brokken praat met Soetkin en Vincent.

Geen twijfel mogelijk dat technologie ons leven beter, rijker of vlotter maakt. Maar die smartwatch die je fitter maakt gaat misschien ook met je persoonlijke gegevens aan de haal, en voor elke slimme robot raakt misschien iemand z'n job kwijt. En welke keuzes maakt een zelfrijdende auto? In zijn boek 'Technologie twijfelt ook' behandelt Filip Van den Abeele ethische dilemma's die gepaard gaan met innovatie. Tim Verheyden legt hem enkele van die duivelse dilemma's voor.

Nele Marian is een van de eerste schrijvers van Afrikaanse afkomst in Europa. In de jaren dertig verscheen haar dichtbundel 'Poèmes et Chansons', waarin ze koloniaal onrecht beschrijft. Toch is haar naam amper bekend. Ze schreef in een tijd waarin Congolezen onderdrukt werden en vrouwelijke schrijvers nog vaak genegeerd. In het boek 'Congolina' reconstrueert Nadia Nsayi het leven van Nele Marian, en onderzoekt ze ook de parallellen met haar eigen leven. Ze is te gast bij Bruno Wyndaele.

Downton Abbey in Middelburg. Maartje Duin maakte een podcastreeks over de vriendschapsband tussen haar overgrootmoeder Marietje gravin van Lynden - Calkoen en de inwonende dienstbode Mina. Kan er wel sprake zijn van echte vriendschap, als er zo’n grote sociale ongelijkheid is? Maartje Duin vertelt aan Linde Merckpoel hoe ze het antwoord zocht in de dagboeken van haar overgrootmoeder. Een verhaal over vrouw zijn, klasse en onafhankelijkheid.

Wat maak je mee, als iemand die je graag ziet zich inlaat met kindermisbruik, fysiek of online? Als naaste van een pleger, heb je (ook) hulp nodig, die je niet altijd krijgt. In de podcastreeks ‘De dag die ik nooit meer vergeet’, getuigen Ilse en Katrien over hoe zij hiermee proberen om te gaan. Gelijkenissen met bestaande gebeurtenissen en/of personages berusten niét altijd op louter toeval.

Alles kan een mens gelukkig maken, maar we zijn toch zo graag ontevreden. Wetenschapsfilosoof Michael Vlerick zocht een antwoord op de vraag waarom we niet gelukkiger zijn. Ook niet als we daar alle redenen toe hebben. Onze evolutionaire erfenis zadelt ons blijkbaar op met een chronische ontevredenheid. In zijn boek 'Waarom we niet gelukkiger zijn' legt Vlerick uit wat we daar aan kunnen doen. Hij praat erover met Jacotte Brokken.

De beroemde 18de-eeuwse Ferrariskaart is een onschatbare bron van informatie over het pre-industriële Vlaanderen. Maar wie was die Ferraris? En waarom maakte hij een kaart? Karen De Coene verdiepte zich in het leven van Joseph Jean François de Ferraris en schreef een boek over hem met de passende titel: 'Carte Blanche. De diplomatie van Ferraris in een Europa in omwenteling'. Bruno Wyndaele sprak met haar.

De rondreizende expo 'Titanic the artifact exhibition' meert (opnieuw) aan in Brussel. Je kan er een historische sensatie beleven via voorwerpen die uit het wrak afkomstig zijn. Dirk Musschoot vertelt aan Annemie Peeters waarom de Titanic jong en oud blijft fascineren, hoe die objecten op de expo terechtkwamen en waarom wie dieper in de materie wil duiken naar Belfast of Halifax moet. De Titanic zelf ligt nog altijd op een bijna onbereikbare diepte, wat de verbeelding extra blijft prikkelen.

Ensor was niet alleen een geniaal schilder, maar ook schrijver en componist. Hij had een eigenzinnig gedacht over de politiek van zijn tijd, de rechtspraak, de geneeskunde. Daar getuigen zijn satirische tekeningen en schilderijen van. Ensorkenner Xavier Tricot beschrijft ze tot in de kleinste details in zijn boek ‘James Ensor, maestro’. Annemie Peeters praat met hem én met cabaretier Wouter Deprez, die in de huid van een 21e-eeuwse Ensor kruipt. (Was live vanop FAAR Festival in Oostende, 2024)

Wanneer onderzoeksjournalist Huib Modderkolk het doelwit wordt van een inlichtingenoperatie, gaat hij onderzoeken op welke manier het internet een magnifiek, maar daardoor dus ook zeer gevaarlijk wapen kan zijn. Tim Verheyden praat met hem over zijn boek 'Dit wil je echt niet weten'.