Voorproevers

De digitale wereld is de speeltuin van journalist Tim Verheyden, maar het is er niet altijd aangenaam toeven. Voor VRT MAX maakte hij de reeks 'Het digitale dilemma'. We worden online nog steeds gebruikt, gemanipuleerd en getrold, terwijl technologie toch den dienste van ons zou moeten staan en niet omgekeerd? Ligt een AI-systeem dat de mens in alles overtreft binnen handbereik? En zo ja, hoe moeten we daar mee omgaan? En wanneer komen de robots ons vervangen? Bruno Wyndaele vraagt het aan Tim.

Sinds haar zoon Tonio in 2010 overleed aan de gevolgen van een verkeersongeluk wordt het leven van Mirjam Rotenstreich beheerst door Verdriet, Gemis en Leed. Eerder vond haar man A.F.Th. van der Heijden al woorden voor zijn verdriet in 'Tonio. Een requiemroman'. De voorbije jaren begon ook zij te schrijven, teksten over haar leven als moeder zonder kind. Die teksten werden een boek: 'Jij ontbreekt aan mij'. Een boek als antwoord op de vraag hoe het met haar gaat. Joris Hessels sprak met haar.

Filmmaker Chantal Akerman staat - terecht - volop in de schijnwerpers. CINEMATEK toont een retrospectieve van haar films, in Bozar is er de expo ‘Travelling’, over haar atypische parcours, en er is de Nederlandse vertaling van haar boek ‘Mijn moeder lacht’, dat Akerman schreef toen ze voor haar zieke moeder zorgde. Het boek beschrijft hoe de gecompliceerde liefdesrelatie met haar moeder haar leven en werk heeft bepaald. Wouter Hessels vertelt bij Annemie Peeters over boek, expo en films.

KZ-syndroom is het postconcentratiekampsyndroom, een vorm van posttraumatische stressstoornis. De ouders van Henri Heimans waren elk actief in het verzet. Zijn Joodse vader doorstond Breendonk en Auschwitz. Zijn moeder kwam zwaar beschadigd terug uit Ravensbrück. Samen met Dirk Verhofstadt reisde Heimans door Europa naar de kampen en andere plekken waar zijn ouders terechtkwamen. Het resultaat is het boek 'KZ-syndroom', een waarschuwing tegen extreem-rechts. Bent Van Looy sprak met hen.

De opdracht aan de dertien essayisten was: herlees jouw favoriete Suske&Wiske-album, en schrijf over de dingen die jou nu opvallen, die je als kind niet zag of niet kon zien, omdat je de gevoeligheden nog niet kende of de context niet kon snappen. Naomi Izabela herlas De kadulle Cupido. Walter Pauli kon niet kiezen en herlas àlle strips van Sus&Wis. Het resultaat is een frisse kijk op een strip die al sinds 1945 bestaat.

De diagnose HIV krijgen, een stuk land kopen en een tuin aanleggen. Dat is wat filmmaker en kunstenaar Derek Jarman deed, eind jaren 80. Aan de kust van Kent legt hij een droomtuin aan, een plek die voor tuin- en kunstliefhebbers aller lande onderhand zowat een bedevaartsoord werd. Zijn avonturen legde Jarman vast in dagboeken, nu verzameld in het boek 'Moderne natuur'. Filmmaker Angelo Tijssens las het voor ons, en vertelt er over bij Bent Van Looy.

Welk werk ga ik doen: het is één van de belangrijke beslissingen van het leven. Het neemt ook zoveel tijd in beslag! En toch zitten ontzettend veel mensen vast in suffe, nutteloze of zelfs schadelijke banen. De grootste verspilling van onze tijd is de verspilling van talent, vindt de Nederlandse denker Rutger Bregman. Hij legt het uit bij Bruno Wyndaele.

Na Auschwitz is Sobibor met ruim 34.000 Nederlandse slachtoffers het grootste Nederlandse massagraf, en toch is het onbekender dan de andere concentratiekampen. Joris Hessels praat met onderzoeksjournaliste Rosanne Kropman, die zich verdiepte in de geschiedenis van Sobibor. Zij vertelt ons het verhaal van de succesvolle gevangenenopstand in oktober 1943. Nadien wordt Sobibor door de nazi's gesloten en worden alle sporen zo veel mogelijk uitgewist.

Aanleiding is het boek van George Van Hal 'Van lightsaber tot tijdmachine'. Dat gaat over uitvindingen en voorspellingen in films die geïnspireerd werden door wetenschap & technologie, of die wetenschappers hebben aangezet tot verder onderzoek. Ook in strips lopen véél professoren rond, die dingen bedenken waar varianten van verschijnen in de échte wereld. Futuristische wapens. Zorgende robots. Tijdmachines. Waarbij ook de vraag rijst of al die dingen wenselijk zijn in het échte leven.

In de 19e eeuw ontstaat een nieuw beroep: plantenjager. Wat de plantenjager verzamelde, droeg bij tot het wereldwijde succes van de Belgische tuinbouw. Hoe geraakte de bourgeoisie betrokken bij de ontwikkeling van de tuinbouw, en waar gingen de plantenjagers heen? Jacotte Brokken vraagt het aan Koen Es van de Plantentuin in Meise.