Układ Sił

Układ Sił
undefined
Jul 10, 2025 • 9min

Espresso US - Londyn i Paryż skoordynują siły nuklearne - Eugeniusz Romer, Łukasz Maślanka

Przywódcy Wielkiej Brytanii i Francji ogłosili, że ich kraje skoordynują swoje zdolności nuklearne. Zapowiedź ze strony premiera Keira Starmera oraz Emmanuela Macrona padła podczas wizyty tego drugiego w Zjednoczonym Królestwie. Szef brytyjskiego rządu stwierdził, że arsenały Paryża i Londynu pozostaną niezależne, jednak potencjalny agresor musi liczyć się z odpowiedzią ze strony obu państw. Londyn ma w służbie amerykańskie systemy Trident, instalowane w okrętach podwodnych. Niedawno rząd brytyjski ogłosił zakup samolotów F-35A zdolnych do przenoszenia głowic taktycznych. Broń jądrowa Wielkiej Brytanii jest włączona w plany NATO. W przypadku Francji siły nuklearne są niezależne i decyzja o ich użyciu pozostaje w gestii jedynie władz państwowych. Tłumaczy Łukasz Maślanka z Ośrodka Studiów Wschodnich.
undefined
Jul 9, 2025 • 10min

Espresso US - Trump nie wie, kto zdecydował o broni dla Ukrainy - Eugeniusz Romer, Marek Stefan

Sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych Pete Hegseth miał nie poinformować Białego Domu o podjęciu decyzji ws. ograniczenia dostaw broni dla Ukrainy. O sprawie informuje CNN, powołując się na źródła znające sprawę. Donald Trump podczas posiedzenia rządu, pytany o to przez reportera powiedział, że nie wie, kto autoryzował ten krok. Niedługo po tym, jak decyzja została ogłoszona, Trump rozmawiał telefonicznie z Wołodymyrem Zełenskim i według relacji prezydenta Ukrainy, zgodził się działać na rzecz wzmocnienia ukraińskiej obrony powietrznej. Następnie Trump sam ogłosił, że zamierza nadal dostarczać broń defensywną Kijowowi. Rzecznik Białego Domu Karoline Leavitt, pytana o to, kto podjął wcześniejszą decyzję o zmiejszeniu wsparcia, powiedziała, że Pentagon przeprowadził przegląd, mający na celu ustalenie czy wspieranie partnerów zagranicznych bronią jest zgodne z amerykańskim interesem. Przekazała także, że prezydent Trump zdecydował się kontynuować wspieranie Ukrainy oraz że ma pełne zaufanie do sekretarza obrony. Politico, także powołując się na anonimowe źródła pisze, że za decyzją o wstrzymaniu pomocy dla Ukrainy stał zastępca Hegsetha, wicesekretarz obrony ds. polityki Elbridge Colby. Jego działania mają być bardzo źle postrzegane przez Departament Stanu, odpowiedzialny za amerykańską politykę zagraniczną. W zeszłym miesiącu Colby podjął inną kontrowersyjną inicjatywę – rozpoczął przegląd mający ocenić, czy umowa AUKUS z Wielką Brytanią i Australią jest korzystna dla Stanów Zjednoczonych. Według źródeł Politico, Colby próbuje narzucić administracji neoizolacjonistyczną politykę, której sednem jest postrzeganie partnerów międzynarodowych jako ciężaru i skłonność do działania w pojedynkę. Tłumaczy dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił.
undefined
Jul 8, 2025 • 9min

Espresso US - USA okazują desperację w sprawie ceł - Eugeniusz Romer, Rafał Michalski

Donald Trump przedłużył termin wynegocjowania umów handlowych 14 krajom. Zamiast do 9 lipca, muszą one porozumieć się z Waszyngtonem do 1 sierpnia. Jednocześnie amerykański prezydent zagroził im wprowadzeniem wysokich stawek celnych, jeżeli tego nie zrobią.  W większości przypadków stawki te różnią się nieznacznie od tych, które zostały podane 2 kwietnia, w ramach tzw. dnia wyzwolenia. Wówczas Trump ogłosił nałożenie różnej wysokości ceł na większość partnerów handlowych. Potem jednak dał im trzy miesiące na negocjacje.  Wśród 14 państw znaleźli się istotni partnerzy, tacy jak Japonia i Korea Południowa oraz mający relatywnie małą wymianę handlową ze Stanami Zjednoczonymi, jak Serbia czy Bośnia i Hercegowina.  Administracja Trumpa wysłała listy do rządów tych krajów. Prezydent powiedział, że zawarta w nich propozycja jest ostateczna, choć gdyby ktoś złożył inną ofertę, która będzie odpowiadać Stanom Zjednoczonym, zostanie ona rozpatrzona.  Stwierdził także, że jeżeli któreś z państw zechce odpowiedzieć własnymi cłami, to ich wielkość zostanie dodana do ceł amerykańskich. Jednocześnie, jeżeli partnerzy pójdą na ustępstwa, stawki mogą zostać zmniejszone.  Tłumaczy Rafał Michalski, amerykanista i współpracownik Układu Sił. 
undefined
Jul 8, 2025 • 9min

Espresso US - Szczyt BRICS w cieniu Trumpa - Eugeniusz Romer, Maksymilian Skrzypczak

Prezydent Stanów Zjednoczonych zagroził, że nałoży dodatkową 10-procentową stawkę celną na kraje, które poprą, jak ocenił, antyamerykańską politykę bloku BRICS. W Brazylii odbywa się szczyt państw tej grupy. Ich przywódcy w otwierającym komunikacie wyrazili poważne zaniepokojenie wzrostem ceł, jako zjawiskiem grożącym wolnemu handlowi, choć nie odnieśli się wprost do polityki amerykańskiego prezydenta.  Szczyt odbywa się w przededniu terminu granicznego, który Trump wyznaczył partnerom handlowym na wynegocjowanie umów handlowych ze Stanami Zjednoczonymi. Jeżeli nie zrobią tego do 9 lipca, muszą liczyć się z nałożeniem wysokich ceł.  Państwa BRICS poparły też pomysł utworzenia nowego funduszu gwarancyjnego w ramach instytucji powołanej przez blok – Nowego Banku Rozwoju. Według źródeł Agencji Reutera, ma on być wzorowany na podobnym narzędziu Banku Światowego. Ma służyć wspieraniu inwestycji wobec nieprzewidywalnej polityki gospodarczej Stanów Zjednoczonych.  W Rio de Janeiro nie pojawił się przywódca Chin Xi Jinping, który wysłał jedynie swojego premiera. Władimir Putin, ścigany listem gończym przez Międzynarodowy Trybunał Karny, połączył się ze zgromadzonymi przez Internet. Tłumaczy Maksymilian Skrzypczak, redaktor Układu Sił.
undefined
Jul 5, 2025 • 9min

Trump zawiedziony Putinem - Eugeniusz Romer, Kuba Benedyczak

Donald Trump powiedział, że jest zawiedziony rozmową telefoniczną z Władimirem Putinem. Prezydent Stanów Zjednoczonych ocenił, że rosyjski przywódca nie zamierza zakończyć wojny na Ukrainie. W kilka godzin po rozmowie Rosjanie przypuścili kolejny atak powietrzny na Kijów.  Putin powtórzył z kolei stawiane od dawna żądanie usunięcia pierwotnych przyczyn konfliktu. W języku Kremla są nimi rozszerzenie NATO na wschód oraz wspieranie prozachodniego kursu Ukrainy.  Tłumaczy Kuba Benedyczak, redaktor Układu Sił. 
undefined
Jul 4, 2025 • 9min

Espresso US - Biznes apeluje do Brukseli, by nie tłamsiła AI - Eugeniusz Romer, Leszek Bukowski

44 prezesów dużych europejskich firm, takich jak Airbus i BNP Paribas, apeluje do Komisji Europejskiej o wstrzymanie na dwa lata implementacji Aktu w sprawie sztucznej inteligencji. Twierdzą, że związane z nim wymogi nie są do końca jasne i ich egzekwowanie może zaszkodzić konkurencyjności europejskiej gospodarki. Firmy nie będą mogły bowiem swobodnie wdrażać narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, w przeciwieństwie do konkurentów ze Stanów Zjednoczonych czy Chin.  Akt wszedł w życie w sierpniu 2024 roku, ale poszczególne jego zapisy są wdrażane zgodnie ze specjalnym harmonogramem. Klasyfikuje narzędzia związane ze sztuczną inteligencją według kryterium niebezpieczeństw, które ze sobą niosą. Czatboty, które umożliwiają korzystanie z modeli językowych ogólnego przeznaczenia, takich jak ChatGPT, znajdują się w kategorii instrumentów o ograniczonych zagrożeniach.  Od 2 sierpnia tego roku modele te będą podlegać nowym zasadom. Ich twórcy będą musieli m.in. upewniać się, że ich narzędzia działają w zgodzie z przepisami dotyczącymi praw autorskich oraz udostępniać organom i kontrahentom dokumentację. Możliwe będzie też nakładanie kar na dostawców takich usług. Komisja Europejska jest w trakcie przygotowywania wytycznych dla firm odpowiadających za modele językowe ws. wdrażania zapisów aktu.  Tłumaczy Leszek Bukowski, ekspert ds. nowych technologii i redaktor Układu Sił.
undefined
Jul 2, 2025 • 8min

Espresso US - USA ograniczają dostawy dla Ukrainy - Eugeniusz Romer, Marek Stefan

Biały Dom informuje, że wstrzyma część dostaw uzbrojenia na Ukrainę. Zastępca rzecznika Anna Kelly przekazała, że decyzja jest związana koniecznością stawiania interesu Stanów Zjednoczonych na pierwszym miejscu. Została podjęta po ukazaniu się raportu Departamentu Obrony ws. pomocy wojskowej dla zagranicznych partnerów.  Powodem jest zmniejszanie się amerykańskich zapasów broni. Jednocześnie Kelly stwierdziła, że potęga amerykańskich sił zbrojnych pozostaje niekwestionowana.  Nie poinformowano natomiast, o jakie uzbrojenie dokładnie chodzi. Według stacji NBC, to pociski przechowujące Patriot, amunicja artyleryjska, rakiety i granatniki. Niezależnie od komunikatu Białego Domu, wicesekretarz obrony Elbridge Colby poinformował, że prezydent Trump ma do dyspozycji wiele sposobów pomocy Ukrainie, proponowanych przez jego departament.  dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił. 
undefined
Jul 2, 2025 • 8min

Espresso US - Nowe warunki Brukseli dla ukraińskiego zboża - Eugeniusz Romer, Bartosz Mielniczek

Komisja Europejska przedstawiła zapisy umowy handlowej, którą zamierza podpisać z Ukrainą. Maroš Šefčovič, europejski komisarz ds. handlu przekazał, że są one kompromisem pomiędzy chęcią wsparcia Kijowa w obliczu wojny, a zastrzeżeniami państw członkowskich unii, które obawiają się o los swoich rolników. Umowa bazuje na dotychczasowym porozumieniu o wolnym handlu. Kijów i Bruksela nie będą jednak prowadzić bezcłowej wymiany towarowej bez ograniczeń. Rozszerzona została natomiast lista produktów, których określone ilości mogą wjechać do Unii Europejskiej bez opłat. Jest też wąska gama dóbr, takich jak cukier, drób, jaja i pszenica, na które ze względów politycznych wprowadzone zostaną surowsze limity. Ukraina zobowiązuje się do wdrożenia unijnych standardów dotyczących produkcji żywności, dotyczących m.in. dobrostanu zwierząt czy stosowania pestycydów. Ma to zrobić do 2028 roku. Ponadto każda ze stron może wprowadzić ograniczenia na import, jeżeli grozi on poważnymi zakłóceniami rynku. Odpowiedzialny za negocjacje po stronie ukraińskiej Taras Kaczka stwierdził, że dla Kijowa jest to bardzo dobra umowa, która pozwoli utrzymać dotychczasowy poziom eksportu.Teraz warunki musi zaakceptować Rada Unii Europejskiej. Tłumaczy Bartosz Mielniczek z Klubu Jagiellońskiego.
undefined
Jun 30, 2025 • 8min

Espresso US - Trump popiera ustawę uderzającą w Rosję? - Eugeniusz Romer, Rafał Michalski

Ustawa, która umożliwi Stanom Zjednoczonym nałożenie sankcji na państwa, które kupują surowce z Rosji, zostanie przyjęta przez Kongres w lipcu – powiedział jej autor, senator Lindsey Graham w stacji ABC News. Polityk Partii Republikańskiej stwierdził, że ten akt prawny popiera także Donald Trump.  Ustawa pozwoli prezydentowi zwiększyć stawki celne do 500 proc. wobec państw, które sprowadzają ropę naftową, gaz oraz uran z Rosji. Uderzyłoby to m.in. w Indie i Chiny, które łącznie odpowiadają za 70 proc. eksportu rosyjskiej ropy.  Senator zaznaczył, że w myśl ustawy ostateczna decyzja o nałożeniu sankcji będzie należeć do prezydenta. W czerwcu The Wall Street Journal informował, że na taki kształt przepisów naciskał Biały Dom. Według Grahama, ustawę popiera już 84 senatorów w stuosobowym senacie.  Rafał Michalski, amerykanista i współpracownik Układu Sił.
undefined
Jun 27, 2025 • 8min

Espresso US - Bruksela chce zbudować alternatywę dla WTO - Eugeniusz Romer, Maksymilian Skrzypczak

Na szczycie Rady Europejskiej Ursula von der Leyen zaproponowała, by Unia Europejska połączyła siły z państwami związanymi umową CPTPP. Zrzesza on 12 państw z pięciu kontynentów, związanych wolnym handlem. Przewodnicząca Komisji Europejskiej stwierdziła, że powstały w ten sposób blok zreformowałby światową wymianę i być może zastąpiłby dysfunkcyjną Światową Organizację Handlu. W ten sposób, jak oceniła von der Leyen, będzie można pokazać światu, że swobodna wymiana w oparciu o zasady jest możliwa. Jednocześnie powiedziała, że od Unii Europejskiej oraz państw, które podpisały CPTPP będzie zależeć, czy Stany Zjednoczone będą mogły dołączyć do bloku. - Pomysł zaangażowania Unii Europejskiej we współpracę z państwami inicjatywy CPTPP (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership) jest zasadny, jednak tylko w określonym kontekście. W żadnym razie nie może ona zastąpić Stanów Zjednoczonych jako partnera handlowego Europy. USA odpowiadają za ponad 20% handlu zagranicznego UE, podczas gdy wszystkie państwa należące do CPTPP łącznie za jedynie około 7%. - tłumaczy Maksymilian Skrzypczak, redaktor Układu Sił.

The AI-powered Podcast Player

Save insights by tapping your headphones, chat with episodes, discover the best highlights - and more!
App store bannerPlay store banner
Get the app