Układ Sił

26 państw tzw. koalicji chętnych zgodziło się udzielić Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa – przekazał prezydent Francji Emmanuel Macron. Miałyby one wejść w życie od razu po zakończeniu wojny. Dodał, że obejmują one wysłanie wojsk, choć później doprecyzował, że nie wszystkie kraje zadeklarowały taką gotowość. Słowa padły po szczycie koalicji, do której zalicza się 35 państw. Francja i Wielka Brytania wcześniej sygnalizowały, że są skłonne wysłać kontyngent na Ukrainę. Niemcy rozważają taką możliwość. Polska i Włochy jasno zadeklarowały, że tego nie zrobią. Prezydent Rosji Władimir Putin przekazał z kolei, że zachodnie siły na Ukrainie będą uzasadnionym celem ataku. Powiedział także, że nie widzi sensu w ich rozmieszczaniu, jeżeli dojdzie do trwałego pokoju. Tłumaczy dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił.

Przez Pekin przemaszerowała parada wojskowa z okazji Dnia Zwycięstwa – 80. rocznicy kapitulacji Japonii w II wojnie światowej. Przywódca Komunistycznej Partii Chin Xi Jinping mówił, że rodzaj ludzki stoi przed wyborem pomiędzy wojną a pokojem, dialogiem a konfrontacją, rozwiązaniami typu win-win bądź grą o sumie zerowej. Jednocześnie uroczystość stała się dla Pekinu okazją do zaprezentowania najnowocześniejszego arsenału broni, w tym całej triady nuklearnej. Przez plac Tiananmen przejechały między innymi pociski międzykontynentalne z głowicami nuklearnymi o zasięgu 20 tys. km, pociski hipersoniczne, drony podwodne, torpedy i laserowe systemy obrony powietrznej. Analitycy zwracają uwagę, że dobór broni nie był przypadkowy – miał za zadanie zademonstrować zdolności do walki na Pacyfiku oraz sięgnięcia terytorium USA, zwrócić uwagę potencjalnych klientów chińskiej zbrojeniówki i dać okazję zaprezentowania się jako gwarant pokoju wobec mniejszych państw w obliczu niejasnej postawy Stanów Zjednoczonych. Jednocześnie Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza przeszła czystkę – w ciągu ostatnich dwóch lat usunięto z niej kilkunastu generałów, niegdyś bliskich Xi Jinpingowi. Oficjalnym powodem były zarzuty o korupcję. Tłumaczy Krzysztof Karwowski, ekspert ds. Chin i współpracownik Układu Sił.

Jeżeli Sąd Najwyższy zablokuje cła Donalda Trumpa, będzie to koniec Stanów Zjednoczonych – powiedział Peter Navarro, doradca amerykańskiego prezydenta, odpowiedzialny za jego politykę celną. W piątek federalny sąd apelacyjny podtrzymał orzeczenie, że Trump nielegalnie decydował o wysokości stawek celnych w ramach Ustawy o nadzwyczajnych międzynarodowych uprawieniach gospodarczych. Na jej podstawie Trump nakładał cła podstawowe na partnerów handlowych. W przypadku ceł sektorowych, dotyczących na przykład stali i aluminium odwoływał się do innych aktów prawnych. Prezydent także stwierdził, że utrzymanie tej decyzji będzie oznaczało koniec USA i zapowiedział apelację do Sądu Najwyższego. Navarro z kolei nazwał sędziów, którzy orzekli przeciwko Trumpowi „politykami w togach”. Ocenił, że zarówno problem fentanylu, jak i nadmiernego deficytu w handlu zagranicznym uzasadniały sięgnięcie po nadzwyczajne uprawnienia. Sąd podtrzymał cła wprowadzone przez Trumpa do 14 października, by dać jego administracji czas na apelację. Nowe stawki stały się znaczącym źródłem dochodu dla rządu Stanów Zjednoczonych. Tylko w sierpniu przyniosły 31 mld dolarów dodatkowych wpływów. Według wyliczeń organizacji Komisja na rzecz Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego, jeżeli Sąd Najwyższy utrzyma wyrok, pozbawi skarb państwa dwóch bilionów dolarów do roku 2034. Tłumaczy Rafał Michalski, amerykanista i współpracownik Układu Sił.

Przywódca Chin Xi Jinping wezwał państwa Szanghajskiej Organizacji Współpracy do wykorzystania wspólnej skali ich gospodarek jako dźwigni. Ocenił, że powinny one budować uporządkowaną wielobiegunowość, dążyć do niewykluczającej globalizacji oraz promować oparty na sprawiedliwości i równości system światowego zarządzania. Wezwał do sprzeciwiania się zimnowojennej mentalności konfrontacji bloków, co było wyraźnym nawiązaniem do obecnej polityki Stanów Zjednoczonych. Xi Jinping stwierdził także, że Szanghajska Organizacja Współpracy ustanowiła nowy model relacji międzynarodowych. Chiński przywódca zapowiedział, że Pekin przekaże jej członkom 280 mln dolarów bezzwrotnej pomocy. Na szczycie obecni byli m.in. prezydent Rosji Władimir Putin oraz premier Indii Narendra Modi, który powiedział, że Nowe Delhi i Pekin to nie rywale, a partnerzy. Jego wizyta w Chinach była pierwszą od 7 lat. Modi i Xi Jinping rozmawiali na temat poprawienia relacji gospodarczych. Strona chińska zapowiedziała m.in. zniesienie ograniczeń na eksport minerałów ziem rzadkich. Relacje pomiędzy tymi państwami były chłodne m.in. ze względu na spór graniczny. W 2020 roku zaowocował on starciami, w których zginęli żołnierze obu stron. Stosunki uległy jednak ostatnio polepszeniu po tym, jak Donald Trump nałożył wysokie cła na Indie ze względu na kupowanie przez nie rosyjskiej ropy i uzbrojenia. Pekinowi zależy na zbliżeniu z Indiami ze względu na rywalizację z Waszyngtonem. Chiny wydały w zeszłym roku 21 mld dolarów na ćwiczenia wojskowe w Cieśninie Tajwańskiej, morzach Południowochińskim i Wschodniochińskim oraz na zachodnim Pacyfiku. Tak wynika z szacunków Tajwanu, opartych na śledzeniu samolotów i okrętów oraz cenach paliw i innych dóbr. Oznacza to 40-procentowy wzrost w stosunku do roku 2023 i stanowi 9 proc. całego budżetu obronnego Chin. Do wyliczeń dotarła Agencja Reutera. Tłumaczy Łukasz Kobierski, prezes Instytutu Nowej Europy.

Ukraina zamierza wykorzystać zbiór danych cyfrowych, zebranych w trakcie działań wojennych jako kartę przetargową w negocjacjach z sojusznikami i partnerami – przekazał jej minister cyfryzacji Mychajło Fedorow. Są to m.in. nagrania z pola walki, pozyskane głównie dzięki dronom. Fedorow prawdopodobnie celowo użył słowa „karta” w nawiązaniu do słów prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa, który stwierdził kilka miesięcy temu, że Ukraina nie ma już kart. Dane te mogą być wykorzystane do trenowania broni opartej na sztucznej inteligencji. Fedorow ocenił, że są one bezcenne i stwierdził, że Kijów postępuje z nimi bardzo ostrożnie. Przekazał też, że Ukraina zaprasza firmy zbrojeniowe do prowadzenia testów i że otrzymała już około tysiąca zgłoszeń, a 50 produktów zmierza do kraju. Według Fedorowa, ukraińskie siły zbrojne wykorzystują sztuczną inteligencję m.in. do pilotowania dronów. Umożliwia to szybkie namierzenie celu poprzez analizę zdjęć satelitarnych, która zajęłaby człowiekowi wiele godzin. Minister cyfryzacji twierdzi, że Ukraina pracuje nad technologią w pełni autonomicznych rojów dronów. Kijów wykorzystuje też technologię amerykańskiej firmy Palantir w celu analizowania wzorców rosyjskich nalotów bądź do śledzenia prowadzonych przez Moskwę operacji dezinformacyjnych. Pomaga ona w wybieraniu lokalizacji dla podziemnych szkół oraz miejsc, które należy rozminować w pierwszej kolejności. Tłumaczy dr Leszek Bukowski, redaktor Układu Sił.

Francuski rząd chyli się ku upadkowi. Partie opozycyjne – w tym Socjaliści i Zjednoczenie Narodowe – zapowiadają głosowanie przeciwko wotum zaufania dla François’a Bayrou. Premier wyznaczył jego termin na 8 września. Bayrou, przemawiając przed parlamentem, stwierdził, że deputowani muszą wybrać pomiędzy odpowiedzialnością a chaosem. Premier spotkał się z krytyką po tym, jak zaprezentował projekt budżetu na przyszły rok. Dzięki niemu Francja ma zaoszczędzić prawie 44 mld euro i zmniejszyć deficyt budżetowy do poziomu 4,6 proc. PKB. Zakłada on jednak ograniczenie wydatków socjalnych i likwidację dwóch dni wolnych od pracy. Jeżeli rząd Bayrou upadnie, prezydent Emmanuel Macron będzie musiał rozwiązać parlament i rozpisać nowe wybory lub wyznaczyć innego premiera. Problem w tym, że oba rozwiązania zostały już przez Macrona wykorzystane w obecnej jego kadencji i żadne z nich nie pomogło ustabilizować sytuacji politycznej we Francji. Tłumaczy Kacper Kita, redaktor portalu Nowy Ład. 

Władze w Pekinie zamierzają wykorzystać nadchodzący szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy, który odbędzie się na przełomie sierpnia i września w Tiencin do pokazania solidarności krajów Globalnego Południa. Szczególnie istotna będzie obecność Narendry Modiego, premiera Indii, który odwiedzi Chiny pierwszy raz od siedmiu lat – piszą analitycy cytowani przez Agencję Reutera. Spodziewają się, że przywódcy Indii i Chin ogłoszą wspólny komunikat ws. dalszego złagodzenia sporu terytorialnego pomiędzy nimi. Dla obu krajów zademonstrowanie ocieplenia relacji jest istotne ze względu na konflikt z Waszyngtonem. 27 sierpnia w życie wchodzą 50-procentowe stawki celne na indyjskie towary wysyłane do Stanów Zjednoczonych. Prezydent Donald Trump wprowadził je argumentując, że Indie kupują w dużych ilościach surowce naturalne i broń z Rosji. Chiny toczą z Waszyngtonem rozmowy na temat umowy handlowej. Jeżeli nie uda się wypracować porozumienia, stawki celne na eksport z Państwa Środka mogą wzrosnąć do 145 proc. Pekin twierdzi, że tegoroczny szczyt będzie największym od 2001 roku, czyli od kiedy powstała Szanghajska Organizacja Współpracy. Według chińskiego komunikatu, jest ona „ważną siłą w budowaniu relacji międzynarodowych nowego typu”. Na szczycie obecny będzie także prezydent Rosji Władimir Putin. Tłumaczy dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił.

Elektrownia jądrowa w rosyjskim obwodzie kurskim została uszkodzona. Według jej zarządu ukraiński dron, zestrzelony przez obronę powietrzną, eksplodował w jej pobliżu. W wyniku zdarzenia ilość energii produkowana przez jeden z reaktorów została zredukowana o 50 proc. Nie spowodowało ono jednak wzrostu poziomu promieniowania. Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej potwierdza, że na terenie elektrowni doszło do pożaru w wyniku działań wojennych.  Ukraina w niedzielę przeprowadziła duży atak dronowy na terytorium Rosji. Szczątki bezzałogowców spadły na port Ust-Ługa przy Zatoce Fińskiej. Spowodowały wybuch terminalu służącego do eksportu paliwa. Zaatakowany został także zakład przemysłowy w Syzraniu. Niedawno Ukraina uderzyła w rafinerię w tym mieście, należącą do Rosnieftu.  Tłumaczy Marek Budzisz, ekspert ds. Rosji i postsowieckiego Wschodu. 

Chiny przyspieszają działania na rzecz odcięcia się od amerykańskiej technologii półprzewodnikowej. Władze w Pekinie podejmują szereg działań na rzecz zniechęcenia rodzimych przedsiębiorstw do kupowania procesorów H20 Nvidii. Rząd Stanów Zjednoczonych zapowiedział przywrócenie zgody na ich sprzedaż w Chinach. Są to chipy o ograniczonej mocy obliczeniowej.  W połowie lipca sekretarz handlu USA Howard Lutnick mówił w stacji CNBC, że Waszyngton zgadza się na sprzedaż produktów trzeciej kategorii i jedynie w celu utrzymania zależności Chin od amerykańskiej technologii. Według informatorów Financial Times, w odpowiedzi na te słowa Chińska Administracja Cyberprzestrzeni, Narodowa Komisja Rozwoju i Reform oraz Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych zintensyfikowały działania.  Koncerny takie jak ByteDance czy Alibaba otrzymały polecenie wstrzymania zamówień na H20, uzasadniane względami bezpieczeństwa. Część firm z Państwa Środka miała już zrezygnować z zakupów lub je ograniczyć. Jest to cios dla Nvidii, która niedawno zamówiła u tajwańskiego wykonawcy TSMC partię tych procesorów z myślą o rynku chińskim. Firma lobbowała w Waszyngtonie na rzecz zniesienia obostrzeń w handlu, alarmując, że jeżeli do tego nie dojdzie, zostanie wyparta z Chin.  Jednocześnie chińscy giganci już wcześniej ostrzegali, że nie są w stanie rozwijać się bez dostępu do produktów Nvidii. DeepSeek kilkukrotnie przekładał premierę nowego modelu językowego ze względu na problemy z trenowaniem sztucznej inteligencji na procesorach Ascend firmy Huawei.  łumaczy dr Leszek Bukowski, ekspert ds. nowych technologii i współpracownik Układu Sił. 

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz powiedział, że jest gotów rozmawiać z koalicjantami na temat wysłania żołnierzy na Ukrainę po ustaniu walk. Zastrzegł, że decyzję w tej sprawie musiałby zaakceptować parlament. Jego słowa wzbudziły kontrowersje w kraju. Szef klubu parlamentarnego koalicyjnej SPD Matthias Mierch powiedział, że warunkiem wstępnym byłby udział amerykański w misji na Ukrainie. Waszyngton wykluczył jednak możliwość wysłania sił lądowych. Inni posłowie ugrupowania mówią, że najpierw należałoby uzyskać mandat ONZ lub OBWE. Z CDU/CSU, czyli partii Merza dało się słyszeć głosy, że Bundeswehra ma zbyt ograniczone zasoby, by udostępniać je Ukrainie. Z największą krytyką Merz spotkał się ze strony partii antysystemowych: lewicowego Sojuszu Sary Wagenknecht oraz prawicowej Alternatywy dla Niemiec. Ta druga partia opublikowała w mediach społecznościowych grafikę z wizerunkiem kanclerza i hasłem: „Merz chce was wysłać na Ukrainę? My nie!” Tłumaczy Patrycja Tepper z Instytutu Zachodniego.