OVT Fragmenten podcast

Nergens is Montessori-onderwijs zo populair als in Nederland. En daarom keken Montessori-liefhebbers reikhalzend uit naar de film Maria Montessori die sinds deze week in de bioscoop te zien is. Daarin wordt een onderbelicht deel van haar leven getoond: wat deed Maria vóórdat ze haar revolutionaire onderwijsmethode ontwikkelde, aan het begin van de twintigste eeuw? Joke Verheul van de internationale Montessori vereniging AMI bekeek de film en is te gast.

Afgelopen maand trok de Verenigde Staten voor het eerst sinds het begin van de oorlog in Palestina een rode lijn: Israël mag niet de bevolkingscentra van Rafah binnentrekken. Dit heeft Israël er echter niet van weerhouden om zware aanvallen in en rondom Rafah uit te voeren. Het is een ontwikkeling die naadloos past in de geschiedenis van de diplomatieke ‘rode lijn’, aldus historicus Ivo van de Wijdeven. Hij is te gast.

'Mishandeld door man of vriend.. je kunt weg, als je wilt'. Die tekst stond op het eerste affiche waarmee de gloednieuwe stichting Blijf van m’n lijf zich 50 jaar geleden bekend maakte. Zes vrijwilligsters, waaronder drie studenten, zagen een probleem dat niet erkend werd: geweld tegen vrouwen. Ze kraakten een pand op een geheim adres en openden de deuren. Binnen enkele weken zat het pand vol met vrouwen en kinderen die leden aan dat ‘niet-bestaande’ probleem, en in de jaren die volgden openden tientallen Blijf van m’n lijf-huizen de deuren. Tegenwoordig zijn er tientallen huizen waar vrouwen en mannen die mishandeld worden heen kunnen vluchten. Programmamaker Christianne Alvarado reconstrueert het begin van dit instituut in de radiodocumentaire ‘Het probleem de wereld in. 50 jaar Blijf van m’n lijf’. Te horen zijn Anita Aerts, Marga van Rijen, Noor van Crevel en Winifred Krekel, en ooggetuiges van het eerste uur; Jolanda Vader en Sylvia van de Blijf Groep. Het interview met Noor van Crevel uit het archief van Atria is gedaan door Josien Pieterse. Met dank aan Flora Vallenduuk van Atria, archief voor vrouwengeschiedenis, en Renée Römkens, emeritus hoogleraar gender-gerelateerd geweld.

Na de uitslag van de laatste parlementsverkiezingen was het een veelgehoorde analyse: Nederlanders stemmen in grote getalen op protestpartijen. De oorsprong van partijen die boven alles ageren tegen het politieke establishment wordt vaak geplaatst rond de komst van Pim Fortuyn. Maar in de geschiedenis zie je de opkomst van protestpartijen al veel eerder in de Nederlandse democratie, zo stelt historicus Robin te Slaa in zijn boek De Rapaille Partijen. Waarom kwamen de eerste protestpartijen op? En als we bekijken hoe het deze partijen is vergaan, kunnen we dan meer leren over het huidige politieke klimaat? Historicus Robin te Slaa schreef het boek De Rapaille Partijen en is te gast.

Een nerd zijn was lang niet bepaald iets om te vieren. Toch is dat precies wat dit weekend gebeurt in België, op het zogeheten Nerdland Festival. En volgende week vindt er in Nijmegen een soortgelijk festival plaats me de naam: Night of the Nerds. Historicus Laurens Bluekens ziet het als het zoveelste bewijs dat de nerd de laatste jaren een opvallende emancipatie doormaakt. Hij is te gast over de geschiedenis van sul tot succes.

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Annelien de Dijn. Zij bespreekt 3 historische boeken: Joshua Livestro - Een volmaaktere unie Hein de Haas - Hoe migratie echt werkt Michael Wolff - De val Eén van deze boeken wordt verkozen tot Boek van de Maand - en dat kunt u winnen! Houd tijdens de uitzending onze Facebook of Twitter in de gaten.

Nieuw onderzoek wijst erop dat er vroeger een rivier stroomde langs Egyptische piramides die nu midden in de woestijn liggen. Het is een nieuw stukje in de puzzel waar de oude Grieken zich al over bogen: hoe zijn deze legendarische graftombes ooit gebouwd? Is het einde van dit eeuwenoude archeologische vraagstuk nu eindelijk in zicht, of is er meer nodig om de mystiek rond de piramides weg te nemen? We vragen het aan Daniel Soliman, Egyptoloog aan de Universiteit Leiden, en conservator van de collectie Egypte en Nubië bij het Rijksmuseum van Oudheden.

Minister Weerwind heeft deze week aangekondigd dat nieuwe adopties uit het buitenland onmiddellijk worden stopgezet. Dit besluit geeft een nieuwe wending aan het maatschappelijk debat dat al sinds de negentiende eeuw loopt. Moeten we kinderen uit het buitenland adopteren? De geschiedenis van buitenlandse adoptie is beladen met misstanden en schandalen, maar ook met ontroerende verhalen over een voor veel kinderen elders onbereikbare toekomst. Hoe is ons denken over adoptie door de geschiedenis heen verschoven? Hoogleraar sociale geschiedenis Marlou Schrover van de Universiteit Leiden is te gast om deze complexe geschiedenis uiteen te zetten.