De Dag

Als de EU de tanden wil laten zien, volgen er altijd sancties. Maar de personen tegen wie ze zijn gericht zijn er meestal niet erg van onder de indruk. Zelden brengen sancties echt verandering tot stand. Waarom staat minister Blok dan te "trappelen van ongeduld" om sancties tegen Wit-Rusland in te voeren?  In De Dag legt Bertjan Verbeek, hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de Radboud Universiteit, uit wat sancties ondanks alle haken en ogen toch een belangrijk instrument maken. En soms zijn ze ook wél effectief. EU-correspondent Thomas Spekschoor vertelt welke maatregelen er tegen Wit-Rusland op tafel liggen en waarom alles zo lang duurt.

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat er niet alleen in een paar grote steden maar in het hele land mondkapjes gedragen worden in publieke binnenruimtes. Verzet tegen een landelijke regel is er lang geweest, niet in de laatste plaats vanuit het OMT. Wat hield Nederland zo lang tegen? Wat is er nu aan de situatie veranderd? En wat weten we inmiddels meer over de zin en/of onzin van mondkapjes? In De Dag vertelt wetenschapsjournalist Jop de Vrieze van Nieuwsuur hoe de discussie over mondkapjes zich het afgelopen halfjaar heeft ontwikkeld in Nederland en wat de wetenschappelijke inzichten inmiddels zijn. Terwijl de WHO al in juni adviseerde om mondkapjes te dragen, hield het kabinet hier de boot af. Wat was daarin de rol van het RIVM?

Donald Trump en Joe Biden staan voor het eerst tegenover elkaar tijdens een presidentieel debat. Volgens Trump is Biden slaperig, vergeetachtig, misschien zelfs seniel en dement. En hoewel de retoriek van Trump misschien overtrokken is, is het wel iets dat vaker opgemerkt wordt: Joe Biden lijkt niet scherp. Hij stottert, hakkelt en haalt af en toe de feiten door elkaar. Kan hij tegenwicht bieden aan de aanvallen van Trump? In De Dag vertelt Amerika-kenner Victor Vlam hoe Joe Biden al zijn hele carrière wordt achtervolgd door zijn versprekingen en ongepaste opmerkingen. Maar het beeld dat het vaker gebeurt, klopt volgens Vlam ook. Hoe kan het dat de Democraten juist bij deze kandidaat zijn uitgekomen?

Er is dus toch een verklaring gekomen van Jos B., de hoofdverdachte in de zaak rond de dood van Nicky Verstappen. Het jongetje werd in augustus 1998 dood aangetroffen op de Brunsummerheide, niet ver van de plek waar hij op zomerkamp was. Al die tijd is het een raadsel gebleven wat er met hem is gebeurd. Jos B. kwam pas in 2018 in beeld na een dna-match. Hij heeft altijd ontkend dat hij iets met de zaak te maken heeft. Verder zweeg hij. Tot vandaag. B. kwam met een videoverklaring, waarin hij vertelde dat hij het jongetje dood heeft gevonden op de plek waar de politie hem later ook aantrof. Waarom komt hij nu ineens met dit verhaal en wat betekent dat voor het proces? NOS-redacteur Thomas Kusters vertelt in podcast De Dag over hoe ingewikkeld deze zaak is voor het Openbaar Ministerie.

Er was steun, verontwaardiging, kritiek en spot en uiteindelijk deden de BN'ers die 'niet meer mee deden' ook niet meer mee aan hun eigen actie: ze verwijderden hun video's of nuanceerden hun boodschap. Blijft over de vraag waar we deze week nou met z'n allen eigenlijk naar hebben zitten kijken. En de Netflix-documentaire The social dilemma indachtig: in welke 'rabbit hole' zijn we collectief gevallen? In De Dag een analyse van Madeleijn van den Nieuwenhuizen, bekend van het mediakritische instagramaccount Zeikschrift. Ze spreekt over de rol van de media in de storm van de #ikdoenietmeermee-actie, over de gevolgen van de snoeiharde reacties na het optreden van Famke Louise bij Jinek en het risico van toenemende polarisatie door de manier waarop wij met nieuws omgaan.

Een week na de intocht van Sinterklaas in Nederland, vaart de goedheiligman ook altijd naar de Antillen. Maar de overheid op Curaçao heeft dit jaar de subsidie voor de intocht in Willemstad geschrapt, omdat 'mensen van kleur en Afrikaanse afkomst zich gediscrimineerd voelen', zo staat in de persverklaring. In plaats van Sinterklaas wordt er nu gewerkt aan een nieuw kinderfeest op de internationale dag van het kind in november. Daarmee lijkt Sinterklaas definitief niet meer welkom.  Sinds eind jaren '60 is er zo af en toe protest geweest tegen het koloniale karakter van het Sinterklaasfeest, maar jarenlang bleef het ook stil op Curaçao. Het beeld was dat de racisme-discussie die in Nederland steeds luider gevoerd werd, niet speelde op de Antillen. Dat blijkt toch anders te zitten. In De Dag vertelt Leoni Schenk van het Caribisch Netwerk van de NTR, hoe het uiterlijk van Sinterklaas en zijn hulpjes door de jaren heen meerdere keren veranderd is en hoe het gesprek over racisme lange tijd taboe was op het eiland.

Kom je aan Kerstmis, dan kom je aan de Britten. Dat weet premier Johnson als geen ander en daarom sprak hij in juli de hoop nog uit dat zijn land de coronateugels vóór Kerst kon laten vieren. Maar daar ging gisteren een streep door: hij kondigde juist strengere maatregelen aan die waarschijnlijk een half jaar blijven gelden. Een moeilijke boodschap voor een land dat toch al de meeste coronaslachtoffers in Europa kent en ook economisch het zwaarst getroffen wordt. Johnson zelf oogt vermoeid en afgeleid. De vraag wordt daarom al hardop gesteld: haalt hij Kerstmis zélf nog wel? In De Dag vertelt correspondent Tim de Wit over de klap die de aankondiging van gisteren is voor het moreel en over de werkloosheid die zichtbaar oploopt. Over de baan van de premier kunnen we alleen speculeren, maar volgens Tim ziet het er niet goed uit.

Na de Panama Papers en de Paradise Papers is er deze week een nieuw lek onthuld dat een inkijkje geeft in de wereld van schimmige financiële transacties. Het gaat om gelekte documenten van de Amerikaanse opsporingsdienst FinCEN en die leggen een wereld bloot van crimineel geld dat vrijelijk over de wereld wordt rondgepompt en witgewassen - met hulp van een reeks grote banken. In Nederland speelt ING een rol. Van de duizenden miljarden aan illegaal verkregen geld die ieder jaar in de wereld in omloop zijn, wordt naar schatting op maar 1% beslag gelegd. De overige 99% blijft buiten schot. Hoe kan dat? Wat maakt witwassen kennelijk zo makkelijk, wat is de rol van banken, en gaan de FinCEN-files hier verandering brengen? In De Dag een gesprek hierover met Hans Nelen, hoogleraar criminologie aan de universiteit van Maastricht, en met Dirk Waterval, een van de Nederlandse journalisten die de FinCEN-documenten in handen kreeg.

Wie verkoudheidsklachten heeft, moet thuisblijven en zich laten testen op corona. Dat is, samen met 1,5 meter afstand houden, volgens het kabinet de belangrijkste manier om het virus te smoren. Maar is het wel uitvoerbaar? Al weken horen we over problemen met de testcapaciteit. Het kabinet doet er alles aan om die capaciteit op te voeren, maar is dat wel verstandig als het systeem van alle kanten vastloopt? Moet het testbeleid niet helemaal anders?  In podcast De Dag vertelt Anne-Marie van Elsacker, medisch directeur van het Noord-Nederlandse testlab Certe, hoe haar team onder de werkdruk dreigt te bezwijken. Sinds februari lopen de labmedewerkers de benen uit het lijf en er wordt alleen maar meer van ze gevraagd. Ze pleit, net als andere laboratoria en de koepelorganisatie van de GGD's, voor een herbezinning van het testbeleid. Niet iedereen moet zich nog kunnen laten testen en een groot deel zou ook een mogelijk minder nauwkeurige test moeten krijgen zodat de 'belangrijke' gevallen en de reguliere zorg in de gespecialiseerde labs de aandacht krijgen die ze verdienen.

Langs grote delen van de westkust van Amerika woeden al een maand bosbranden; de ergste in de geschiedenis. Volgens de gouverneurs van de zwaar getroffen staten Californie en Oregon is het hellevuur een voorbode op wat de VS vanwege klimaatverandering ook de komende jaren te wachten staat. President Trump houdt het op dor hout en slecht bosbeheer. Wat is nou de oorzaak en welke gevaren schuilen er in het inmiddels ook alweer fel gepolariseerde politieke debat over de branden? In De Dag legt Cathelijne Stoof, natuurbranden-expert van de universiteit in Wageningen, uit dat de waarheid ergens in het midden ligt. In ieder geval is de ernst van de branden ongekend. Amerikadeskundige Maarten Kolsloot zet uiteen hoe de branden een dankbaar thema zijn in aanloop naar de presidentsverkiezingen.