De Dag

Als Nederland meer dan de afgesproken honderd vluchtelingen uit het afgebrande kamp Moria zou willen opnemen, zou dat direct tot logistieke problemen leiden zoals we die kennen van het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis. De opvangplekken voor asielzoekers zitten overvol, zegt NOS-asielredacteur Reinalda Start in podcast De Dag. Er zou opnieuw gezocht moeten worden naar gymzalen, congreshallen en andere crisisopvangplekken. Het is op de kop af vijf jaar geleden dat alle gemeenten een noodoproep kregen van toenmalig VVD-staatssecretaris Dijkhoff om vluchtelingen te helpen opvangen. Een periode van grote onrust volgde. In de podcast maken we de balans op: waren de zorgen die mensen toen hadden terecht? Hoe gaat het met de mensen die destijds naar Nederland kwamen? En is de asiel-opvang nu beter geregeld? (spoiler: nee)

Tiktok wordt in de VS óf verboden óf de app moet deels verkocht worden aan een Amerikaans bedrijf, zodat de Amerikaanse gebruikersdata niet in handen kunnen vallen van de Chinese regering. Dat heeft president Trump gezegd en onderwijl zijn er meerdere partijen die op de razendpopulaire filmpjes-app azen. Een van die bedrijven, Oracle, heeft nauwe banden met Trump. Trekt die partij daarom nu aan het langste eind? NOS-techredacteur Nando Kasteleijn maakt in De Dag een reconstructie van alle gebeurtenissen tot nu toe. Welke belangen spelen er op de achtergrond en hoe uitzonderlijk is de bemoeienis van Trump?

De derde dinsdag van september 2020 is er een voor in de geschiedenisboeken. Dit jaar is er op Prinsjesdag geen Ridderzaal, geen koets, geen driewerf hoera (want spreekkoren zijn verboden) en minister Hoekstra presenteert een uitzonderlijke begroting. Een begroting waarin afscheid wordt genomen van nóg een traditie: de Nederlandse zuinigheid. Steunpakketten, investeringen; het kan niet op in Den Haag. Waarom maakt niemand zich zorgen over de oplopende staatsschuld? Politiek verslaggever van de NOS Roel Bolsius heeft voor De Dag uitgezocht hoe corona terug te zien is tot in de haarvaten van de begroting. Hij zet op een rij wat de pandemie ons grofweg kost. Economieredacteur Charlotte Waaijers vertelt waar het geld vandaan komt om alles te betalen en wat de risico's zijn de verleidingen van 'gratis geld'.

In de opstand tegen de Wit-Russische president Loekasjenko zijn vrouwen de afgelopen weken een steeds prominentere rol gaan spelen en ze worden ook steeds harder aangepakt door de politie. Toch gaan de protesten door; niet alleen op straat. Burgers bereiden zich voor op een verzet van een andere soort: samen, van onderop, verzinnen ze manieren om de regering dwars te zitten. NOS-redacteur Chiem Balduk vertelt in De Dag over de rol van vrouwen in het Wit-Russische verzet en wat er voor plannen rondgaan in de sociale mediakanalen waar het verzet zich organiseert. Zo wordt er een manifest gedeeld met tips om de regering zoveel mogelijk tegen te werken.

Het is even wennen voor Buitenlandse Zaken: hun reisadviezen werden altijd wel met belangstelling gevolgd, maar sinds corona liggen ze onder een vergrootglas en is er kritiek. De functie van de adviezen is ook veranderd: niet alleen de veiligheid van individuele reizigers staat centraal, maar tegenwoordig ook het beschermen van de volksgezondheid. In De Dag vertelt Willemien Veldman van het ministerie van Buitenlandse Zaken hoe dat de totstandkoming van de reisadviezen beinvloedt en wat nu de overwegingen zijn. Directeur Frank Oostdam van de koepel van reisorganisaties ANVR pleit voor een ander systeem. Hij vindt dat de reisadviezen losgekoppeld moeten worden van de virusbestrijding, onder meer door reizigers sneltesten te laten doen. Maar werkt dat?

In de zorg bestaan al jaren modellen die bepalen of behandelingen kosteneffectief zijn. Hoe zit dat bij corona? Wat kost een gemiddelde corona-patiënt, wat zijn we kwijt aan coronazorg en hoeveel hebben we over voor een behandeling? In de podcast zet gezondheidseconoom Jochen Mierau van de Rijksuniversiteit Groningen op een rij wat we tot nu toe kunnen zeggen over de kosten van coronazorg. Arts-microbioloog Marc Bonten van het UMC Utrecht bepleit aan de hand van een eigen rekensom dat kosten geen rol mogen spelen in beslissingen over de aanpak van de pandemie.

Noodkreten waren er al maanden vanuit het overvolle vluchtelingenkamp Moria, dat sinds het begin van de coronacrisis in lockdown was. Het laatste beetje bewegingsvrijheid was de bewoners ontnomen en de dreiging van de oplopende coronabesmettingen in het kamp zorgde voor veel spanningen. Naar hulpverleners die riepen om de evacuatie van het kamp werd niet geluisterd. En dan nu: brand. Matthias voor de Poorte besloot gisteravond meteen naar het kamp toe te gaan toen hij hoorde dat er brand was uitgebroken. In de podcast beschrijft hij wat hij aantrof. Mensen waren ook opgelucht, zegt hij, omdat het kamp er nu niet meer is. Maar wat er dan nu met de vluchtelingen moet gebeuren is de vraag. Karin Arendsen, coördinator bij Stichting Bootvluchteling, durft in ieder geval niet meer op steun van de Griekse regering of de EU te rekenen, vertelt ze. Daarvoor is er de laatste jaren te veel gebeurd. Of eigenlijk: te weinig.

De Amerikaanse president Trump verwacht dat er in de VS in oktober, voor de verkiezingen, een coronavaccin geïntroduceerd kan worden. De Russische president Poetin keurde als eerste land een vaccin goed. Ook China werkt al met vaccins. Er lijkt een heuse wapenwedloop gaande rondom het coronavaccin, maar leidt het ook tot bruikbare resultaten? Wetenschapsjournalist Jop de Vrieze zet in de podcast op een rij waar we nu echt staan en wat we kunnen verwachten van een vaccin als het er straks is. Misschien wel minder dan gehoopt, want er zijn veel haken en ogen. Kortom: welke bijsluiter komt er straks bij het coronavaccin?

Deze week gaan de Brexit-onderhandelingen verder en een van de grootste struikelblokken is de visserij. Economisch onbelangrijk, maar voor de Britten een symbool van onafhankelijkheid. Worden de Nederlandse vissers de dupe van een nostalgische illusie? NOS-correspondent Tim de Wit bezocht een vissersdorp in het Zuid-Oosten van Engeland. Vissers daar hopen dat zij na 1 januari weer zoveel in Britse wateren mogen vissen als ze maar willen en dat oude, gouden tijden zullen herleven, vertelt hij in de podcast. Maar hoe realistisch is dat? En wat betekent het voor Nederlandse vissers als de Brexit-onderhandelingen mislukken en zij straks de Britse wateren inderdaad niet meer in mogen?

Het proces tegen Geert Wilders is er één van de lange adem. De rechtszaak in eerste aanleg en het hoger beroep hebben alles bij elkaar ruim zes jaar geduurd. Onevenredig lang, zei de advocaat-generaal, en er zou steeds verder afgedwaald worden van de kern van de zaak. Wat is die kern? Wat hebben we er als samenleving aan dat een politicus al dan niet veroordeeld wordt voor iets wat hij jaren geleden heeft gezegd? In De Dag vertellen emeritus hoogleraar politicologie Meindert Fennema en filosoof Jeroen de Ridder hoe zij naar de zaak kijken en welke invloed het proces volgens hen heeft op het publieke debat in Nederland en op de discussie over de vrijheid van meningsuiting.