Macro met Boot en Mujagić | BNR

De inflatie in de eurozone daalt voor de vijfde maand op rij. Afgelopen maand stegen de prijzen met 6,9 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dat blijkt uit de definitieve inflatiecijfers van Eurostat. 'Goed nieuws', zegt econoom Edin Mujagić, 'maar als je onder de motorkap kijkt zie je toch dat er dingen misgaan.'  Volgens Mujagić zijn er twee problemen aan te wijzen onder de Europese motorkop. Allereerst is de kerninflatie - de inflatie zonder voedsel- en energieprijzen meegerekend - licht gestegen van 5,6 naar 5,7 procent. 'Dat geeft toch aan dat het hardnekkiger is', zegt Mujagić. Dat de kerninflatie licht is gestegen is en de reguliere inflatie gedaald, komt door de sterke daling van de energieprijzen sinds eind vorig jaar. 'En daarnaast is de diensteninflatie misschien wel het hardnekkigst', vervolgt Mujagić. In maart was de gemiddelde prijsstijging van diensten 5,1 procent, ten opzichte van de 4,8 procent in de maand daarvoor.  De Europese Centrale Bank (ECB) wil de inflatie in de eurozone terugbrengen naar rond de 2 procent, maar dat gaat volgens Mujagić niet lukken dit jaar. 'Door die twee problemen samen, de diensteninflatie en de kerninflatie, is de kans groot dat de inflatie niet teruggaat naar het niveau dat de ECB wil zien. Dat noemen we plateauvorming op een veel te hoog niveau. 'Nu hanteert de ECB nog een rentepercentage van 3,50 procent, maar dat kan verder oplopen tot 3,75 procent. 'Dat zet wel wat zoden aan de dijk', zegt Mujagić, 'maar bij dit soort inflatiepercentages en het vooruitzicht dat de inflatie nog heel lang hoog blijft heb je echt hogere rente nodig.' Toch is er ook nog een lichtpuntje te vinden in de cijfers van Eurostat. Nederland heeft samen met Spanje en Luxemburg het laagste inflatiepercentage van de eurozone. 'Dat is welkom nieuws, want vorig jaar zaten we in de top vijf hoogste inflatiepercentages. Nu springen we er een keer gunstig uit', zegt Mujagić. 'Maar dan nog, dat je hier een beetje juichend doet over 4,5 procent inflatie geeft wel aan hoe de perceptie is veranderd. 4,5 is en blijft veel te veel.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar de gemiddelde rente voor spaarders in de Verenigde Staten op ongeveer 0,37 procent staat, gaat techbedrijf Apple nu spaarrekeningen aanbieden met een rente van ruim 4 procent. ‘Apple heeft al heel veel klanten en heeft het geld niet nodig, maar ik kan me goed voorstellen dat Apple die klanten steviger aan zich wil binden’, denkt econoom Edin Mujagic. Mujagic kijkt vooral naar het technische aspect van wat die klanten opleveren. ‘Het goud van de toekomst is data, gegevens over je klanten helpen daarbij. Apple heeft in de VS ongeveer 125 miljoen gebruikers, terwijl er meer dan 330 miljoen mensen wonen. Daar valt dus nog iets voor te halen.’ Dat Apple zich nu op de financiële markten wil begeven, zal een schrok zijn voor de klassieke banken, denkt Mujagic. ‘Banken zullen steeds meer concurrentie hebben uit de niet-traditionele hoeken.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eind vorige week publiceerde de Europese Commissie de zogeheten Schuldenmonitor, en Nederland kleurt rood. Dat is geen goed nieuws volgens hoogleraar Arnoud Boot. 'Het is in ieder geval verrassend.' Volgens Boot wordt Nederland 'nadrukkelijk genoemd' in de executive summary van de Schuldenmonitor, en dat vindt hij opvallend. 'Binnen de Europese Commissie is dit het onafhankelijk bureau wat klinisch kijkt naar de cijfers en of overheidsfinanciën houdbaar zijn', aldus Boot. 'Daar verwacht je Nederland niet tussen, en precies vanwege de reden waar de Europese Commissie onlangs enthousiast was.' Boot doelt daarmee op het 'opengooien van de schatkist' na het sluiten van het regeerakkoord van kabinet Rutte-IV. De Europese Commissie was daar volgens Boot blij mee, omdat Nederland daar ook een zekere mate van onverantwoordelijkheid mee liet zien. Volgens de Schuldenmonitor - die de zaken wat minder politiek bekijkt - heeft Nederland te kampen met een structureel probleem dat de overheidstekorten gaan toenemen over de tijd. 'En daar bovenop hebben we in een relatief korte tijd onze hele goede uitgangspositie verslechterd.' Lees ook het artikel. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beursgenoteerde bedrijven hebben steeds vaker moeite met het vinden van een accountant, en dreigen daarmee hun notering kwijt te raken. Volgens hoogleraar Arnoud Boot heeft dat alles te maken met het feit dat er maar zes accountantskantoren zijn die beursgenoteerde bedrijven mogen controleren.  Dat getal slinkt naar vier als een beursgenoteerd bedrijf ook internationaal opereert. Als voorbeeld haalt Boot voormalig voorzitter Peter Paul de Vries van Vereniging Effectenbezitters aan, die in het bezit is van enkele kleinere beursgenoteerde bedrijven. 'Hij zegt klem te zitten omdat hij geen accountant kan vinden', zegt Boot. 'En nu dreigen drie bedrijven de notering te verliezen.' Maar, vervolgt Boot, dat heeft niet te maken met het feit dat er te weinig accountants zijn. Integendeel. 'Volgens de huidige voorzitter van de Vereniging Effectenbezitters maken die kleine bedrijven er juist een puinhoop van, en durven de accountantsorganisaties die klanten gewoon niet aan te nemen.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De bekendmaking van de Amerikaanse inflatiecijfers biedt hoop, vindt macro-econoom Edin Mujagic. 'De hele wereld keek uit naar de cijfers, en de wereld is ook min of meer blij mét de cijfers.' En die blijdschap is te verklaren. Niet alleen is de inflatie in de Verenigde Staten van 6 procent vorige maand gezakt naar 5 procent afgelopen maand. 'Dat is welkom nieuws in een omgeving van zeer hoge inflatie', zegt hij, terwijl hij benadrukt dat dat cijfer het jaarperspectief bedraagt. 'Als je van maand op maand kijkt, wat een beter beeld geeft, stemt dat ook hoopvol.' En hoewel de kerninflatie (inflatie zonder energie en voedsel, red.) iets is opgelopen naar 5,6 procent, denkt hij dat dat geen naam mag hebben. Maar er zit een addertje onder het gras, geeft ook Mujagic toe. Bij het berekenen van het percentage heeft de Amerikaanse Federal Reserve hulp ingeroepen van de wiskunde. Mujagic benadrukt dat de daling 'heel duidelijk' het resultaat is van het kijken naar de verandering van jaar op jaar, welke gezien de omstandigheden waarin de wereld een jaar geleden verkeerde, erg groot is. 'Dat effect is nog niet weg, maar zal de komende maanden wél wegebben.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het economisch herstel na jaren van pandemie en de oorlog in Oekraïne is eindelijk op gang gekomen, en lijkt nog lang niet te stoppen. Dat is de conclusie van het Internationaal Monetair Fonds in hun Global Economic Outlook. En dat stemt macro-econoom Edin Mujagic meer dan tevreden. Daarnaast daalt de inflatie ook nog eens. 'Enerzijds door het statistische effect en anderzijds doordat de renteverhogingen die centrale banken sinds het voorjaar hebben doorgevoerd nu eindelijk grip beginnen te krijgen op geldontwaarding', duidt Mujagic. Dat betekent dat er voor het eerst in lange tijd sprake van een normale situatie. Volgens Mujagic is dat ook te herleiden uit de groeiramingen, waar de vrees nog niet zo lang geleden was dat er maar een paar landen zouden zijn die een recessie zouden ontlopen. Nu is dat precies andersom: 'In Europa zijn er welgeteld twee landen die een heel erg milde recessie zullen meemaken', vervolgt hij. 'Maar voor de rest is er overal sprake van groei.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Uit cijfers die het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) afgelopen vrijdag publiceerde, blijkt dat Nederlanders 2,6 procent meer geld uit hebben gegeven ten opzichte van een jaar eerder, en dat is goed nieuws volgens macro-econoom Edin Mujagic. Hij geeft toe dat de stijging van uitgaven surrealistisch klinkt, zeker met het zicht op dat alles duurder is, maar het CBS heeft in zijn berekening ook de correctie van de gestegen prijzen doorgevoerd. 'Dus qua volume zijn we meer uit gaan geven', aldus Mujagic. 'En dat is op zich goed nieuws, want als geld rolt, groeit de economie.'Mujagic benadrukt echter wel dat er bij dit soort cijfers niet alleen gekeken moet worden naar het headlinecijfer, maar ook welke wereld er schuil gaat achter dat getal. 'Dan zie je toch dat er wat punten van zorg in dat cijfer zitten.' Diensten Zo zit de meeste toename van uitgaven in de dienstensector, stelt Mujagic. Nederlanders konden ten opzichte van vorig jaar in februari bijvoorbeeld vaker uit eten of naar de bioscoop. Vorig jaar had juist die sector nog veel last van de coronamaatregelen, stelt Mujagic. 'Men moest bijvoorbeeld nog vaak de corona-app laten zien, wat veel mensen ervan weerhield om vorig jaar veel uit te gaan', duidt hij. 'Dat betekent dat de basis laag is, en dat er snelle groei mogelijk is.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt dat minder rijke landen, met name in Afrika, lijden onder de verslechterde internationale handelsrelaties. 'Juist in de landen die zich ontwikkelen, wordt er zwaar geleden', legt econoom Arnoud Boot uit. In het rapport dat het IMF naar buiten bracht in aanloop naar de jaarlijkse voorjaarsvergaderingen, zegt het instituut dat het logisch is dat westerse landen niet meer afhankelijk wil worden van corrupte regimes. 'De handel wordt daardoor naar vriendelijke landen verplaatst', legt Boot uit. Hij vindt echter dat er genuanceerd gekeken moet worden. 'Landen in Afrika zitten helemaal klem tussen de grote machtsblokken in de wereld. Op het moment dat wij in het Westen zeggen dat onze handel alleen nog maar naar vriendelijke landen dichtbij mag, zijn er allerlei gebieden in de wereld die daar geweldig onder lijden. Uiteindelijk zullen die in de verkeerde marktmacht terechtkomen', verwacht Boot.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De cao-lonen zijn het afgelopen kwartaal met maar liefst 5 procent gestegen, en daarmee is het tevens de grootste stijging die in de afgelopen 40 jaar. Goed nieuws dus, stelt macro-econoom Edin Mujagic. Zelfs ondanks het feit dat de de inflatie in dezelfde periode 6,6 procent bedroeg.  'Men zou kunnen zeggen dat we nog altijd achter de feiten aanlopen, maar de nadruk ligt daarbij op het woordje 'zou'', zegt hij. 'Want we hebben het over cao-lonen, en dus niet over het totale inkomen van mensen.' Mensen hebben namelijk ook te maken met periodieke verhoging, en zijn er veel werkgevers geweest die hun werknemers een eenmalige beloning hebben gegeven om het leed van de hoge energieprijzen te verzachten. Derhalve is het volgens Mujagic zo dat als alles bij elkaar wordt opgeteld, dat er afgelopen kwartaal voor het eerst in lange tijd sprake was van een vooruitgang voor heel veel werkenden. Onderhandelingen En dat heeft ook zijn weerslag op momenteel lopende cao-onderhandelingen, denkt Mujagic. De inflatie daalt immers nog steeds. 'Het gaat misschien niet even snel als voorheen, maar de beweging is er wel', vervolgt hij. 'En als we gaan kijken naar de onderhandelingen, is er voor de meeste akkoorden in maart sprake van een gemiddelde loonstijging van 7,3 procent. Dus de kans is groot dat die twee lijnen de komende maanden gaan kruisen, waarbij de inflatie onder de stijging van cao-lonen zal zakken. En dat is exclusief eventuele periodieke verhogingen.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Uit onderzoek van de ECB blijkt dat particulieren en bedrijven in februari 71 miljard euro van hun Europese bankrekeningen hebben afgehaald. Vooral in Zuid-Europa werd er veel geld opgenomen. Dat is volgens econoom Edin Mujagic ook logisch, als je kijkt naar de achterliggende redenen. 'Mensen nemen geld op omdat ze het nodig hebben om rond te komen', verklaart Mujagic de cijfers. 'Het inkomen per hoofd is in het zuiden van Europa lager, dus je kunt je voorstellen dat men het geld harder nodig heeft.' De tweede reden is volgens Mujagic de onrust van de afgelopen tijd in het bankenlandschap. 'Mensen maken zich zorgen over wat er gebeurt als hun bank er niet meer is. En dan heb je het vooral over mensen en partijen die spaarrekeningen met meer dan 100.000 euro hebben, die gaan het spreiden.' Een andere mogelijke verklaring is dat Europeanen tegoeden van hun betaalrekening naar een spaarrekening verplaatsen, omdat daar voor het eerst in lange tijd weer rente op wordt gegeven. Dat de rente bij sommige banken hard oploopt, heeft volgens Mujagic alles met concurrentie te maken. Zo geeft ING Duitsland vanaf deze maand zowel nieuwe als bestaande rekeninghouders drie procent rente op spaardeposito's met een looptijd van zes maanden, terwijl ING Nederland slechts 1,55 procent rente geeft voor een looptijd van drie jaar. 'Duitsland heeft een factor vier meer inwoners. Bij ons zijn er iets meer dan tachtig banken, in Duitsland zijn er bijna 1500 banken. Dat is gewoon concurrentie om het spaargeld, en dan gaat de rente omhoog.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.