Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Feb 20, 2020 • 25min
Frénk van der Linden: “In Nederland geniet de opinie een hogere status dan het feit”
We hebben het over het Mediamoment van Frénk van der Linden. Die was bij een Utrechtse studentenvereniging waar een officier van justitie aanwezig was. De officier van justitie houdt zich bezig met terrorismebestrijding. Volgens van der Linden laten media daarin bepaalde verhalen liggen. Welke verhalen zijn dat, en waarom? Van der Linden zegt ook dat in Nederland de “opinie een hogere status geniet dan het feit”. Als je iets spannends roept komt het volgens hem groot in de krant, maar een onontdekt feit vindt hij zelf veel interessanter.
Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Frénk van der Linden en Spraakmaker Gerben-Jan Gerbrandy.
De boeren trokken gisteren weer met duizenden naar het Malieveld in Den Haag. Op dezelfde dag kwam er een onderzoeksrapport uit van het Mesdag Zuivelfonds: boeren zijn verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de neerslag van stikstof en niet voor 46 procent, zoals het RIVM berekende. Mesdag Zuiveldag is natuurlijk een boerenbelangenorganisatie en dus niet onafhankelijk, maar toch: hoe ga je als journalist met deze cijfers om? Kun je zelf achterhalen hoe het daadwerkelijk zit? Wat zegt dit over het vertrouwen in instituties en deskundigen?
Tot slot: China zet per direct drie journalisten van The Wall Street Journal uit. Ze hebben vijf dagen om het land te verlaten. Het is voor het eerst sinds 1998 dat journalisten per direct hun accreditatie verliezen. ‘Ongekend’, aldus de vereniging van buitenlandse journalisten in China. De journalisten moeten vertrekken naar aanleiding van een kritisch opiniestuk over de coronavirus-uitbraak, genaamd: ‘China is the real sick man of Asia’. Van der Linden is vaak in China geweest. Hoe duidt hij dit nieuws?
Feb 19, 2020 • 19min
Jaap van Zessen: “Je trekt mensen eerst je site in en daarna willen we ze in aanraking brengen met het echte nieuws”
Vandaag voor het eerst te gast: Jaap van Zessen, chef Digitaal bij AD. Hij neemt ons mee in een kijkje achter de schermen. Want welk bericht wordt er massaal aangeklikt en welke veel minder? Wat scoort, wat wordt er gelezen? Dat zijn zaken waar hij zich mee bezighoudt. Hoe werkt dat?
Aan tafel zitten Jan Slagter, Jaap van Zessen en Spraakmaker Erik Scherder.
Ook hebben we het over Imanuelle Grives. Zij werd vorig jaar werd gearresteerd vanwege drugsbezit en -handel op een muziekfestival in België. Gisteren deed Grives haar verhaal bij het tv programma Jinek. Het werd een emotionele uitzending. Hoe keken onze mediakenners naar de uitzending? En waarom is het toch aantrekkelijk om te kijken hoe anderen onderuit gaan?
En een opmerkelijk verhaal in NRC Next vanmorgen. Delano R., Een van de mannen die ervan worden verdacht moorden te hebben georganiseerd voor Ridouan Taghi, werkte aan een televisieprogramma voor RTL/Videoland, toen hij eind 2018 werd gearresteerd. Is Delano R. wel goed genoeg gescreend? Is er goed gehandeld nadat hij opgepakt werd?
Feb 18, 2020 • 23min
Freek Staps: “Dit was uit de collectie: goed verhaal – wil je niet doodchecken”
Het mediamoment van Staps is nieuws dat eigenlijk geen nieuws was. Een echtpaar op de Diamond Princess beweerde op Facebook dat ze met een drone flessen wijn hadden besteld. Veel media maakte er melding van, maar het bleek een grapje te zijn. Is dit het gevaar van sociale media of het gevaar van slechte journalistiek?
Aan tafel zitten Bert Huisjes, Freek Staps en Spraakmaker Bob Witman.
En vóór het Nederlandse bombardement in het Iraakse Hawija, waarbij zeker zeventig burgers om het leven kwamen, was bekend dat "de verwachte nevenschade groter zou kunnen zijn" dan uit berekeningen naar voren kwam. Dat blijkt uit interne documenten van Defensie, die met een beroep van NOS en NRC op de Wet Openbaarheid van Bestuur zijn vrijgegeven. Is dit een goed verhaal? Waarom leest Huisjes dit bericht met een zekere ergernis?
Tot slot: André en Bridget, Marco en Leontine, Rico en Jackie. Scheidingsnieuws is topnieuws. De dagen dat alleen de Privé en Story er over berichtten ligt ver achter ons ons. Vandaag op de voorpagina Telegraaf over Bridget en André: een foto met de tekst “het begin van het eind”. Is het nieuws of entertainment? Of is entertainment ook nieuws? Wanneer breng je iets als nieuws? Staps van ANP vertelt hier meer over, ook aan de hand van de 4 B’s…
Feb 17, 2020 • 19min
Margriet Brandsma: “De Duitse politiek volgen is lang zoiets geweest als kijken naar groeiend gras, namelijk nogal saai”
We hebben het over het mediamoment van Margriet Brandsma, namelijk de woelige tijden bij onze Oosterburen. Waar voorheen volgens haar de Duitse politiek soms nogal saai was, is dat nu al een tijdje niet meer het geval, zo zegt Brandsma. De sociaaldemocraten zitten in een crisis en datzelfde is ook aan de gang bij christen-democraten. Dat heeft alles te maken met de opkomst van populisme en extreemrechts in Duitsland. Brandsma legt de huidige situatie uit.
Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Margriet Brandsma en Spraakmaker Gerdi Verbeet.
En vandaag staat Martien R., de ‘godfather van de Brabantse onderwereld’ voor de rechter. Het Openbaar Ministerie heeft beperkingen opgelegd voor media die verslag doen. Zo is gevraagd om de namen van de Officieren van Justitie niet bekend te maken, mogen zij niet gefilmd en óók niet getekend worden. Dit alles voor de veiligheid. De advocaten van de verdachte zijn daar niet blij mee. Zij vinden dat er zo een extra crimineel beeld van hem wordt geschapen. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Ondermijn je hiermee de persvrijheid?
Tot slot: volgens de Sunday Times, die de hand wist te leggen op vertrouwelijke documenten, gaat Boris Johnson zijn verkiezingsbelofte waarmaken en fors bezuinigen op de BBC. Als het aan hem ligt, wordt er geen kijk- en luistergeld meer geïnd, dat is het leeuwendeel van het budget van de omroep. Johnson wil dat mensen zich op de diensten van de BBC kunnen gaan abonneren. Was dit te verwachten?
Feb 14, 2020 • 20min
Martha Riemsma: “What happens in Twente, stays in Twente”
In de provincie Overijssel, zijn tijdens werkzaamheden 300 huizen zwaar beschadigd geraakt. Is het tijd om te spreken van Groningen 2.0? Waarom is er niemand die hiervan weet?
Aan tafel zitten Martha Riemsma, Paul Jansen, hoofdredacteur en Spraakmaker Harry Starren.
Bij het NPO-programma ‘Danny op straat’ ontstond flinke ophef. In de aflevering komt Nelson aan het woord, hij wil een politieke partij oprichten om zo seks met kinderen legaal te maken. Verder pleit hij voor een andere omgang van seks met kinderen. Is het wenselijk om dit soort onderwerpen bespreekbaar te maken in onze samenleving? Had de NTR hem tegen zichzelf in bescherming moeten nemen?
Het mediamoment van Jansen gaat om de ophef die ontstaan is in de media tussen James Carville (voormalig spindoctor van Bill Clinton) en Bernie Sanders. Hoe schadelijk is deze opmerking van Carville voor het imago van Sanders?
Tot slot: de directie van KPN gaat volgende week dinsdag met de hoofdredactie van Trouw om tafel vanwege de ‘laptopgate’. Het telecombedrijf is not amused over diverse primeurs die Trouw publiceerde nadat het een achtergelaten KPN-laptop met toegang tot gevoelige bedrijfsinformatie in handen kreeg.
Feb 13, 2020 • 24min
Jan Dirk van der Burg: “Toen gingen we af als een gieter”
Vandaag nemen we na 15 jaar afscheid van De Wereld Draait door en spreken we over het gat dat het programma achterlaat. Jan Dirk van der Burg vertelt over zijn ervaringen achter de schermen bij DWDD.
Aan tafel zitten Kees Boonman, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Jan Dirk van der Burg.
UNESCO heeft de Wereld Radio Dag in het leven geroepen, dit jaar staat de dag in het teken van diversiteit op redacties en bij luisteraars. Hoe zorgen wij dat zoveel mogelijk groeperingen in de maatschappij vertegenwoordigd worden en wat maakt radio bij uitstek een geschikt medium? Wat is het speciale aan radio?
Het mediamoment van Hadderingh ging over freelancers die vandaag niet komen opdagen bij NRC. De freelancers staken vandaag omdat ze minder betaald krijgen dan hun collega’s bij die op de redactie die in vaste dienst zijn. Is het wenselijk dat mensen bij een omroep vast in dienst komen en hoe zit het met de honorering? Hadderingh, hoofdredacteur van Omroep Gelderland, licht de rol van freelancers op een redactie toe.
Feb 12, 2020 • 19min
Erik Noomen: "Ellie Lust, met een grote megafoon voor d'r hoofd"
Gisteren was de eerste aflevering van het nieuwe tv-seizoen van Ellie op Patrouille. Hierbij liep Ellie Lust deze keer mee met de omstreden Filipijnse politie. Op voorhand had mensenrechtenorganisatie Amnesty International felle kritiek geuit op de uitzending omdat de programmamakers zo kritiekloze reclame zouden maken voor de misdaden die het politiekorps daar pleegt in hun ‘war on drugs’ waarbij al ruim 6000 mensen omgekomen. Maakt dit het programma van Ellie Lust problematisch? Is dit voyeurisme of realisme? Volgens Erik Noomen trok Ellie kritiekloos de kant van de politie. Hij beschrijft de aflevering als beangstigend.
Aan tafel zitten Erik Noomen, Elske Schouten en Spraakmaker Kathleen Ferrier.
Het mediamoment van Elske ging over de nieuwe naam van het coronavirus, voorheen ook wel Wuhan virus. Het virus heeft nu een nieuwe naam: Covid-19. Gisteren liep het aantal doden door het virus op tot ruim 1100 en inmiddels zijn er wereldwijd bijna 45.000 besmettingen. Waar komt deze naam vandaan en waarom heeft de Wereldhandelsorganisatie ervoor gekozen de naam ‘plotseling’ te wijzigen? En wanneer komt er een vaccin? Adjunct-hoofdredacteur van NRC Handelsblad Elske Schouten, licht toe hoe de redactie reageert op de naamswijziging en op het stigmatiserende effecten rondom de benaming van het virus.
Feb 11, 2020 • 23min
Joost Oranje: “Ik ga niet zeggen wat hij wel of niet moet doen.”
“Een opmerkelijk moment”, noemt Joost Oranje, hoofdredacteur van Nieuwsuur, het optreden van Tjeenk Willink bij het programma Buitenhof. De oud vice-voorzitter van de Raad van State vertelde in het programma dat hij in principe niet meewilde werken aan een werkgroep opgericht door de Tweede Kamer. Hij zette dus de rechterlijke macht dus boven de controlerende macht van de Kamer. “Ik ga niet zeggen wat hij wel of niet moet doen”, aldus Oranje. “Maar moet je dat doen?”
Aan tafel zitten onderzoekjournalist Zoë Papaikonomu, Joost Oranje en Spraakmaker Peter R. de Vries.
Daarnaast bespraken onze mediakenners de nieuwe regels voor Youtube. Nederlandse YouTubers die commercieel te werk gaan, moeten de Kijkwijzer in beeld brengen. Van grof taalgebruik, geweld tot een leeftijdsgrens. Maar is dat wel uitvoerbaar?
Ook besprak het mediaforum de scoop van Nieuwsuur uit Dubai. In een reportage geeft de politie van daar details hoe de arrestatie van Ridouan Taghi is gegaan. Joost Oranje is hoofdredacteur van Nieuwsuur en vertelt hoe ze contact hebben gelegd met de politie in Dubai. Joost Oranje: “Ze wilden het ook graag laten zien.”
Feb 10, 2020 • 16min
Pieter Klok: "Iedereen heeft nu een beetje last van immigratie"
We hebben het over onderzoek uitgevoerd door de Telegraaf. De krant pakte dit weekend groots uit met een enquête over immigratie. De eerste zeven pagina’s waren gevuld met de weerspiegelingen van dit onderzoek. Pieter Klok, de hoofdredacteur van de Volkskrant, ziet dat niet alleen de arme maar ook rijkere Nederlanders te maken hebben met nieuwe inwoners in ons land. Klok: "iedereen heeft nu beetje last van immigratie"
Daarnaast waren Gijs Groenteman en Spraakmaker en tevens hoofdredacteur van New Scientist Jim Jansen te gast.
Ook bespraken ze de film Parasite die vannacht meerdere Oscars won. En hadden ze het over de cult-favoriet op de Nederlandse televisie: De Promenade. Zou er een nieuw seizoen komen?
Feb 7, 2020 • 21min
Ward Wijndelts: “Zeker in Thüringen is de leider van AfD echt een volbloed nazi”
We bespreken de herverkiezingen in de Duitse deelstaat Thüringen. Hier was de liberale Thomas Kemmerich van de FDP slechts één dag minister-president. Hij werd verkozen dankzij het CDU én de rechts-populistische AfD. Door dat laatste was het land te klein. Merkel reageerde woedend en eiste dat het resultaat zou worden teruggedraaid. Dat gebeurde gisteren en Kemmerich trok zich terug. Moeten Nederlandse media zich ook uitspreken over Thüringen? Zou dit in Nederland kunnen gebeuren?
Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Wouter de Winther en Spraakmaker Marjan Offers.
Verder gaat het over de bekwaamheid van Nancy Pelosi bij het verscheuren van de speech van Trump. Was deze actie al voorbereid, in plaats van een reactie op de hand? Ook gaat het over Vrij Nederland dat een nieuwe koers heeft aangekondigd. Wat is de belangrijkste verandering?
Tot slot hebben we het over Farmers Defense Force die excuses maakte ‘voor verkeerde woorden’. Vanochtend was er daarom een goedmaakontbijt en het overleg ging verder. Heeft FDF zijn imago hiermee hersteld? Moet elk werkontbijt in de krant?


