Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Mar 19, 2020 • 24min
Pieter Klok: “Journalistieke verantwoordelijkheid is dat je daar dan ook iemand tegenover zet”
Het mediamoment van Pieter Klok gaat over één van de meest gehoorde en ook gevraagde virologen van dit moment: Ab Osterhaus. Wat vindt hij storend? Niet alle virologen zijn het met elkaar eens, moet je dat geluid dan maar niet laten horen om geen extra onrust aan te wakkeren? Hoe ga je hier mee om?
Te gast zijn Pieter Klok, Roos Schlikker, Roy Beijaert en Spraakmaker Daan Roovers.
Welke nieuwsbehoefte is er op dit moment? Positief nieuws, en in welke balans met de negatieve berichten? Schlikker zegt: “Ik heb een beetje behoefte aan zoetsappigheid in deze barre tijden”.
Welke goede dingen zien we gebeuren in deze tijd? Pas je een krant nog aan? Er is weinig sport, kunst… Een krant gevuld met coronanieuws: krijg je dan corona-moeheid, of zitten mensen simpelweg niet te wachten op ‘ander’ nieuws? Volgens Klok heb je als je “alleen over corona schrijft, ook een enorm gevarieerde krant”.
En hoe zit het met de nieuwsbehoefte van kinderen? Gisteren trapte Zapp Live af, elke middag een speciaal programma met veel informatie. En gisteravond werd Mark Rutte geïnterviewd door het Jeugdjournaal. Hebben onze mediakenners gekeken met hun kinderen? En wat als je kinderen wat ouder zijn en hun nieuws vooral uit sociale media halen? Help je ze daarbij? Hoe belangrijk is het dat kinderen goed op de hoogte zijn van het nieuws?
Mar 18, 2020 • 23min
Sandrina Hadderingh: “Bang zijn is geen reden om niet te kunnen werken”
Te gast zijn Thomas Muntz, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Abdelkader Benali.
Het corona nieuws domineert de berichtgeving. Hoe ga je hier op redacties mee om? Gaan verslaggevers nog gewoon de straat op bij Omroep Gelderland? Hebben de regionale omroepen ook onderling contact over hoe het aan te pakken? En waarom horen we relatief weinig concrete verhalen en ervaringen van Coronapatiënten? Volgens Muntz komen de uitgebreidere, langere verhalen waarschijnlijk later.
Hoe ziet het leven van een onderzoeksjournalist er nu uit? Veel “ander nieuws” wordt natuurlijk ondergesneeuwd door nieuws van de Coronacrisis. Hoe bepaal je je onderwerpen?
En werkt de aanpak van het kweken van groepsimmuniteit bij de aanpak van corona wel? Voor de journalistiek een lastig vraagstuk. Weinig virologen aan de redactietafel dus journalisten vertrouwen op de experts. De vraag is dan natuurlijk: welke viroloog laat je aan het woord en hoeveel ruimte geef je die? Telegraaf had gisteren een Italiaanse viroloog op de voorpagina die harde kritiek had op de Nederlandse aanpak. Nieuwsuur sprak gisteravond de Amerikaanse viroloog Carl Bergstrom die ook kritisch was en de Nederlandse viroloog Marion Koopmans was ook te gast. Zij noemden een kas op 40.000-80.000 doden die mogelijk kunnen vallen in Nederland. Moet je dat getal noemen, schep dat geen onrust in de samenleving? Aan de telefoon Joost Oranje, hoofdredacteur van Nieuwsuur. Was er discussie op de redactie?
Mar 17, 2020 • 19min
Arjen Fortuin: “Rutte hield het leukste voor zichzelf”
Er was een duidelijke rolverdeling tussen de ministers en de premier tijdens de persconferenties over het coronavirus. “Rutte hield het leukste voor zichzelf”, aldus tv-recensent Arjen Fortuin. “Rutte zei, ik heb vandaag geen gemakkelijke boodschap voor u. Ik vond dat wel meevallen.” Fortuin vindt dat de echt moeilijke boodschap al een dag eerder was verteld, tijdens de persconferentie. Slob maakte toen bekend dat de scholen gingen sluiten en Bruins vertelde dat het café om zes uur dicht moest. “Vervolgens kwam Rutte vertellen wat voor overwegingen erachter lagen.”
Aan tafel zitten Wouter de Winther en Arjen Fortuin. Ze hebben het over de toespraak van Mark Rutte. Gisteren keken meer dan zeven miljoen mensen naar zijn boodschap.
Daarnaast was er aandacht voor de beeldvorming van de toespraak van Rutte in zijn torentje. “Het bureau was zelfs wat meer opgeruimd dan dat het normaal was,” zegt politiek-commentator Wouter de Winther.
Ook hebben de mediakenners het over het veranderende media-aanbod. Televisie en radio past de programmering aan in verband met het coronanieuws. Fortuin snapt wel dat programma’s als shownieuws nu minder te zien zijn tijdens deze crisis. “Het wordt eerder beschamend om een kwartier lang over het liefdesleven van Marco Borsato te praten. Dan hoor je toch bij wijze van spreken je oude moeder die alleen thuis zit denken: had je mij niet kunnen bellen?”
Toch vraagt De Winther zich af hoe lang we dit volhouden. “Zeker als we ons moeten realiseren dat dit nog heel lang gaat duren, dan mogen de mensen ook nog wel een beetje vrolijkheid op het beeldbuis zien.”
Mar 16, 2020 • 19min
Ronald Ockhuysen "Zoals een Minister-president dat hoort te doen, een arm om ons heen"
Ronald Ockhuysen blikt vooruit op de persconferentie van Rutte later vandaag.
Na de beslissing van het kabinet om de scholen te sluiten bespreken we de effecten van het coronavirus. Gezien de restrictieve maatregelen die ten minste tot 6 april aanhouden, ziet het mediaforum er iets anders uit.
Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen en Angela de Jong. Spraakmaker van de dag is Bas Bloem.
We bespreken de effecten van het coronavirus en de informatiestroom rondom het virus. Hoe zorgt de media ervoor dat iedereen goed en consequent zijn rol blijft uitvoeren? Hoe kunnen we de kwetsbare groeperingen van de samenlevingen beschermen en tegelijkertijd de besmettingsratio zo laag mogelijk te houden?
Mar 13, 2020 • 21min
Martha Riemsma: “Je ziet een hele liefdevolle Matthijs”
Matthijs van Nieuwkerk mocht bij wijze van grote uitzondering aanschuiven bij de 89-jarige schrijfster Tonke Dragt thuis en had een bijzonder gesprek met haar. De laatste weken in aanloop naar het einde van De Wereld Draait Door maakt ruimte voor een ander soort sentiment.
Aan tafel zitten Jim Jansen en Marc Chavannes en we horen Martha Riemsma vanuit de studio.
Verder zorgt het coronavirus voor een kijkcijfer-explosie in Nederland. Het achtuurjournaal had gisteren bijna 3 miljoen kijkers. Ook talkshows als Jinek en Op1 hadden bijna een miljoen kijkers. Slagen media erin om een goede informatievoorziening te verzorgen?
Tot slot, verlaten redacties en hectische dagen. De veiligheidsprotocollen hebben verschillende gevolgen voor Nederland. Wie mag er nog naar zijn werk in tijden van coronavirus?
Mar 12, 2020 • 21min
Frénk van der Linden: “In Nederland wordt er op #MeToo-gebied niet echt doorgezet”
Hollywood-producent Harvey Weinstein is dus door een Amerikaanse rechter veroordeeld tot een celstraf van 23 jaar voor seksueel geweld tegen twee vrouwen. Hoe kijken onze mediakenners naar deze veroordeling?Volgens Van der Linden laat de journalistiek heel wat verhalen liggen. Er zijn veel gebieden nog niet echt gecoverd, zegt hij. Zou dit onderwerp in Nederland meer aandacht moeten blijven krijgen? Barbara Barend heeft het gevoel dat men zich er wel bewust van is.
Aan tafel zitten Barbara Barend, Frénk van der Linden en Spraakmaker Lutz Jacobi.
Het mediamoment van Van der Linden gaat over het Grote Interview Theater. Het thema van dit jaar is linkse en rechtse journalistiek.Bestaat dat überhaupt? En zijn de termen links en rechts niet achterhaald?
Ook hebben we het over het laatste nieuws over de Nashville-verklaring. Er komt namelijk geen vervolging omtrent deze zaak. Het zou niet als discriminerend worden ervaren. Het is een veelbesproken onderwerp in de media. Wat vinden onze tafelgasten?
Mar 11, 2020 • 19min
Arno Kantelberg: “Als je zo’n autoriteit bent, moet je dat zorgvuldiger doen”
Vandaag dient het kort geding van Thierry Baudet tegen de VPRO voor de rechtbank in Lelystad. Baudet eist rectificatie van uitspraken die over hem zijn gedaan in het tv-programma Buitenhof. Presentatrice Natalie Righton beweerde in het programma dat Baudet zou hebben gezegd ‘dat hij denkt dat de Europese Unie een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten’. Baudet beweert dat het tv-programma Buitenhof leugens heeft verspreid. Is het een slimme zet van Baudet om dit conflict via de rechter uit te vechten? Arend Jan Boekestijn zegt hierover: “Als wij over parafrases rechtszaken gaan doen kunnen we de komende jaren nog wel even voort”
Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Jaap van Zessen en Spraakmaker Arend Jan Boekestijn.
Het mediamoment van Jaap van Zessen gaat jouw mediamoment gaat over de start van het MH17-proces en de opvallend matige interesse van mensen daarin. Het proces begon maandag met veel belangstelling vanuit de media, maar online wordt er relatief weinig geklikt. Waar ligt dat aan? Arno Kantelberg zegt: “We weten al waar het naartoe gaat, er is geen nieuws”Zou je door de kleinere interesse minder gaan inzetten op nieuws rondom het MH17-proces? Jaap van Zessen, van het AD zegt: “We gaan absoluut niet voor de clicks, we vinden het een belangrijk dossier, we zetten het bovenaan”
Tot slot: deze week ging een oud nieuwsbericht over het tv-programma Opsporing Gezocht viral op Twitter. Het gaat hierbij om een bericht de Nieuwe Revu in 2014 naar buiten bracht en waar ook het Algemeen Dagblad over heeft bericht. Oud nieuws dat weer massaal gedeeld op Twitter. Waar komt dat vandaan? Wie heeft er belang bij dat zo’n oud verhaal weer gedeeld wordt? Hoe voorkom je dat mensen niet doorhebben dat het een oud bericht is?
Mar 10, 2020 • 23min
Mireille van Ark: “Op dat moment zijn we liever ietsje later”
Hoofdredacteur van BNR Van Ark was gisterochtend aanwezig bij de opening van de AEX. Dat terwijl gisteren de beurs flink kelderde. Op de redactie van BNR begon daarom de discussie hoe hierover te berichten. “Op dat moment zijn we liever ietsje later. Liever terughoudend en duidelijk in kaart krijgen wat er gebeurt in plaats van meteen alles op de zender te gooien.”
Aan tafel zitten Mireille van Ark, Ward Wijndelts en Spraakmaker en econoom Rens van Tilburg. Voor het eerst sinds de crisis van 2008 ging de beurs flink onderuit. Van Tilburg: “Wat daar gisteren gebeurde op de beurs was wel heel bijzonder. Misschien niet ongekend, maar wél historisch.”
Daarnaast had Ward Weindelts het over Frits Huffnagel, die in opspraak raakte na een uitspraak in Stand.nl, vorige week in Spraakmakers. “Volgens mij ging hier mis dat een bestuursfunctie gecombineerd is met een wilde kroeg uitspraak in en radioprogramma. Dat is in zijn gezicht ontploft en daar heeft hij waarschijnlijk spijt van.” Huffnagel en de rest van het bestuur van Amsterdam Gay Pride zijn opgestapt na de commotie. Volgens Weindelts heeft dit niet te maken met ‘cancel-culture’ maar met een ‘onhandige bestuurder.’
Mar 9, 2020 • 32min
Fons Orie: “Je moet vreselijk op je hoede zijn dat je niet in je empathie struikelt”
Het is het grootste proces dat Nederland ooit heeft gekend in termen van aantal slachtoffers en nabestaanden. Vandaag in een speciaal forum hebben we het over de start van de MH-17-rechtszaak. Aan tafel zitten Kees Boonman, Hubert Smeets en Spraakmaker Fons Orie.
Mattijs van de Wiel verslag vanuit de rechtbank.
Hoe kijkt Orie, oud-rechter van het Joegoslavië tribunaal, naar deze zaak? Moet je voorzichtig zijn met bepaalde formuleringen?
Uiteraard speelde ook het onderzoek door Bellingcat een grote rol. Het was eigenlijk voor het eerst dat er zó veel informatie van sociale media kon worden gehaald. Zowel JIT als Bellingcat hebben al veel informatie naar buiten gebracht de afgelopen jaren. Hoe moeilijk is het om als rechter onbevooroordeeld zo’n zaak in te gaan? Is er sprake van trial by media?
Is men zich bewust van manipulatie, in Rusland? Hoe leeft de zaak in Rusland? We vragen het aan Ruslandkenner Smeets.
Boonman kijkt met een politieke blik hier naar. Er zijn veel debatten over geweest, veel over gezegd. Is het lastig voor politici om afstand te nemen, en is het van belang dat ze dat doen? Wat zijn de belangrijkste politieke momenten geweest rondom MH17?
Mar 6, 2020 • 21min
Jan-Kees Emmer: "Hoeveel vluchtelingen komen hier nou weer naar toe?"
We hebben het over de situatie in Idlib. Maanden hoorden we niks, terwijl er dagelijks veel gebombardeerd is. De vraag is of de nieuwe media-aandacht er nu alleen is vanwege de vluchtelingensituatie, door de acties van Erdogan?
Aan tafel zitten Spraakmaker Eveline Aendekerk, Jan-Kees Emmer en Dieuwertje Kuipers.
DENK noemde militairen moordenaars in het mediamoment van Dieuwertje Kuipers. Daar werd aangifte over gedaan maar het OM besloot dat het toch kon. Begint hier het strafrecht en het militair recht door elkaar heen te lopen in de mediaverslaggeving? Laat de berichtgeving de context achterwege?
Verder bespreken we in het mediamoment van Jan-Kees Emmer de ‘Sorry-tour’ van Premier Rutte in Zeeland.
Tot slot: het medianieuws over Corona. Er wordt een pleidooi gehouden voor een dagelijks 'corona journaal'. Leidt dit tot meer paniek of is het de manier om nep berichtgeving tegen te gaan?


