Het Mediaforum

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Marc Chavannes en Spraakmaker Sjors Fröhlich. We spreken Lars Geerts, hij is in Den Haag bij de technische briefing. Hij praat ons bij over de stand van zaken. Voor het mediamoment van Chavannes blijven we in Den Haag. De cultuursector krijgt in deze crisis 300 miljoen. Chavannes vindt dit veel te weinig. Hij legt uit waarom. Fröhlich ziet het belang van cultuur: “Juist in deze tijden moeten we troost halen uit mooie kunst en cultuur, dat moeten we niet kapot laten gaan”. Is de cultuursector het ondergeschoven kindje? Het mediamoment van Kantelberg gaat over de persconferentie van gisteren. Hij vond het lastig zijn aandacht erbij te houden en ging op andere dingen letten. Wat viel hem op? Kennen de ministers elkaars teksten? En waarom werken ze niet met autocue? Waarom het Kantelberg niet boeide? “Er was niet echt een boodschap, dat haalt de urgentie eruit” Tot slot: steeds vaker zien we ambassadeurs verschijnen in de Nederlandse media. Vanochtend stond er het Algemeen Dagblad een ingezonden brief van de Franse en Duitse ambassadeur in Nederland. De Chinese ambassadeur zien we ook meer in de media. En gisteren zat de ambassadeur van de Verenigde Staten, Pete Hoekstra bij Jinek aan tafel. Chavannes: “Jinek had geen gast die hem de volle laag gaf, dus uiteindelijk zag je haar besluiten: dan doe ik het zelf maar”. Hoe bijzonder is het dat we de ambassadeurs in deze tijden steeds vaker in de media zien? Als je een ambassadeur aan tafel kan krijgen, moet je dat dan sowieso doen? Is het strategie dat ambassadeurs steeds vaker in de publiciteit treden? En werkt het?

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Margriet Brandsma en Spraakmaker Ed Kronenburg. Wat hebben landen met de beste reactie op het coronavirus gemeen? Een vrouwelijke leider. Stelt het Amerikaanse zakenblad Forbes. Dit is het mediamoment van Brandsma. Wat vindt zij interessant in deze kwestie? Het mediamoment van Ockhuysen gaat over een Voetbal International-verkiezing. Mino Raiola werd door VI uitgeroepen tot meest invloedrijkste Nederlander in het voetbal. Is dit opmerkelijk? Ockhuysen: “Het is veelzeggend dat een zaakwaarnemer nummer 1 is en niet een speler”. En wordt media meer ‘gedwongen’ om te speculeren? Is alles wat we weten nu wel verteld, en wat vertel je dan? Brandsma noemt het ‘constructieve journalistiek’: verhalen over oplossingen. Hoe komt het dat deze verhalen juist nu steeds meer opduiken? Wat is de taak van de media, als er veel onzekerheden zijn? Wat moet je brengen? Speculeren media nu te veel? Volgens Brandsma moet je ervoor “waken is dat je verhalen gaat maken waarin je voortdurend moet benadrukken hoe onzeker alles is”. Aan welk nieuws hebben mensen behoefte? Tot slot: Net als 50Plus geeft ook DENK ons de afgelopen dagen een inkijkje in een flink potje intern rollenbollen en ruzie maken... Bij DENK is een bestuurscrisis ontstaan. Bij 50Plus is er gerommel over lot van voorzitter Geert Dales. Hoe kijken onze mediakenners hier tegen aan? Is dit een goed moment om met politieke ruzies naar buiten te komen?

Aan tafel zitten Barbara Barend, Renzo Veenstra en Spraakmaker Boris van der Ham. Het mediamoment van Veenstra gaat over Donald Trump. Trump deelde op Twitter een bericht waarin werd gevraagd om het ontslag van Fauci, de belangrijkste coronadeskundige van de Verenigde Staten. Dat vond Veenstra nogal opmerkelijk. Waarom? Het mediamoment van Barend gaat over Edith Bosch. Zij heeft corona en heeft haar verhaal gedeeld om mensen te inspireren. Volgens Barend laat dit weer zien dat iedereen corona kan krijgen, ook heel fitte mensen. Is het beeld gekanteld, dat niet enkel zwakkere ouderen corona krijgen? Dit weekend werd een homokoppel lastiggevallen op straat. In de media was hier veel om te doen. Zowel het koppel als de belagers filmen het gebeuren en delen dit op social media. Had dit voorval zonder video ook zo veel aandacht gekregen? Hoe bepalend is de aanwezigheid van een camera? De belager heeft zichzelf bij de politie gemeld en meegewerkt aan een vlog. Was dit puur om zijn straatje schoon te vegen? Barend heeft een passende straf bedacht die ze toelicht. Ophef over de woorden van Arno Vermeulen (chef voetbal NOS), die zondag in Studio Sport te keer ging tegen John Jorritsma, de burgemeester van Eindhoven. Jorritsma wil voorlopig geen voetbalwedstrijden in zijn stad laten spelen, zo liet hij vorige week in felle bewoording weten. En dat schoot Arno Vermeulen in het verkeerde keelgat. Heeft Jorritsma voor zijn beurt gesproken? Of heeft de KNVB te vroeg gepraat over eventueel hervatten van de competitie? Is de discussie te veel door emotie geleid? Volgens Barend zijn we “overal eensgezind,behalve in het voetbal”.

Boris Johnson is net weer van de Intensive Care af. Rondom zijn ziektebed staat de transparantie ter discussie. Johnson bracht een week door op de IC, relatief kort. Er zijn veel verschillende gevallen bij het ziekteverloop van corona. Wat doet deze verslaggeving van een publiek figuur voor de discussie? Ben je tijdens ziekte nog politicus of een normaal mens met recht op privacy? Aan tafel zitten Marc Visch en Maarten van den Boom en Spraakmaker Stijn Fens. In meerdere gemeenten werden zendmasten in brand gestoken. Noodnummers waren hierdoor niet bereikbaar. Waarschijnlijk vond de brandstichting plaats door mensen die zich zorgen maken over dat het 5G netwerk corona zou verspreiden. Maarten van den Boom roept op om angst een plek te geven, maar om vooral ook andermans spullen te respecteren en geen vernielingen aan te richten. Hoe gaan lokale omroepen om met dit soort schade? Tot slot: de behoefte aan regionaal nieuws neemt toe. Per regio wordt de coronacrisis anders ervaren en mensen zoeken al sneller lokale nieuwsbronnen op. Welke meerwaarde leveren zij ten opzichte van de bredere nieuwsvoorzieningen? En hebben de streekomroepen de capaciteit om hun hoofd boven water te houden nu de advertentie-inkomsten slinken?

De Telegraaf heeft sinds vandaag een nieuwe columnist. Oud-PVDA Minister Ronald Plasterk schrijft vanaf nu iedere vrijdag een column voor de krant. Eerder schreef hij voor de Volkskrant en bij Buitenhof. Is dit een vreemde transfer? Zelf vindt hij dat de ideologische identiteit van kranten vroeger veel groter was dan nu. Politieke kleur voor de columnist is minder bepalend voor een krant, volgens Plasterk. Hoe denken onze gasten hier over? Aan tafel zitten Gijs Groenteman, Erik Noomen en Spraakmaker Merlin Mellis. Na dagen van videovergaderingen en openlijk ruzie maken in de media is er dan toch een deal gesloten over een Europees steunpakket tegen het coronavirus. En opeens waren alle landen tevreden. De NOS-website heeft het over ‘de winnaars en verliezers van het akkoord’. En de Telegraaf kopt: ‘Nederland wint Europese strijd’. Is dit iets dat je moet betitelen als een strijd met winnaars en verliezers? Verschillende wereldleiders gaven interviews in (buitenlandse) kranten. Moet media zich hiervoor lenen? Tot slot hebben we het over de Passion. Eigenlijk hadden gisterenavond tienduizenden mensen zich moeten verzamelen in Roermond om daar te luisteren en te kijken naar een moderne versie van het lijdensverhaal van Jezus. Maar door het coronavirus ging dat niet door. Er was wel een Passion met oude fragmenten en reacties uit het land. Groenteman vindt het zelf “oprechte kitsch”. Wat is de aantrekkingskracht van zo’n programma? Er werd ook vaak benadrukt dat het lijdensverhaal actueler is dan ooit. Groenteman zegt daarover: “Het is altijd actueel, daarom is dat verhaal zo goed. Er is geen moment in de geschiedenis te bedenken waarop het niet actueler is dan ooit”

Het mediamoment van Arjen Fortuin gaat over de voorlopig laatste aflevering van de ‘vrouwentalkshow’ Ladies Night, van Merel Westrik. Zou het programma nog terug komen? Het programma bleek toch geen succes. Waar is het misgegaan? Aan tafel zitten Arjen Fortuin, Marc Josten en Spraakmaker Kathleen Ferrier. Precies vier weken geleden ging Nederland in intelligente lockdown. Die heeft ook voor media grote gevolgen, zoals bijvoorbeeld voor De Passion, die vanavond voor de tiende keer plaatsvindt. Het had groots gevierd moeten worden, maar corona gooide roet in het eten. De makers moesten op zoek naar een alternatieve manier om het zangspektakel toch te kunnen uitzenden. Regisseur David Grifhorst vertelde gisteravond bij Langs de Lijn en Omstreken welke oplossing ze hebben gevonden. Wat vinden onze mediakenners van deze oplossing? Merken zij verder veel verschil in de programmering op tv, de afgelopen maand? Televisie maken is ook moeilijker, omdat je niet overal naartoe kunt reizen om op te nemen. Hoe ga je daarmee om als maker? Welke soort tv hebben mensen behoefte aan? Naast de gevolgen voor de tv-programmering zorgt corona ook voor een toename van nepnieuws, zoals bijvoorbeeld over de vermeende relatie tussen G5 en het virus. Zo zagen we gisteravond in Medialogica. Psycholoog Jan Willem van Plooijen vertelde daarin hoe lastig het is om verspreiding van nepnieuws tegen te gaan. Is het te achterhalen wie er achter het nepnieuws zit? Wordt fake news nu meer bestreden dan eerder? Volgens Fortuin “merk je dat mensen elkaar er nu sneller op aanspreken.” Volgens Josten met er veel meer gebeuren dan alleen een fact check. Hij legt uit wat.

Aan tafel zitten Jan Slagter, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Marco Zannoni. Het mediamoment van Slagter gaat over een column van Pieter Klein, de hoofdredacteur van RTL Nieuws. Volgens Slagter laat deze column zien dat journalisten ook af en toe bang zijn. Zouden journalisten en media meer emotie moeten tonen? Ook hebben we het over de persconferentie van gisteravond van premier Rutte en minister van Volksgezondheid De Jonge. Houd vol, was de boodschap, alleen dan kunnen we uit deze crisis komen. Hoe hebben onze mediakenners naar deze persconferentie gekeken? Hadderingh: “Ik hoopte op licht aan het einde van de tunnel, maar dat perspectief werd niet gegeven”. Wat opviel was dat Rutte vooral ook complimenten uitdeelde aan de bevolking. Is dit een goede manier? Of moet je ook juist laten horen wat er niet goed gaat? Wat ook naar voren kwam in de persconferentie is dat in de strijd tegen corona apps ingezet kunnen worden. Hoe zit dat met de privacy en misbruik? Zannoni: “Die garanties tegen misbruik gaan natuurlijk nooit komen, er zal misbruik van gemaakt worden”. En hoe gaat dat als je kijkt naar de digitale vaardigheden van ouderen? Zijn die geholpen met apps? Slagter vertelt hoe Omroep Max hier aandacht aan besteed. Tot slot: Goed nieuws voor de lokale omroepen en huis-aan-huis-bladen. Het kabinet komt met een steunpakket van 11 miljoen euro om de noodlijdende media te helpen. Wat merkt Hadderingh bij de regionale omroep waar ze hoofdredacteur is? Hoe groot is het belang om lokale omroepen en huis-aan-huis-bladen in stand te houden?

Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Roos Schlikker en Spraakmaker Hans Spekman. Twee freelance journalisten in de studio. Hoe ziet hun werk er op dit moment uit? Merken ze iets van de maatregelen die genomen zijn? Schlikker maakt zich zorgen en vreest voor ontslagen. Ze is bang dat mensen in de top zeggen ‘het kan dus toch wel met veel minder mensen’. Ze zegt daarover: “Het feit dat het kan, wil niet zeggen dat het wenselijk is”. Zijn er daadwerkelijk minder mensen aan het werk, of werken we anders? Als de “gewone” nieuwsstroom op gang komt, dan heb je wel weer meer mensen nodig, toch? De Britse premier Boris Johnson is gisteravond opgenomen op de Intensive Care in verband met corona. Inmiddels weten we dat hij wat zuurstof toegediend heeft gekregen, maar niet aan de beademingsapparatuur ligt. Daarover was gisteravond nog veel onduidelijkheid en de Britse media riepen daarom ook op tot transparantie. Is die oproep terecht? Moeten er meer berichten over de toestand van Johnson naar buiten gebracht worden, of is het privé? Hoe ga je als journalist met de “nieuwsgierigheid” om als het een publiek figuur betreft? Als je niks bericht, krijg je dan niet meer speculatie? Ook kijken we naar politiek in eigen land. Het is goed mis met de onderlinge verhoudingen tussen de politici van DENK. Oud-fractievoorzitter Tunahan Kuzu beschuldigde gisteren zijn mede-oprichter en partijvoorzitter Selcuk Özturk van Broedermoord, nadat die uit de school was geklapt over een buitenechtelijke affaire van Kuzu. Spekman was voorzitter van de PvdA toen de beide heren braken met de PvdA-fractie waar ze toen deel van uitmaakten. Is hij verrast? Wat is de rol van de journalistiek in deze kwestie? Tot slot hebben we het over het RTL-programma De Villa, waarin vrijgezellen uitbundig vakantie vieren op een tropische locatie. Vorig jaar ontstond er ophef vanwege een omstreden bed-scene. Eén van de mannelijke deelnemers drong zich op aan één van de vrouwelijke bewoners van De Villa. Presentator Tim Hofman nagelde de mannelijke deelnemer aan de schandpaal, en ook RTL kreeg de volle lading dat ze dit hadden toegestaan. Maar uit onderzoek bleek uiteindelijk dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd en dat de man vooral het slachtoffer is van een tendentieuze montage. In NRC vandaag een reconstructie van die zaak. Hoe hebben onze mediakenners deze zaak gevolgd?

Jan-Kees heeft het over de nieuwe talkshow Ladies Night van Merel Westrik, die volgens hem al een stille dood gestorven is. Waar heeft dit mee te maken? Aan tafel zitten Spraakmaker Marjan Olfers, Jan-Kees Emmer en Jaap van Zessen. Jaap van Zessen bespreekt de corona moeheid die inzet onder het volk en de manieren die de media inzet om te ontsnappen aan de grote hoeveelheid corona nieuws. Toch is het nieuws dat het meeste wordt gelezen, gerelateerd aan corona. Is er wel behoefte aan ‘niet-corona’ nieuws? Verder maakt het coronanieuws zien we bij het corona nieuws ook een inhoudelijke verschuiving. Nu er niet zoveel meer veranderd nu de intelligente lockdown wordt gehandhaafd tot ten minste 28 april, zien we steeds meer de verhalen achter de nummers. Wie zijn de slachtoffers van corona en wat maakt deze verhalen zo belangrijk? Tot slot: hoe gaan andere landen om met corona? In de Verenigde Staten lijkt Trump onverminderd populair. Toch staan niet zo veel mensen achter zijn beleid als gebruikelijk is in oorlogstijd. Hoe ziet het coronabeleid er daar uit en wat zijn de gevolgen?

Diederik Broekhuizen heeft het over de trend om vooral positieve berichten te delen in deze tijd. Een filiaal van de Albert Heijn in Leiden heeft een foto bewerkt waarop een looneis zichtbaar was. Na het verwijderen van een enkele regel bleef een ‘lieve’ boodschap voor vakkenvullers over ‘we kunnen niet zonder jullie’. Ondanks dat het bewerkte bericht niet strookte met de originele boodschap werd het bericht veel gedeeld. Is een dergelijke bewerking een kwalijke zaak of een positieve draai in crisistijd? Iedere dag nieuwe cijfers over corona zijn niet alleen confronterend maar misschien ook nietszeggend. De laatste stand van zaken wordt veelal bekend gemaakt in getallen, maar wat zeggen deze getallen eigenlijk? Aan tafel zitten Wouter de Winther, Diederik Broekhuizen en Spraakmaker Peter van Uhm. Verder kunnen 84 wetten niet wachten tot de coronacrisis voorbij is. Een groot getal. In de kamer is er dan ook twijfel over welke wetten nu prioriteit hebben. Welke wetten kunnen nu wel snel geaccodeerd worden en welke niet? Staat, nu er alleen plenair wordt vergaderd over de coronacrisis, in de Tweede Kamer de controlerende functie op het spel? Tot slot: Het gat dat wordt veroorzaakt door het praktiseren van ‘social distancing’ wordt vaak opgevuld met social media. Wie zijn de rijzende sterren in de onlinewereld nu iedereen thuis voor zijn scherm geplakt zit? Waar is behoefte aan in deze tijden van crisis?