Het Mediaforum

Aan tafel zitten Catherine Keyl, Charles Groenhuijsen en Spraakmaker Paul Depla. We spreken met Lars Geerts die in Den Haag de technische briefing volgt. Hij praat ons bij over de stand van zaken. Vindt er een verschuiving plaats bij programma’s? Probeert men meer een afwisseling te maken van corona-onderwerpen en niet-corona-onderwerpen? Hoe doen ze dit bijvoorbeeld bij Op1? Eén van de presentatoren, Groenhuijsen, vertelt. De informatiebehoefte blijft groot, we weten eigenlijk weinig, maar Depla ziet wel een behoefte aan “stellige uitspraken”. Volgens Depla moet je voorzichtig zijn met uitspraken doen als je er weinig over weet. Hoe bepaal je wie je aan het woord laat als expert en wie niet? Het mediamoment van Keyl gaat over de Netflix serie Unorthodox. Wat vindt zij zo goed aan deze serie? Heeft deze tip nog een link met haar Joodse achtergrond, waar ze twee dagen geleden in de Volkskrant een artikel over gaf? Groenhuijsen wil stilstaan bij de vermeend seksueel wangedrag van presidentskandidaat Joe Biden met Tara Reade -die vroeger voor Biden werkte-, naar aanleiding van een stuk in ‘The Washington Post’. De krant zegt in een opiniestuk dat Biden er open over moet zijn. Waarom doet hij dat niet? Ook tussen Fox News en Trump zijn spanningen. Zijn er verhoudingen aan het verschuiven in het Amerikaanse medialandschap?

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Margriet Brandsma en Spraakmaker Quirine Eijkman. Gisteravond werd op NPO 1 de extra NOS-uitzending 'Het coronavirus: feiten en fabels' uitgezonden. Met onder andere wetenschappers, Jacco Vonhof namens het MKB en burgemeester Aboutaleb van Rotterdam. Er kwamen ruim 10.000 vragen binnen. Onze mediakenners hebben gekeken. Wat vonden zij ervan? Muntz: “Ik zat te kijken en kreeg een beetje een verkiezingsavondgevoel”. Zijn alle vragen niet al gesteld? Moet je niet wachten met een dergelijk programma tot er grote ontwikkelingen zijn? Hebben onze tafelgasten bepaalde informatie gemist in de uitzending? Bereik je hiermee de mensen die je zou willen bereiken? Zou het meer over besluitvorming moeten gaan en wil je een bestuurder aan tafel? Het mediamoment van Muntz gaat over beelden van ufo’s, die gisteren door het Pentagon officieel vrijgegeven zijn. Wat vond hij bijzonder? Het blijken oudere beelden te zijn. Waarom zou het Pentagon die beelden nu vrijgeven? Cabaretier Freek de Jonge publiceert deze week al 40 jaar aan archiefbeelden uit zijn carrière op zijn YouTube-kanaal. Het idee om zijn oeuvre openbaar te maken had hij al langer, maar door de coronacrisis heeft hij besloten het eerder te publiceren zodat er thuis naar gekeken kan worden. Zo’n 200 uur aan materiaal komt online. Alles vanaf de jaren ‘80, van voorstellingen tot lezingen. Hoe zou hij het moeten aanbieden zodat geïnteresseerden online niet verdwalen? Is er behoefte aan zo’n kanaal? Tot slot, het Taalteam met Jan Beuving.

President Trump heeft gisteren voor het eerst in vier dagen weer een persconferentie gegeven. Eerst deed hij ze dagelijks, maar na zijn opmerking over desinfectiemiddelen injecteren als oplossing voor Corona werd het stil. Tom Kleijn zag een nieuwe Trump gisteren tijdens de Corona-persupdate. Wat was er nieuw ten opzichte van vorige week? In november zijn de verkiezingen. Hoe zal Trump verder gaan met campagne voeren tijdens de coronacrisis? En maakt zijn concurrentie nu nog kans? Kleijn: “Het is moeilijk opboksen tegen een president die elke avond een uur op televisie is” Aan tafel zitten Tom Kleijn, Jaap van Zessen en Spraakmaker Willem Korthals Altes. Het mediamoment van van Zessen gaat over Boer Zoekt Vrouw. Het programma laat volgens hem online nogal wat kansen liggen. Hij geeft aan welke ideeën hij hierover heeft. Waaraan heeft de kijker behoefte? En we blikken terug op een bijzondere Koningsdag vanuit Paleis Huis ten Bosch gister, met een live toespraak, videogesprekken met bekende en onbekende Nederlanders én een nationale toost. De Oranjes gingen hun huis niet uit. Koningsdag was nog nooit zo digitaal. Wat waren de hoogtepunten voor onze mediakenners? Volgens van Zessen zijn dit jaar meer mensen in aanraking gekomen met het Koningshuis. “Vorig jaar stond iedereen lekker buiten bier te drinken”. Hoe is het sentiment? Op welke manier was het anders? Was het gezelliger? Is het voor herhaling vatbaar? En heeft iedereen zich aan de maatregelen gehouden? Korthals Altes vond het in “Amsterdam nu veel gezelliger dan voorheen”.

Vooral onder jongeren zijn er veel ‘coronablokkers’, ofwel mensen die wars zijn van de coronanieuwsberichten. Zij weigeren om zich te bemoeien met het nieuws. Heeft het ontlopen van de nieuwsberichten ook invloed op het volgen van de maatregelen? Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Bert Huisjes en Spraakmaker Lotte Jensen. Het is vandaag Koningsdag, Willem-Alexander droeg zijn speech voor vanaf Huis Ten Bosch. Koningsdag is al omgedoopt tot Woningsdag. De koning riep het volk op om vol te houden. Wat zagen we terug in de speech en wat is de rol van de koning tijdens de coronacrisis? Het programma frontberichten laat nog steeds de primaire urgentie zien van bepaalde beroepen ten tijde van de coronacrisis. Het format is simpel, mensen uit de frontline die laten zien hoe hun dagen eruitzien. Het programma roept de vraag op: ‘Hoe gaat onze samenleving eruitzien na corona?’. Leeft Kim Jong-un nog? Er zijn flinters berichtgeving over dat de Noord-Koreaanse dictator niet in goede gezondheid zou zijn. Waar komen deze geruchten vandaan en kunnen we verwachten dat Kim Jong-un weer opduikt? Tot slot: Het Taalteam met Frank van Pamelen.

Topman Ben Smith wilde zijn bonus voor KLM afhankelijk maken van de hoeveelheid staatsteun die hij krijgt. Onbegrijpelijk, vindt Minister Wopke Hoekstra die zich strijdbaar opstelt in de kwestie. Ook vanuit de maatschappij is er kritiek op de torenhoge salarissen van een bedrijf dat staatsteun ontvangt terwijl veel kleine ondernemers dreigen om te vallen. Elger van der Wel vraagt zich af: ‘Hoe leg je zoiets uit?’ Is de gunfactor van KLM dusdanig groot dat we dit wel weer zullen vergeten wanneer we zelf weer mogen vliegen? Aan tafel zitten Wouter de Winther, Elger van der Wel en Spraakmaker André Rouvoet. Verkeersinformatie? Niet meer op 3FM. De jeugd heeft zelf genoeg apps, dus was het volgens de zender tijd om te stoppen met het uitzenden van verkeersinformatie. Is er een goede inschatting gemaakt? President Trump heeft opgeroepen om bleekmiddel of gel te injecteren tegen het coronavirus. Dit is uiteraard extreem gevaarlijk. Waar kan je wel terecht voor de juiste informatie? Bij Sesamstraat. Het kinderprogramma heeft een engelstalige ABC gemaakt over covid-19. Overzichtelijk én toegankelijk. Verder, langzaamaan komt er ook weer ruimte voor het maatschappelijke debat over het beleid dat gevoerd wordt in de coronacrisis. Een beleid waar moeilijk gestalte aan is te geven, omdat ook de specialisten nog veel informatie missen. We bespreken de dynamiek tussen de beleidsmakers, de rol van de pers en de oppositie. Tot slot: het Taalteam met Lennart van Dijk.

Deze maand zijn tot nu toe al zeventien mobiele zendmasten in de brand gestoken. Een uitzending van Opsporing Verzocht leverde gisteren verschillende tips op over de vermoedelijke daders. Die moeten waarschijnlijk gezocht worden onder tegenstanders van het nieuwe 5G-netwerk. Maar om wie gaat het precies? Onderzoeksjournalist van Brandpunt+ Eric van den Berg kwam erachter dat deze 5G-tegenstanders hun ‘geheime’ chatgroep per ongeluk open hadden staan waardoor hij een onbedoeld inkijkje in hun gesloten wereldje kreeg. Waar kwam hij achter? Wat is de verantwoordelijkheid van media als het gaat om dit soort complotdenkers die het verband leggen tussen 5g en het coronavirus? Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Joost Oranje en Eric van den Berg. Net als het meerendeel van de beroepen, werkt journalistiek hoofdzakelijk vanuit huis. Toch reist Europa-correspondent Saskia Dekkers voor Nieuwsuur al weer een poosje door België en Frankrijk. Zijn dit soort reportages zo belangrijk dat je het advies ‘thuisblijven’ negeert? Wat is de meerwaarde? Daarnaast spreken we over de diversiteit in de media, waarmee het nog steeds niet goed gesteld is. Hoe komt dat? Landen waarin de persvrijheid onder druk staat gebruiken de corona-crisis om de pers nóg meer monddood te maken. Dat blijkt uit een rapport van Reporters without Borders. Het gaat dan bijvoorbeeld om China, Hongarije en Brazilië. Ook Nederland ontkomt niet aan kritiek van Reporters without Borders, ons land daalt een plekje op de ranglijst voor de bescherming van de media. We zakken van plek 4 naar plek 5. Is die daling opmerkelijk? Staande media onder druk? Zeuren zij ook niet een beetje teveel?

Kees Boonman bespreekt de persconferentie van gisteravond. Iedereen heeft een mening en de druk van de economie is heel erg groot. De publieke opinie is erg gevoelig. Welk effect heeft het optreden van Mark Rutte en waar speelt empathie een rol? Wat is goed leiderschap? Aan tafel zitten Kees Boonman, Elske Schouten en Spraakmaker Ron Jans. Verder is de personele bezetting van de persconferenties divers. Gisteren zagen we Mark Rutte, Tolk Nederlandse Gebarentaal Irma Sluisen de heer Jaap van Dissel. Er was een verschil tussen beleidsmaatregelen en de inzichten van de specialisten. Is het verschil in toon verwarrend? Naarmate de coronamaatregelen langer duren en het mooie weer aanhoudt, neemt de zucht naar een wat lossere houding toe. Elske Schouten blikt vooruit op de aankomende recessie en wat voor effecten dat zal hebben voor de krantenwereld. Tot slot: De effecten van de maatregelen zijn niet allerminst. De gedragstherapeut Martin Appelo sprak huidige maatregelen met kracht tegen. Hij is van mening dat het kabinet de effecten van de maatregelen op de lange termijn onderschat. Verder deed hij een oproep om in opstand te komen tegen de maatregelen. Is er plaats voor dit soort kritiek en wat is het sentiment onder de Nederlanders? Hoe doet Mark Rutte het op twitter?

“Ik vind vanavond een van de belangrijkste nieuwsgebeurtenissen van het jaar,” aldus Gert-Jaap Hoekman. Hij ziet dat alle mogelijke scenario's van de aankomende persconferentie worden uitgeplozen. Toch vindt hij dat je daar voorzichtig mee moet zijn: “je hebt niks aan speculeren.” Ook bij het ANP wachten ze liever de persconferentie af, aldus hoofdredacteur Freek Staps. In het mediaforum zitten vandaag Gert-Jaap Hoekman hoofdredacteur van NU.nl en Freek Staps hoofdredacteur van ANP. Ook zijn Spraakmaker Pier Eringa en onderzoeksjournalist Klaas van Dijken van Lighthouse in de studio. Ze hebben het over de persconferentie van vanavond waarin de nieuwe corona-maatregelen worden bekend gemaakt. Corona-moe zijn we nog niet, volgens Freek Staps. Hij maakte bekend dat ANP eergisteren het tienduizendste bericht over corona heeft schreven. Ook zijn er twintigduizend foto’s gemaakt over corona bij het persbureau. Staps: “Het blijft corona wat de klok slaat.” Ook bij NU.nl blijft het onderwerp populair. Ze zitten deze week op 9 miljoen unieke bezoekers, terwijl dit normaal rond de 7,5 miljoen is. Daarnaast heeft journalist Klaas van Dijken van onderzoeksorganisatie Lighthouse het over de situatie op Lesbos. Uit internationaal onderzoek onder leiding van de onderzoeksorganisatie blijkt dat in maart extreem-rechtse groeperingen uit Europa naar het Griekse eiland gingen om te filmen. “We hebben ze niet op iets illegaals kunnen betrappen,” aldus Van Dijken. Wat wel speelt volgens hem is dat ze bewust een verkeerde boodschap brengen.

Aan tafel zitten Martha Riemsma, Angela de Jong en Spraakmaker Arno Visser. Naarmate de coronamaatregelen langer duren en het mooie weer aanhoudt, neemt de zucht naar een wat lossere houding toe. Angela de Jong: “We willen heel graag hoen dat het niet nodig is en we allemaal weer naar buiten kunnen”. Ook dit weekend hadden de autoriteiten vooral in Limburg en Den Haag de handen vol om mensen te wijzen op hun gedrag. Daarbij kwam ook nog de oproep zaterdag van de Nijmeegse burgemeester Bruls, als hoofd van alle veiligheidsregio’s, om de maatregelen voor jongeren te versoepelen omdat vooral die moeite hebben zich er aan te houden. We snakken naar lucht en bewegingsvrijheid, kunnen we wel zeggen. Moet je daar als media in meegaan, of moeten die het publiek juist blijven wijzen op hun verantwoordelijkheid? Riemsma vindt dat het geen journalistieke taak is om mensen op te roepen thuis te blijven. Waarom doen ze het dan wel? Moet de journalistiek kritisch zijn tegenover de maatregelen? Wordt er op redacties meer gediscussieerd wie je wel of niet aan het woord laat? Tot slot: nu we met z’n allen zoveel mogelijk thuis zitten, is het tv-gebruik enorm gestegen. Heeft televisie weer de verbindende rol in het gezin? Is het aanbod op dit moment voldoende? Veel producties liggen op dit moment stil. Gaat dit problemen geven in het televisie-aanbod de komende tijd?

Het mediamoment van Thomas Muntz gaat over een overwinning van de onderzoeksjournalistiek. Want gisteren is in Den Haag besloten dan het vaccininstituut niet wordt geprivatiseerd. De verkoop staat ‘on hold’, aldus minister Hugo de Jonge gisteren. Welke rol hebben onderzoeksjournalisten van onder andere Argos, Investico en De Groene hierin gespeeld? Aan tafel zitten Thomas Muntz, Frénk van der Linden en Spraakmaker Bertho Nieboer. Is de lezer geïnteresseerd in wetenschap en medisch nieuws? En hoe organiseren wij de journalistiek? Moeten we daar verandering in aanbrengen? Van der Linden vindt dat we daar over moeten nadenken. En hoe gaat Bertho Nieboer, van Medisch Contact, om met de ontwikkelingen in medisch nieuws? Nieuwsuur kijkt bijvoorbeeld ook mee in de ziekenhuizen. Welke koers kiest Medisch Contact nu om zich te onderscheiden? En wat vinden zij, als specialisten, van hoe reguliere media over dit onderwerp schrijven? De krant De Metro komt niet meer terug in gedrukte vorm. Het gratis dagblad dat altijd in de trein rondslingerde behoort nu voorgoed tot de verleden tijd. Met dit besluit dat er geen gedrukte versie meer komt, komt er ook een einde aan een tijdperk van gratis kranten. Weet u het nog, zo’n vijftien jaar geleden hadden we er op het hoogtepunt van de gratis kranten vier stuks: naast De Metro, ook de Spits, Pers en De Dag. Metro verscheen voor het eerst in juni 1999. Er werd toentertijd gesproken van een serieuze bedreiging voor het dagblad waar je gewoon voor moest betalen. Hoe serieus samen onze mediakenners die bedreiging? Hoe kijken zij naar het journalistieke niveau van de krant? Is het concept achterhaald? Tot slot: techgigant Google wil met een noodfonds kleine redacties helpen die getroffen worden door de coronacrisis. De precieze omvang van het noodfonds is niet helemaal duidelijk, maar Google wil media bijstaan met bedragen van “enkele duizenden euro’s tot tienduizenden euro’s”, onder andere afhankelijk van de grootte van de redactie. Ook Netflix heeft aangekondigd 1 miljoen vrij te maken voor het steunfonds van de Nederlandse filmwereld. Is dit een goede ontwikkeling?