Het Mediaforum

In het Mediaforum zitten Hasna el Maroudi, Paul Jansen en Spraakmaker Roué Verveer. Voor het mediamoment van Jansen kijken we naar een kijkcijferrecord bij Fox News. Is dit een trend bij meerdere media in Amerika? Is dat normaal rond de tijd van verkiezingen en hoe komt dat? Zit er een verband tussen het politieke klimaat en het aantal abonnees voor bijvoorbeeld kranten? Voor het mediamoment van El Maroudi gaan we naar Rotterdam. Daar is de persprijs uitgereikt, voor de laatste keer. El Maroudi was verbaasd over de winnaar. El Maroudi: “Zo’n prijs is niet bedoeld voor een promopraatje voor de burgemeester”. Wie had volgens haar moeten winnen? We hebben het in het Mediaforum al vaak over de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) gehad. Het moet ervoor zorgen dat documenten vrij komen van de overheid. Maar de procedure wordt vaak als stroperig ervaren door journalisten. Nu ligt er een verbeterde opvolger van de WOB klaar: de Wet Open Overheid (de WOO) die zo meteen in de Tweede Kamer wordt besproken. Goed nieuws zou je denken, maar De NVJ (Nederlandse Vereniging van Journalisten) en de VVOJ (Vereniging van Onderzoeksjournalisten) vinden dat het niet de goede kant op gaat. Aan de telefoon Klaas den Tek, bestuurslid van de VVJO en zelf onderzoeksjournalist. Wat gaat er volgens hem niet goed? Hoe kijken onze mediakenners aan tafel hier naar, wat is hun ervaring met WOB-verzoeken? Paul Jansen: “Dit is begonnen als een principiële discussie over transparantie en openheid bij het openbaar bestuur en het eindigt, heel Hollands, met een discussie over de portemonnee”. De publieke omroep wil het programma Opsporing Verzocht inkorten. De afleveringen worden per 1 januari twintig minuten minder. Volgend jaar zomer is het programma veertien weken van de buis. Is het een belangrijk programma voor de Nederlandse televisie? Met een oplossingspercentage van 40% is het belang van Opsporing Verzocht voor de samenleving groot. Waarom moet het korter?

Aan tafel zitten Kees Boonman, Gert-Jaap Hoekman en Spraakmaker Peter Paul van Benthem. Het mediamoment van Hoekman gaat over de verklaring van Rutte richting Erdogan. De beelden waarin Rutte zijn blik naar de camera richt worden ook op de eigen kanalen van de VVD gebruikt, als een soort campagnemateriaal. Terwijl de beelden niet gemaakt zijn door de VVD zelf. Hoe zit dit precies? Het mediamoment van Boonman gaat over een onderzoek van het Reuters instituut in Oxford. Wat vindt Boonman zo interessant aan dit onderzoek? Ophef over de verkoop van de tweede editie van het blad Gezond Verstand, een huis-aan-huisblad dat beschuldigd wordt van het verspreiden van complottheorieën over onder meer corona. Vanaf vandaag ligt het blad in de winkels (AKO en de Bruna). Diverse Tweede Kamerleden vinden het onbegrijpelijk. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Begrijpen zij de ophef? Op NPO Radio 1 loopt momenteel zelfs een reclamespot. Boonman is het niet helemaal met STER eens, die de reclame uitzend. Zou Hoekman, van NU.nl, advertenties plaatsen voor het blad? Politiek verslaggever van de NOS Lars Geerts is in Den Haag bij de technische briefing en praat ons bij. We praten ook nog door over de persconferentie die geen persconferentie mocht worden genoemd. Een persmoment was het. Mark Rutte en Hugo de Jonge gaven toelichting bij de laatste coronacijfers en de bijpassende scenario’s. Wat was de voornaamste boodschap? Was de toon alarmerend genoeg? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Roos Schlikker en Spraakmaker Erik Scherder. In haar mediamoment wil Schlikker het hebben over een bericht van Skipr, een site voor medisch nieuws. Waar schrikt zij van? In het mediamoment van Brandsma hebben we het over de plotselinge dood van de vice-voorzitter van de Duitse Bondsdag, Thomas Oppermann. Brandsma heeft hem wel eens ontmoet. Welke herinneringen heeft zij aan hem? We blijven in Duitsland: keken we maandenlang met jaloezie naar Duitsland omdat ze daar wèl wisten hoe ze met corona moesten omgaan en dat iedereen zich daar wel aan de maatregelen hield... dat lijkt dat nu toch een beetje omgeslagen, met gisteren zelfs meer dan 11.000 besmettingen. Is er wel spraken van een omslag? Of is dat deels beeldvorming? Waarin verschilt de Duitse mentaliteit met de Nederlandse? Kun je de aantallen en het beleid van verschillende landen vergelijken? Het nieuws kan vanuit verschillende invalshoeken gekozen worden. Kan de media beter kiezen voor een negatieve of positieve invalshoek? Hoe belangrijk is het om perspectief te bieden? De oppositie groeit. Er zijn meer demonstraties. Is dat tegengeluid genoeg te horen in de talkshows? De publieke omroep moet in deze coronatijd meer aandacht besteden aan de kunsten. Honderden meer of minder bekende kunstenaars en vertegenwoordigers van verschillende culturele organisaties hebben die oproep gedaan met richting de NPO. Één van de ondertekenaars is Schlikker. Schlikker: “Exposure is hartstikke leuk, maar je moet het ook ergens van maken. Kunst maken kost gewoon geld”. Wat zou de rol moeten zijn voor de publieke omroep?

In het Mediaforum zitten Barbara Barend, Arjen Fortuin en Spraakmaker Alexander Pechtold. Voor het mediamoment van Fortuin gaan we naar Funda. Het beroemde houten huis waar Maarten en Eva Biesheuvel in Leiden in gewoond hebben staat te koop voor bijna een half miljoen euro. Biesheuvel overleed 30 juni dit jaar. Wat hoopt Fortuin dat er met dit huis gaat gebeuren? Fortuin: “Ik hoop dat er een huisjesmelker met een hart opstaat”. Het mediamoment van Barend gaat over de United Spits Marcus Rashford. Hij heeft een actie opgezet die vooral via sociale media groot werd. Barend legt uit wat het verhaal is. Ook hebben we het over de wielrenner Wilco Kelderman en zijn bijzondere prestatie, namelijk: 3de bij de Giro. Maar er zijn gemengde reacties te lezen en te horen over deze prestatie. Want even leek het natuurlijk alsof hij de Giro zou winnen. Barend: “Verlies kan bijna nog mooier soms zijn dan winst”. Wat zeggen de verschillende berichten over de Nederlandse sportpers? Fortuin: “De Nederlandse sportpers is zo aan het vooruit rekenen dat de teleurstelling enorm is als sport ineens toch weer onvoorspelbaar blijkt”. Het eerste seizoen van De Vooravond zit erop. Hoe hebben onze mediakenners gekeken? Is het een geslaagd duo, Renze en Fidan? Pechtold zat toen hij in de politiek zat met enige regelmaat aan talkshowtafels. Hoe ga je er als geïnterviewde mee om, als je bijvoorbeeld weet dat het presentatieduo nog niet helemaal op elkaar ingespeeld is? Hoe belangrijk is het maken van vlieguren, voordat je op een prominente plek mag presenteren? De Vooravond scoorde erg goed, elke dag rond de miljoen kijkers. Vanavond is Margriet van der Linden weer te zien, met haar 4de seizoen van M. Wat zijn de verwachtingen? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Jan-Kees Emmer en Spraakmaker Jaap de Hoop Scheffer. In zijn mediamoment wil Emmer het hebben over de Twitterophef gistermiddag, waarbij presentator Fidan Ekiz van de Vooravond uithaalt naar NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff. Hij wil, zo is het verwijt van Ekiz, geen NOS’ers aan tafel toelaten bij het talkshowprogramma. Is dit een terechte frustratie aan de kant van Ekiz? Bij andere programma’s zijn ook wel eens redacteuren van de NOS te zien. Moeten ze een eenduidig beleid voeren? Emmer: “Dat bepaalt toch echt de hoofdredacteur van de NOS zelf”. Het mediamoment van Kleijn gaat over de corona-sceptische krant Gezond Verstand. Die ligt vanaf eind deze maand bij de Bruna en in de AKO. Wat moeten we hiermee in het kader van ‘desinformatie’? Wie bepaalt de grens of het in de schappen komt te liggen of niet? Kleijn: “Voor veel mensen is een Facebookpagina dichterbij dan een boekhandel”. In aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen, richten wij ons forum in met speciale gasten, Amerikakenners en nieuwsjunks. Een kleine maand geleden spraken we Kleijn en Emmer al over het eerste, chaotisch verlopen televisiedebat tussen president Donald Trump en Joe Biden. Afgelopen nacht gingen ze voor de tweede en laatste keer met elkaar in discussie voor de verkiezingen over minder twee weken. De organisatoren gebruikten daarbij een mute-knop, zodat de kandidaten elkaar niet konden onderbreken. Hoe hebben onze mediakenners naar dit debat gekeken? Kleijn: “Het was een debat tussen twee zwakke kandidaten”. Hoe was het gedrag van de presidentskandidaten? En wat hebben ze inhoudelijk kunnen bespreken? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Marc Josten en Spraakmaker Willem Korthals Altes. Josten wil het in zijn mediamoment hebben over het geluidsbandje met publiek tijdens voetbalwedstrijden. Wat vindt hij hiervan? Voegt het wat toe? In haar mediamoment wil Papaikonomou stilstaan bij een onderzoek waaruit opnieuw blijkt dat in tv-items, kranten, op de radio en op nieuwssites mannen het vaakst in beeld worden gebracht en geciteerd. Hoe kunnen journalisten daar verandering in brengen? Papaikonomou: “Het blijft altijd op de oorzaken plakken, terwijl ik denk: kunnen we nu verder?”. Lange Frans heeft de community-richtlijnen van YouTube meerdere malen geschonden, en daarom is zijn account gisteren van het online videoplatform gehaald. Hierop stond niet alleen zijn muziek, maar bespreekt de rapper in podcasts ook vergaande complottheorieën. Vorige week donderdag kondigde YouTube al strengere maatregelen aan om de verspreiding van complottheorieën tegen te gaan. Maar rapper Lange Frans richt zich zelf tot Arjan Lubach, die zondag aandacht besteedde aan zijn complotten. Je ziet dat techplatforms de laatste maanden actiever zijn geworden en meer accounts verwijderen. Is dat een positieve ontwikkeling? Josten: “Ze zitten nu in een soort Niemandsland, waardoor ze van allerlei walletjes kunnen eten”. Is YouTube slechts een doorgeefluik, of zou het platform zich meer als redactie moeten gedragen? Betekent het verwijderen van zulke accounts ook het einde van complottheorieën? Tot slot: in de Volkskrant schrijft docent Youssef Azghari dat hij juist een nog grotere rol voor leraren ziet. Dit naar aanleiding van de moord op de Franse docent Paty. Azghari wil dat de vrijheid van meningsuiting al vanaf het basisonderwijs in praktijk wordt gebracht, bijvoorbeeld door leerlingen met elkaar in gesprek te laten gaan over meningsverschillen. Is het belangrijk om vanaf jongs af aan al aan kinderen uitgelegd wordt hoe het werkt? Is het de rol van het onderwijs, of van de opvoeding?

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Hedwig Fijen. In haar mediamoment geeft Hadderingh aan behoefte te hebben aan meer positief nieuws. Zo brengen zij het nieuws van een horeca-ondernemer die vanuit de Achterhoek naar Den Haag wandelt. Zouden journalisten meer van deze lichtpuntjes moeten brengen? In het mediamoment van Ornstein hebben we het over één van zijn guilty pleasures; livestreams van Amerikaanse verkiezingsrallies. Wat is het dat Ornstein zo fascinerend vindt? En ook het “Trump journaal” van Lara Trump was te zien. Volgens Ornstein is dit een trend. Forum voor Democratie en Maurice de Hond hebben nu ook een “journaal”. Zou er een keurmerk voor journalisten moeten komen? Fidan Ekiz sprak gisteren in talkshow De Vooravond haar ergernis uit over het gebrek aan verontwaardiging over de aanslag op de Franse geschiedenisleraar Samuel Paty. Hoe hebben onze mediakenners hiernaar gekeken? Waarom is er relatief weinig aandacht hiervoor in de media? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Gijs Groenteman, Jaap van Zessen en Spraakmaker Sanne Blauw. Twee mediamomenten over podcast vandaag! Het mediamoment van Van Zessen gaat over de laatste aflevering van ‘Een Podcast Over Media’ - de podcast van Alexander Klöpping en Ernst-Jan Pfauth. Met stijgende verbazing luisterde Van Zessen hiernaar. Het script is geschreven door een algoritme. Is dit de toekomst? En is het dan een zorgelijke ontwikkeling? Het mediamoment van Groenteman gaat over de podcast Ervaring voor Beginners, van Theo Maassen. Wat maakt deze podcast zo goed? Is de podcast een geschikt medium voor lange interviews? Aangeschoven is ook Peter ter Velde, veiligheidscoördinator bij de NOS en bij persveilig.nl. Bij dat meldpunt hebben zich vorig jaar 115 journalisten, fotografen en cameraploegen gemeld. Ze waren bedreigd, geïntimideerd of zelfs fysiek aangevallen. Die 115 journalisten, is dat slechts het topje van de ijsberg? Ter Velde legt uit wat Persveiligheid.nl doet. Fysiek en online geven zij journalisten tips en trainingen. Zou iedere journalist zo’n training moeten volgen? Merkt Van Zessen, chef Digitaal bij AD ook toenemende haatreacties aan het adres van AD en journalisten?

Aan tafel zitten Jan Slagter, Avi Bhikie en Spraakmaker Splinter Chabot. Het mediamoment van Slagter gaat over ‘Geraldine en de vrouwen’. Slagter was onder de indruk van het nieuwe programma van Geraldine Kemper. Hierin volgt ze zes vrouwen die te maken hebben gehad met seksueel geweld. Camera’s in behandelkamers, is dat wel een goed idee? Het mediamoment van Bhikhie gaat over een column in De Limburger. Pieter Omtzigt stuurde een tweet de wereld in naar aanleiding van een interview in de Limburger. Daarna volgde een column in de Limburger, waarbij aan zelfreflectie werd gedaan. Zouden kranten dit vaker moeten doen? Arjen Lubach dook gisteren in Zondag met Lubach in de verspreiding van nepnieuws en desinformatie. In een overigens weer goed bekeken aflevering ruimde hij vrijwel de hele uitzending in om dit onderwerp uit te diepen. Door algoritmes krijgt men bepaalde video’s wel, en andere video’s niet te zien. Niet iedereen ziet dezelfde filmpjes, dus een journalist kan denken goed onderzoek te doen, maar toch niet het hele verhaal te zien krijgen. Zou er meer toezicht moeten komen op sociale media? En wie zou dit moeten doen? Bhikhie: “In Nederland kun je dit gewoon niet oplossen. Dit gaat om een verantwoordelijkheid van Facebook en Twitter zelf”. De Andere Krant en Het Gezond Verstand - die twee complotkranten vielen de afgelopen weken bij veel huishoudens op de mat. Ongevraagd. Die laatste titel zegt zelfs een miljoen exemplaren te hebben gedrukt. Valt dit onder persvrijheid? Of zou je dit moeten verbieden? Volgens Slagter moeten we het gesprek aangaan met dergelijke redacties. Henk Krol is weg bij de partij voor de Toekomst. Iets minder dan een half jaar nadat Krol uit 50Plus was gestapt om zijn eigen partij op te richten, is hij alweer vertrokken. Is Krol nog geloofwaardig? Bhikhie: “Je kan Henk Krol gewoon inzetten voor een boodschap die je hebt”. Gaat Lijst Henk Krol kans maken bij de komende verkiezingen? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Marc Chavannes en Spraakmaker Jan Dirk van der Burg. Het mediamoment van Chavannes gaat over defensie. Hij is verbaasd dat je niet meer hoort over de defensievisie van de minister. Wat is volgens hem het probleem? Wat is de taak van de journalistiek hierin? “Het is de taak van journalistiek om ook ontwikkelingen die geen relletje opleveren zichtbaar te maken”. Het mediamoment van Kantelberg gaat over de NOS. Gisteren hoorde we dat de NOS de stickers van de satellietwagens haalt. We hadden het er natuurlijk net ook al over in Stand.nl, waarom raakt dit je zo? Is dit ook een noodkreet van de NOS, of een knieval? De trend die we zien is niet nieuw. Van der Burg: “Het is heel wonderlijk dat we in een tijd leven, waarin mensen bij hun mening feiten gaan zoeken”. Hoe is deze trend ontstaan? Dan gaan we naar Amerika. Vannacht gingen Trump en Biden op televisie het gesprek aan, alleen niet met elkaar, maar met hun respectievelijke kiezers. Is dit informatiever dan een debat? Hoe hebben onze mediakenners naar deze interviews gekeken? Kantelberg: “Het was een verademing in vergelijking met het vorige debat”. Trump distantieerde zich uiteindelijk niet van Qannon, de complottheorieverspreider. Waarom niet? Verder: In deze donkere dagen zonder horeca zitten we weer veel binnen en zullen veel mensen hun Netflixaccount aanzwengelen. De hit van dit moment, Emily in Paris. Wat maakt de serie zo aantrekkelijk? Chavannes: “Het verzamelt alle clichés over Fransen die bij Amerikanen leven”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.