Het Mediaforum

Aan tafel zitten Hasna El Maroudi en Stéphane Alonso en Spraakmaker Peter Hein van Mulligen. Het mediamoment van Alonso gaat over een column van Margaret Sullivan in The Washington Post. Als Trump weg is, blijft fakenews bestaan, beweert Sullivan. Alonso kan zich vinden in de woorden van Sullivan, ‘’ik vrees dat het die kant op gaat met de journalistiek.’’ Het mediamoment van El Maroudi gaat over de nieuwe podcastserie van de Volkskrant ‘Kleine jongens steken niet’ over drill-rap en tot geweld oproepende rap. El Maroudi heeft veel opgestoken van de podcast: ‘’Het was een ver van mijn bed show, en dankzij de podcast snap ik nu veel beter wat zich hier afspeelt.’’ Verder komt de Toeslageaffaire ter sprake. Twee weken lang konden we de verhoren in het Toeslageaffaire in de media volgen. We zagen vooral dat iedereen die werd verhoord, het verschrikkelijk vindt dat het is gebeurd, maar ook zijn of haar eigen straatje schoonveegt. Hoe kijken de forumleden hierna? Voor El Maroudi is het duidelijk als het om deze kwestie gaat: ‘’Uiteindelijk moet iemand verantwoordelijk gehouden worden.’’

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Bert Huisjes en Spraakmaker Jim Jansen. Het mediamoment van Ockhuysen gaat over een gedicht van Charles Bukowski. Waarom moest Ockhuysen aan dit gedicht denken, na de dood van Diego Maradona? Het nieuws over Thierry Baudet blijft zich in hoog tempo opstapelen. Geen lijsttrekker, wel lijsttrekker, ruzie, een coup en als laatste nieuws: Baudet wil een boedelscheiding. Vanmorgen zat Baudet bij WNL in de uitzending. Hij werd geconfronteerd met de uitspraken die hij gedaan zou hebben tijdens een partijetentje, en de brief die Nicki Pouw daarover geschreven heeft. Tijdens de live-uitzending van WNL kwam er meer informatie bij. Was het een spannende uitzending, voor hoofdredacteur Huisjes? Hoe hebben zij de uitzending ingericht? Huisjes: “Hij mag niet leeglopen, maar je moet hem ook niet in een soort aanklagersituatie zetten”. Welke afwegingen hebben zij gemaakt om Baudet te confronteren met berichten die binnen kwamen tijdens de uitzending? Huisjes: “Ik heb zelden dat nieuws zich zo ontwikkelt terwijl de camera’s aan staan”. Het Parool bracht het nieuws van de antisemitische en homofobe uitspraken die in de appgroepen bij de jongerentak van Forum voor Democratie gedeeld werden. Hoe zijn zij te werk gegaan voordat dit gepubliceerd werd? Ockhuysen: “Alles wat in onze krant is verschenen is driedubbel gecheckt en waar”. Dan hebben we het nog over de veelgebruikte term ‘trial by media’. Hoe moeten we daar in dit geval naar kijken? Huisjes: “Als Baudet het heeft over trial by media zegt dat eigenlijk meer over dat hij door zijn eigen partij veroordeeld wordt aan de hand van wat er in de media komt”. Hoe lang blijf je het nieuws brengen, zonder dat het een soap wordt? Baudet, die zich altijd presenteerde als sterke, charismatische leider, kruipt nu behoorlijk in de slachtofferrol. Gaat hem dat stemmen kosten? Presentator Margriet Vromans zegt in een tweet: ‘Dus Thierry Baudet wil nu weer terug in de spotlights. Daar hoef je niet aan mee te doen hè. Nieuwsrubrieken zijn vrij in hun keuze. Die zouden ook kunnen denken: toedeloe’. Hoe kijken onze mediakenners hier naar?

Aan tafel zitten Elger van der Wel, Elske Schouten en Spraakmaker Peter van Uhm. In haar mediamoment wil Schouten terugkomen op de uitzending van Op1 gisteravond. Daar zaten vier aspirantomroepbazen aan tafel zaten. Eén daarvan was de vertegenwoordiger van de toekomstige Omroep Pac. Volgens Schouten zijn Nederlanders met een Aziatische achtergrond te weinig vertegenwoordigd in de media. Van der Wel: “Straks hebben we 30 omroepen omdat elke groep een omroep wil”. Van der Wel wil in zijn mediamoment ingaan op het bericht dat het Outbreak Management Team langere schoolvakantie met de kerst adviseert. Volgens hem veroorzaakt dit veel onrust en onzekerheid. Hij zegt dat je er “niet níet over kunt berichten”, maar de manier waarop kan wellicht anders. Schouten vindt het juist wel goed om dit nieuws zo prominent te brengen: “Het is een manier om mensen serieus te nemen, door ze een beetje mee te nemen in het denkproces en in het besluitvormingsproces”. De ruzie binnen Forum voor Democratie ging gisteren verder. Ook Theo Hiddema en Paul Cliteur stappen op. De pushberichten vliegen je om de oren. Hoe hebben onze mediakenners dit nieuws gevolgd? Het is een partij met “maar” twee zetels. Waarom duiken media hier zo bovenop? Het is opvallend dat er veel nieuws over de partij naar buiten komt, omdat de partij normaal gesproken liever niet met de pers praat. Is daar een verklaring voor? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Freek Staps, Kees Boonman en Spraakmaker Eppo van Nispen tot Sevenaer. Het mediamoment van Staps gaat over de verhoren in toeslagenaffaire en dan met name over hoe het in beeld is gebracht. Persfotografen mochten alleen vanaf een afstand, op de perstribune te werk gaan. De Tweede Kamer maakt zelf foto’s en verspreid ze zelf. Staps laat zijn licht hierover schijnen. Hij vindt dit namelijk ‘absoluut niet oké’. Kuijpers zette gisteren om 19:00 uur de tv aan en zag een extra NOS Journaal. Dat vond ze gek. Waarom? Volgens Kuijpers had dit geen breaking news moeten zijn en had er eerst meer doorgevraagd moeten worden. Kuijpers: “Anders ben je als nieuws iets te reactief bij gewoon een partij in crisis”. Staps begrijpt de keuze van de NOS juist wel. Verder bekijken we de gebeurtenissen rondom Forum voor Democratie met onze mediabril op. Alle opschudding gisteravond begon allemaal met het verspreiden van het filmpje van Baudet via Twitter waarin hij een verklaring gaf. Baudet benoemt het in zijn video een aantal keer als trial bij media. Begrijpen onze mediakenners dit verwijt? Wat nep is en wat echt, is steeds slechter van elkaar te onderscheiden. Zo bleek zondagavond ook in de uitzending van Lubach. Computers kunnen foto’s bijvoorbeeld zo bewerken dat het gezicht op de foto niet het echte gezicht is. Schuilt er gevaar in deze technieken? Maakt dit fact-checken moeilijker?

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Barbara Barend en Spraakmaker Clarice Stenger. In zijn mediamoment wil Wijndelts het hebben over de commotie rondom Kauthar Bouchallikht, kandidaat Kamerlid voor GroenLinks. Vandaag staat een interview met haar in Trouw. Een voorlichter van GroenLinks kwam op vrijdagmiddag met dat voorstel. Is het opvallend dat zij de pers opzoekt en niet andersom? Wat had volgens Wijndelts beter gekund? Het mediamoment van Barend gaat over het schaatsnieuws dit weekend. Wat vindt Barend opmerkelijker: dat Ter Mors stopt of dat Erben Wennemars daar zo hard over oordeelt? Crisis bij Forum voor Democratie, nu opnieuw blijkt dat binnen de jongerentak antisemitisme en rechtsradicaal gedachtegoed breed gedeeld wordt. Partijleider Baudet wil het interne onderzoek afwachten, maar partijprominenten als Annabel Nanninga wil dat er ‘meteen keihard wordt opgetreden’. Europarlementariër Rob Roos wil zelfs dat de hele jongerenpartij gesaneerd wordt. Volgens Wijndelts is het opvallend dat dit nu pas groot nieuws is. Gisteren tweette Baudet dat hij het optreden van de JFVD uitstekend vond. Het bestuur treedt tijdelijk terug, terwijl een interne onderzoekscommissie onderzoek doet. Baudet gebruikt de term ‘trial by media’. Legt hij hiermee indirect de schuld bij de pers? Er is vooral kritiek op Freek Jansen, voorzitter van de JFDV. Hij zou in speeches refereren aan extremistisch gedachtegoed. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Ook bij Rood, de jongerenpartij van de SP, rommelt het. De Rood-voorzitter Olaf Kemerink, werd geroyeerd door de SP, omdat hij ook lid is van een andere politieke partij, met sterke marxistische denkbeelden. Maar nu wordt Kemerink dus wel voorzitter van de jongerenpartij. De SP heeft eerder direct via de media laten weten hoe de vork in de steel zit; waarom ze Kemerink, en vijf andere leden, royeerden. De SP noemde hen “geradicaliseerde zolderkamercommunisten”. Dan hebben we het over het vierde seizoen van The Crown, waar menig kijker van smult. Hoewel het een enorme hit is, is er ook flinke kritiek op dit seizoen van de Netflix-serie. Enkele prominente Britse politici, royaltywatchers en een goede vriendin van prins Charles hebben hun krachten nu gebundeld. Er wordt nu geëist dat Netflix aan het begin van elke aflevering duidelijk maakt dat het om fictie gaat. Is dat terecht? Maakt het verschil voor de beleving van kijkers? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

In het Mediaforum zitten Margriet Brandsma, Catherine Keyl en Spraakmaker Fons Orie. In haar mediamoment neemt Keyl ons mee naar Zuid-Afrika. Ze verheugd zich op een nieuwe serie, over Oscar Pistorius. Het verhaal hield de gemoederen in Zuid-Afrika bezig. Wat hoopt Keyl te zien in de serie? Het mediamoment van Brandsma gaat over de heftige protesten gisteren in Duitsland vanwege de nieuwe coronawet. Hoe bericht de Duitse media hierover? Is het te vergelijken met Nederland? Sinds de coronacrisis bevindt het RIVM zich in het oog van de storm. Medialogica besteedde gisteravond aandacht aan de ingewikkelde positie van de wetenschap in het algemeen en het RIVM in het bijzonder. Hoe lastig is het om te bewegen in een debat dat steeds meer polariseert? OMT-lid Jan Kluytmans zeggen dat hij zich voorlopig terugtrekt uit het debat, omdat het te gepolariseerd is. Heeft hij een punt? Worden wetenschappers te veel in het debat getrokken op televisie? Keyl: “De wetenschap is geconfronteerd met de mediawereld waar ze eigenlijk helemaal geen kaas van hadden gegeten, blijkbaar de voorlichters ook niet”. In talkshows is niet altijd ruimte voor nuance, sprekers moeten hun punt snel en scherp neerzetten, of hun tegenovergestelde meningen verdedigen. Je kunt ook zeggen: goed dat het RIVM hier niet aan meedoet. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Brandsma: “Binnen de journalistiek botsen twee richtingen: de wetenschapsjournalistiek en de scoringsdrift” Vandaag doet de rechter uitspraak in de zaak Nicky Verstappen. Opvallend is dat gisteren zowel RTL Nieuws als het NOS Journaal kozen voor de insteek: wat moet het lastig zijn voor de rechters om deze zaak te doen. Heel Nederland zou immers allang overtuigd zijn van de schuld van Jos B. Orie vertelt als voormalig rechter hoe lastig het is om een zaak te doen die in de media zo breed wordt uitgemeten. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Jan Slagter en Spraakmaker Rem Korteweg. Slagter windt zich op over het bericht dat buitenlandse bedrijven die in ons land ook vestigingen hebben en loonsteun hebben gekregen tóch bonussen en dividend mogen uitkeren. Hij legt uit hoe het zit. In het mediamoment van Hoekman wil hij het hebben over Fred van Leer en hoe hij de media opzoekt. Steeds meer BN’ers willen graag hun eigen kant van het verhaal vertellen en doet dit op sociale media. Ze nemen de regie in eigen hand. Zet het de journalistiek buiten spel, of doet de journalistiek haar werk niet goed genoeg? Hoe komt het dat verhalen in de media anders overkomen? Hoekman heeft de oorsprong van de berichtgeving gisteren gezocht en dat was een politiebericht. Kun je daar je nieuwsbericht op baseren, of zou je dit als journalist moeten natrekken? Dan hebben we het over de rol van de media in polarisatie. 49 procent van de Nederlanders heeft twijfels over het coronavaccin, blijkt uit onderzoek van de TU Delft en het RIVM. Zij wachten liever nog even af. In de media verschijnen steeds meer berichten over de twijfelaars. Als media steeds melden dat ‘veel mensen twijfelen’, leidt dat er dan niet toe dat inderdaad steeds meer mensen gaan twijfelen? Hoekman: “Het proefkonijn… Als je dat soort termen gebruikt dan voed je het wantrouwen”. Heeft de media hier een verantwoordelijkheid? Voor het eind van het jaar moeten de omroepen 50.000 leden hebben. Deze week maakte Omroep Zwart, van rapper Akwasi en regisseur Gianni Grot, bekend dat zij dat aantal hebben gehaald. Een andere aspirant-omroep, Ongehoord Nederland, maakt nu op deze zender reclame om de laatste 8000 leden bij elkaar te krijgen. Is er nog ruimte voor allerlei nieuwe omroepen? Is er genoeg variatie? Slagter: “Je ziet ook overlap tussen Zwart en Ongehoord Nederland; Zwart voelt zich ook ongehoord”.

Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Jeroen Snel. Het mediamoment van Hadderingh gaat over een tip die zij kregen van een wijkagent over 3-MMC, ook wel ‘Miauw Miauw’. Dit is niet zo onschuldig als het klinkt. Waarom baart dit Hadderingh zorgen? Hoe berichten zij hierover bij Omroep Gelderland? In het mediamoment van Kuijper kijken we naar de redactie van het Nederlands Dagblad. Zij kregen een poederbrief. Hoe zijn ze hiermee omgegaan? Op meerdere plekken werden gisteren poederbrieven bezorgd. Welke speciale protocollen zijn hiervoor? In de Stentor werd Kuijper geciteerd: ‘Eén ding weet ik wel: als het de daders te doen was om angst te zaaien, dan is ze dat gelukt’. Maar dit heeft hij niet zo geformuleerd. Hoe zit dit? Dan hebben we het over de persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge van gisteren, waarin versoepelingen van de maatregelen werden aangekondigd. Dit werkte als een rode lap, in ieder geval op de oppositie. Kritiek op het testbeleid, op de onduidelijkheid rond de routekaart en op het taalgebruik. Wilders zei: “Wat een oeverloos geklets en wat een badinerende kleutertaal. Behandel mensen als volwassenen”. Wat vonden onze mediakenners van de taal in de persconferentie? Hadderingh: “Er zit ook geen vleugje humor aan”. Waar veel om te doen was is de routekaart. De routekaart heeft een schijn van duidelijkheid gewekt, volgens Asscher. Is het onduidelijk? Of wordt het te ingewikkeld uitgelegd? Waar Rutte eerder zei dat we niet te veel naar het buitenland moesten kijken, werd dit gisteren in de persconferentie wel gedaan. Waarom doet Rutte dit? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Joost Oranje en Spraakmaker Michiel Vos. Het mediamoment van Papaikonomou gaat over de term ‘voltijdprinsjes’. Dit weekend verscheen in de Volkskrant een essay daarover. Wat is het bezwaar van Papaikonomou? Het mediamoment van Oranje gaat over een interview uit eigen huis. Tommy Wieringa heeft Barack Obama geïnterviewd. Is het bijzonder dat dit gelukt is? Obama wilde voor alle interviews in Europa graag met literaire mensen praten. Waarom zou hij dat willen? Volgens Volkskrant-correspondent Michael Persoon is het “ongelooflijk dat wij als media ons zo laten leiden door een publiciteitscampagne”. Is dat zo? Kreeg Nieuwsuur restricties? Oranje: “Als er restricties waren opgelegd hadden we dit interview niet gedaan”. Een opvallend telefoontje dan op de burelen van The New York Times vorige week. “Macron belde me op vanuit zijn paleis om zich te beklagen", schrijft columnist Ben Smith van de Amerikaanse krant. "Hij heeft blijkbaar een rekening te vereffenen. Hij vindt dat we vooringenomen zijn”. De kritiek van Macron is: ‘Bij de aanslagen van vijf jaar geleden stond iedereen achter ons. Nu zijn er buitenlandse kranten die schrijven dat Frankrijk racistisch en islamofoob is, en dat dát het probleem is”. Snappen onze mediakenners dit punt? Papaikonomou niet. Zij zegt: “Ik vind het wel intimiderend als je redacties gaat opbellen”. Vos vindt het niet heel gek dat Macron naar een redactie belt. Volgens hem staat hem dat vrij. Gerenommeerde media als Financial Times en Politico hebben hun stukken offline gehaald na kritiek van Macron. Is dit luisteren naar kritiek of buigen voor de president?

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Kefah Allush en Spraakmaker Wim Voermans. Het Mediamoment van Allush gaat over een onderzoek van NRC dat meldt dat militairen zich maandenlang hebben verdiept in het gedrag van maatschappelijke groepen als Viruswaarheid en de gele hesjes. Volgens Allush is het opmerkelijk dat Defensie dat doet. Wat baart hem zorgen? Voor het Mediamoment van Kantelberg kijken we naar het journaal. Daar zag hij de demonstraties, maar weinig mensen. Hij vraagt zich af waarom er dan een cameraploeg naartoe gestuurd wordt en het in het journaal komt. Wanneer besteed je ergens aandacht aan en wanneer niet? Geen traditionele Sinterklaasintocht dit jaar. Vanwege corona was een massa met juichende kinderen en hun ouders immers nogal onwenselijk. In plaats daarvan nam Sint zijn intrek in Paleis Soestdijk, om thuis te werken. Burgemeesters kwamen in een ouderwets defilé bij hem langs. Wat vonden onze mediakenners ervan? Kantelberg: “Corona dwingt tot creativiteit, ook bij de intocht van Sinterklaas”. De uitzending zat vol met taalgrapjes. Maar één grapje leidde tot wat commotie. Het fictieve Limburgse dorpje Kruisigem schoot onder andere bij Gert-Jan Segers van de ChristenUnie in het verkeerde keelgat. Allush: “Ik vraag me af hoeveel ophef het had veroorzaakt als er niet op gewezen was”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.