Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Jan 27, 2021 • 24min
Marc Josten: “Je geeft ze de ultieme trofee in handen door ze in beeld te brengen”
Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Marc Josten en Spraakmaker Danka Stuijver.
Het mediamoment van Josten is een interview met een Helmondse restauranthouder. Josten kreeg er een glimlach van op zijn gezicht. Waarom spreekt de boodschap van de restauranthouder tot de verbeelding?
Voor het mediamoment van Kantelberg gaan we naar Eindhoven. Daar werd eerder een straatinterview opgenomen met een vrouw die kritiek had op de media. Wat viel Kantelberg op? Blijf je in gesprek gaan met iemand die deze toon aanslaat? En hoe doe je dat? Josten: “Op bepaald niveau blijf je in gesprek, maar we moeten ergens een grens trekken”.
In het televisieprogramma Opsporing Verzocht heeft de politie gisteren beelden getoond van relschoppers die de afgelopen dagen agenten aanvielen en vernielingen aanrichtten. Moet je het uitzenden, of is dit precies wat de relschoppers willen? Geef je ze hiermee een podium? Of moet je deze mensen juist in bescherming nemen tegen zichzelf?
Dan hebben we het nog over een opvallende keuze bij NH Nieuws. Zij willen niet langer live verslag doen van ongeregeldheden en rellen die er zijn sinds de invoering van de avondklok. Hoe kijken onze mediakenners hier naar?
We hoorden de afgelopen dagen ook veel gezagsdragers die zich mengden op radio en televisie. Allemaal spraken ze hun afschuw uit maar wel op verschillende manieren. Kantelberg vindt dat Aboutaleb het goed deed: “Ik denk dat weinig burgemeesters weg komen met zo’n goed toneelstukje”. Waar heeft het land op dit moment behoefte aan? Welke tone-of-voice? Streng, de-escalerend, repressief?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Jan 26, 2021 • 23min
Sjirk Kuijper: ‘’Een taak van de journalistiek is om dingen in hun context te plaatsen, én de verschillen te duiden’’
Aan tafel zitten Sjirk Kuijper en Mireille van Ark en Spraakmaker Jeroen Smit.
Het mediamoment van van Ark gaat over het account van ‘Maffiameid’, wat van Ark gister ging volgen op Facebook. Wat viel haar op aan dit account? Voor van Ark brengt het in ieder geval veel zorgen met zich mee. Volgens Spraakmaker Jeroen Smit missen we veel context rondom de berichtgeving van de rellen. “Nu ontstaat er een beeld alsof heel Nederland in de brand staat. En ongeveer alle jongeren de straat op gaan. Bij Ajax-Feyenoord worden ook regelmatig een paar honderden aanhouden gedaan”, aldus Smit.
Het mediamoment van Kuijper gaat over een specifieke tweet van Geert Wilders. Hij linkt daarin naar een artikel in het Parool, waarin de journalistenvakbond zegt dat het geweld tegen journalisten moet stoppen. De gemoederen liepen hoog op bij Kuijper toen hij deze tweet van Wilders las. Wat viel hem eraan op?
Verder worden de rellen van gisteravond uitgebreid besproken. Opnieuw was het voor journalisten gevaarlijk daar verslag van te doen. De tweede kamer praat er daarom over of geweld tegen journalisten niet hetzelfde bestraft moet worden als geweld tegen hulpverleners.
Tot slot komt de rol van de bewindslieden in de media ter sprake. Toen de regering ruim een week geleden viel, vond demissionair premier Rutte dat die rol bescheiden moest zijn. Maar ondertussen hebben ze ook een coronacrisis het hoofd te bieden. Hoe kijken de forumleden hierna?
Jan 25, 2021 • 23min
Jan-Kees Emmer: “Het was nooit echt kritisch, maar Larry King kreeg ze wel aan de praat”
Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Elger van der Wel en Spraakmaker Sjarel Ex.
Emmer wil in zijn mediamoment stilstaan bij het overlijden van Larry King. Hij stond niet bekend om de meest scherpe en diepgravende interviews. Waar zat de kracht in?
Voor het mediamoment van Van der Wel kijken we naar social media en hoe het ook daar tekeer ging dit weekend. Wat is het grootste probleem? Moeten sociale media bedrijven ingrijpen, of is moderatie niet de oplossing?
De rellen van gisteravond blijken ook een mooie aanleiding om, via diezelfde sociale media, politieke campagne te voeren. Terwijl partijleiders als Jesse Klaver en Geert Wilders de rellen veroordeelden, wezen ze ook met een beschuldigende vinger naar elkaar. Is het goed dat politici zich uitspreken, of is het gewoon campagnetijd?
De Volkskrant publiceerde dit weekend een uitgebreid inkijkje in de werkwijze van het zo gesloten OMT. Journalist Willem Feenstra volgde een jaar lang vijf OMT-leden, onder wie Jan Kluytmans, Marion Koopmans en Diederik Gommers. De leden praten openlijk over hun twijfels, problemen en worstelingen met hun rol in de schijnwerpers. Wat vonden onze mediakenners er van? Van der Wel: “Het geeft een heel goed inkijkje en ik ben blij met de vorm die ze hebben gekozen”.
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Jan 22, 2021 • 25min
Gerdi Verbeet: "Benali heeft nog steeds al het recht van spreken, maar niet in op 4 mei in de Nieuwe Kerk."
Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Hansje van de Beek en Spraakmaker Jaap de Hoop Scheffer.
Voor het mediamoment van Van der Beek kijken we naar de onderzoeksjournalistiek. Dat doen we met een glimlach, want het nieuwe Bait duikt in de wereld achter internetoplichters en de stijl waarin ze dat doen is opmerkelijk: "Ik heb echt zitten lachen en dat gebeurd niet vaak bij onderzoeksprogramma's."
Het Mediamoment van Wijndelts gaat over een bijzondere publicatie. Vrij Nederland gaat de tekst publiceren die Abdelkader Benali had willen uitspreken op de 4 mei lezing. Er ontstond ophef door uitspraken die Benali in 2006 deed op een borrel en hij trok zich terug. Door de publicatie kunnen we de tekst toch lezen. Maar waarom gaan ze die plaatsen? En was het noodzakelijk dat Benali zich terugtrok? Over die vraag bellen we ook met Gerdi Verbeet, voorzitter Nationaal Comité 4 en 5 mei. Verbeet is standvast: "Benali heeft nog steeds al het recht van spreken, maar niet in op 4 mei in de Nieuwe Kerk."
Verder hebben we het over boze onderzoeksjournalisten. Rutte beloofde op de persconferentie bij de val van het Kabinet minder zwart gelakte documenten bij een WOB-verzoek. Dat bleek net even anders te liggen.
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Jan 21, 2021 • 25min
Paul Jansen: “Als je als CNN in de studio staat te janken bij een verkiezingsuitslag, dan verlies je toch elke geloofwaardigheid”
Aan tafel zitten Tom Kleijn, Paul Jansen en Spraakmaker Hubert Smeets.
Voor de mediamoment van Jansen en Kleijn kijken we naar Amerika. Het viel Jansen op dat er gisteren protesten in Amerika waren en dat hier eigenlijk weinig over is bericht. Waren de protesten vooral vanuit ‘links’ of ‘rechts’? Hoe kunnen we dat controleren? Waar ligt het aan dat dit niet groter in het nieuws was?
Het mediamoment van Kleijn gaat over het moment dat Trump in de helikopter instapte bij het Witte Huis. Volgens hem is dat van grote symbolische waarde. Hoe werd hierover bericht door de grote nieuwszenders? Kleijn: “Hij werd echt een beetje uitgelachen door de commentatoren van CNN”
Het was sowieso een groot mediaspektakel natuurlijk. Veel mensen, overal ter wereld keken naar de inauguratie. Hoe was de toon bij verschillende nieuwszenders? En hoe is het medialandschap veranderd tijdens Trump? Hoe kijken we vanuit Nederland naar de gepolariseerde media in Amerika? De kijk-, lees- en luistercijfers zijn in veel gevallen wel gestegen de laatste jaren. Jansen: “De media hebben veel gewonnen bij het mallotige presidentschap van Trump”. Wat verwachten onze mediakenners, welke rol moet de media gaan innemen de komende tijd?
Gisteren hadden we natuurlijk ook de persconferentie van Mark Rutte en Hugo de Jonge, dit ging onder andere over de avondklok, maar ook over de andere maatregelen. Zoals de beperking van het thuisbezoek, de quarantaineplicht van 10 dagen voor reizigers die Nederland binnenkomen. Hebben journalisten een obsessie met de avondklok? Of waarom wordt er minder focus gelegd op de andere maatregelen? Smeets: “Ik begrijp de aandacht wel, want we krijgen gelazer”. Wordt er genoeg perspectief geboden? Volgens Jansen wordt er te weinig gekeken naar een exitstrategie.
Jan 20, 2021 • 26min
Kees Boonman: “Politici zijn in principe niet je vrienden”
Aan tafel zitten Kees Boonman, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Lousewies van der Laan.
Het mediamoment van Hadderingh gaat over ernstige milieuvervuiling in de IJssel, een verhaal vandaag bij Omroep Gelderland. De kwestie speelt al langer, maar wordt nu ook landelijk opgepakt. Waarom blijft bepaald nieuws beperkt tot de regio?
Voor het mediamoment van Boonman kijken we naar Jinek. Boonman fronste zijn wenkbrauwen bij de bijdrage van Diederik Gommers, ic-specialist en lid van het Outbreak Management Team gisteren. Gommers is geen voorstander van een avondklok. Wat verbaasd Boonman hieraan? Er wordt ook gesproken over de mogelijke invoering van de avondklok. Moeten talkshows op radio en televisie in de avond hoe dan ook doorgaan?
Gisteren werd in de Tweede Kamer het toeslagendebat gehouden. Een opvallende moment was de bijdrage van Pieter Omtzigt (CDA) die samen met Renske Leijten (SP) boven op die zaak zat. Omtzigt heeft het over een innige band tussen pers en kabinet. Bewaren journalisten te weinig afstand? Boonman: “Je moet weten wat je plek is en je moet er niet te dicht opzitten – ken je rol”. Hoe gaan onze mediakenners hiermee om?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Jan 19, 2021 • 23min
Henrike van Gelder: “Daar had het veel meer over moeten gaan, in plaats van alleen maar dát ze vrouw is”
Aan tafel zitten Jaap van Zessen, Henrike van Gelder en Spraakmaker Marco Zannoni.
Het mediamoment van Van Gelder gaat over de berichtgeving rondom de nieuwe fractievoorzitter Liliane Ploumen. Van Gelder stoort zich hoe Ploumen in de media wordt neergezet. Wat stoort haar? “De eerste die echt een inhoudelijk opmerking maakte was Kustaw Bessems, de man aan tafel”. Verder heeft Van Zessen gekeken naar het online bereik van de PvdA. Het valt hem op dat de partij relatief weinig volgers heeft. Is het verstandig om hier meer op in te zetten, in aanloop naar de verkiezingen?
In zijn mediamoment wil Van Zessen het hebben over de grootste tech-beurs van de wereld, die in Las Vegas. Wat wordt daar zoal gepresenteerd? Gaan we de producten als consument ook allemaal gebruiken?
NRC had een artikel met als insteek dat met het vertrek van Trump, het nu de tijd is om sociale media op een ander spoor te krijgen. De krant lanceerde 5 ideeën. Zo zou het nu tijd zijn om na te denken of het niet goed is om deze enorme techbedrijven als Facebook en Twitter op te knippen. Ook zou er een publiek sociale mediakanaal moeten komen. In hoeverre zijn dit realistische oplossingen? Welke oplossingen zijn er volgens onze mediakenners? Wordt de markt volwassen? Er zijn meer nieuwe spelers, bijvoorbeeld de groeiende populariteit van Signal, een alternatief voor WhatsApp.
Bij Kidsweek worstelen ze in deze tijd met de berichtgeving over corona. Hoe bericht je daarover genuanceerd? Hou je rekening met kritische ouders over de rug van kinderen meekijken, en hoe ga je daarmee om? Ontvangt Kidsweek veel kritiek?
Jan 18, 2021 • 25min
Joost Oranje: “Ik vind dat wij als journalisten heel erg moeten oppassen om dingen nièt te publiceren”
Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Joost Oranje en Spraakmaker Gerdi Verbeet.
Vandaag horen we wie Lodewijk Asscher opvolgt als lijsttrekker van de Partij van de Arbeid. Wie zal het worden?
Het mediamoment van Oranje gaat over een uitspraak van Mark Rutte afgelopen vrijdag. Waarom is dit groot nieuws voor de journalistiek? Gaat het daadwerkelijk iets veranderen?
Voor het mediamoment van Brandsma gaan we naar Duitsland. Daar is namelijk de nieuwe CDU-leider verkozen: Armin Laschet. Verrassende keuze? Kon je aan de journalistieke analyses merken dat de pers toe was aan verandering? Hoe is de aandacht in de Nederlandse berichtgeving? Krijgt het de aandacht die het verdient?
Gisteren werd er op het Museumplein in Amsterdam gedemonstreerd tegen kabinet Rutte III en de coronamaatregelen. Zo’n 1500 tot 2000 mensen kwamen af op het protest, dat al gauw grimmig werd en uit de hand liep. De ME zette uiteindelijk waterkannonen in, 143 mensen werden gearresteerd. Bij een live-uitzending van AT5 kwam een demonstrant aan het woord, hij noemt zichzelf arts en zei opmerkelijke dingen. Dit was een live-gesprek, maar welke afweging maak je om dit wel of niet uit te zenden? Oranje: “Als je dingen nièt gaat uitzenden, daar moet je veel beter over nadenken dan te makkelijk zeggen: we zenden het niet uit”
De Amerikaanse muziekproducer Phil Spector is overleden, waarschijnlijk aan het coronavirus. Spector werd vooral bekend vanwege zijn ‘Wall of Sound’ en werkte onder anderen samen met The Beatles, Leonard Cohen en The Beach Boys. Maar Phil Spector was niet alleen geniaal muziekproducer, hij was ook de moordenaar van actrice Lana Clarkson in 2003. Hij moest een gevangenisstraf van 19 jaar uitzitten. Hoe Phil Spector te herdenken? Vooral focussen op die muziekcarrière of toch vooral de moordzaak noemen?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Jan 15, 2021 • 26min
Kees Boonman: “Dit is een gevolg van desinformatie, van leugens en bedrog”
Aan tafel zitten Kees Boonman, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Arno Visser.
Het mediamoment van Papaikonomou is eigenlijk een volledige serie. Ze heeft het hele eerste seizoen van de Netflix-serie Bridgerton gebinged. Wat maakt deze serie zo goed?
Het mediamoment van Boonman gaat over de Brexit. Volgens hem worden er nu steeds meer gevolgen duidelijk, waar wellicht eerder niet aan gedacht werd. Boonman stelt dat nepnieuws hier een rol in speelt.
Gaat het kabinet opstappen of niet? Die vraag hangt nog steeds boven de markt. Lodewijk Asscher heeft al eieren voor zijn geld gekozen, hij trok zich gisteren terug als lijsttrekker van de PvdA. Had hij een andere keuze? Welke gevolgen heeft dit? Visser: “Als ervaring verdwijnt, wordt het er vaak niet beter op”. Heeft dit zijn imago duurzaam beschadigd? Media lijken juist er positief over hem. Heeft hij hiermee zijn straatje kunnen schoonvegen? Als we kijken naar de toeslagenaffaire, wat is dan de rol van de journalistiek? Volgens Papaikonomou moet er ook gekeken worden naar hoe de journalistiek dit aangepakt heeft. “Ik zou ook willen dat wij een onderzoekscommissie kregen”.
En Wikipedia is jarig, het platform bestaat 20 jaar! Gebruiken onze mediakenners het? En hoe? Papaikonomou: “Je mag via Wikipedia op andere bronnen komen, maar je moet het wel controleren”.
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Jan 14, 2021 • 25min
Ingrid Spijkers: “Je kunt je ook afvragen bij het grote journaal hoe interessant iets is op de Filipijnen”
Aan tafel zitten Jan Slagter, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Marja Verburg.
We beginnen het Mediaforum met een bijdrage van de NOS vanuit Den Haag. Lodewijk Asscher zal bij de komende verkiezingen geen lijsttrekker meer zijn van de PvdA. Wilco Boom praat ons bij.
Het mediamoment van Spijkers gaat over berichten die uiteindelijk nièt zijn verschenen bij Omroep Friesland.... Spijkers: “Hier hoeven wij helemaal niks mee, wij gaan niet mee in de hype”. Want zodra het over weerpluimen en ijs gaat, dan wordt er toch iets verwacht van Omroep Friesland. Erben Wennemars zat bij Jinek aan tafel en had het ook over de Elfstedentocht. Want wat als het zou kunnen? Hoe doe je dat in coronatijd?
Slagter las met verbazing de berichten over lijnvluchten vanuit Engeland die op Schiphol landen. Hij vindt dat de journalistiek hier iets mee moet doen. Wat is die taak voor de journalistiek? Verslag doen, of gaat het verder dan dat? Als je je mengt wordt je een partij, een belanghebbende. Hoe geloofwaardig ben je dan als controlerende macht?
De Britse variant van het coronavirus hangt als het zwaard van Damocles boven Nederland - en de rest van de wereld. Aan de ene kant is er de uitzichtloosheid van ondernemers en schrijnende situaties bij ouderen en in het onderwijs, aan de andere kant gaan alle alarmbellen af. Hoe ga je daar als media mee om? Hoe bepaal je de toon en balans in je berichtgeving? Spijkers: “Je moet in de journalistiek ook oog hebben voor de mensen die het zwaar hebben”.
Tot slot: sinds vorige week zendt de NOS aansluitend op het Zesuurjournaal het NOS Journaal Regio uit. Een kort journaal met items van de regionale omroepen, gepresenteerd vanuit de Hilversumse NOS-studio. Omroep Friesland werkt ook mee. Hoe is de eerste week bevallen? Hoe zijn de reacties? Hebben mensen interesse in nieuws uit de andere kant van het land?


