Het Mediaforum

Aan tafel zitten Jan Slagter, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Marja Verburg. We beginnen het Mediaforum met een bijdrage van de NOS vanuit Den Haag. Lodewijk Asscher zal bij de komende verkiezingen geen lijsttrekker meer zijn van de PvdA. Wilco Boom praat ons bij. Het mediamoment van Spijkers gaat over berichten die uiteindelijk nièt zijn verschenen bij Omroep Friesland.... Spijkers: “Hier hoeven wij helemaal niks mee, wij gaan niet mee in de hype”. Want zodra het over weerpluimen en ijs gaat, dan wordt er toch iets verwacht van Omroep Friesland. Erben Wennemars zat bij Jinek aan tafel en had het ook over de Elfstedentocht. Want wat als het zou kunnen? Hoe doe je dat in coronatijd? Slagter las met verbazing de berichten over lijnvluchten vanuit Engeland die op Schiphol landen. Hij vindt dat de journalistiek hier iets mee moet doen. Wat is die taak voor de journalistiek? Verslag doen, of gaat het verder dan dat? Als je je mengt wordt je een partij, een belanghebbende. Hoe geloofwaardig ben je dan als controlerende macht? De Britse variant van het coronavirus hangt als het zwaard van Damocles boven Nederland - en de rest van de wereld. Aan de ene kant is er de uitzichtloosheid van ondernemers en schrijnende situaties bij ouderen en in het onderwijs, aan de andere kant gaan alle alarmbellen af. Hoe ga je daar als media mee om? Hoe bepaal je de toon en balans in je berichtgeving? Spijkers: “Je moet in de journalistiek ook oog hebben voor de mensen die het zwaar hebben”. Tot slot: sinds vorige week zendt de NOS aansluitend op het Zesuurjournaal het NOS Journaal Regio uit. Een kort journaal met items van de regionale omroepen, gepresenteerd vanuit de Hilversumse NOS-studio. Omroep Friesland werkt ook mee. Hoe is de eerste week bevallen? Hoe zijn de reacties? Hebben mensen interesse in nieuws uit de andere kant van het land?

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Thomas Muntz en Spraakmaker Emile Roemer. Muntz was met onderzoekscollectief Investico betrokken bij de onthullingen in Trouw vanochtend over NCOI, verreweg de grootste aanbieder van volwassenenonderwijs: sommige diploma’s blijken niet officieel geaccrediteerd, het bedrijf rekent hoge onvoorziene kosten aan studenten en docenten zijn vaak onbevoegde freelancers... Hoe zijn zij te werk gegaan? Het is een samenwerking tussen Investico, Trouw, Onderwijsblad en De Groene Amsterdammer. Hoe bepaal je wie welk nieuws en welke informatie brengt? Moet je dan tijdens een vergadering nog onderhandelen: Trouw krijgt de scoop, De Groene een bepaald interview? De Winther wil het in zijn mediamoment hebben over de live ticker bij CNN. Het is niet de eerste keer dat De Winther dit onderwerp aanhaalt in het Mediaforum. Eerst bracht CNN realtime het aantal doden en besmettingen wereldwijd, daarna veranderde de ticker naar het aantal doden per dag. Nu is het een positievere insteek: het aantal gevaccineerden. Zou dit ook een goed idee zijn voor de Nederlandse televisie? Muntz ziet er wel wat in om er een wedstrijdje van te maken. Muntz: “Ik vind ook dat we België moeten willen inhalen met dit soort tickers” Dan gaan we naar Lars Geerts. Hij volgt de technische briefing en praat ons bij. Wat zijn de zorgen binnen het kabinet op dit moment? Na de persconferentie gisteren werd gevraagd wat de gevolgen zouden zijn als het kabinet aftreedt na aanleiding van het onderzoek over de toeslagenaffaire. Wat verwacht politiek commentator De Winther? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Bert Huisjes, Haroon Ali en Spraakmaker Jan Douwe Kroeske. Het mediamoment van Ali gaat over Sex and the City. Er is namelijk een nieuw seizoen aangekondigd. Wat maakt de serie zo goed volgens Ali? Maar, zo zegt hij ook: “De vraag is wel: wordt dit een leuke serie?”. Het mediamoment van Huisjes gaat over de speech van Shula Rijxman, bestuursvoorzitter van de NPO. Ze zegt onder andere: ‘Aanvallen op journalistiek zijn gevaarlijk en onacceptabel’. Huisjes maakt zich ook zorgen. Rijxman koppelt het ook aan het omroepbestel. Zou dat bestel op de schop moeten? Verder hebben we het over de uitzending van WNL gisteren, waar onder andere Thierry Baudet te gast was. Hoe kijkt Huisjes, als hoofdredacteur terug op deze uitzending en de kritiek die hierop volgde? Gisteren was de laatste aflevering van Klassen op televisie, de documentairereeks van Esther Gould en Sarah Sylbing over kansenongelijkheid in het onderwijs. In de laatste afleveringen zien we hoe corona het onderwijs van deze kinderen in Amsterdam-Noord beïnvloedt. Ali schreef al eerder een column naar aanleiding van deze serie. Wat raakt hem in deze serie? Huisjes heeft ook gekeken en noemt dit product een enorme verrijking voor de publieke omroep. Heeft Klassen net zoveel impact als de voorganger van deze makers, Schuldig, over mensen in schuldenproblematiek? Tot slot, de BBC zendt sinds gisteren uitgebreide lesprogramma´s uit, om kinderen tijdens de lockdown toch van onderwijs te voorzien. Leerlingen in de basisschoolleeftijd kunnen vanaf 9 uur inschakelen op CBBC, de speciale kinderzender. Middelbare scholieren kunnen dagelijks twee uur lang naar BBC 2 kijken voor onder meer wiskunde, Engels en geschiedenis. Is dit een mooie taak voor de publieke omroep, ook in Nederland?

Aan tafel zitten Barbara Barend, Arjen Fortuin en Spraakmaker André Rouvoet. Het mediamoment van Fortuin gaat over een uitzonderlijk figuur in een uitzonderlijk Deens programma: John Dillermand. Dillermand betekent zoiets als ‘Piemelman’. Niet iedereen is blij met een man met een lange piemel in een kinderserie… Rouvoet: “Dat zijn juist de onderwerpen waar je niet heel spastisch over moet doen”. Het mediamoment van Barend gaat over het nieuws RTL 4-programma Humberto. Onder anderen Theo Hiddema was te gast. Hiddema reageert op een column van Max Pam waarin het foute verleden van de familie van Hiddema wordt aangehaald. Volgens Barend was het een goede start voor Humberto. Barend: “Humberto straalde, was in vorm”. Fortuin keek naast Humberto ook naar Op1. Daar waren onder andere Baudet en Van Haga te gast. Fortuin heeft zijn tv-column van vandaag er aan gewijd, en dan gaat het met name over de rol van Jort Kelder. Kritiek was dat Kelder niet onafhankelijk genoeg te werk kon gaan als interviewer. Hoe kijkt Fortuin hiernaar? Ook vond Fortuin het contrast tussen Humberto en Op1 kolossaal. Zo zegt hij over Op1: “Daar werden heel veel kritische vragen aan Thierry Baudet gesteld – namelijk door de andere tafelgasten”. Donald Trump is voorgoed van Twitter verwijderd, zo maakte het techbedrijf dit weekend bekend. Eerder werd zijn account nog tijdelijk geblokkeerd, maar nu heeft Twitter besloten het account helemaal op te heffen. Dit vanwege “het risico op verdere aanzet tot geweld”. Directe aanleiding is uiteraard de bestorming van het Capitool, afgelopen woensdag. Is het een goede zet van Twitter? De roep dat social media platforums hun verantwoordelijkheid moeten nemen is niet nieuw. Waarom worden daar niet grotere stappen in gezet? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Catherine Keyl en Kefah Allush en Spraakmaker Inge de Wit. Het mediamoment van Allush gaat over Blendle. ‘’Ik was een geweldige fan, je had elke dag toegang tot alles!’’, aldus Allush. Nu stapt Klopping op bij Blendle, ‘’dat vond ik ook wel een teken aan de wand dat dat project uiteindelijk mislukt is’’, aldus Allush. Wat viel hem nog meer op aan het nieuws over Blendle? Het mediamoment van Keyl gaat over de column van Ronald Plasterk vandaag in de Telegraaf. Keyl is erg te spreken over zijn columns, waar ligt volgens haar de kracht van Plasterk? Allush denkt ook dat Plasterk inmiddels meer populariteit heeft verworven met zijn columns, dan als hij deed in zijn rol als minister. Verder komt het nieuws ter sprake dat 550.000 Nederlanders mogelijk later zullen worden ingeënt dan De Jonge maandag in een brief naar de kamer schreef, 1,1 miljoen vaccins zijn namelijk vertraagd. Hoe kijken de forumleden naar dit bericht? De media zit bovenop de verwachtingen en uitspraken van Hugo de Jonge. Maar niet alleen de media, ook de oppositie. Twaalf uur lang lagen minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en premier Rutte dinsdag in de Tweede Kamer onder vuur over de eerste coronaprikken. Hoe kijken Keyl en Allush naar de kritiek op de Jonge, vinden ze het terecht? Tot slot wordt een nieuw online platform besproken. De drie onderzoeksjournalistiek programma’s van de KRO-NCRV gaan namelijk fuseren. Het gaat om de programma’s Pointer, De Monitor en Reporter Radio. De presentator van Reporter Radio, Niels Heithuis schuift aan om over het nieuwe platform te vertellen.

Aan tafel zitten Tijs van den Brink, Renzo Veenstra en Spraakmaker Tom Kleijn. Het zou haast ondersneeuwen, maar gisteren was een belangrijke dag voor Brabant en dus voor Omroep Brabant; de eerste coronavaccinaties werden gezet in Veghel. Hoe heeft Omroep Brabant hier aandacht aan besteed? Op Facebook kregen ze zo’n 2000 reacties, ook veel van mensen die complottheorieën aanhangen en denken dat de media aan de leiband van de overheid loopt. Hoe gaan ze daarmee om? Van den Brink: “Als je op sociale media zit kun je zomaar denken dat het een grote meerderheid is, maar dat is niet zo”. Jinek had het ook goed aangepakt: ze hadden Hugo de Jonge, de medisch directeur van Pfizer Nederland en Sanna Elkadiri - die als eerste de prik kreeg. Toen kwam de bestorming van het Capitool tussendoor. Op1 had daar goed op geschakeld, ze hadden vijf Amerika-experts aan tafel. Onder wie Tijs van den Brink zelf. Hoe is dat gegaan bij Op1? Hebben ze alles omgegooid? Is dat een lastige beslissing? Van den Brink: “Bij zo’n groot nieuws ga je gewoon om – en mijn ervaring is dat je gasten dat gewoon snappen”. Het mediamoment van Van den Brink gaat over een reportage van de Britse verslaggever Robert Moore van ITV. Hij waagde zich met een cameraman tussen de mensen die het Capitool binnenstormden. Er is veel woede te horen, waar komt die woede vandaan? En wat hebben de relschoppers met deze actie bereikt? Moet je als verslaggever daar naar binnen gaan, ook al is het in feite illegaal? Kleijn: “Ik zou ook dat raam binnen zijn geklommen”. Verslag doen bij een protest is natuurlijk niet zonder gevaar. De verslaggevers van CNN liepen bijvoorbeeld rond zonder logo op hun plopkap. Is dat verstandig? Twitter en Facebook hebben het Twitteraccount van Donald Trump voor 12 en 24 uur geblokkeerd, omdat Trump het geweld niet per se afkeurt. Ook blijft hij zeggen dat de verkiezingen frauduleus waren. Hoe kijken onze mediakenners naar dit ingrijpen van Twitter en Facebook? Veenstra: “Ik was stomverbaasd toen ik zag dat het filmpje eraf was gehaald”.

Aan tafel zitten Pieter Klok, Frénk van der Linden en Spraakmaker André Kuipers. Voor het mediamoment van Klok kijken we naar Amerika. Klok volgt op de voet wat daar gebeurt; Trump die vraagt om meer stemmen te vinden, de verkiezingen in Georgia. Nu volgt hij het nieuws veel, blijft dat ook zo als Biden eenmaal geïnaugureerd is? Het mediamoment van Van der Linden gaat over de Volkskrant-columnist Peter de Waard. Van der Linden wil hem graag in het zonnetje zetten. Waarom? Van der Linden: “Wat ik zo mooi aan hem vindt is dat hij mij aanzet tot denken”. En nu Van der Linden toch met Klok aan tafel zit wil hij het ook graag eens even hebben over pagina 2 van de Volkskrant… Dan gaan we naar het Brabantse Veghel. Daar werd vanochtend zorgmedewerker Sanna Elkadiri als eerste Nederlander gevaccineerd. Waarom is er voor haar gekozen voor de eerste prik? En het uitzenden van het vaccineren, het doet een beetje denken aan de allereerste vaccinatie in Europa. Die inenting was zelfs live op tv te volgen. Minister Hugo de Jonge noemde de inenting in Veghel zojuist “een waanzinnig moment”. Is het inderdaad een historisch moment? Of is het overdreven om dit zo in het nieuws te brengen? De krantenkoppen lopen flink uiteen. Volgens de Telegraaf: “Gaan we op weg naar normaal”. Het AD kopt: “Lockdown langer en mogelijk strenger”. En de Volkskrant: “Ook met het vaccin is het virus nog lang onder ons”. Interessant om te zien hoe elke krant zijn draai er aan geeft? Gisterenavond bij de NPO een speciaal tv-programma van anderhalf uur bij de NOS gepresenteerd door Rob Trip. Aan het woord waren veel experts, zoals die van de Gezondheidsraad, het RIVM en de GGD. Opvallend was dat er geen politici waren. Onze mediakenners hebben gekeken. Wat vonden ze ervan? De journalistenbond NVJ trekt aan de bel. De NVJ is het er niet mee eens dat documentairemaker Joost van der Valk moet getuigen in het liquidatieproces Eris. De vakbond vreest voor zijn veiligheid en bovendien zou de onafhankelijkheid van journalisten op het spel staan. Van der Valk zegt tegen het Algemeen Dagblad dat hij zich op zijn verschoningsrecht beroept. Wat is het belang van dat verschoningsrecht? Het OM heeft het recht om hem als getuige op te roepen, maar is dat wel verstandig? Klok: “Het OM moet de journalistiek gewoon met rust laten”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Marc Chavannes en Spraakmaker Clarice Stenger. Het mediamoment van Chavannes gaat over een column van Sheila Sitalsing. Volgens Chavannes horen we te weinig over China. Volgens hem is het als journalist in China ‘hardlopen door de mist’. Wat trof hem zo in die column van Sitalsing? In zijn mediamoment wil Hoekman nog even terugkomen op de befaamde hoofdredacteur Hans Verstraaten, ook wel bladendokter genoemd. Hij overleed 29 december. Welke herinneringen heeft Hoekman aan hem? Hoekman: “Wat ik vooral van hem geleerd heb is ja zeggen tegen gekke dingen”. Dan hebben we het over de communicatie van de overheid rond corona. Vandaag werd bekend dat de Machiavelliprijs dit jaar gaat naar hoogleraar virologie Marion Koopmans en de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, Diederik Gommers. Voor hun opmerkelijke prestatie op het gebied van publieke communicatie. Wat doen Gommers en Koopmans beter dan de overheid, die juist veel kritiek krijgt op de communicatie? Of is het niet te vergelijken? Zou de communicatie persoonlijker moeten, of stel je je daarmee te kwetsbaar op? Primeur voor Nederland. Gisteravond was op NPO2 een half uur durend regionaal nieuwsprogramma. Wat vonden onze mediakenners er van? Stenger: “Het lijkt een beetje op het Jeugdjournaal, qua toon een sfeer”. Wat is de toegevoegde waarde? Of is het misschien een politiek compromis? En vandaag vieren we een ander journaal, want het Jeugdjournaal bestaat 40 jaar. De eerste aflevering was in 1981. Wat is de kracht van het Jeugdjournaal?

Aan tafel zitten Kees Boonman, Ward Wijndelts en Spraakmaker Rob Bertholee. Het mediamoment van Boonman gaat over Media Inside. Gisteravond zag hij namelijk de eerste aflevering. Wat zijn de reacties? Boonman: “Ik vind het toch een beetje podcasten op televisie”. Het mediamoment van Wijndelts gaat over een herinnering aan Big Brother. Vanaf vanavond is er weer een Nederlands Big Brotherhuis. Welke herinnering roept dit bij Wijndelts op? The Washington Post is in het bezit van een opname van een telefoongesprek waarin Trump de verkiezingscoördinator van Georgia onder druk zet om extra stemmen te vinden. Is dit zorgelijk? En verbazen onze mediakenners zich hier nog over? De mensen die dat lekken hebben er een belang bij. Moet je daar zo maar aan tegemoet komen als media? Welke afweging maak je voordat je zulke audio publiceert? ‘Sigrid Kaag, van Beiroet tot Binnenhof’, zo heet de documentaire van regisseur Suchen Tan die gisteren te zien was bij de VPRO. Over die film was vooraf veel ophef, want was het wel een goed idee om zo kort voor de verkiezingen een documentaire over een lijsttrekker uit te zenden? Heeft de documentaire het beeld van Kaag veranderd? Bertholee heeft ook met Kaag gewerkt, hoe kijkt hij hiernaar? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Jaap van Zessen en Spraakmaker Martin Sitalsing. Het mediamoment van Van Zessen gaat over de aanstormende talenten van 2021. Hij is verheugd over de Volkskrantkeuze voor mediatalent van het jaar, Roel Maalderink. Waarom vindt hij dit zo goed? Voor het mediamoment van Kantelberg kijken we naar China. Daar is een journaliste veroordeeld die de situatie rondom het coronavirus in China liet zien. Kantelberg vindt dat we het coronavirus best de Chinese griep zouden mogen noemen. Waarom zou hij willen benoemen waar het virus, waarschijnlijk, vandaan komt? Verder: de Britse Channel Four toonde een wel heel kwieke Queen Elisabeth met een ongekende kerstspeech. Fake dus, en zelfs deepfake, vergaande beeldmanipulatie. Britten kunnen het niet waarderen, mediawaakhond Ofcom ontving ruim tweehonderd klachten. Dit filmpje was ook bedoeld om mensen bewust te maken van de technologische mogelijkheden. Is dit een geschikte manier? Gaan dit soort deepfakes problemen opleveren in de toekomst? HP/ De Tijd gaat zelfstandig verder. Vrij Nederland gaat behalve het tijdschrift ook non fictie boeken uitgeven. Laten we dat eens als aanleiding nemen om terug te kijken op dit tijdschriftenjaar. Welke tijdschriften lopen goed? Hoe gaat het bijvoorbeeld met National Geographic? En welke invloed heeft corona op de tijdschriftenmarkt gehad?