Het Mediaforum

Aan tafel zitten Stéphane Alonso, Floor Bremer en Spraakmaker Paul Depla. Eens per week toveren we ons Mediaforum om tot Politiek Forum, met onze vaste Haagse duiders en ook nieuwe gezichten die ons iedere woensdag bijpraten. We beginnen met wat hen opviel in de politiek. Wat Bremer opviel: schaatsen is ineens politiek. Door de vorst deze week wordt er veel gepraat over een eventuele Elfstedentocht. Zijn de campagneteams hier blij mee, even weg van corona? Alonso wil het hebben over Arjen Lubach. Hij is speciaal voor de verkiezingen terug op televisie met een reeks Zondag met Lubach. Met enige jaloezie keek Alonso hier naar. Alonso: “Wat hij knap doet, is dat hij zowel linkse als rechtse partijen genadeloos hard kan aanpakken”. Het televisieprogramma maakt altijd veel los en heeft impact. Zitten campagnestrategen met knikkende knietjes voor de tv op de zondagen? Gisteren stond Bremer, met een grote groep andere journalisten, voor de deur bij Forum voor Democratie om een reactie te halen op racistische appjes van Baudet en partijgenoten. Echt weerwoord bleef uit. Het moment zelf werd geregisseerd, hoe ging dat? Bremer: “Iedereen stelt ongeveer op hetzelfde moment een vraag - Baudet kan heel makkelijk kiezen en regisseren op wie hij wel antwoord kan geven”. Hoe ga je hiermee om als politiek journalist? Deze week was ook het eerste grote verkiezingsdebat, met de acht grootste partijen - zittend en in peiling. Georganiseerd door Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad. Niet álle lijsttrekkers deden mee. Werd het daardoor een gemankeerd debat? Bremer en Alonso willen het beide hebben over de rol van Pieter Omtzigt. Wat viel hen op? We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Kees Boonman, Frenk van der Linden en Spraakmaker Jet Bussemaker. Het mediamoment van van der Linden gaat over een reportage van de Russische staatstelevisie. Hij heeft zo zijn bedenkingen bij de reportage: ‘’Dat journalisten zich voor dit soort dingen laten gebruiken. Bij Russische media is het altijd stront aan de knikker’’, aldus van der Linden. Het mediamoment van Boonman gaat over het VPRO-programma Metropolis. Boonman is erg te spreken over het programma: ‘’Je ziet dingen die je normaal nooit ziet op de gebruikelijke televisie. Ik vind het gewoon een fantastisch programma omdat het gemaakt wordt door correspondenten daar ter plekke.’’ Ook is Boonman erg te spreken over de manier waarop het programma tot stand komt: ‘’In de huidige coronatijd komt het allemaal online binnen en wordt het ingesproken door Stef Biemans, en slechts een klein team komt bij elkaar om het te monteren. Het is een programma wat een prijs verdient. Het is ver weg, maar toch eigenlijk heel dichtbij want het gaat over gewone mensen’’, aldus Boonman. Van der Linden is ook erg te spreken over Stef Biemans: ‘’Er hangt iets aan zijn kont wat sympathiek is, hij wekt vertrouwen.” Verder komt aan bod hoe gisteravond Ferd Grapperhaus en Mark Rutte journalisten te woord stonden over de verlenging van de avondklok, waar het vooral opviel dat Rutte de hete aardappel vooral graag doorschoof naar zijn collega. Hoe keken de forumleden hierna? En wat is de ervaring van Bussemaker in de voorbereiding van dit soort gesprekken? Tot slot komt de nieuwe politieke documentaire van van der Linden uitgebreid ter sprake.

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Catherine Keyl en Spraakmaker Mary-Jo de Leeuw. In zijn mediamoment wil Hoekman stilstaan bij het papieren nieuws… Deze ochtend wordt de papieren krant niet verspreid. Is dit vaker voorgekomen door winterweer? Keyl wil het hebben over het tv-aanbod afgelopen weekend. Ze las een krantenartikel waar het ging over complotdenkers en op tv werd het niet besproken. Keyl verbaasde zich hierover. Zij vindt dat je mensen die anders denken moet uitnodigen aan tafel bij talkshows. Is dat wel verstandig? Hoe ga je tegen dat er desinformatie verspreid wordt? Nieuwsmonitor, een onafhankelijk onderzoeksbureau, maakte een analyse van het eerste jaar van de talkshow Op1. Conclusie: het zijn vooral andere journalisten die er aan tafel mogen aanschuiven. De top 3 bestaat uit politiek verslaggever Joost Vullings, viroloog in ruste Ab Osterhaus en politiek verslaggever Xander van der Wulp. Wat zegt dit over het programma? De kritiek is natuurlijk niet alleen toepasbaar voor Op1, ook bij M, Jinek en WNL komen vaak dezelfde gezichten voorbij. Heeft niet ieder programma zo z’n vaste poule mensen? En is dat erg? Een interessant artikel in de Volkskrant dit weekend met de veelzeggende kop: ´Zijn we nu dan eindelijk uitgepraat over corona?´ Want, zo schrijft de journalist: ´Ook al is echt beleid niet feilloos, misschien is het beter om nu even niet alles tot in den treure te bediscussiëren.´ Is het te veel? Moeten we als journalisten misschien niet meer elke visie, elke invalshoek, elk kritiekpuntje de ruimte geven? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Voor het mediamoment van Ornstrein gaan we naar de Tweede Kamer. Er was een kleine correctie aan de broek van Henk Krol. Khadija Arib gaf hem een standje nadat hij gisteren in het debat zei dat de Tweede Kamer anderhalve maand ‘met vakantie’ gaat. Wijndelts wil stilstaan bij de lancering van de website isdatechtzo.nl, die mensen helpt echt van nep-nieuws te onderscheiden. Hoe belangrijk is het eigenlijk om mensen mediawijs te maken? En we gaan het hebben over hoe we de huidige crisis vastleggen voor de toekomstige generaties. Zo overheersten de corona beelden bij de uitreiking van De Zilveren Camera en heeft het kabinet alle discussiestukken die tijdens de zondagse Catshuissessies zijn ingebracht, openbaar gemaakt. Hoe belangrijk is het dat we goed documenteren? Cees van Leuven: “We weten pas over tien jaar - als we terugkijken - wat deze crises voor de samenleving heeft betekend en hoe we daar in een volgende crisis goed op kunnen anticiperen. Dus als we het nu goed documenteren hebben we alles om de volgende crisis veel beter door te komen.” We kunnen natuurlijk niet heen om de nationale afleiding van het moment: het weer. Want de winter arriveert eindelijk dit weekend, eerst centimeters sneeuw en vanaf zondag zijn de temperaturen koud.. Tot ijskoud. Is de aandacht die het krijgt buitensporig? We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Pieter Klok, Thomas Muntz en Spraakmaker Steven van Eijck. Het mediamoment van Muntz gaat over hoe scholen nu, via de media in verzet komen. Zij laten via media weten: wij blijven dicht. Muntz vindt dit mooi. Waarom? Veel kabinetsbeleid wordt via de media gecommuniceerd en daar blijft het volgens Muntz te vaak bij en moet dat anders. Klok is het daar niet mee eens: “Als de werkelijkheid elke dag veranderd, dan is het onmogelijk om te zorgen dat je met iedereen een goed debat hebt”. Die scholen hebben het gevoel dat alles van bovenaf wordt opgelegd. Moet die communicatie anders? Of er publiek bij is, is niet duidelijk. Hoe ver de dansers en zangers uit elkaar moeten staan ook niet. Maar hoe dan ook: het Songfestival gaat sowieso door dit jaar en Klok wordt daar wel vrolijk van. Er komen steeds meer initiatieven van dingen die wel doorgaan en volgens Klok is dat goed voor de samenleving. ‘De afbraak die de relschoppers aanrichten, is klein bier vergeleken met de afbraak onder Rutte’. De Belgisch schrijver Tom Lanoye haalt keihard uit naar Nederland en het kabinet Rutte in het bijzonder. Nederland was altijd een voorbeeld voor België, maar dat is nu wel anders. Nederland heeft er afgelopen jaren volgens de schrijver een bende van gemaakt en oogst nu het resultaat met de bestrijding van het corona. “What the fuck is er aan de hand in Nederland” is na de kop de eerste zin van de column. Volgens Muntz is dit de vinger op de zere plek. Kun je landen vergelijken met elkaar? Tot slot, de nominaties zijn bekend voor de Golden Globes zijn bekend, maar nog voor de beeldjes daadwerkelijk zijn uitgereikt is er eigenlijk al een winnaar... De streamingdiensten domineren de nominaties. Netflix kreeg er 42. Dit is niet nieuw, maar de vraag is: hoe ga je daar als reguliere tv zenders mee om? Gaan we focussen op nieuws, spelshows, human-interest en laten we de series en het drama over aan de streamingsdiensten? Wat is het gevaar voor de publieke omroep?

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Avi Bhikhie en Spraakmaker Johan van de Gronden. Nog zes weken tot de verkiezingen. Eens per week toveren we ons Mediaforum om tot Politiek Forum, met onze vaste Haagse duiders en ook nieuwe gezichten die ons iedere woensdag bijpraten. We beginnen met wat hen opviel op en rond het Binnenhof. Bhikhie wil het hebben over een plan van Wopke Hoekstra, opgetekend door het Financiële Dagblad: ‘De vergoeding voor commissarissen van staatsdeelnemingen zoals Schiphol, Tennet en Holland Casino moet met 15% tot 20% omhoog’ - waarom sloeg Bhikhie hier op aan? De Winther wil een fragment laten horen van Gert-Jan Segers, lijsttrekker van de ChristenUnie gisteravond aan tafel bij Jinek. Het ging over de rol van de Tweede Kamer tijdens deze crisis. Volgens Segers komt de Kamer er niet zo goed vanaf. Heeft hij een punt? Dan nog even terug naar de persconferentie van gisteren. We wisten natuurlijk al lang dat de scholen opengingen. Want Wopke Hoekstra pakte vrijdag al zijn momentje voor de camera’s bij de NOS direct na de ministerraad. Overigens sorteerden Sigrid Kaag en Arie Slob ook al voor op die opening van het primair onderwijs. Rutte reageerde hier gisteren tijdens de persconferentie op na een vraag. We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Bert Huisjes, Arjen Fortuin en Spraakmaker Bero Beyer. Fortuin keek gisteravond met bijzonder veel interesse naar de 2DOC “als Mara Lacht”, over een jonge gehandicapte vrouw die euthanasie wil plegen. Waarom vond hij de documentaire zo bijzonder? Het mediamoment van Huisjes gaat over het steeds hoger oplopende conflict tussen Google en de regering in Australië. Hij legt uit wat er aan de hand is. Moet Europa een voorbeeld nemen aan Australië? Dan hebben we het over een terugkerend thema in dit Mediaforum: het vertrouwen in de journalistiek. Het lijkt of de journalistiek het vertrouwen van de consument verliest. Maar volgens onderzoek van bureau Motivaction klopt dat niet: Het vertrouwen is juist toegenomen. Ruim driekwart van de mensen vindt de persvrijheid en de onafhankelijke journalistiek belangrijk voor het functioneren van de democratie. Aan de telefoon hoogleraar Irene Costera Meijer van de Vrije Universiteit in Amsterdam en betrokken bij het onderzoek van Motivaction. Zij geeft een toelichting bij de cijfers. De journalistiek wordt door een ruime meerderheid als betrouwbaar gezien maar aan de andere kant worden journalisten door een steeds grote groep gezien als verspreider van desinformatie. Hoe zit dat?

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Renzo Veenstra en Spraakmaker Adriana van Dooijeweert. Het mediamoment van Veenstra gaat over een man in een berenpak. De man was een opvallende verschijning tijdens de demonstratie in Eindhoven. Omroep Brabant sprak hem in een interview. Hebben we, een week na al die demonstraties en rellen, een goed beeld gekregen uit de media wie de mensen zijn die daar gestaan hebben? Kleijn wil in zijn mediamoment stilstaan bij de coronavaccinaties. Het aantal daarvan in Nederland ging gisteren opeens met 100.000 omhoog, omdat er sprake was van onderrapportage. Wat vind hij daar opvallend aan? Dagblad Trouw sprak zich dit weekend onomwonden uit tegen de PVV: ‘De PVV schendt de Grondwet’ was de titel van het hoofdredactioneel commentaar. De krant schrijft dat de extreme standpunten over de islam nauwelijks meer ophef veroorzaken, maar dat het eigenlijk gek is dat er nog partijen zijn die een samenwerking de PVV niet uitsluiten. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Veenstra zegt dat hij het zelf onafhankelijker aangepakt zou hebben. “Wanneer je als hoofdredacteur daar zo’n oordeel over velt maak je het ook verrekte lastig voor jouw verslaggevers om daar nog goed mee om te gaan”. Aan de lijn ook Cees van der Laan. Wat is zijn bedoeling van dit stuk geweest? Heeft hij getwijfeld om dit te publiceren? Zijn we inderdaad gewend geraakt aan extremere standpunten? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Stéphane Alonso, Karin Sitalsing en Spraakmaker Mart de Kruif. Voor het mediamoment van Karin Sitalsing duiken we in de cold case podcasts. Hebben media nog een belangrijke rol in dit soort zaken? En draagt het bij aan extra politie-aandacht? Het mediamoment van Stéphane Alonso gaat over De Sobibor Tapes. Een bijzondere documentaire waarin overlevers aan het woord gelaten worden. Alonso: “Het grijpt je naar de keel.” Dan hebben we het ook over Hugo de Jonge. De minister lag deze week onder vuur. De grote vraag: kan hij de prik-campagne wel aan? In Nieuwsuur kwamen verschillende Kamerleden met hun kritiekpunten aan het woord.Is het terecht dat De Jonge zo wordt aangepakt? Of laten journalisten zich misschien te veel meeslepen in de campagnetaal van de Kamerleden? En dan blijven we bij politieke taal. Want Nynke de Jong neemt vandaag afscheid als columnist van het AD. In haar laatste column komt ze met de volgende boodschap: woorden doen ertoe. Hoeveel wordt er eigenlijk door journalisten nagedacht over hun taalgebruik? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk

Aan tafel zitten Paul Römer, Roos Schlikker en Spraakmaker Jim Jansen. Het mediamoment van Schlikker gaat over een campagne van de game-industrie: ‘Rule the Game’. Wat vindt Schlikker zo goed aan deze campagne? En waarom is het nodig? Schlikker: “Ouders hebben echt geen idee wat die kinderen doen”. Römer wil een het hebben over Artis. De noodlijdende Amsterdamse dierentuin neemt noodgedwongen afscheid van zijn drie leeuwen, zegt directeur Rembrandt Sutorius donderdag in De Telegraaf. Römer: “Ik werd daar een beetje melancholisch van”. Dan hebben we Thomas Mulder aan de lijn, collega van de onderzoeksredactie van Pointer. Hij heeft zich de afgelopen weken intensief beziggehouden met beelden die circuleren op de verschillende sociale media en in besloten app-groepen. Van de zeker 250 foto’s en filmpjes die bekeken zijn, sprong er eentje uit. Een oudere man, zit onder het bloed, een hoofdwond heeft hij met verband erom, en hij zegt te zijn neergeslagen door de politie terwijl hij vreedzaam demonstreert. Wat is de conclusie van Pointer na het bekijken van meer beelden? Wat komen de fact checkers zoal tegen? Moeten we ons daar zorgen over maken? Hoe kunnen journalisten snel dit soort beelden op waarde schatten? Gelukkig zitten er ook nog mooie kanten aan sociale media: inzamelacties voor getroffen ondernemers bijvoorbeeld. Het Plaswijckpark, waar gisteravond een gebouw in brand werd aangestoken, loopt de teller ook snel op met inmiddels al tienduizenden euro’s. We horen een verslag van Vincent van Rijn. Tot slot hebben we nog een klassiek transferbericht uit de tv-wereld: Matthijs van Nieuwkerk wordt gastheer van de nieuwe show Popquiz, dit voorjaar te zien bij de Belgische zender VTM. Zou dit een tussenstap zijn om uiteindelijk naar de commerciële zenders over te stappen?