Het Mediaforum

Aan tafel zitten Jaap van Zessen, Bert Huisjes en Spraakmaker Bianca Buurman. Het mediamoment van Van Zessen gaat over de podcast ‘Over Media’, waar Talitha Muuse te gast was. De oud-presentatrice van OP1 doet daarin een aantal opvallende uitspraken. Van Zessen: “Ik vind het heel gedurfd”. Huisjes is ook betrokken bij OP1. Herkent hij dit beeld? Dan zijn er twee interessante vacatures in medialand; die voor een opvolger van NPO-Baas Shula Rijxman en de positie van hoofdredacteur van het Algemeen Dagblad. Van Zessen werkt bij het AD. Op wat voor hoofdredacteur hoopt hij? Het zal inmiddels weinig mensen zijn ontgaan, Forum voor Democratie en een aantal andere organisaties grijpen deze dagen, 4 en 5 mei, ook aan om te gedenken dat we, zoals zij stellen ‘onze vrijheid kwijt zijn’. Moet je dat nu breed uitmeten, of juist laten gaan?

Aan tafel zitten Jan Slagter, Avinash Bhikhie en Spraakmaker Diederik van Vleuten. Het mediamoment Bhikhie gaat over een moment dat niet gaat plaatsvinden. Namelijk een persconferentie. Bhikhie: “Ik heb me daarover verbaasd, want er valt natuurlijk genoeg te vertellen”. Op welke momenten is een persconferentie noodzakelijk, en wanneer niet? Het mediamoment van Slagter gaat over een artikel in het Vlaamse De Tijd. Het zette hem aan het denken. Het ging erover hoe je het als werkgever aanpakt om je medewerkers voor te bereiden op de situatie dat we terug gaan naar het normale leven, en we weer naar kantoor kunnen. Vraag je bijvoorbeeld of medewerkers gevaccineerd zijn? En gaan we ook verandering zien bij televisieprogramma’s? Bijvoorbeeld zonder publiek bij talkshows. Slagter: “Publiek moet functioneel zijn”. Het is vandaag de Internationale Dag van de Persvrijheid. Vorige week werd door Reporters Without Borders de jaarlijkse ranglijst van landen met de meeste persvrijheid bekend gemaakt. Nederland daalde dit jaar voor het derde jaar op rij en staat nu op de zesde plaats. In het rapport wordt over Nederland geschreven: "De overheid geeft de pers te weinig toegang tot informatie, inlichtingendiensten schenden de privacy van journalisten en populistische politici brengen media in diskrediet”. Wat zijn de ervaringen van de mediakenners aan tafel? Maken zij zich zorgen? Dan hebben we het over Showcolade. Er klonk veel kritiek op het Omroep Max programma. Han Lips schreef ‘De NPO lijkt met een formatarmoede te kampen’, Angela de Jong noemt het een ‘dieptepunt’, anderen noemen het ‘misschien wel de grootste misser van Omroep Max ooit’… Hoe kijkt Slagter zelf naar die kritiek? Komt er een tweede seizoen? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Kees Boonman, Thomas Muntz en Gerdi Verbeet Voor het mediamoment van Thomas Muntz kijken we naar Amerika. Daar doen de autoriteiten onderzoek naar een mysterieus incident: want overheidspersoneel in Washington zou ziek zijn geworden zonder duidelijk aanwijsbare oorzaak. Hoe kan dat?  En Kees Boonman is boos. Want Arnold Karskens van Omroep Ongehoord Nederland noemde journalisten gisteren in De Vooravond namelijk de ‘slippendragers’ van de overheid en inlichtingendiensten. Zijn omroep wordt waarschijnlijk toegelaten tot het publieke omroepbestel, maar zijn collega’s daar zijn dus volgens hem corrupt. “Een mening is één ding, maar feiten is iets wat bij journalistiek hoort en journalistiek - in mijn mening - hoort bij de publieke omroep,” stelt Boonman. “Ik attendeer op een zorgelijk gegeven wie er allemaal toegelaten kan worden bij de publieke omroep.” Ook hebben we het over de Haagse Cultuur. Het kabinet zou zich namelijk te veel bezighouden met beeldvorming en te weinig met inhoud, dat was één van de kritiekpunten van de Tweede Kamer. Is dat een terechte opmerking? En hoe moet je als journalist omgaan met die profileringsdrang van politici? En de uitspraak van Ernst Kuipers over het effect van de avondklok heeft veel losgemaakt. Is hij te klakkeloos overgenomen door de media? Muntz: "Wat je nu ziet gebeuren is rolverdeling, opeens zit hij te keuvelen bij Beau. Dat is niet zijn taak." We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Pieter Klok, Kefah Allush en Spraakmaker Marietje Schaake. Het mediamoment van Allush gaat over Paris St Germain en Manchester City, zij voetbalden gisteren tegen elkaar. Hij zag daarin iets opvallends… Allush legt het uit. Voor het mediamoment van Klok kijken we naar Amerika. Want wie dacht dat met de verkiezing van Biden een einde aan het nepnieuwstijdperk zou komen, komt wellicht bedrogen uit. De republikeinen verspreiden nog steeds leugens. Dan hebben we het over de misstanden in het turnen. Gisteren was de commissie Olfers, die misstanden in de turnsport onderzocht, onomwonden: bij het turnen zijn jonge sporters jarenlang mishandeld. Iets dat we al wel wisten, maar wat nog nooit zó op de voorgrond is geweest als nu. Hoe kan het dat dit nu pas echt naar buiten komt? Hebben journalisten dit jarenlang gemist? Gisteravond schoven bij alle talkshows ook slachtoffers aan. Hoe interview je iemand waarvan je weet dat die getraumatiseerd is? Berusten de vragen te veel op effectbejag? Zijn talkshowtafels wel geschikt voor dergelijke onderwerpen? De Raad voor de Cultuur heeft gezegd dat Omroep Zwart en Ongehoord Nederland welkom zijn in het bestel, als ze de journalistieke waarden maar goed in de gaten houden. Zo moet Ongehoord Nederland ophouden met ‘de structurele diskwalificatie van de NOS als onafhankelijke nieuwsvoorziening’. AVROTROS en KRO-NCRV kregen ook een waarschuwing mee. Zij moeten goed hun profiel bewaken, vindt de Raad. Hoe kijken onze mediakenners naar de nieuwe oproepen en de advies van de Raad voor de Cultuur? Volgens Klok moet er vooral goed gekeken worden of het publiek belang wordt gediend.

Aan tafel zitten Marleen de Rooy, Marc Chavannes en Spraakmaker Hans Nijenhuis. Het mediamoment van Chavannes gaat over Alexander Pechtold. Hij is presentator van het programma De Achterkant van het Gelijk, waar hij schijnbaar moeiteloos in zijn nieuwe rol is gekropen na zijn politieke carrière. Waarom vindt Chavannes het een goed programma? Het politiek moment van De Rooy  gaat over het advies van de Studiegroep Begrotingsruimte. Dat advies kan wel aardige druk leggen op de formatie. Wat staat er in dat advies en wie zit er in deze zogenoemde ‘studiegroep’? Ook de afdeling begrotingstoezicht van de Raad van State is er niet gerust op dat een nieuw kabinet zich weer schikt in een strak begrotingskeurslijf. Welke gevaren schuilen hierin? Morgen is er opnieuw een debat over de toeslagenaffaire. Kamerleden zijn terug van het mei-reces om te praten over de laatste onthullingen. Nieuw is dat nu de notulen voor handen zijn. Wat kunnen we verwachten? Het debat is eigenlijk al gevoerd en het kabinet is er zelfs om afgetreden. Waarom is het toch nog interessant? Wat zijn de gevolgen voor de formatie? En je zou het bijna vergeten: maar er moet toch ook nog een nieuw kabinet gevormd worden. Hoe staat het daar eigenlijk mee? Waar is Tjeenk Willink op dit moment bezig? We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Hansje van de Beek en Spraakmaker Jim Jansen.Het mediamoment van van de Beek gaat over de Medialogica van gisteravond waarin het ging over de malariapil ‘chloroquine’, waarvan kort werd gedacht dat het zou werken tegen corona. Van de Beek wil het vooral even hebben over een bepaalde arts die de uitzending niet heeft gehaald. Waaraan lag het dat deze man de uitzending niet heeft gehaald? Het mediamoment van Brandsma gaat over een artikel over Jehova’s Getuigen in dagblad Trouw vanochtend. In het artikel wordt duidelijk dat de Jehova’s Getuigen een beroep doen op de wob, om de gegevens van onderzoekers van de Universiteit Utrecht te achterhalen. Hoe kijkt Brandsma hierna? Voor van de Beek geldt deze actie van de Jehova’s Getuigen als intimiderend. ‘’Ik maak me niet zo’n zorgen dat het openbaar wordt, ik vind het wel zorgelijk dat dit intimidatie is’’, aldus van de Beek. Verder komt de Tweede Kamer ter sprake. De voorpagina van De Telegraaf kopt vanmorgen: ‘Ga het land besturen!’. Ook de Volkskrant bracht dit weekend een stuk met dezelfde tendens. Na de verontwaardiging over de gelekte notulen rondom de Toeslagenaffaire, heerst nu toch vooral het gevoel van: en nu dóór, waar gáát het allemaal nog over? Hoe kijken de forumleden hierna? ‘’Als je nu zou zeggen ‘over tot de orde van de dag’, zou je met een zwerende wond een volgend kabinet in gaat’’, aldus Brandsma. Van de Beek vraagt zich vooral sterkt af hoelang het nu nog allemaal gaat duren. ‘’Het wordt een spannende week’’, aldus Jansen. Tot slot komt ‘deepfake’ aan bod. Vorige week hebben Nederlandse Kamerleden hebben een gesprek gevoerd met een nepversie van Leonid Volkov, de Russische stafchef van Aleksej Navalny. Nog altijd is niet duidelijk of het hier ging om een deepfake of om een dubbelganger van Volkov. Duidelijk is wel dat Poetin héél ver gaat in zijn buitenlandse propagandacampagnes. Kunnen journalisten zich wapenen tegen dit soort nepbeelden volgens de forumleden? 

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Paul Jansen en Spraakmaker Paul Depla. Het mediamoment van Jansen gaat over het bericht dat het CBS gaat stoppen met de begrippen ‘westers’ en ‘niet-westers’. Wat vindt hij ervan dat deze termen niet meer gebruikt worden? Jansen: “Politici verliezen zich vaak in het etiketteren van groepen; we plakken er een ander label op dan is het probleem opgelost”. En hoe kijkt Kleijn hier naar, die in het verleden in Amerika gewoond heeft. Daar gaat het nog veel verder namelijk. Het mediamoment van Kleijn gaat over Sylvana Simons van Bij1. Het viel hem op hoe zij gisteren Mark Rutte ondervroeg over hoeveel mensen inmiddels immuun zouden moeten zijn voor het coronavirus. Rutte rekende uit hoeveel mensen corona hebben gehad en hoeveel er ingeënt zijn. Wat viel hem op in dit fragment? Kleijn: “Misschien doet hij precies hetzelfde als een jaar geleden, alleen nu denk je: hij staat te zwemmen”. We blijven in Den Haag. Want de druk om de notulen van de ministerraad over de toeslagenaffaire te openbaren wordt steeds groter. Vandaag gaat het over deze vraag in de ministerraad. Is openbaarheid nog de enige mogelijkheid? En wat zijn de gevolgen als dit gebeurt? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Tijs van den Brink, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Monique Kremer. Het mediamoment van Spijkers gaat over de documentaire Smokkelbern, die zij dit weekend uitzenden. Ze legt uit waar de documentaire over gaat. De documentaire is een samenwerking met verschillende partijen in Friesland. Wat was de grootste uitdaging? Het mediamoment van Van den Brink gaat over de uitspraken van de voorzitter van een lokale afdeling van SGP-jongeren deed. In het filmpje stelde hij dat mannen ‘het hoofd van vrouwen’ zijn. Waarom wil hij hier nog op terugkomen? NOS op 3 kreeg kritiek toen ze het fragment online plaatste. Van den Brink vindt die kritiek niet terecht. Is de stelling extreem? En moet je daar een platform aan geven? Van den Brink: “Die jongen geen platform geven? Dat vind ik een heel vervelende trend”. Het genootschap van hoofdredacteuren vindt dat media nauwelijks hun werk kunnen doen op Koningsdag. In een brief aan de RVD vragen de hoofdredacteuren de dienst om meer journalisten toe te laten bij het bezoek van Koning Willem Alexander volgende week aan Eindhoven. Spijkers is lid van het Genootschap. Eerst mocht alleen de NOS verslag doen. Nu zijn het ANP en het Eindhovens Dagblad daar aan toegevoegd. Maar dat vinden de hoofdredacteuren niet genoeg. Waarom? Tot slot: de politie in Rotterdam heeft excuses aangeboden aan een fotograaf die ten onrechte hardhandig werd behandeld toen hij foto’s nam van een politie-oefening. Ook wordt een schadevergoeding betaald en krijgen agenten een opfriscursus over hoe ze met pers moeten omgaan. Wat zijn de ervaringen van de journalisten aan tafel? Spijkers: “Politie is natuurlijk niet altijd blij als we komen”.

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Nynke de Zoeten en Spraakmaker Twan Huys. Voor het mediamoment van de Zoeten gaan we terug naar de persconferentie van gisteravond. De Zoeten belicht een moment in de persconferentie waarbij Rutte begint met een citaat van Hubert Bruls. ‘’Wie zit daar nou op te wachten?’’, aldus de Zoeten. Wat viel haar nog meer op en is dit typisch Mark Rutte volgens Ornstein? Het mediamoment van Ornstein gaat over ‘De achterkant van het gelijk’, een programma waarin Alexander Pechtold morele en ethische dilemma’s bespreekt met verschillende beroepsgroepen. Gisteren was het de beurt aan artsen. Wat viel Ornstein op aan de uitzending van gisteren? En vooral wie viel op volgens hem? ‘’Het is een geweldige traditie en ik hoop dat dit programma voortgezet wordt,’’ aldus een enthousiaste Ornstein. Verder gaan we weer terug naar Den Haag. Want terwijl de coronacrisis door blijft gaan spreekt informateur Herman Tjeenk Willink deze dagen voor de tweede keer met de fractievoorzitters. De vorige keer was twee weken geleden. Gisteren kwamen de kleine partijen langs, vandaag komen de grotere partijen aan de beurt. Wat verwachten de forumleden ervan? De aanpak van Tjeenk Willink valt niet bij iedereen in goede aarde. Denk-fractieleider Azarkan liet weten dat na zijn gesprek de vertrouwensvraag, die aanvankelijk als belangrijkste op tafel lag, wat hem betreft te snel naar de achtergrond was verdwenen. Is dit volgens de Zoeten terechte kritiek? Verder komt de uitspraak van ChristenUnie-leider Segers ter sprake. Een paar weken geleden zei hij dat hij niet opnieuw in een kabinet met VVD-leider Rutte zou stappen. Hij kreeg daarop kritiek van meerdere kanten. Segers trekt zich die kritiek aan, zei hij een paar dagen geleden op een onlinepartijcongres. Waarom krabbelt hij nu terug volgens de forumleden? Tot slot komt Rob Jetten aan bod. Hij heeft een Kamermeerderheid gevonden om de wettelijke bedenktijd van vijf dagen om abortus te plegen, af te schaffen. Hiermee realiseert hij een van de kroonjuwelen van D66. Is dit niet een opvallende timing volgens de Zoeten? En heeft deze timing met de weerstand van de Christen Unie te maken? 

Aan tafel zitten Mireille van Ark, Joost Oranje en Spraakmaker Mart de Kruif. Het mediamoment van Oranje gaat over het nieuws van de aangekondigde Superleague. ‘’Ik had er weleens over gelezen, maar dat het al zo uitgewerkt was, verbaasde me. Voetbal is sentiment, het is de belangrijkste bijzaak van het leven. Dat weten we allemaal. En hier komt sentiment natuurlijk heel dicht bij het grote geld'', aldus Oranje. Ook van Ark zet haar vraagtekens bij de hoeveelheid gesprekken die hierover gegaan zijn. ‘’Los van de sport is het ook heel interessant om te zien hoe zo’n systeem werkt’’, aldus van Ark.Het mediamoment van van Ark gaat over het ontbreken van aandacht voor de Duitse verkiezingen. ‘’Er is voor het eerst in 16 jaar iets te kiezen in Duitsland, dat wordt hartstikke spannend. Maar toch in de aanloop er naartoe, merk ik dat het niemand echt iets doet’’, zegt van Ark. Waar ligt dan aan volgens de forumleden?Verder komt het Fieldlab-testevenement 538 Oranjedag ter sprake. Gisteren kwam het hoge woord er namelijk uit, de burgemeester van Breda geeft geen vergunning voor dit evenement. Op het testevenement kwam hevige kritiek. Ruim 370.000 mensen ondertekenden een petitie om ervoor te zorgen dat het feest niet door zou gaan. Is dit een logisch besluit volgens van Ark en van Oranje? En welke rol speelde de media in dit besluit? Spraakmaker Mart de Kruif ziet een rode draad in dit soort discussies: ‘’De emotie overstemt volledig de ratio.’’ Waarop van Ark zich afvraagt of dat dan niet is omdat de ratio niet klopt.Ook komt de verwarring over de ziekenhuiscijfers naar boven. Zien we nu een daling in de ziekenhuizen van het aantal corona patiënten of niet? ‘’Het is de taak van de journalistiek om zelf te kijken wat er in de ziekenhuizen gebeurt’’, aldus van Ark.Tot slot komt het grote nieuws van gisteren over ABN AMRO ter sprake. De bank treft een schikking van 480 miljoen euro met het Openbaar Ministerie, omdat ze jarenlang een bende zouden hebben gemaakt van het tegengaan van witwassen door klanten. Gisteren schoof Robert Swaak ook aan bij Nieuwsuur, hoe keek van Ark hierna? En hoe hadden ze zich bij Nieuwsuur hierop voorbereid?