Het Mediaforum

Aan tafel zitten Pieter Klok, Mireille van Ark en Spraakmaker Steven Pont. Het mediamoment van Van Ark gaat over hoe BNR gisteren in het nieuws kwam Want door een interview met BNR kwam Caroline van der Plas later bij formateur Mariette Hamer. De media lijkt Van der Plas te omarmen. Waar zit ‘m dat in? Klok wil het in zijn mediamoment hebben over de persconferentie van Tom Dumoulin. Wat viel hem op? Journalisten stellen vaak veel persoonlijke vragen. Is het goed als sporters daar meer een grens in trekken? Het kan niemand zijn ontgaan: koningin Maxima vierde gisteren haar 50e verjaardag. Ter gelegenheid van deze heuglijke gebeurtenis liet zij zich interviewen door Matthijs van Nieuwkerk. Ruim 3,2 miljoen mensen keken gisteren naar het interview. Hoe hebben onze mediakenners naar het interview gekeken? Hoe groot was het deel dat gescript was en is dat storend? Was Van Nieuwkerk kritisch genoeg? Zijn we nieuwe dingen te weten gekomen? Afgelopen zaterdag onthulde de Volkskrant dat Sywert van Lienden fors zou hebben verdiend aan de verkoop van mondkapjes. Terwijl hij zichzelf in de media altijd profileerde als iemand die het allemaal belangeloos deed, voor de goede zaak. Van Lienden zelf noemt het ‘een suggestief stuk vol onjuistheden’. Gisteren plaatste Van Lieden zijn verklaring op Twitter, waarin hij volhoudt dat er niets onoorbaars is gebeurd. Hoe kijkt Klok, als hoofdredacteur van de Volkskrant hiernaar?

Aan tafel zitten Catherine Keyl, Marc Josten en Spraakmaker Mark Vermeulen. Het mediamoment van Josten gaat over de column van Aylin Bilic in NRC, over bedreigingen en het zwartmaken van ‘Nederturken’ die zich kritisch uitlaten over Turkije. Josten: “Ik vind dat enorm ernstig”. Kun je als krant je columnisten beschermen? Het mediamoment van Keyl gaat over de politie in Den Haag. Keyl wil ze graag een compliment geven. Waarom? De politie heeft een influencer ingehuurd om jongeren te bereiken. Is dit een goede manier om de doelgroep te bereiken?   De strijd tussen Israël en de Palestijnen laait weer op. Niet alleen in het Midden Oosten, maar ook in ons eigen land. Op sociale media loopt de discussie hoog op. Hoe is de balans in de berichtgeving? Is het lastig om als verslaggever verslag te doen van dit conflict? Goed nieuws voor de fans van Andere Tijden, slecht nieuws voor de liefhebbers van consumentenprogramma’s. Het snoeien in programmatitels door de NPO blijft de gemoederen bezig houden. Andere tijden blijft en mag 10 uitzendingen op prime time maken met een dubbele lengte. Zijn de mediakenners aan tafel fan? Is de verlenging van het programma een manier om jongeren te trekken, of spreekt een lang programma jongeren minder aan? Josten: “Ik denk dat het een misvatting is dat jongeren alleen maar van de korte formatjes zijn”. Dan het slechte nieuws: Het consumentenprogramma Kassa verdwijnt van de zaterdagavond en gaat naar de maandag. Daarvoor moet dat andere consumentenprogramma, RADAR zendtijd inleveren. Kijkers zijn inmiddels een petitie gestart ‘KASSA EN RADAR NIET IN DE UITVERKOOP’. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Jan Kees Emmer, Gert-Jaap Hoekman en Spraakmaker Paul Scheffer. Voor het mediamoment van Hoekman kijken we naar voetbal. Een speler van Sparta wordt namelijk beticht van matchfixing. De naam van die speler ging al rond online en kwam - ondanks dat het onderzoek nog niet klaar is- al wel naar buiten. Het vormt een worsteling voor Hoekman, want ga je die naam nu wél noemen in de berichtgeving of niet?   Emmer werpt zijn blik op het buitenland. Want Amerikanen die volledig zijn ingeënt tegen COVID-19 hoeven op een paar uitzonderingen na geen mondkapje meer te dragen en zich niet meer aan de anderhalve meter te houden. Fantastisch nieuws vindt hij, maar het bemoeilijkt wel de communicatie. Want hoe meer uitzondering, hoe verwarrender. Hoe moet je daar als Nederlandse media mee omgaan?  En dan is er ook wielernieuws. Want Tom Dumoulin stapt weer op de fiets. Dat terwijl de renner die vier maanden geleden nog zei alle lol in het wielrennen verloren te hebben. Hij kon nadat hij de Giro had gewonnen moeilijk om gaan met de druk. En zeker de druk van de media. Begrijpelijk? En moet de media zich meer gaan inhouden? Hoekman vindt van niet: ‘Het hoort er gewoon bij. Wat hij wel kan doen is kijken waar die druk vandaan komt.’ En wie gaat er als eerste een film opnemen in de ruimte? Rusland maakt bekend een actrice en een regisseur naar de ruimte te willen sturen hiervoor. Het opvallende is: de NASA heeft dezelfde plannen met Tom Cruise. Is het toeval dat er juist nu zo’n strijd ontstaat? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Sandrina Hadderingh, Leonard Ornstein en Spraakmaker Jop Ubbens. Het mediamoment van Ornstein gaat over een moment in De Vooravond, waar journaliste Ronit Palache zat om te praten over het oplaaiende conflict in Israël en Palestina. Ornstein is verslaggever geweest in die regio. Hoe moeilijk is het om daar verslag te doen? Het mediamoment van Hadderingh gaat over voetbal. Het Drama van Doetinchem en de formulering illustreert al een beetje de kater die Hadderingh ook voelt. In hoeverre mag je als regionale omroep enigszins gekleurd zijn? Moet je sport en nieuws los van elkaar zien? En wat doe je als er rellen ontstaan, wanneer verander je als regionale omroep van supporter in kritisch berichtgever? Dan kijken we naar Den Haag. ‘De seinen voor Mark Rutte staan weer op groen’, zo concludeert de Volkskrant in een analyse. ‘De premier wiens politieke leven anderhalve maand geleden nog aan een zijden draadje hing, lijkt vergeven te worden door een groot deel van de Kamer’. Ornstein heeft het debat gisteren gevolgd. Deelt hij deze analyse? We belichten een paar momenten uit het debat. Te beginnen met Mark Rutte, die wat bits aangekondigd hoe wat hem betreft de nieuwe ministerraden zullen verlopen. Zit de Nederlandse kiezer wel te wachten op zo’n vechtkabinet? Dan hebben we contact met Wilco Boom in Den Haag. Wybren van Haga, Olaf Ephraim en Hans Smolders breken met de partijleider. Boom praat ons bij over dit nieuws. Tot slot: een brief in NRC, ondertekend door tientallen mensen uit de culturele sector. De medialobby vanuit de cultuursector draait op volle toeren. Echter, bij de persconferentie lijkt dit nog niet bij Hugo de Jonge aangekomen te zijn. Kunst en cultuur valt nog steeds onder ‘niet essentieel’. Ubbens: “Ik vind dit getuigen van weinig visie”.

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Floor Bremer en Spraakmaker Johan Kenkhuis. Het politiek moment van Bremer gaat over de persconferentie. Tijdens die persconferentie mocht een redacteur van Cosmopolitan een vraag stellen. Bremer had medewerkers van dit blad nog niet gezien bij de persconferentie. Is dit een goede manier om jongeren meer bij de persconferentie te betrekken? Het moment van De Winther gaat over de nieuwe informateur Mariette Hamer. Voldoet zij aan wat Tjeenk Willink beoogde voor zijn opvolger: ‘met afstand tot de actuele politiek en de partijen en met een breed, sociaal-economisch profiel’? Vandaag is het debat in de Tweede Kamer over de nieuwe bestuurscultuur, waar informateur Tjeenk Willink over schrijft in zijn eindverslag. De VVD-rijen bleven gesloten na het Nieuwsuur-interview met Rutte, waarin de demissionair minister-president zijn zelfbenoemde radicale ideeën en zelfreflectie wilde presenteren. Wat kunnen we verwachten? Hoe gaat de Tweede Kamer reageren op de gepresenteerde ideeën van Mark Rutte? Vinden zij dat Rutte de verwachtingen heeft ingelost? We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Kees Boonman, Freek Staps en Spraakmaker Kathleen Ferrier. Het mediamoment van Staps gaat over het project ‘the Guardian’s worst errors of judgment over 200 years’. Waarom vindt hij dit project zo leuk? Boonman vindt dat de journalistiek soms te veel naar binnen gekeerd is. Welke berichten hebben we volgens hem in Nederland gemist? Ook vindt hij het opmerkelijk dat Nieuwsuur begon met de uitreiking van de Libris Literatuurprijs, en daarna pas het interview met demissionaire minister-president Mark Rutte. Boonman: “Je begint in deze tijd niet met een cliffhanger, je begint met het belangrijkste nieuws”. Het draaide gisteravond natuurlijk allemaal om het interview van Mark Rutte bij Nieuwsuur. Rutte had zelfreflectie en radicale ideeën aangekondigd, die hij morgen ook aan in de Tweede Kamer wil presenteren. Maar hoe radicaal waren zijn ideeën? En was er wel echt sprake van zelfreflectie? Was dit interview een goede zet van de VVD? Boonman: “Wie heeft dit eigenlijk bedacht om Rutte dit zo te laten doen? Heeft hij het allemaal zelf bedacht, dan maakt het alleen nog maar erger”. Hoe hebben onze mediakenners naar dit interview gekeken? Dan was er ook nog het SMS-contact tussen Rutte en Omtzigt, dat door meerdere media werd opgepikt als nieuws. Is het vreemd dat dit als nieuws eruit gehaald wordt? Wat is de rol van de media? En hoe kijken onze kenners vooruit naar het debat van morgen? Boonman: “Ik vind dat het morgen in het debat ook over de poppetjes moet gaan”.

Aan tafel zitten Barbara Barend, Joost Oranje en Spraakmaker Anna Gimbrère. Het mediamoment van Oranje gaat over een stuk uit de eigen uitzending van Nieuwsuur gisteravond. Een horeca-onderneemster breekt terwijl ze voor haar eigen terras staat. Dit fragment raakte Oranje ook. Waarom? Oranje: “Het is niet voor niks dat deze mevrouw deze reactie heeft”. Het mediamoment van Barend gaat over Arjen Robben. Zij genoot gisteren van hem en dan met name het interview ná de wedstrijd. Zijn dit de momenten waar je het als journalist voor doet? Waarom vond ze het zo’n leuk moment? Barend: “De liefde voor de sport spat er vanaf”. Vanavond schuift Mark Rutte aan in Nieuwsuur. Zoals politiek verslaggever Jeroen Stans aankondigde: ‘over de formatie, de gewenste nieuwe bestuurscultuur en zijn eigen rol daarin als minister-president’. We vragen hoofdredacteur Oranje hoe dit tot stand gekomen is. Wouter de Winther schreef al in een column: ‘Hoe het tot Nederland zal komen is nog een punt van discussie, er wordt gedacht aan een tv-optreden, een gesprek met een krant of een open brief.’ Zijn ze bij Nieuwsuur niet in een pr-val gelopen? Is het logisch dat Rutte voor Nieuwsuur kiest en niet bij een talkshow gaat zitten?  Er is ook kritiek. Want zou Rutte niet eerst de kamer moeten informeren? Dan: eensgezinde oud-hoofdredacteuren in de kranten dit weekend. Niet alleen politici, maar ook media moeten hun rol opnieuw bezien in een nieuwe politieke cultuur. Uit het hoofdredactioneel commentaar van NRC: ‘Media zouden kunnen reflecteren op hun bijdrage aan de kortademigheid van de politiek’. Media zouden ook van de gelegenheid gebruik moeten maken om op hun eigen rol te reflecteren. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Zou meer distantie op zijn plaats zijn? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Elger van der Wel en Spraakmaker Jacqueline Cramer. Het mediamoment van Van der Wel gaat over De Mol, de Vlaamse variant van Wie is de Mol. De finale komt eraan. Wat maakt De Mol zo goed? Het zijn allemaal onbekende personen. Wat is de aantrekkingskracht van het programma? Het mediamoment van Wijndelts gaat over de Moederdagadvertentie van Albert Heijn. Wijndelts vond het tenenkrommend. Waarom? Dan hebben we het over Andere Tijden. Het programma verdwijnt. In ieder geval in de vorm zoals het programma nu bestaat. De NPO wil vernieuwen en verjongen, voor het geschiedenisprogramma dat al 21 loopt is daarom geen plaats meer. Op het hoogtepunt trok Andere Tijden gemiddeld 540.000 kijkers. Nu zijn dat er nog zo’n 280.000. Het lijkt daarom niet gek dat het programma moet verdwijnen. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Ook de toekomst van Radar en Opsporing Verzocht zijn onzeker. Van der Wel: “Wat ik heel raar vind: je stopt met het een, voordat je vernieuwing hebt uitgeprobeerd”. Is dit zorgelijk? Wat zegt het over de journalistieke programma’s bij de NPO? En hoe belangrijk zijn deze programma’s? Cramer: “Onderzoeksjournalistiek de is de basis waarop je goed geïnformeerd kan worden”. ‘Laten we gewoon stoppen met ongepaste en onsmakelijke WOII-vergelijkingen. Het doet nooit recht aan het nu, en al helemaal nooit aan het verleden’, aldus Hugo de Jonge op Twitter naar aanleiding van een cartoon in De Limburger. Hierop zien we de minister van Volksgezondheid met een groen coronavinkje op de borst, verwijzend naar de Jodenster die joodse mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog moesten dragen. Gaat de cartoon te ver? Had de hoofdredacteur moeten ingrijpen? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Martha Riemsma, Arjen Fortuin en Spraakmaker Fons Orie. Fortuin wil het in zijn mediamoment graag hebben over de artiest Elle Bandita. Hen gaat voortaan door het leven als Raven van Dorst. De oude, vrouwelijke naam, mag bij het oud papier want Van Dorst voelt zich niet thuis in de vrouwelijke mal en wil niet als man of vrouw worden gezien. Het viel Fortuin vooral op hoe verschillende media hierover schreven. Het mediamoment van Riemsma gaat over de column van Angela de Jong. Ze schrijft over de toespraak van André van Duin op de Dam. Volgens Riemsma hebben we behoefte aan zachte krachten. André van Duin, Herman Finkers. Komt het door de verharding in de maatschappij, dat we juist behoefte hebben aan meer zachtheid? Op de Nederlandse Bevrijdingsdag was de hoofdrol weggelegd voor de bondskanselier van Duitsland, Angela Merkel. Zij gaf een toespraak en beantwoordde vragen van Nederlandse jongeren. Hoe hebben onze mediakenners hier naar gekeken? Was het een historische dag? Is het belangrijk dat de schuld nog steeds erkent wordt? Was het bijzondere televisie? Fortuin: “Door de toeters en bellen eruit te halen maak je duidelijk: dit is gewoon belangrijk”. Het gaat niet helemaal soepel bij de televisie van de NPO. De kijkcijfers voor nieuwe programma’s als Showcolade zijn niet best, en andere programma’s als Dino’s Bezorgservice en Tik ‘m aan met Emma Wortelboer en Frank Evenblij zijn afgeserveerd. Ondertussen moeten progrramma’s zoals Opsporing Verzocht en Radar het doen met minder zendtijd. Volgens Remco van Westerloo van de NPO is dit omdat het TV-aanbod van de publieke zenders zich meer op jongeren moet gaan richten. Bereiken ze hier meer jongeren mee?  

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Frénk van der Linden en Spraakmaker Edson de Graça. Van der Linden wil het in zijn mediamoment hebben over de column van Teun van der Keuken, afgelopen maandag in de Volkskrant. Hij biedt daarin zijn excuses aan over kritiek die hij in een eerdere column uitte op D66-leider Sigrid Kaag. Van der Linden “Dat zie je niet zo heel vaak in de Nederlandse journalistiek natuurlijk”. Het mediamoment van Brandsma gaat over Trump. Die hoort vandaag of hij weer terug mag komen op Facebook. In afwachting op die uitspraak lanceerde hij deze week bovendien zijn eigen social media platform. Brandsma nam een kijkje op het platform: “Hij kan alleen zenden, jij kunt alleen ontvangen”. De Nederlandse Vereniging voor Journalisten eist dat een Nederlandse webshop stopt met het aanbieden van een t-shirt waarop wordt aangezet tot geweld tegen journalisten. Op het t-shirt staat de tekst: ‘Rope, Tree, Journalist. Some assembly required.’ Vertaald: Touw, boom, journalist. Zelf in elkaar zetten. De NVJ overweegt aangifte te doen. Het past in een klimaat waarin journalisten onder druk staan. Voelen onze mediakenners dat ook zo? Hoe kun je deze beweging tegengaan? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.