Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Apr 19, 2021 • 24min
Zoë Papaikonomou: “Ik zie steeds meer ego-journalistiek bij interviewers; het draait dan meer de interviewer dan om de gast”
Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Arjen Fortuin en Spraakmaker Natascha van Weezel.
Het mediamoment van Fortuin gaat over een cartoon in de Volkskrant. Maurice de Hond is hoofdpersoon in de cartoon. Gaat dit te ver? De Volkskrant heeft inmiddels excuses aangeboden. Hoe belangrijk is beeldvorming met een spotprent? Moet je daar als media voorzichtig mee zijn?
Het mediamoment van Papaikonomou gaat over de Dag van het Pesten, waar sommige media vandaag aandacht aan besteden. Papaikonomou: “Hoe erger het pesten, hoe groter de kans is dat het verhaal verteld wordt”. Papaikonomou vindt dat er nog meer aandacht voor zou mogen komen. Ook zou er breder gekeken mogen worden.
Gisteren was het weer tijd voor het wekelijkse coronaoverleg op het Catshuis. Is de boodschap nog helder? Fortuin: “Ik hoor alleen nog maar communicatiestrategie”. Is dit verwachtingsmanagement te volgen? Wat is de rol van de media? Moet alles dat Rutte of De Jonge zegt in het nieuws gebracht worden?
We gaan het over boeken hebben. Want sinds gisteren is er weer een echt boekenprogramma op de Nederlandse en Vlaamse televisie. In Brommer op Zee praten Wilfried de Jong en de Vlaamse Ruth Joos iedere week met schrijvers en dichters over hun werk. Fortuin was, voordat hij over tv ging schrijven, jarenlang literair recensent bij NRC. Hoe heeft hij naar deze eerste aflevering gekeken?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Apr 16, 2021 • 24min
Ward Wijndelts: “Dat gelek is niet bepaald democratisch. De Tweede Kamer hoort te weten wat de regering van plan is”
Aan tafel Ward Wijndelts, Catherine Keyl en Spraakmaker Ineke Sluiter.
Voor het mediamoment van Keyl werpen we onze blik op D66. Want, zo stelt Keyl, de blunders van die partij worden niet hard genoeg aangepakt in de media. Vooral in vergelijking hoe andere partijen worden aangepakt. Krijgt D66 wel genoeg strafpunten?
Verder viel het Wijndelts op dat er eindelijk een vrouwelijke hoofdredacteur bij persbureau Reuters komt. Al 170 jaar staat er een man aan het roer en dat gaat dus veranderen. Wijndelts: ‘Ik vind dat gewoon cool.’
Gisteren vond het eerste coronadebat met de nieuwe Tweede Kamer plaats. Daar liet Caroline van der Plas (de BoerBurgerBeweging) weten het zat te zijn dat zij in de krant moet lezen wat het kabinet besluit over de aanpak van het coronavirus. Ze vond het tijd voor een Appgroep met alle Kamerleden. Keyl: ‘Zo simpel! Waarom heeft nog nooit iemand eerder dat bedacht? Misschien zijn ze wel bang dat het dan eerder uitlekt... Ach, alles lekt toch uit.’
En de media versterken de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in het tennis. Dat onderzocht de internationale tennisfederatie. Over vrouwelijke tennissers wordt minder bericht en wát er wordt bericht gaat vaker over randzaken, als kleding en familie.
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Apr 15, 2021 • 24min
Marc Josten: “Bij zware beschuldigen horen zware bewijzen en een zware procedure”
Het Mediaforum met Paul Römer, Marc Josten en Spraakmaker Emile Roemer.
Het mediamoment van Josten gaat over een aflevering van de dagelijkse podcast Vandaag van NRC. Daarin vertel onderzoeksjournalist Joep Dohmen uit over de zoveelste integriteitskwestie in Limburg, met in de hoofdrol weer het CDA. Dat doet hij bijzonder begrijpelijk stelt Josten, een hulde voor de onderzoeksjournalistiek.
Römer blikt vooruit naar het fieldlab-experiment van 538 in Breda. Duizenden mensen kunnen dan feesten voor de wetenschap. De horeca in Breda viert dat feestje alleen niet mee. Ze vinden het onbegrijpelijk dat de horeca al maanden dicht is, maar dat er wel 10.000 mensen naar een testevenement kunnen. Wat te doen met de ontevredenheid? Roemer: “Het onbegrip wordt groter omdat het ongeduld groter wordt."
Weer een week met beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Er gingen al berichten op twitter rond, maar de reguliere media kwamen pas met de artikelen nadat er reactie kwam vanuit Smeets en D66 zelf. Is wachten op wederhoor de juiste weg? En als de namen al op Twitter rondgaan, slaat het dan nog ergens op om die niet te noemen? Römer: “Er is in de journalistiek een enorme hijgerigheid om als eerste met een bericht te komen. Het internet heeft dat versneld. Daar is hoor en wederhoor slachtoffer van geworden.”
Verder was er ophef rondom de AVROTROS documentaireserie Kleine Jongen: het echte leven van André Hazes. Het intro bevatte namelijk privébeelden van Hazes' dochter Roxeanne… en die had daar geen toestemming voor gegeven. In hoeverre weegt privé-belang zwaarder dan publiek belang bij zo’n publiek figuur?
Apr 14, 2021 • 20min
Kees Boonman: ‘’Ik heb heel veel persconferenties gezien in binnen- en buitenland, maar twee uur moet je gewoon niet doen’’
Aan tafel zitten Kees Boonman, Floor Bremer en Spraakmaker Marc Benninga. Het politiekmoment van Bremer gaat over een brief van demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol van Justitie en Veiligheid over de stand van zaken bij het IND. Ze krijgen de boel daar niet onder controle. Waaraan ligt dat volgens Bremer? ‘’Het is al jaren bekend dat het niet lekker gaat bij de IND’’, vult Boonman aan.Het politiekmoment van Boonman gaat over de persconferentie van gisteren, waarin Hugo de Jonge uitleg geeft over het stappenplan. En met name over een geestige vraag die Hugo de Jonge gesteld kreeg. Verder komt de rest van de persconferentie van gisteren ter sprake. Bijna 3,4 miljoen mensen keken gisteren naar Rutte en De Jonge, de eerste ná ‘de nacht’ waarin Rutte een Motie van afkeuring aan zijn broek kreeg en de voltallige oppositie een motie van wantrouwen steunde. Stond Rutte daar anders, na die moties van wantrouwen en afkeuring? Hoe keken Boonman en Bremer hierna? En hoe kijken zij naar de communicatie?
Tot slot komt de formatie aan bod. Deze week horen we daar minder over, nu niet de partijleiders hun zegje mogen komen doen bij Herman Tjeenk Willink, maar de Kamervoorzitter, de Ombudsman en de Planbureaus. En de komende dagen gaat het over economie en financiën: beginnend vandaag met Mariette Hamer van de Sociaal Economische Raad. Hoe komen Boonman en Bremer nu aan hun informatie? ‘’Het is een hele interessante richting die Willink kiest’’, aldus Bremer. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Apr 13, 2021 • 24min
Henrike van Gelder: ‘’Het coronanieuws drijft een heleboel ander nieuws naar buiten’’
Aan tafel zitten Jan Kees Emmer, Henrike van Gelder en Spraakmaker Nadia Zerouali.
Het mediamoment van van Gelder gaat over de documentaire over Trump die zondag werd uitgezonden: ‘Trump takes on the world’. ‘’Het is een soort geschiedschrijving, méteen nadat de geschiedenis heeft plaatsgevonden. Dat vond ik heel uniek en snel’’, aldus van Gelder. Is het niet té snel? En hoe kijkt Jan Kees Emmer hier tegenaan?Het mediamoment van Emmer gaat over een interne studie van de Wall Street Journal. Uit het onderzoek blijkt dat het noodzakelijk is om meer lifestyle en human interestverhalen brengen, wil het ooit de aantallen lezers trekken die nodig zijn voor overleven op langere termijn. Emmer ziet ook de vergrijzing van de krant. ‘’Het is een krant die je door de butler aangereikt krijgt.’’
Verder komt het groot aantal meningen bij de talkshows ter sprake. Huisartsen die tóch doorprikken met Astrazeneca, BN’ers die mogen vertellen wat ze van het vaccinatiebeleid vinden. Is het een vorm van informeren of neigt het naar sensatie? Hoe kijken de forumleden hierna?
Tot slot komt het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut ter sprake wat concludeerde dat vrouwen, migranten en ouderen vaker en meer uren moeten gaan werken. Dit zou een oplossing zijn van het stijgende 80-plussers in 2050, terwijl er minder mensen werken. De Telegraaf kopte als reactie hierop vanmorgen: ‘Harder werkende vrouw remt migratie af’. Hoe staan Emmer en van Gelder hier tegenover?
Apr 12, 2021 • 20min
Stéphane Alonso: ‘’Het kabinet is heel goed in het creëren van discussie’’
Aan tafel zitten Stéphane Alonso, Arno Kantelberg en Spraakmaker Winnie Sorgdrager.Het mediamoment van Stéphane Alonso gaat over een groot onderzoeks-artikel dat dit weekend in NRC werd gepubliceerd over de NCTV. Bij Alonso vielen vooral twee dingen op in het artikel.Het mediamoment van Kantelberg gaat over de uitzending van Medialogica van gisteravond. Waar Kantelberg met grote irritatie naar heeft gekeken. De uitzending stond in het teken van de berichtgeving rondom het koningshuis en aan welke codes van de RVD je je als journalist moeten houden. Waar kwam de irritatie van Kantelberg vandaan?Verder komen de versoepelingen aan bod en de communicatie daarvan. Gisteren werd namelijk officieel bekend gemaakt dat versoepelingen in ieder geval uitgesteld worden tot 28 april en misschien wel later. Hoe kijken de forumleden naar de communicatie vanuit het kabinet? ‘’Iedereen heeft het over perspectief en dat is prima, maar je moet mensen geen valse hoop geven’’, aldus Alonso. En is Spraakmaker Winnie Sorgdrager opgelucht dat ze in deze tijd geen deel meer uitmaakt van het kabinet?
Apr 9, 2021 • 25min
Frénk van der Linden: “Ik kom altijd wel met een kutvraag, liefst tien”
Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Frénk van der Linden en Spraakmaker Tom Kleijn.
Het mediamomenten van Van der Linden gaat over de column van Koen Haegens gisteren in de Volkskrant. Hij legt uit wat hem opvalt in deze column. Volgens Van der Linden zouden journalisten vaker moeten rondkijken op de werkvloer van bedrijven.
Het mediamoment van Kuijper gaat over de nieuwe formatiegesprekken. De vraag is nu of dit in de openbaarheid zou moeten gebeuren of niet. Kuijper: “Ik vind het onbegrijpelijk en volstrekt onhoudbaar dat de Tweede Kamer zegt: alles moet openbaar”. Wat zijn de argumenten om het niet openbaar te willen houden?
Wanneer heb je als een journalist een dubbele pet op? In een opiniestuk dat deze week in de Volkskrant stond van een freelance wetenschapsjournalist wordt gezegd dat de scheidslijn tussen journalistiek en marketing steeds meer fluïde wordt. In het artikel staat dat veel freelance (wetenschaps)journalisten voor een bedrijf een klus doen en daarna weer op een journalistieke redactie aan het werk zijn. En dan is de vraag: kun je als journalist dan een objectief stuk schrijven over dat bedrijf? Kuijper werkt ook met freelance journalisten. Hoe gaat hij hiermee om? Van der Linden is zelf freelancer en leidt ook congressen en debatten. Voelt hij zich beperkt in zijn journalistieke werk hierdoor? Wanneer gaat het ten koste van je geloofwaardigheid?
Twitter staat niet toe dat het Amerikaanse Nationaal Archief de gearchiveerde tweets van Donald Trump opnieuw op Twitter publiceert. De oud-president heeft sinds de bestorming van het Capitool een Twitter-verbod en zijn pagina is sindsdien offline gehaald. Van der Linden: “Die tweets van Trump waren een soort van scheet uit zijn mond, ongeveer 30 per dag”. Is het begrijpelijk dat Twitter hier niet aan mee wil werken?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Door een technisch probleem zitten er enkele storingen in de audio.
Apr 8, 2021 • 24min
Martha Riemsma: “Ik heb de indruk dat mensen niet goed weten wat een persfotograaf wel en niet mag”
Aan tafel zitten Martha Riemsma, Freek Staps en Spraakmaker Martin van Rijn.
Het mediamoment van Staps gaat over correspondenten van buiten Europa, die over Europa schrijven, terwijl ze gestationeerd zijn in Londen. Hij legt uit wat het probleem is.
Riemsma maakt zich zorgen over het lastigvallen van fotografen, nadat afgelopen week voor de tweede keer in drie dagen tijd een fotograaf van Tubantia werd lastiggevallen. Riemsma: “Nu had ik het gevoel - dit zijn geen incidenten meer”. Is het duidelijk wat een persfotograaf wel of niet mag? En hoe kun je fotografen beter beschermen? Staps: “Het gesprek wordt vrij snel klappen en duwen, laten we teruggaan naar het gesprek”.
Een ontmoeting in Turkije van president Erdogan met EU-voorzitter Charles Michel en EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft tot verontwaardiging geleid in Brussel. De Turkse president bood Von der Leyen geen stoel aan in de vergaderzaal in hoofdstad Ankara. En dat leverde ongemakkelijke beelden op. Wat dachten onze tafelgasten toen ze deze beelden zagen? Van Rijn: “Je mag bijna hopen dat het klunzigheid is”. Er was ook kritiek op Michel, die zelf wel ging zitten. Michel probeert zich op Facebook te verdedigen voor zijn houding. Was het een krachtiger signaal geweest als hij zijn plaats had afgestaan?
Informateur Tjeenk Willink is vanochtend begonnen met zijn klus. Gisteren gaf hij zijn eerste persconferentie. Daar zei hij niet alleen dat er een andere bestuursstijl moet komen, maar ging hij ook in op andere zaken. Is alle hoop op hem gevestigd? Willink richtte zich ook nog even tot de aanwezige journalisten. Is het een goed punt dat hij aanstipt?
Door een technisch probleem zitten er enkele storingen in de audio.
Apr 7, 2021 • 27min
Wouter de Winther: “De politiek is vooral met zichzelf bezig de afgelopen week”
Aan tafel zitten Jan Slagter, Wouter de Winther en Spraakmaker Micha de Winter.
Aansluitend op Stand.nl wil De Winther het in zijn mediamoment graag hebben over de testevenementen en hoe de media hiermee omgaan. Zijn die evenementen een afleidingsmanoeuvre van het vaccinatiebeleid en andere coronamaatregelen. Er wordt natuurlijk ook veel geschreven over de vaccinatiestrategie. Maar in de politiek wordt daar nog niet heel veel over gesproken op dit moment…
Slagter wil het graag hebben over de petitie JacobBlijftHier. De Syrische Jacob dreigt te worden uitgezet naar Armenië, terwijl hij daar nooit geweest is. Gisteren zat hij in het programma de Vooravond. Het raakte Slagter. Slagter: “De menselijke maat ontbreekt”. Is het goed dat hier aandacht voor is in de media?
Dan hebben we het over de formatie. Na het debat van vorige week donderdag, waar de gemoederen hoog opliepen, leek gisteren bij sommige partijen die felheid verdwenen. Hoe heeft politiek commentator De Winther hier naar gekeken? Er worden veel scenario’s geschetst over wat er gaat gebeuren nu, maar niemand weet het natuurlijk precies. Is het lastig als journalist om een beeld hiervan proberen te krijgen? Ook de nieuwe Kamervoorzitter wordt vandaag gekozen. Is de kans is aanwezig dat Arib toch het veld moet ruimen?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Apr 6, 2021 • 24min
Jaap van Zessen: “Facebook is een soort etalage, daar zijn we blij mee”
Aan tafel zitten Jaap van Zessen, Haroon Ali en Spraakmaker Lousewies van der Laan.
We worden langzaam maar zeker warm gemaakt voor het Eurovisie songfestival. Bijna elke dag komt er wel iets naar buiten. Waar er het vorig jaar niet doorging, gaat het nu wel door en mag er ook publiek bij zijn. Ali is fan en volgt het nieuws dus op de voet. Ook bij het AD tellen ze af. Van Zessen vertelt hoe ze hier over berichten.
Het mediamoment van Van Zessen gaat over de documentaire Coded Bias. Die zag hij gisteren op Netflix. Het laat de schaduwkanten van kunstmatige intelligentie zien en de gebreken in gezichtsherkenningssoftware. Legt deze documentaire de gevaren bloot?
Dan hebben we het over Facebook. Afgelopen weekend zagen we weer bewijs hoe snel onze gegevens op straat kunnen komen te liggen. De persoonlijke gegevens van maar liefst 533 miljoen Facebookgebruikers kwamen op straat te liggen. Het gaat best wel om een omvangrijk datalek, maar toch lijkt het niet alsof we hier ons nu massaal druk om maken. Hoe komt het dat mensen steeds minder van dit soort berichten lijken te schrikken? Moeten er strengere regels komen voor tech-reuzen? En wie moet het handhaven? Sinds kort heeft Facebook een soort ‘hooggerechtshof’ om besluiten te herzien. Deze maand beslist de raad bijvoorbeeld of Trump en Zwarte Piet terecht zijn verbannen. Hoe kijken onze mediakenners hier naar?
Tot slot: je slaat de krant open en kan al bijna invullen waar het over gaat: corona of de formatie. Maar wat als dit voorbij is, hoe kan je als nieuwsmedia nog lezers, kijkers en luisteraars aan je binden? In Amerika zagen we bijvoorbeeld met Trump de zogenaamde ‘Trump bump’ toen hij president was, met het aantal kijkers en lezers dat toenam, en nu de ‘Trump Slump’ nu mensen het nieuws minder van dichtbij volgen. Is dit ook een zorg bij Nederlandse media?


