Het Mediaforum

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Henrike van Gelder en Spraakmaker Tom Kleijn. In haar mediamoment wil Van Gelder het hebben over de Amerikaanse kreeftenduiker die in de bek van een walvis belandde. Een typisch verhaal voor Kidsweek, volgens haar. Waarom? En hoe controleer je de echtheid van zo’n verhaal?  Van Gelder: “Je kunt natuurlijk niet altijd bij de bron komen”. Het mediamoment van Wijndelts gaat over het stickerboek van de VVD. Wijndelts dacht eerst dat dit nieuwtje niet waar was, wellicht van De Speld kwam. Maar het is waar! Is het slimme marketing? Vrijwel alle politieke partijen gebruikten in aanloop naar de afgelopen Tweede Kamer-verkiezingen Facebook om hun kiezers te bereiken. Maar tot heel veel meer stemmen leidde het niet. Dat blijkt uit onderzoek van I&O Research en de Universiteit van Amsterdam (in opdracht van de Volkskrant). Coalitiepartijen haalden via de advertenties géén extra stemmen binnen, en bij oppositiepartijen was de stemmenwinst gering. Het CDA was koploper en investeerde zo’n vier ton in advertenties op sociale media. Is dat weggegooid geld? Een opvallende persconferentie door het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren. Het ministerie gaf uitleg over de kaping van een RyanAir-toestel waarbij de kritische journalist Raman Protasevich uit het vliegtuig werd gehaald. Ook de journalist was naar de persconferentie gebracht. Reden voor de BBC-correspondent om weg te lopen, omdat Protasevich daar volgens hem duidelijk onder druk zat. Past het een neutrale omroep om zo’n statement te maken? De BBC wilde duidelijk maken dat het zich niet voor het karretje van een repressief regime wil spannen. Tegelijkertijd zond de Amerikaanse zender NBC een interview uit met de Russische president Poetin. Kritische vragen werden daarbij niet geschuwd. Welk belang heeft Poetin om zich te laten interviewen?

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Avinash Bhikhie en Spraakmaker Marcel Hielkema. De mediamomenten gaan over de wedstrijd van gisteravond. Denzel Dumfries, vaak verguisd, maar wel de man van de wedstrijd. Als PSV-supporter is Kantelberg hier blij mee! Wat is de kracht van deze speler? Het moment van Bhikhie gaat over Rafaël van der Vaart. Bhikhie stoorde zich aan hem. Waarom? En wat maakt een goede analist een goede analist? Miljoenen tv-kijkers zagen zaterdag hoe de Deense stervoetballer Christian Eriksen in de 42e minuut neerviel. Ook zagen we live hoe de voetballer direct door zijn collega’s en toegesnelde teamartsen werd gereanimeerd. Welke regiebeslissingen worden er op dat moment gemaakt? Wat laat je wel zien en wat niet? Hielkema: “Toch wil je als kijker weten wat er aan de hand is, je bent ook onderdeel van wat daar net is gebeurd”. Het is natuurlijk ook flink improviseren. De BBC heeft excuses aangeboden dat ze de beelden zo lang hebben laten zien. Is dat terecht? Na afloop van de wedstrijd Nederland-Oekraine reageerde Daley Blind ook op de situatie. Hij vraagt om te stoppen met speculeren. Gaat dat gebeuren? We gaan door naar een andere tak van sport, de politiek. Afgelopen zaterdag kwam het nieuws dat Pieter Omtzigt zijn lidmaatschap van het CDA opzegt. Hoe kijkt parlementair verslaggever Bhikhie hier naar? Is een partij erbij gebaat om dit binnenskamers te houden? Of kunnen ze beter open zijn? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Met aan tafel Angela de Jong, Kees Boonman en Spraakmaker Mario van der Ende. Het zou een bom onder het CDA en de formatie zijn, de uitgelekte memo van Pieter Omtzigt. In het tientallen pagina’s lange document maakt het Tweede Kamerlid forse verwijten aan zijn eigen partij. Hierin beschrijft hij hoe hij binnen zijn eigen partij voor ‘psychopaat, zieke man, teringhond, eikel, gestoord en labiel’ wordt uitgemaakt. En hoe - volgens hem - hij tegenwerkt is in zijn poging om lijsttrekker te worden. Hoe moeten we de memo lezen? En hoe explosief gaat het zijn voor de formatie? Dan praten we ook een andere bom, ditmaal in de mediawereld. Als donderslag bij heldere hemel kwam het bericht over de Vooravond: BNN Vara heeft besloten om Renze Klamer en Fidan Ekiz als presentatoren vanaf volgend seizoen te laten vervangen door Sophie Hilbrand en Khalid Kasem. Zelf zouden de presentatoren pas 24 uur van te voren zijn ingelicht. Hilversum is hard, maar dit? Dat is ook precies waar de boze reacties op dit nieuws vandaan komen stelt De Jong: “Iedereen normaal mens kan zich voorstellen hoe dit moet voelen voor hen." We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk. 

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Freek Staps en Spraakmaker Jetta Klijnsma. Het mediamoment van Staps gaat over een bespreking die hij en een aantal andere journalisten hadden met Antony Fauci, de Amerikaanse van Dissel. Waar ging dat over? Hoe gaat Fauci om met de media? Wat vindt hij ervan als wetenschappers tegenover een complotdenker worden gezet in de discussie met elkaar moeten aangaan? Het mediamoment van Muntz gaat over een opiniestuk in De Volkskrant: ‘Persvrijheid wordt niet alleen bedreigd door agressie; financiële bescherming is nodig’. Hoe kijkt hij hiernaar? En hoe zit het met freelancers? Die hebben ook een relatief kwetsbare positie. Staps: “Het is een probleem om te zeggen dat alle freelance fotografen en journalisten slecht worden betaald” Gisteravond was de documentaire ‘De Gert en Hermien Story’ op tv. De schandalen waren bekend,  maar nu kregen we een kijkje in de dynamiek in het gezin, en relatie van het gezin met de media. Gert en Hermien hadden niet alleen een innige relatie met de roddelpers, maar schoven ook elke keer aan bij de talkshows. Hoe hebben onze mediakenners naar de documentaire gekeken? Staps: “Dit waren 1,5 uur van mijn leven die ik nooit meer terug krijg”. Hadden mediamakers Gert en Hermien tegen zichzelf in bescherming moeten nemen? Wie is er verantwoordelijk? Morgen is het zover: het EK begint, en het Oranjegeweld zal losbarsten. Het Nederlands Elftal heeft laten weten de boycot tegen het programma Veronica Inside te handhaven, wat ze vorige zomer afgekondigd hebben nadat Johan Derksen een grap maakte over Akwasi. Verslaggeefster van het programma, Hélène Hendriks, kan gedurende de EK alleen de coach, Frank de Boer, interviewen. Is het logisch om deze boycot voort te zetten?

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Floor Bremer en Spraakmaker Jan Dirk van der Burg. Vandaag een politiek forum, in plaats van het mediaforum. We bespreken met de gasten wat hen opviel in en om het Binnenhof. Bremer keek gisteren naar het vragenuurtje, waar het ook ging over het repatriëren van een Nederlandse IS-verdachte uit Noord-Syrië. Was dit debat exemplarisch voor de impasse van het formatieproces? Kijken we naar een politiek spel? Of is het zowel voor en achter de schermen lastig? Ornstein hoorde van een bron dichtbij Tjeenk Willink dat er ook al gesproken is over een ‘een extraparlementair kabinet’. Wat houdt dat precies in? Is dit vaker voorgekomen? En is dit de oplossing om uit de impasse te komen? Dan kijken we naar gedrag en de manier waarop we met elkaar omgaan in Den Haag. Om te beginnen in de Tweede Kamer. Want zijn de gedragsregels daar nog wel van deze tijd? Deze vraag kwam op na opnieuw onthullingen van NRC over seksueel grensoverschrijdend gedrag van PVV-Kamerlid Dion Graus. Zowel Geert Wilders als Kamervoorzitter Vera Bergkamp kwamen met eenzelfde reactie op de onthullingen over Graus: ‘We zijn geen politie of OM’. De Tweede Kamer nam eind 2020 een nieuwe gedragscode aan. Moet er meer ingegrepen worden? Op welke manier kun je dat doen? En moeten er meer mogelijkheden gecreëerd worden?   We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Arjan Snijders en Spraakmaker Nic Vrieselaar. Arjan Snijders is vandaag voor het eerst te gast in het Mediaforum. Hij is op dit moment werkzaam als Coördinator Nieuwswijsheid bij het mediamuseum Beeld en Geluid Den Haag. Wat doet hij daar precies? Verder is hij een radioman in hart en nieren en maakt nu ook de podcast ‘Dit was de radio’ samen met Ron Vergouwen en Harm Edens. Het mediamoment van Kleijn gaat over de coronacijfers. Elke dag worden deze cijfers bekend gemaakt. Vaste prik voor Kleijn om dit te bekijken. “Iets wat somberstemmend was wordt nu eigenlijk steeds vrolijkmakender”. ‘Tuig van de richel’, dat zijn journalisten volgens PVV-voorman Geert Wilders. Uitzonderingen daar gelaten. Aan de telefoon Thomas Bruning, secretaris van de journalistenvakbond NVJ. Hoe wordt er naar de tweet gekeken? En hebben zij al contact gehad met Wilders? Krijgt de tweet van Wilders te weinig aandacht? Er is relatief weinig verontwaardiging. Er kwam ook een rapport van PersVeilig naar buiten dit weekend, waarin staat dat 8 op de 10 journalisten te maken heeft gehad met geweld en bedreiging. Wordt die onveiligheid gevoed door Tweets als deze? Tot slot, de soap rondom Sywert van Lienden is zeker nog niet ten einde. Gisteravond voelde de voormalig voorman van Landelijk Consortium Hulpmiddelen,Rob van der Kolk, zich geroepen om toch maar een reactie te geven op het interview met Sywert van afgelopen zondag bij Buitenhof. Van der Kolk vertelde bij het Oog op Morgen onder andere dat de hele deal met Van Lienden wat hem betreft niet nodig was. Wordt de deal te veel in de media uitgevochten? Volgens Kleijn niet, omdat het uitgekomen is in de media en Sywert ook een persoon is die al veel zichtbaar is in de media. Wordt er te veel op de man gespeeld?

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Kefah Allush en Spraakmaker Nadia Zerouali. Het mediamoment van Allush gaat over een journalist in Afghanistan, die om het leven kwam door een bomaanslag. Het is niet de eerste keer dit jaar… In Nederland horen we hier relatief weinig over. Hoe kan dat? Voor het mediamoment van Brandsma kijken we naar Duitsland.  Gisteravond keek zij naar de Duitse televisie, naar aanleiding van de deelstaatverkiezingen. De uitslag was anders dan voorspeld. Brandsma: “Wat ik zag was een uitzending die weer zo ontzettend duidelijk maakte dat er nog altijd twee Duitslanden zijn”. Gaat die scheiding tussen oost en west ooit nog veranderen? Gistermiddag had Sywert Van Lienden zijn eerste publieke optreden sinds het mondkapjesschandaal, waar hij 9 miljoen euro mee verdiende. Van Lienden schoof aan in Buitenhof en liet zich bevragen door Twan Huys. Rutte die koos om bij Nieuwsuur te gaan zitten een paar weken geleden om over de nieuwe bestuurscultuur te praten, Sywert van Lienden die expliciet voor Buitenhof gekozen heeft, en tegen Twan Huys zegt: “Je bent de scherpte interviewer van Nederland, stel me alle vragen die er zijn. Het is tijd voor openheid”.  Is dit een nieuwe trend? Hoe hebben onze mediakenners naar dit interview gekeken? Wat is ze het meest bijgebleven? En hoe deed Twan Huys het? Wat was het doel van het interview? Verandert dit interview iets voor Van Lienden? Had hij het überhaupt goed kunnen doen? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Jaap van Zessen, Frénk van der Linden en Spraakmaker Hans Spekman. Het mediamoment van Van der Linden is een ode aan bureauredacteuren. Is er te weinig aandacht voor het vak? Wat maakt nu echt een goede redacteur? Het mediamoment van Van Zessen gaat over The Best Social Awards. Deze awards werden gisteren uitgereikt. Naar welke criteria wordt er gekeken? Linda Hakeboom won de award voor ‘Beste Instagrammer’ en zat gisteravond bij Beau. Waarmee heeft ze gewonnen? Hoe waardevol is het dat zij haar verhaal deelt? Social media geven vaak juist ook een heel erg opgepoetst beeld. Zijn mensen in staat te zien wat authentiek is? Het nieuws rondom de formatie blijft maar komen. Wie wil met wie, welke onderwerpen zijn belangrijk… Het duurt en duurt maar. Is het formatienieuws nog interessant? Worden de artikelen hierover goed gelezen? Hoe voorkom je als media dat je speelbal wordt in het formatieproces? Zijn media zich daar voldoende bewust van? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Marja Verburg. Het mediamoment van Hadderingh gaat over een 112-melding over een dollemansrit in de regio Gelderland die tot bijzondere reacties leidden. Regionale omroepen kunnen een verbindende rol spelen. Wat is hier het verhaal? Het mediamoment van El Maroudi gaat over kunstmatige intelligentie. Zij wil hier een lans voor breken. Veel journalisten zijn hier huiverig voor. Is dat terecht? Waarvoor zou je de artificial intelligence voor kunnen gebruiken? De voorbereiding van het Nederlands Elftal kent niet bepaald een vliegende start. Er was gedoe over vaccinatieweigerende spelers, een mislukte persconferentie van de bondscoach. En gisteren speelde Oranje met 2-2 een magere wedstrijd tegen Schotland. Kortom, chagrijn alom. Tot overmaat van ramp luchtte keeper Jasper Cillissen vandaag in de Telegraaf zijn hart over zijn verwijdering uit de selectie als gevolg van een coronabesmetting. Cillessen is gefrustreerd en wil niet te veel vuil over de groep uitstorten. Aan de andere kant wil hij ook zijn verhaal kwijt. Is het slim van hem om zo fel te zijn? Hoe zit het met de oranjekoorts, is die al toegeslagen? Journalisten hebben te weinig oog voor de EU, terwijl juist daar veel belangrijke besluiten worden genomen. En dat moet anders, schrijft de Brusselse correspondent Lise Witteman in een vlammend betoog op journalistensite Villamedia. Heeft ze een punt? Brussel lijkt ver weg, maar verreweg alle ingrijpende besluiten worden juist daar genomen, en niet in Den Haag. Hoe komt het dat dat niet lijkt door te dringen? Waar komt die desinteresse vandaan?  Tot slot staan we stil bij het overlijden van presentator en omroepicoon Herman Stok. Stok stond vanaf het einde van de jaren vijftig aan de wieg van tal van jongerenprogramma’s op radio en televisie, zoals bijvoorbeeld Tijd voor Teenagers, maar ook tal van andere programma’s. Aan de telefoon Felix Meurders; hoe herinnert hij Herman Stok?

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Nynke de Zoeten en Spraakmaker René Mioch. De formatie in politiek Den Haag is nu echt op stoom. Ook vandaag voert informateur Mariëtte Hamer met mogelijke coalitiegenoten. Welk kabinet zou het beste doen aan de verkiezingsuitslag en kunnen zorgen voor een nieuwe bestuurscultuur? We bespreken het in ons politiek forum. We beginnen met wat de politiek journalisten aan tafel zelf is opgevallen op en rond het Binnenhof. Dat moment is voor hen beide in 42 seconden waarin de formatie gisteravond op scherp werd gezet. Mark Rutte staat de pers te woord en reageert op de afwijzing door het CDA van PVDA en GroenLinks als mogelijke coalitiepartners. Wat is opvallend aan zijn reactie? Het nieuws rondom de formatie was de afgelopen tijd wat geluwd. De hoofdrolspelers staan inmiddels weer vol in de schijnwerpers, al komt er nog weinig nieuws naar buiten. Hoe bekijken de politiek journalisten de formatiegesprekken? Is het lastig om informatie te vergaren, nu veel mensen hun kaken op elkaar houden? Speelt de berichtgeving door de media ook een rol voor de formatie? Wat gaan we straks zien van bestuurlijke vernieuwing? De Zoeten: “Het gevoel dat er iets moet gebeuren, dat is er wel”. We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.