Het Mediaforum

Aan tafel zitten Arjen Fortuin, Elger van der Wel en Spraakmaker Lousewies van der Laan. Het mediamoment van Van der Wel gaat over de nieuwe stap van Rob Stenders in zijn radiocarrière. Sinds kort is hij zenderbaas bij Veronica, maar vandaag gaat zijn programma Platenbonanza van start. Wat verwacht hij van Stenders bij Veronica? Voor het mediamoment van Fortuin gaan we naar de Tour de France. En dan specifiek naar het afscheid van commentator Michel Wuyts. Volgens Fortuin is het jammer dat hij moet stoppen. Wat maakt Wuyts zo sterk? Fortuin: “Wuyts maakt de dingen iets kleiner, waardoor je het zelf als toeschouwer in gedachte groter kunt maken” We mogen weer. Dat was de boodschap van dit weekend. De meeste coronamaatregelen liepen ten einde, waaronder de mondkapjesplicht. Onze minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus nam op verzoek van Jaïr Ferweda bij Humberto plechtig afscheid. Grapperhaus bezong het afscheid van het mondkapje met een kinderliedje. Is dit slim? Hoe wordt er in de media gesproken over de versoepelingen? Er wordt vaak gesproken over “we”, we mogen weer… Hoe kijken onze mediakenners naar dit taalgebruik? Fortuin: “Dat is een hele oppervlakkige, vage aanduiding van de werkelijkheid”.   We hebben het over acteur Bilal Wahib, die afgelopen vrijdag in Op1 voor het eerst zijn verhaal deed nadat hij in maart in opspraak raakte nadat hij een minderjarige had gevraagd zijn geslachtsdeel te laten zien tijdens een Instagram-live sessie. Was dit de eerste stap naar rehabilitatie? De advocaat van het slachtoffer, Richard Korver, liet aan Shownieuws weten dat zijn cliënt er geen enkel belang bij heeft dat het hele verhaal weer wordt opgerakeld in de media. Heeft Op1 er goed aan gedaan om Wahib dit podium te bieden? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Met aan tafel Martha Riemsma, Angela de Jong en Spraakmaker Jasper van Kuijk.  Voor het mediamoment van De Jong staan we stil bij een wisseling van de wacht: het AD heeft namelijk een nieuwe hoofdredacteur. Hans Nijenhuis geeft het stokje door aan Rennie Rijpma, de eerste vrouw die aan het roer van de krant staat.  Riemsma wil nog een persoon bij het AD in het zonnetje zetten, namelijk Frank Poorthuis. Die schrijft al meer dan een jaar een dagelijkse column over zijn quarantaine. Riemsma: “Als je zijn columns achter elkaar zet heb je een mooie chronique van deze tijd” Ook geven we de hartelijke felicitaties aan Nieuwsuur. Het programma heeft namelijk de zilveren Nipkowschijf gewonnen! De jury schrijft: ‘Terwijl journalistiek bij de publieke omroep steeds meer verdrongen lijkt te worden door infotainment en het meningencircus, wint het betrouwbare en kritische Nieuwsuur alleen maar aan overtuigingskracht’. Hoe komt het dat er niet meer van dit soort journalistiek is?  En na anderhalf jaar is het dan eindelijk zo ver: het einde van de lockdown. Morgen worden de meeste coronamaatregelen opgeheven. Die maatregelen hebben de afgelopen tijd het nieuws beeld overheerst, hoe gaat dat straks zijn als ze er niet meer zijn? En hoe staat de stemming in het land? De Jong: “Ik denk dat we de persconferentie van vorige week hebben beschouwd als het moment dat het allemaal weer mocht.” We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Lennart van Dijk. 

Aan tafel zitten Ingrid Spijkers, Tijs van den Brink en Spraakmaker Helga van Leur. It’s Britney Bitch! Voor het mediamoment van Spijkers kijken we naar de rechtszaak rondom het curatorschap van Britney Spears. Daar is veel aandacht voor, is die aandacht buitenproportioneel?  Van den Brink’s mediamoment gaat over een onderzoek van het Commissariaat voor de Media. Die lieten namelijk weten dat onder de meeste Nederlanders het vertrouwen in het nieuws het afgelopen jaar is toegenomen.  Verder hebben we het over voetbal en politiek, want dat gaat hand in hand dit EK. Na het shirt van Oekraïne en het Coca Cola-flesje van Ronaldo is er nu de hele regenboogdiscussie tegen de anti-homowetgeving van de Hongaarse president Orbán. Barbara Barend riep EK-presentatoren op een ‘Onelove’-speldje te dragen tijdens de wedstrijd van Oranje tegen Hongarije. De één kiest ervoor die te dragen, de ander niet. Begrijpelijk? Van den Brink: “Ik ben voor rolvastheid, wij van de media zijn er om verslag te doen van wat er gebeurt. Door een speldje op doet plaats je jezelf in het veld.”  Slippers, een badjas en koelbox: bij RTLBoulevard kreeg Rachel Hazes de kans om een hele productlijn te promoten omdat ze haar zo graag aan tafel wouden. Hoever kun je gaan om die ene gewilde gast aan tafel te krijgen? 

Aan tafel zitten Kees Boonman, Marc Chavannes en Spraakmaker Jerry Goossens. Voor Chavannes een heel persoonlijk mediamoment vandaag, want hij krijgt vanmiddag de Anne Vondelingprijs 2020 voor politieke journalistiek uitgereikt. „Wat Herman Tjeenk Willink is voor het openbaar bestuur, is Marc Chavannes voor de politieke journalistiek,” aldus de jury van de prijs.  Boonman wendt voor zijn mediamoment de blik naar Den Haag. Hoekstra stond afgelopen maandag na zijn bezoek aan informateur Hamer namelijk de pers te woord op het Binnenhof en de manier waarop is Boonman niet over te spreken: “Het is een buitengewoon extreem voorbeeld van arrogantie.”  En we blijven op het Binnenhof, want de formatie zit muurvast. Na een moeizaam weekend greep informateur Hamer gisteren in. Ze benadrukte dat de VVD en D66 nu het voortouw moeten nemen. Was deze noodgreep van Hamer de enige mogelijkheid om uit de impasse te komen? En gaat dit iets veranderen? Chavannes kijkt hoofdschuddend naar de formatie: “Tot de verkiezingen ging het over idealen. Dan valt die hakbijl en nu treden ze terug tot een soort besloten bridgeclub die niks meer naar buiten mag brengen” We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Pieter Klok, Joost Oranje en Spraakmaker Wim van de Camp.Het mediamoment van Klok gaat over de Deense overwinning van gisteren. Klok had er enorm van genoten: ‘’er gebeurt altijd iets wat het grote verhaal van het toernooi is, en misschien is dit het wel.’’Het mediamoment van Oranje gaat over de opmerking van Mark Rutte van gister, waar hij de regie nemen een ‘fopspeen’ noemde. Wat zegt dit volgens Oranje? Volgens Klok is de energie eruit, waardoor er geen enkele dwang is om het eens te worden. ‘’Ik denk dat het nog heel lang kan gaan duren op deze manier’’, aldus Klok. Verder komt Dries van Agt aan bod. Gistermiddag maakte de oud-premier in een persverklaring bekend dat hij zijn lidmaatschap bij het CDA na vijftig jaar heeft opgezegd. Hij vindt de manier waarop het CDA omgaat met het Palestijnse volk onverdraagbaar. Hoe kijkt Oranje hierna, is het opvallend dat de ex-premier zich nu openlijk uitlaat over ‘zijn’ partij, die in behoorlijk zwaar weer verkeert? En wat is de kijk van Wim van de Camp hierop? Tot slot komt Jurgens Conings ter sprake. Ondanks de oproep om de beelden van het dode lichaam van de Vlaamse militair niét te delen - uit respect voor familie en nabestaanden, dook er gister in internationale media (Duitse Bild) toch beelden op. Wat zouden de hoofdredacteuren met de beelden gedaan hebben? Voor Oranje is het duidelijk dat hij er absoluut niks mee zou doen: ‘’het voegt helemaal niks toe en heeft geen enkele journalistieke waarde. Ook Klok vindt dat je moet oppassen dat je je niet schuldig maakt aan sensatiezucht. ‘’Als het geen toegevoegde waarde heeft, moet je het gewoon niet laten zien’’.  

Aan tafel zitten Catherine Keyl, Marc Josten en Spraakmaker Daan Heerma van Voss. Het mediamoment van Josten gaat over het nummer Hup Holland Hup, en zijn verrassende oorsprong. Hij hoorde het in de Radio 4 podcast ‘De Klassieker’.  We blijven in het voetbal. Gisteravond werd de documentaire ‘Met beide benen’ uitgezonden. Documentairemaakster Jessica Villerius volgde voetballer Memphis Depay het afgelopen jaar bij zijn revalidatie na een zware blessure. Hoe hebben onze mediakenners naar deze documentaire gekeken? Heerma van Voss: “Ik vond het eigenlijk een parodie op het leven van een ster”. De maakster, Villerius, heeft gezegd: “Iedereen vindt wat van hem, maar weinigen weten echt iets van hem”. Hebben we Depay beter leren kennen?  Het mediamoment van Keyl gaat over Het Stan Huygens Journaal. Willem Kool geeft na 16 jaar het stokje door aan Pieter Klein Beernink. Wat is de kracht van de rubriek? Zaterdag stond het essay ‘Radicaal voorstel: laat politici eens openlijk twijfelen’ van journalist Dave Schut in De Volkskrant. De strekking van het stuk is: onze mediagetrainde politici proberen steeds met trucjes te verhullen dat ze ergens geen antwoord op hebben. Is dat een groot verschil met vroeger? Het feit dat politici altijd en overal een antwoord op hebben, dat is toch niet nieuw? Wat is de rol van de voorlichters? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Bert Huisjes, Elske Schouten en Spraakmaker Stijn Fens. Het mediamoment van Schouten gaat over de nieuwe strategie van het lingeriemerk Victoria Secret. De lingerieketen is vooral bekend van de modeshows met bekende fotomodellen, maar gaat het nu over een andere boeg gooien. Waarom deze verandering? Huisjes’ oog viel op het bericht dat de gemeente Bodegraven-Reeuwijk heeft drie mannen die complottheorieën over satanistische pedonetwerken verspreiden voor de rechter gedaagd. De gemeente eist dat de mannen stoppen met het verspreiden van ongefundeerde verhalen. Waarom wil Huisjes hier bij stilstaan? Wat is de rol van de media? Het ministerie van Algemene Zaken heeft gisteren voor het eerst sms’jes van demissionair premier Mark Rutte openbaar gemaakt na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. De sms’jes werden opgevraagd door de Volkskrant. Opvallend was de vraag om een artikel ‘buiten het RIVM om te laten valideren’. Waarom het RIVM bij de beoordeling van het artikel gepasseerd moest worden, is niet duidelijk. In een brief aan de Tweede Kamer heeft Rutte gisteren laten weten dat hij verder geen inhoudelijk commentaar wil geven op zijn sms’jes. Leveren de sms-berichten nieuwe inzichten op? Of bevestigen ze vooral het beeld van Rutte dat we al kennen? Is er iets veranderd in de mentaliteit van het WOB’en? Bert Huisjes: “Openbaarheid moet ook kwalitatieve openbaarheid zijn: je moet weten wat de context is”. Er lijken weer een aantal maatregelen rondom corona te worden versoepeld, we horen het vanavond definitief in de zoveelste persconferentie. Dit heeft ook invloed op het medialandschap. Want hierdoor zullen Nederlandse radio- en televisieprogramma's weer meer publiek gaan toelaten. Hoe gaan ze dit bij Op1 doen? Kan een late night talkshow ook prima zonder publiek? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Paul Römer, Paul Jansen en Spraakmaker Wil Eikelboom. Het mediamoment van Jansen gaat over een moment bij de persconferentie van Biden, nadat hij met Poetin had gesproken. En dan vooral hoe hij met een vraag van een journalist omging. Jansen legt uit wat er gebeurde. Biden heeft wel nog zijn excuses aangeboden. Het mediamoment van Römer gaat over het nieuws dat het tijdschrift de Viva gaat verdwijnen. Het is natuurlijk het lot van meer tijdschriften. Moet er meer aan gedaan worden om zulke titels te behouden? Gisteren werd bekend dat waarschijnlijk de mondkapjes volgende week op veel plekken niet meer verplicht zijn en dat de thuiswerker terug naar kantoor mag. Maar absoluut zeker is dit nog niet... Is het vreemd dat media dit als feit beschouwen? Eerder zagen we wel eens dat er informatie werd gelekt naar media over mogelijke versoepelingen, nu zegt de Jonge het zelf voor de camera’s. Römer: “Het is natuurlijk heel fijn om een keer positief nieuws te kunnen brengen”. Wanneer besluit je iets dat gelekt wordt te brengen, hoe gaan die besluiten? Jansen: “In de communicatie wordt heel erg vooruit gelopen op de feiten – daar heb je op de redactie wel discussie over”. Kamervragen. Hoe vaak gaat daar mediaberichtgeving aan vooraf? Uit een nieuwe onderzoek blijkt dat tweederde van de Kamervragen die wordt gesteld gebaseerd is op mediaberichtgeving. Is het schadelijk als Kamerleden voornamelijk op basis van mediaberichten Kamervragen stellen? Vanavond speelt Nederland de tweede poulewedstrijd tegen Oostenrijk. Waar van tevoren werd gezegd dat niemand warmliep voor het EK lijkt de sfeer nu volledig omgekeerd na de winst tegen Oekraïne. De knuffelfactor van het Nederlands elftal lijkt ook toe te nemen. Eerst was het niets met het Nederlands elftal, nu is er alom positiviteit. Hoe komt dat?

Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Frank Hendrickx en Spraakmaker Floris Vervat. Het politiek moment van Hendrickx gaat over de moedeloosheid die steeds verder in de formatie sluipt. Waar merkt hij die moedeloosheid aan? En wat betekent dit voor de positie van informateur Hamer? Kuijper wil het hebben over een online bijeenkomst van het CDA gisteren. een verslaggever van Nederlands Dagblad kon meeluisteren bij die bijeenkomst. Iets waarvan het CDA achteraf zegt dat dit niet de bedoeling was. Hoe is dit gekomen, hoe konden zij meeluisteren? Was er het bewustzijn dat er ook journalisten aan het meeluisteren waren? Hoe kijken de politiek watchers naar de situatie binnen het CDA? Verder over het CDA, eerder deze week werd namelijk al bekend dat bij het CDA zat de belangrijkste donateur ook in het campagneteam zat. Het gaat om Hans van der Wind, die 1,2 miljoen euro doneerde aan het CDA. Een donateur die ook in het campagneteam zit, hoe schadelijk is dat? Hoe groot was überhaupt de invloed van geldschieters bij het CDA? De donaties liepen via zogenoemde ‘neveninstellingen’ (zoals de business club van het CDA) en vielen dus buiten de meldplicht voor donaties aan partijen en kandidaten. Waarom is dit zo ondoorzichtig? Hendricks: “Om het na de verkiezingen pas bekend te maken… ik vind dat dat in de toekomst anders moet”. We besluiten het politiek forum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Henrike van Gelder en Spraakmaker Tom Kleijn. In haar mediamoment wil Van Gelder het hebben over de Amerikaanse kreeftenduiker die in de bek van een walvis belandde. Een typisch verhaal voor Kidsweek, volgens haar. Waarom? En hoe controleer je de echtheid van zo’n verhaal?  Van Gelder: “Je kunt natuurlijk niet altijd bij de bron komen”. Het mediamoment van Wijndelts gaat over het stickerboek van de VVD. Wijndelts dacht eerst dat dit nieuwtje niet waar was, wellicht van De Speld kwam. Maar het is waar! Is het slimme marketing? Vrijwel alle politieke partijen gebruikten in aanloop naar de afgelopen Tweede Kamer-verkiezingen Facebook om hun kiezers te bereiken. Maar tot heel veel meer stemmen leidde het niet. Dat blijkt uit onderzoek van I&O Research en de Universiteit van Amsterdam (in opdracht van de Volkskrant). Coalitiepartijen haalden via de advertenties géén extra stemmen binnen, en bij oppositiepartijen was de stemmenwinst gering. Het CDA was koploper en investeerde zo’n vier ton in advertenties op sociale media. Is dat weggegooid geld? Een opvallende persconferentie door het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren. Het ministerie gaf uitleg over de kaping van een RyanAir-toestel waarbij de kritische journalist Raman Protasevich uit het vliegtuig werd gehaald. Ook de journalist was naar de persconferentie gebracht. Reden voor de BBC-correspondent om weg te lopen, omdat Protasevich daar volgens hem duidelijk onder druk zat. Past het een neutrale omroep om zo’n statement te maken? De BBC wilde duidelijk maken dat het zich niet voor het karretje van een repressief regime wil spannen. Tegelijkertijd zond de Amerikaanse zender NBC een interview uit met de Russische president Poetin. Kritische vragen werden daarbij niet geschuwd. Welk belang heeft Poetin om zich te laten interviewen?