Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Aug 20, 2021 • 23min
Allush: “Als wij de wereld willen begrijpen, moeten we ook dat vertellen”
Aan tafel zitten Jaap van Zessen, Kefah Allush en Spraakmaker Nadia Zerouali.
Het mediamoment van Allush gaat over de formatie. De Haagse trein is weer echt op stoom aan het komen en de vraag van de afgelopen dagen is krijgen we echte samenwerking op links. Gisteren kwam naar buiten dat PvdA en GroenLinks wellicht een blok in de Tweede Kamer willen vormen. Wie heeft dit bedacht en waarom wordt dit naar buiten gebracht? Het is een gerucht, dus worden de media hier gebruikt om eens te kijken hoe zo'n fusie zou vallen. Lenen de media zich daar te makkelijk voor, of is dat juist het ‘spelletje’? En hoe reageert de kiezer hierop?
Van Zessens mediamoment komt uit een voetbalpodcast: de Cor Potcast. Daley Blind wordt er geïnterviewd en vertelt over hij vindt dat de media zijn omgegaan met zijn hartfalen en het instorten van Christian Eriksen op het EK. De podcast wordt niet gemaakt door journalisten, maar door voetballers zelf. Hoe zouden journalisten en spelers om moeten gaan met zulke gebeurtenissen? Wie kan duiding geven bij zo’n gebeurtenis en wat doet dat met de trainer van het team?
Gisteren had de Duitse krant Der Spiegel een opvallende primeur: een medewerker van de Amsterdamse parkeergarage waar Peter R. de Vries zijn auto altijd zette zag daar een week voordat de misdaadverslaggever werd doodgeschoten een verdacht persoon. Hij stelde de beveiliging van Boulevard op de hoogte en die meldde het bij de politie. Is het opmerkelijk dat dit via een Duits blad tot ons komt? De berichtgeving eindigt met: of er wat met deze tip is gedaan weten we niet. Is het dan wel nieuws dat je moet brengen? Had het AD dit ook op deze manier gebracht? En is het positief voor de politie als de media veel verslag doen van zo’n moord?
In de media is er veel aandacht voor Afghanistan. Bijna een week is de Taliban met zijn opmars bezig. Via alle sociale media kunnen we het op de voet volgen en de alle nieuwsprogramma's hebben wel specials gemaakt. Hoe kijken we terug op deze berichtgeving deze week? Is er nog steeds grote interesse in de berichtgeving over Afghanistan? Wat blijft bij? En is het nieuws betrouwbaar als je daar weinig journalisten zijn? Wordt ervoor gekozen om dingen niet te plaatsen? Krijgen we wel alle aspecten van het spectrum te zien?
Aug 19, 2021 • 23min
Paul Römer: “De enige manier om dit te stoppen is om consequent niet te buigen voor intimidatie”
Aan tafel zitten Paul Römer, Renzo Veenstra en Spraakmaker Jim Jansen.
We beginnen met het nieuws dat bij de Groningse journalist Willem Groeneveld afgelopen nacht een molotovcocktail door het raam is gegooid. De journalist van de lokale nieuwssite Sikkom kon het vuur in zijn huis zelf doven. Hebben onze mediakenners zoiets wel eens van dichtbij meegemaakt? Hoe ga je daarmee om?
Het mediamoment van Veenstra gaat over iets dat Geenstijl heeft opgediept, een richtlijn over inclusieve taal van uitgeefconcern DPG. Hoe zit dat precies? Welke gemaakte taalkeuzes vindt hij opvallend?
Het Nederlands Film Festival heeft aangekondigd dat er bij de Gouden Kalveren voortaan geen onderscheid meer wordt gemaakt tussen mannen en vrouwen. Wat vinden onze tafelgasten hiervan?
Dan: Twee miljoen euro, dat is het bedrag dat Omroep Max ingezameld heeft voor de mensen die in Limburg grote schade hebben door de wateroverlast. De wateroverlast is al enkele weken geleden, miste het programma daardoor urgentie? Veenstra: “Deze actie komt niet op het goede moment, dit is niet goed getimed”. Raakt deze actie ook een beetje ondergesneeuwd door het grote en heftige nieuws uit Haïti en Afghanistan?
Na de coronacrisis gaat het weer hartstikke goed met de economie. Maar wat krijgen we in de media voorgeschoteld? Dat er grote personeelstekorten zijn, en dat misschien een recessie dreigt… Waar komt die negatieve toon vandaan?
Aug 18, 2021 • 24min
Jan-Kees Emmer: “Media uit dat soort gebieden kun je moeilijk vertrouwen, hij wordt ingezet voor propaganda”
Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Arjan Snijders en Spraakmaker Henk Kummeling.
Het mediamoment van Emmer gaat over de Wit-Russische journalist Roman Protasevitsj. Hij is een pro-Lukashenko nieuwskanaal begonnen. Dat is opvallend. Is dit onder dwang? Moet er vanuit andere landen consequenties komen?
Het mediamoment van Snijders gaat over een nominatie voor de Gouden Televizier-ring. Er is een voorselectie gemaakt en via het publiek is het programma Roddelpraat ook op die long list gekomen. De organisatie besloot vervolgens om die nominatie weer van de lijst te halen. Is dat vreemd? Snijders: “Als het op zo’n longlist staat dan heb je er mee te dealen als organisatie van een publieksprijs”. Snijders is zelf initiator van de RadioRing, heeft hij wel eens iets soortgelijks meegemaakt?
De Taliban lijkt bezig met een charme-offensief. Vrouwelijke journalisten ondervragen Taliban-woordvoerders, ze beloofden gisteren vrede in een persconferentie. Kunnen we dit serieus nemen? Hoe ga je om met dit soort buitenlandse bronnen zoals de Taliban? Hoe groot is de impact van de beelden die we zien? Veranderen de beelden de manier waarop we naar het land kijken?
Dan hebben we het over de persconferentie van Louis van Gaal gisteren. Na vijf jaar pensioen zal hij het Nederlands elftal uit het slop moeten trekken, en tijdens de persconferentie was hij weer ouderwets zichzelf. Maakte deze persconferentie een nostalgisch gevoel los? Vooral zijn antwoord op de vraag van het Jeugdjournaal viel op. Liet hij een andere kant van zichzelf zien? Van Gaal is ook vrij kritisch op de media. Is zijn kritiek terecht?
Tot slot hebben we contact met collega Twan Huys. Vanaf 31 augustus gaat College Tour van start. Hij maakt nieuwe gasten bekend: Sarina Wiegman, Margaret Atwood en Marc van Ranst.
Aug 17, 2021 • 23min
Joost Oranje: “Het liefst wil je daar ter plekke je werk kunnen doen - maar niks gaat boven de veiligheid van je mensen”
Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Joost Oranje en Spraakmaker Nic Vrieselaar.
Het mediamoment van Oranje gaat over de formatie. Na weken vakantie zijn Rutte en Kaag terug op het Binnenhof. Ze stonden de pers te woord, maar veel werd er niet gezegd. Hadden we meer verwacht? Worden de juiste vragen gesteld aan Rutte en Kaag?
Het mediamoment Kantelberg gaat over De Slimste Mens. Anderhalf miljoen kijkers zagen gisteren hoe kandidaat Rikkert van Huisstede verscheen in een zwart jurkje met pumps. Met deze actie wil Van Huisstede een lans breken voor mannen die niet voldoen aan het stereotype machoman. Geslaagde actie? Hoe zou Nieuwsuur ermee omgaan als een hoogleraar die normaal in pak verschijnt komt, en een jurk aan wil?
Dan hebben we het over Afghanistan. Vol verbazing kijkt de wereld toe hoe het land in een mum van tijd wordt overgenomen door de Taliban. Vooral de beelden van het vliegveld maken veel indruk. Er wordt nu al gesproken over een historisch beeld. Is dat te vroeg? Nieuwsuur stond gisteren volledig in het teken van Afghanistan. Hoe hebben ze dat aangepakt? Hoofdredacteur Oranje vertelt. Oud-minister van defensie Kamp en oud-minister en oud-secretaris-generaal van de NAVO de Hoop Scheffer zaten in de studio. Hebben ze veel moeite moeten doen om deze gasten te krijgen? Is het lastig om verhalen uit de regio te krijgen?
Aug 16, 2021 • 21min
Sandrina Hadderingh: “Je moet zo snel mogelijk in overleg om journalisten en mediabetrokkenen uit het land weg te krijgen”
Aan tafel zitten Sandrina Hadderingh, Arjen Fortuin en Spraakmaker Frank de Grave.
Het mediamoment van Fortuin gaat over Zomergasten gisteravond. Alfred Birney was te gast. Vooral het thema verdriet vond Fortuin gisteren mooi. Daar kwam Birney later nog op terug in de uitzending. Wat maakte de uitzending zo goed? Komt dat door het format?
Het mediamoment van Hadderingh gaat over Haïti. Dit raakt haar persoonlijk, want haar adoptiezoon komt daar vandaan. Ze volgen de berichten in de media dus goed deze dagen.
Het grote nieuws van dit weekend speelde zich natuurlijk af in Afghanistan. We kijken naar de manier waarop het nieuws gebracht wordt. Te beginnen met de oproep van de Nederlandse journalistenvakbond om Afghaanse fixers en andere medewerkers voor Nederlandse media hier veiligheid te bieden. Vindt die oproep al gehoor? We hoorden over de opmars van de Taliban. Maar, betoogt Rob Vreeken in de Volkskrant: 'Het was geen opmars, ze zaten overal’. Hoe kijken onze mediakenners naar het taalgebruik, zoals ‘opmars’? Klopt het beeld dat wij van buitenaf hebben op Afghanistan? Hoe doorbreek je dominante beelden?
Vijf maanden na de verkiezingen hebben we nog altijd geen zicht op een regering. En dan is het ook nog reces. Nieuws moet dus met een loep worden gezocht, want vandaag begint de formatie pas weer officieel. Toch had De Telegraaf vorige week de wensen van CDA en VVD, en kwam het AD had vandaag met een ronkend bericht: Kaag van D66 wil niet opnieuw met de ChristenUnie regeren. Is dat groot nieuws? Fortuin: “Dit is weer herhalen van de uitgangsposities van drie, vier maanden geleden”.
Aug 13, 2021 • 22min
Sjirk Kuijper: “Dat is het spelletje dat nu tussen Rutte en Kaag wordt gespeeld”
Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Elger van der Wel en Spraakmaker Eric Corton.
Kuijpers mediamoment gaat over Lars uit Glanerbrug. Hij zat met gelakte nagels achter de kassa en werd daar op aangesproken. Daarop besloot hij ontslag te nemen. Zijn klachten over het uiterlijk nog van deze tijd? En wat zouden onze gasten doen als dit hen overkwam? En wat zou een werkgever moeten doen als er klachten komen over het personeel?
Het mediamoment van Van der Wel gaat over een overname in gifjes-land. De animaties of filmpjes die je kan gebruiken in gesprekken op Whatsapp. Facebook is op de vingers getikt maar worden ze echt te machtig van deze overname? Hoe gaan toezichthouders om met dit soort zaken? En hoe zit dit bij de Nederlandse mediabedrijven?
En nieuws van de formatietafel. VVD en D66 zijn inmiddels zo ver met het schrijven van hun "document op hoofdlijnen", dat er begin volgende week meer duidelijkheid over komt. Ondertussen weet de Telegraaf het al zeker 'De Deur is dicht voor links duo' kopt de krant. Hoe kan de krant dat nu al zo zeker weten? En hoe gaat zo'n formatieweek op het binnenhof voor journalisten? Als het uiteindelijk een verlenging wordt van het vorige kabinet, waarom het zo lang heeft moeten duren?
Alberto Stegeman mag een aflevering van Undercover in Nederland niet uitzenden. Volgens de rechter was er sprake van uitlokking en zou de uitzending onherstelbare schade aanrichten voor de paardenhouder waar de uitzending over gaat. Het programma zou te ver zijn gegaan met een medewerker die gereageerd heeft op die vacature. Is er wel sprake van een misstand of zit er nu zo veel werk in de uitzending dat zij niet meer terug kunnen? En hoe ver mag je gaan om een misstand aan het licht te krijgen? En gaan we die uitzending alsnog zien?
Aug 12, 2021 • 24min
Ingrid Spijkers: “Dit is het grootste dilemma voor de journalistiek”
Aan tafel zitten Marc Chavannes, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Marguerite Soeteman-Reijnen.
Het mediamoment van Chavannes gaat over de aanstelling van de nieuwe staatssecretarissen -eerder deze week- die in strijd is met de grondwet. Is er te weinig kennis van de grondwet in Den Haag en bij Haagse journalisten? Of gaan ze hier opzettelijk tegen de wet in?
Spijkers mediamoment gaat over de zomerprogrammering, en dan specifiek die van de regionale omroepen. Bij Omrop Fryslân hebben ze een vol programma maar hoe doen andere zenders dat?
Dan gaan we het hebben over deze, toch op z'n minst opmerkelijk, rechtszaak: Engel vs. Van Ranst. Van Ranst zegt dat het Engel 'alleen te doen is om de aandacht'. Is dit niet vooral een particuliere strijd tussen twee hotshots? Moeten en kunnen de media deze zaak niet links laten liggen? Chavannes: “Het is het misbruik maken van de rechtsspraak”
Ook hebben we het over Afghanistan. De Taliban rukt in rap tempo verder op en zojuist werd bekend dat ook Tarin Kowt, de hoofdstad van de provincie Uruzgan, op het punt staat ingenomen te worden. Gisterochtend werd duidelijk dat uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoekers in ieder geval het komende jaar niet terug hoeven naar het land. Is deze beslissing van staatssecretaris Ankie Broekers-Knol onder grote druk van de media genomen? Is dat positief? En het nieuws komt door smartphones steeds meer van de lokale bevolking zelf, en minder vanuit de journalistiek. Hoe wordt naar deze trend gekeken? En kunnen er straks nog wel journalisten werken als de Taliban aan de macht is? Spijkers: “Deze ontwikkeling is heel erg zorgwekkend”
In Polen heeft het Lagerhuis een wet heeft aangenomen die niet-Europese bedrijven verbiedt een meerderheidsbelang te hebben in Poolse media. Dit zou betekenen dat de populaire (en kritische) tv-zender TVN zou moeten verdwijnen omdat het Amerikaanse Discovery grootaandeelhouder van de zender is. Hoe zorgwekkend is deze ontwikkeling? En heeft de EU daarover iets te zeggen?
Aug 11, 2021 • 23min
Mireille van Ark: “Nachtradio is de meest intieme radio die er bestaat”
Aan tafel zitten Mireille van Ark, Leonard Ornstein en Spraakmaker Jan Antonie Bruijn.
Het mediamoment van Van Ark gaat over De Slapelozen, het radioprogramma dat Frits Spits deze week iedere nacht presenteert. Wat maakt dit programma bijzonder? Nachtradio kent liefhebbers, maar gaat bij veel mensen onopgemerkt voorbij. Is het ondergewaardeerd?
Het mediamoment van Ornstein gaat over de voetballer Steven Berghuis. Hij wordt sinds zijn transfer deze zomer van Feyenoord naar Ajax bedreigd en heeft inmiddels aangifte gedaan. Zo extreem als nu komt niet vaak voor. Wordt clubliefde te veel gecultiveerd?
Terwijl politiek Den Haag langzamerhand weer uit de zomerslaap komt neemt de kritiek op de voortgang van de kabinetsformatie toe. Het kabinet is inmiddels zeven maanden demissionair en ook de verkiezingen zijn alweer vijf maanden geleden. Ondanks dat is een nieuw kabinet nog lang niet in zicht en dat is een schande, vinden partijprominenten als de VVD-er Frans Weisglas, D66-geweten Jan Terlouw en kandidaat-voorzitter van de PvdA, Pieter Paul Slikker. Ze pleiten voor haast. Vindt zo'n oproep via de media gehoor in Den Haag? Ornstein: “het is wel een wake-up call”. Zou de formatie transparanter moeten zijn? Moet er een deadline gesteld worden? Bruijn: “De kwaliteit van een formatie kun je niet per se aflezen aan de duur ervan”.
Heibel in boekenland. De uitreiking van de prestigieuze Prijs der Nederlandse Letteren door de Belgische Koning Philip aan de Surinaamse schrijver Astrid Roemer is afgelast. Dat besluit maakte de Nederlandse Taalunie, de organisatie achter de prijs gisteren bekend. Roemer kwam de afgelopen tijd onder vuur te liggen voor haar steun aan Desi Bouterse, en over de manier waarop ze op social media over de kwestie sprak. Moet je het literaire deel los zien van politieke kwesties?
Er komt een nieuw Europees miljoenenfonds voor onderzoeksjournalistiek op het gebied van milieu. Het gaat om 11,5 miljoen, beschikbaar gesteld door een filantropen-echtpaar, en wordt verdeeld door Journalismfund.EU. Volgens dat fonds gaat het om een unieke beurs. Is dat een goede ontwikkeling, zo’n particulier fonds?
Aug 10, 2021 • 26min
Freek Staps: “Als Boris Johnson dit een wake-up call noemt… Waar is hij geweest?”
Aan tafel zitten Jan Slagter, Freek Staps en Spraakmaker Tim de Wit
Het mediamoment van Staps gaat over hamsterende Amerikanen, en dat doen ze in reactie op berichtgeving over corona in de media. Wat is er aan de hand? Is die angst terecht? En wat wordt het meest gehamsterd?
Slagter’s mediamoment komt uit eigen huis. MAX gaat een inzamelingsactie houden voor de slachtoffers van de overstromingen in Limburg vorige maand. Waarom komen zij na GIRO777 met nog een inzamelingsactie? En naar wie gaat dat geld eigenlijk?
Gisteren kwam het rapport van de Verenigde Naties over de klimaatverandering naar buiten. Het luidt de noodklok en 'code rood' kwam uitgebreid aan bod in de berichtgeving door de media. De alarmerende toon van het rapport werd door de meeste media overgenomen. Is dat gerechtvaardigd? En was er wel sprake van een kritisch tegengeluid? Staps: “Zelfs de makkelijkste case is de worst case”
In de media is er de afgelopen tijd veel aandacht geweest voor geweldsincidenten onder jongeren. De Volkskrant constateert: ‘wie niet beter weet denkt dat het geweld onder jongeren massaal is toegenomen, maar de cijfers wijzen anders uit’. Hoe ontstaat die discrepantie tussen de werkelijke veiligheid en de beleving ervan? En wat is de verantwoordelijkheid van media aan dit veiligheidsparadox?
Tot slot: vanavond start bij Omroep Max het tiende seizoen van 'We zijn er bijna', waarin de avonturen van vakantievierende senioren worden gevolgd. Wat opvalt dat ze dit keer niet naar het buitenland gaan, maar in Nederland blijven. Was dat een beperking? En hoe komt het programma tot stand?
Aug 9, 2021 • 23min
Marc Josten: “Hugo de Jonge heeft niet de souplesse om er een leuk interview van te maken”
Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Marc Josten en Spraakmaker Jet Berkhout.
Het mediamoment van Josten gaat over de persconferentie bij FC Barcelona gisteren. Lionel Messi nam afscheid. Er vloeide veel tranen. Hoe oprecht waren die tranen?
Het mediamoment van Brandsma gaat over een nieuw klimaatrapport dat werd gepresenteerd door de Verenigde Naties. Het rapport bundelt 14.000 internationale klimaatonderzoeken. Wat valt op? Het nieuws is niet nieuw. Hoe breng je dit nog op een goede manier in de journalistiek?
Op vrijdag 11 juni begon de sportzomer met het EK-duel Turkije – Italië en gistermiddag eindigde de sportzomer met de sluitingsceremonie van de Olympische Spelen in Tokio. Hoe hebben onze mediakenners de sport gevolgd? De Olympische Spelen verliepen voor een groot deel zonder publiek; deed dat afbreuk aan de beleving? Brandsma: “Ik heb het niet zo gemist”. Wat waren de hoogtepunten?
Dan kijken we naar het zoveelste interview met Hugo de Jonge. Afgelopen zaterdag werd hij door Volkskrant-journalisten Nathalie Huigsloot en Ariejan Korteweg aan de tand gevoeld en het interview deed weer een hoop stop opwaaien. Zijn we veel nieuwe dingen te weten gekomen? Is het verstandig dat De Jonge dit interview gedaan heeft?


