Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Sep 17, 2021 • 25min
Leonard Ornstein: ‘De traan op de Nederlandse tv is wel een cliché aan het worden’
Aan tafel zitten Bert Huisjes, Leonard Ornstein en Spraakmaker Linda Duits.
Voor zijn mediamoment wil Huisjes het hebben over Bassie. In de Telegraaf stond vandaag namelijk een groot interview met Bas van Toor, de acteur die de clown speelde, over het defilé dat vandaag voor zijn 86ste verjaardag plaatsvindt. Van Toor is ziek en dit wordt waarschijnlijk de laatste begroeting van zijn fans.
Ornstein’s mediamoment gaat over seks… en dieren. Want in dierentuin Wildlands in Emmen schrok een vrouwtjesneushoorn zo van de advances van de nieuwe mannetjesneushoorn dat ze viel, met een fatale afloop. Het viel hem op dat er veel aandacht voor het nieuws was in de media. Ornstein “De warme gevoelens die mensen niet voor elkaar hebben, hebben ze wel voor dieren.”
Verder bespreken we de terugkeer van Pieter Omtzigt op het politieke toneel en dus ook in de media. Woensdag twitterde hij nog dat alle media-aandacht niet heel fijn voelde op een dag dat hij terugkwam na zijn burn-out, gisteren gaf hij toch een interview aan Nieuwsuur en dat interview eindigde met een traan.
Tot slot gaat het over de berichtgeving van de Wall Street Journal. Want ze maken jacht op Facebook, en dus ook Instagram, met deze week vier kritische publicaties. Is het goed The Wall Street Journal dit doet? En wat gaat de impact hiervan zijn?
Sep 16, 2021 • 25min
Joost Oranje: "Je kan van de media niet verwachten dat ze bij één kamerlid met de handrem erop gaan"
Met aan tafel Barbara Barend, Joost Oranje en de Spraakmaker Coen Simon.Het mediamoment van Oranje gaat over de WOB-zaak die Nieuwsuur tegen het ministerie van VWS heeft aangespannen over de corona-documenten. Hoe belangrijk is de uitspraak van die zaak voor de journalistiek?
Barend focust in haar mediamoment op Ajax en dan specifiek Sébastien Haller. Want die club won gisteren met een 5 - 1 van Sporting Portugal in de groepsfase van de UEFA Champions League… dankzij de vier goals van Haller. En dat terwijl van tevoren in de media dat Haller in de Champions League écht niet kon. Hoe zit het met de zelfreflectie in de voetbaljournalistiek?
Verder, de demissionair minister van Buitenlandse Zaken heeft een motie van afkeuring aan haar broek: Hoe geloofwaardig is ze nog na het Afghanistan debat van gisteren?Tot slot gaat het over de media-comeback van Pieter Omtzigt. Hij wilde het op zijn eerste dag terug rustig aan doen met de media… is dat gelukt?
Sep 15, 2021 • 26min
Van Eijk: “Politici maken afwegingen op andere criteria dan wetenschappers”
Met aan tafel Ingrid Spijkers, Marc Chavannes en Spraakmakers Steven van Eijck.
Het mediamoment van Chavannes gaat over Fokke en Sukke. De cartoon die gisterenavond in het NRC verscheen vroeg zich namelijk af wat erger was... de prent van Ruben L. Oppenheimer met Kaag op de bezemensteel of de aanslagen van 9/11? Chavannes: ‘Het grappige is dat mensen cartoons briljant vinden als ze het ermee eens zijn en grensoverschrijdend als het hun vrienden of zichzelf betreft.’
Spijkers haar mediamoment gaat over Johnny de Mol. Gisteravond vertelde hij in zijn talkshow HLF8 over de bemoeienis van zijn vader bij de totstandkoming van het programma. Vooral hoe hij dat deed viel op. Hij speelde namelijk met Frits Barend het ja/nee-spelletje.
Johnny de Mol heeft vanavond in zijn talkshow HLF8 openhartig verteld over de bemoeienis van zijn vader John de Mol bij de totstandkoming van het programma. Hij speelde met Frits Barend het ja/nee-spel en antwoordde op de vraag: ‘Had u zonder uw vader ook een talkshow gepresenteerd?’ onomwonden ‘nee’.
Strenge woorden van Hugo de Jonge tijdens de persconferentie gisteren richting mensen die zich niet willen laten vaccineren. De vrijheid van een kleine groep om zich niet te laten vaccineren zou de vrijheid van de overgrote meerderheid die dat wel heeft laten doen beperken. Gaat dat helpen de vaccinatiegraad te verhogen of werkt dat eerder polariserend
Tot slot, stemt het einde van de avondkrant tot weemoed? Eerder stopte het Parool al met de late producten en nu ook NRC gaat stoppen met de middageditie van de krant in een groot aantal regio lijkt het einde in zicht. Is het een teken aan de wand?
Sep 14, 2021 • 25min
Haroon Ali: “Elke journalist schrikt hier enorm van”
Aan tafel zitten Arjen Fortuin, Haroon Ali en Spraakmaker Jacco Vonhof
Het Mediamoment van Ali gaat over de jongeren die op Urk zaterdagavond rondliepen in ‘nazi-kleding’. Het ging om een coronaprotest. De burgemeester heeft met afschuw gereageerd. Wat valt op aan de reacties? En in hoeverre is er sprake van coulance voor dit soort protestacties? Wordt dit gedrag genormaliseerd? Ali: “Dit is toch iets waar allemaal collectief ons hardop tegen moeten uitspreken?”
Fortuins Mediamoment gaat over de toespraak van de Hongaarse journaliste Veronika Munk van Telex.hu die gisteren te volgen was via de website van De Balie. Het ging over de persvrijheid in Hongarije. Wat vond hij zo opvallend aan deze lezing en discussie? Raakt het ons nog dat die vrijheid zo beperkt is? Of is er sprake van afstomping en doet het niet meer zo veel? Wat blijft er over na censuur? En moeten wij er wat aan doen aangezien we samen in de Europese Unie zitten? Ali: “Je kijkt ernaar alsof het een compleet ander werelddeel is, maar het is om de hoek”
En vandaag gaat het Marengo-proces weer van start. Gisteravond laat werd na een kort geding bekend dat het AD tóch een artikel van misdaadverslaggever Yelle Tieleman mag plaatsen over kroongetuige Nabil B. Dat kort geding werd aangespannen door Peter Schouten, de advocaat van de kroongetuige, die vroeg om een publicatieverbod. Tieleman geeft aan dat hij wederhoor vroeg bij de advocaat en als reactie een kort geding aan zijn broek kreeg. Is dat schokkend? En wat doet dit met het beeld van de kroongetuige? En is het als advocaat handig om op deze manier extra aandacht te vestigen op het artikel? Ali: “Elke journalist schrikt hier enorm van”
Als laatste hebben we het over de Sonja Barend Award. Het is de jaarlijkse prijs voor het beste televisie-interview en de nominaties daarvoor zijn bekend. Wat zeggen die over het afgelopen interview-jaar? En wat valt op? Fortuin heeft de lijst mede-samengesteld en vertelt daarover. Zowel Mariëlle Tweebeeke als Jeroen Wollaars zijn genomineerd. Zegt dat ook iets over de kwaliteit van het programma Nieuwsuur in zijn geheel? Is er bewust gekozen dat het allemaal solo-interviewen zijn? Wie is er favoriet? Fortuin: “Het idee is om de volle breedte van het interviewspectrum te laten zien”
Sep 13, 2021 • 23min
Sandrina Hadderingh: “Om niet geframed te worden is het beter om die deuren gewoon open te gooien en het gesprek aan te gaan”
Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Clarice Stenger
Met Hadderingh hebben we het over een protestactie in een kalverslachterij in het Gelderse Apeldoorn. Het is lastig om wederhoor te krijgen van slachterijen. Waarom is het zo lastig om slachterijen te spreken? Willen zij niet hun eigen verhaal vertellen? En hoe doorbreek je als journalist dat wantrouwen van die slachters om zo toch een reactie van ze te krijgen? Waar zit de angst en waarom is er sprake van wantrouwen?
Het mediamoment van el Maroudi gaat over prestigieuze toneelprijzen die dit weekend zijn uitgereikt. Namelijk de Theo d'Or en Louis d'Or. Gelijkwaardigheid en gelijkheid binnen de prijzen is een onderwerp wat tegenwoordig veel wordt besproken. El Maroudi ziet het als vooruitgang dat niet-heteroseksuele en zwarte acteurs in de prijzen vallen. Wat houdt die vooruitgang precies in en is dat alleen aan de voorkant van de industrie?
Verder vochten demonstraties om aandacht in de media dit weekend; "Unmute us" en "Wonen is een grondrecht" lieten hun stem horen. Duizenden mensen kwamen naar Amsterdam. El Maroudi heeft zelf vaker geschreven over de woonproblematiek. Was zij erbij en was ze onder de indruk? Kranten en omroepen bereiden zich natuurlijk ook voor in aanloop van zo'n protest. Zo zagen we veel portretjes van mensen die te maken hebben met de wooncrisis. Zijn die verhalen eigenlijk moeilijk te vinden? El Maroudi heeft onlangs een nieuw koophuis. El Maroudi zegt: “Ik voel me schuldig, maar ik ben het niet. Dat is de politiek, zij zijn degene die de regels maken”.
Als laatste gaat het over Spaanders, de officieuze opvolger van het programma Kopspijkers. Het was zaterdag voor het eerst op televisie. Beviel het? Het programma Kopspijkers was waar iedereen over praatte maandag bij de koffieautomaat, maar moet je dat soort programma's wel reanimeren? En hebben we satire nodig om politiek te relativeren, zeker met een vastgelopen formatie? Met ‘Dit was het Nieuws’, ‘Promenade’, en binnenkort met elke dag Arjen Lubach hebben we veel satire op tv. Maar kan je ook te veel satire hebben op de NPO? Hoe kijken onze Mediaforumgasten daarnaar?Bij satire is het de vraag: hoe ver kan je gaan? Dit weekend ontstond er ophef over een cartoon van Ruben L. Oppenheimer. Hij beeldde Sigrid Kaag als heks af, vliegend op haar bezemsteel richting de Twin Towers, waar Mark Rutte groot stond afgebeeld. Het levert vaak dezelfde discussies op met als eindconclusie: vrijheid van meningsuiting. Leveren dit soort discussies ook wat anders op? Zijn we een land waar alles gezegd kan worden?
Sep 10, 2021 • 26min
Thomas Erdbrink: “Ik heb met verbazing gekeken naar hoe de journalistiek andersdenkende hebben weggezet.”
Het mediamoment van Bhikhie gaat over het Christen-Democratisch Appèl. De partij is namelijk druk in de weer met het Bijzonder Partijcongres. Leider Wopke Hoekstra sprak er uitbundig over in een interview met het AD dat vanochtend gepubliceerd werd. Hoe doet de partijleider van het CDA het? En wat gaat de toekomst de partij brengen?
Kleijn kijkt voor zijn mediamoment naar de Amerikaanse president Joe Biden. Die stelde namelijk een vaccinatieplicht in voor iedereen die bij de federale overheid werkt. Private bedrijven ontspringen de dans niet. Heb je meer dan honderd werknemers in dienst? Dan moet je elke week een coronatest afnemen, je laten vaccineren of een hele hoge boetes betalen. Ongevaccineerden worden volledig buitenspel gezet in de V.S. benadrukt Kleijn: ‘Het is de enige uitweg voor Biden om economisch groei vol te houden,’
Verder gaat het ook over de vaccinatiebereidheid in ons eigen land. Want de overheid zou te laat zijn begonnen met het bereiken en overtuigen van vaccinatietwijfelaars, zo blijkt uit onderzoek. De massa ging voor maatwerk en wat blijkt? Daardoor hebben complottheorieën veel meer kans gekregen om zich te verspreiden. Had er meer ruimte moeten zijn voor maatwerk? En welke rol had de media daarin kunnen spelen?
Tot slot een blik op morgen: 11 september 2021. Het is dan precies 20 jaar geleden dat alle ogen gericht waren op de V.S. De aanslagen op 9/11 zette de wereld op zijn kop, hoe blikken we daar nu op terug? En hoe is de berichtgeving erover veranderd door de jaren heen?
We sluiten dit Mediaforum af met een bijdrage van het Taalteam.
Sep 9, 2021 • 24min
Jan-Kees Emmer: ‘Ik verklaar de Talkshow nog niet dood’
Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Tijs van den Brink en Spraakmaker Lofti El Hamidi.
Het mediamoment van Van den Brink gaat over Nederlands leiderschap. Het viel hem namelijk op dat Louis van Gaal de ochtend nadat hij het Nederlands Elftal naar een 6-1 winst coachte alweer op het voetbalveld van zijn oude amateurclub te vinden was om de jeugd te trainen.
Zo blijkt: geen rustig pensioen voor Louis zolang het Nederlandse voetbal hem nodig heeft. Datzelfde geldt ook voor Johan Remkes, die nu officieel aangesteld om de vorming van een nieuw kabinet te begeleiden. Van den Brink vindt het opvallend: “We zitten in de problemen en wat doen we? We halen de zeventigers terug!” Wat zegt dit over het Nederlandse leiderschap?
Het mediamoment van Emmers gaat over 9/11. De aanslagen op het World Trade Center zijn nu bijna twintig jaar geleden, maar de gevolgen zijn tot de dag van vandaag te voelen. Want tot op de dag van vandaag zijn er mensen tussen de resten van het WTC aan het zoeken naar DNA van nabestaanden, want nog lang niet iedereen is geïdentificeerd.
Tot slot gaat het over de Nederlandse talkshows. Want de berichtgeving daarover lijkt de laatste tijd aan positiviteit te ontbreken. Het gaat alleen nog over tegenvallende kijkcijfers en vernietigende columns. Wat is er aan de hand in het televisielandschap? Breekt het einde van de Talkshow-tijdperk aan?
Sep 8, 2021 • 24min
Het Mediaforum met Marc Josten en Elske Schouten
Aan tafel zitten Marc Josten, Elske Schouten en Spraakmaker Fons Orie
Sep 7, 2021 • 27min
Mireille van Ark: "Waarom zijn er weinig verfrissende formats op de analoge radio?"
Aan tafel zitten Mireille van Ark, Renzo Veenstra en Spraakmaker Robbert Dijkgraaf
Het viel Veenstra op dat het nieuws van de afgelopen 36 uur allemaal gaat over… schuld! Kaag, LHBTIQ+, BLM, tekort in het onderwijs, Afghanistan en nog zoveel meer. Is het logisch dat de media daar zo veel over berichten? Wat is het verschil tussen oorzaak en schuld? Veenstra heeft het over constructieve journalistiek. Kunnen journalisten vaker oplossingen aandragen? En wat als alleen negatief nieuws werkt?
Het mediamoment van Van Ark is een oproep voor meer creativiteit op de radio. Dat gebeurt aan de hand van een oproep van audio-journalist Vincent Bijlo over het uitproberen van nieuwe formats. Waarom is de verdieping naar podcasts verschoven? Is er sprake van vervlakking op de analoge radio? In hoeverre moet de Publieke Omroep nieuwe formats testen, ook als dat maar een kleine doelgroep aanspreekt? Waar ligt de oorzaak, is het gebrek aan ideeën of lef om iets nieuws te proberen? Veenstra: “Dus maak je een zak patat waar iedereen wel een hapje van lust, in plaats van dat biefstukje wat voor sommige mensen heel lekker is”
Zijn mediamoment gaat over Martin R, de Godfather van Oss, die veroordeeld is tot 16 jaar cel voor drugshandel en het runnen van een criminele organisatie. Er is de laatste jaren veel aandacht voor de ondermijnende werking die van criminele organisaties uitgaat. In Brabant werden burgemeesters bedreigd door drugscriminelen. Hoe gaan de regionale omroepen daarmee om? Worden verslaggevers beveiligd en voelen zij zich vrij om te publiceren wat ze willen? Hoe gaat BNR Nieuwsradio hier mee om, is de vraag aan Mireille van Ark. Hoe zit de vermenging van de bovenwereld met de onderwereld? De dood van Peter R. de Vries speelt hier ook een rol in.
En verder gaat het de lancering van het nieuwe nieuwsplatform ‘de Brusselse Nieuwe’. Liefhebbers van Europese politiek kunnen vanaf vandaag terecht op de nieuwe website. Die site biedt elke dag Brussels nieuws dat relevant is voor Nederland en is een initiatief van oud-politici en Brusselse journalisten. Hoe kijken onze Mediaforumleden hiernaar? Zij zetten een vraagteken bij de noodzaak en onafhankelijkheid van de journalisten. We hebben het er ook over met hoofdredacteur Bert van Slooten. Wat er gebeurt in Washington weten we misschien wel beter dan wat er gebeurt in Brussel. Zitten er dan wel mensen op te wachten? En hoe garanderen ze hun onafhankelijkheid?
Als laatste hebben we het over desinformatie en nepnieuws. Lang was de gedachte dat als je aandacht besteedt aan nepnieuws, dat je het dan groter maakt dan nodig. Maar wat blijkt: factchecken werkt. Veel traditionele media houden zich al bezig met factchecken, kunnen die initiatieven nu dus worden uitgebreid? Zijn er mogelijkheden voor de landelijke media om sociale media te controleren en te weerleggen? Wat denken de mediaforumleden over een factcheck-collectief?
Net binnen: Joost van Oranje stopt als hoofdredacteur van Nieuwsuur. Van Ark en Veenstra zijn beiden ook hoofdredacteur en bespreken wat hij met Nieuwsuur heeft gedaan.
Sep 6, 2021 • 22min
Angela de Jong: “Je wil er volgens mij onder geen beding mee geassocieerd worden”
Aan tafel zitten Kees Boonman, Angela de Jong en Spraakmaker Jeroen de Ridder.
Het mediamoment van De Jong gaat over het nieuwe TV seizoen. Er komt een nieuwe talkshow op SBS6 om half 8. Wat voor talkshow wordt dit en hebben we nog wel een nieuwe talkshow nodig? Wat zal de insteek zijn en wordt het een succes? Ook zijn er nieuwe programma’s begonnen: Heel Holland Bakt en Promenade.
Daar gaat Boonmans mediamoment ook over: Promenade. Frans Klein wordt op de hak genomen en dat valt in de smaak bij Boonmans. Maar het programma scoort niet hoog. Hoe concurreert het met Heel Holland Bakt? En wat betekenen de kijkcijfers? Is het erg dat het niet veel bekeken wordt of moet het aangepast worden? Boonmans: “Er is voor iedereen wat”
En verder komt het coronaprotest en de toespraak van FvD-Kamerlid Gideon van Meijeren ter sprake. Twintig duizend demonstranten vormden een kilometerslange stoet door de hoofdstad. De toespraak is opgenomen en op sociale media beland. Had dit in de journaals moeten zitten? Hij zegt ‘het gezag niet meer te erkennen en de machthebbers niet de respecteren.' Is dit een Kamerlid dat zich laat meeslepen door een ontevreden mensenmassa of iemand die echt het gezag en dus het kabinet niet meer wil erkennen? Kan hij zijn taken nog vervullen? En kan je zomaar deelnemen aan dit protest als je demonstreert voor een ander feit? Mogen journalisten wat kritischer zijn als ze daartussen lopen en moet hier nog aandacht aan gegeven worden?


