Het Mediaforum

Het mediamoment van Wijndelts gaat over Kaag. Gisteren verscheen er namelijk een rapport over de gang van zaken rondom de documentaire die over haar verscheen begin dit jaar. Er verscheen gisteren namelijk een rapport van Carel Cuyl en Hugo Arlman. Zij hebben de gang van zaken rondom de documentaire over Kaag onderzocht. Een extern productiebedrijf maakte die voor de VPRO en de lijntjes tussen die twee - blijkt uit het onderzoek - hadden wel wat korter gemogen. Ook in het mediamoment van Klok speelt mevrouw Kaag een hoofdrol. Afgelopen dagen stonden de kranten namelijk vol met reconstructies van het formatieproces en die schetsen niet een mooi plaatje van haar benadrukt Klok. Dat zwartmaken vindt hij niet bevorderlijk: ‘Iedereen ziet dat het aanzien van de politiek in het gedrang is, dan moet je niet dit soort dingen doen.’ Verder gaat het over het vervolgrapport van accountantskantoor PWC over de toeslagenaffaire. Journalisten kregen het rapport te lezen een kwartier voordat ze daarover vragen konden stellen aan staatssecretaris Van Huffelen. Dat is krap voor 66 pagina's en bijlagen...kun je dan de verantwoordelijk staatssecretaris kritisch interview? Dan feestelijke nieuws: de Volkskrant bestaat vandaag 100 jaar. Daarom kreeg de lezer vandaag een bijzondere editie door de bus. Niet de formatie sierde de voorpagina, maar de markante kop van Jan van der Zouwen die vandaag óók honderd is geworden.

Aan tafel zitten Tijs van den Brink, Arno Kantelberg en Spraakmaker Albert Verlinde. Het mediamoment van Kantelberg gaat over Ajax. De club is in de race voor de Dutch Creativity Awards, een prestigieuze marketingprijs. Het feit dat voetbalclubs zo dominant zijn in hun media-uitingen, is dat nog iets waar traditionele media last van hebben? Dat de eigen kanalen belangrijker dan de journalistiek? Er gebeurt meer in de voetbalwereld. PSV-trainer Roger Schmidt ligt momenteel onder vuur. We luisteren een fragment van de trainer die reageert op kritiek. Is het slim om op die manier te reageren? Het kan goed uitpakken, zoals bijvoorbeeld bij Van Gaal, die wel vaker de strijd aangaat met de media. Het mediamoment van Van den Brink gaat over pagina 2-3 van de Telegraaf van vandaag. Een selectie van D66-kopstukken en woordvoerders stond op de foto. Wat viel hem op aan die pagina’s? Hoe gaat het spinnen in Den Haag in zijn werk? Van den Brink: “Het is best een schimmige gebied, die hele spinwereld”. Wat is het belang van die ‘fluisteraars’? Rusland dreigt YouTube, dat onderdeel is van Google, te blokkeren nadat de videodienst dinsdag twee kanalen van het Russische staatsmedium Russia Today had verwijderd omdat het misinformatie over het coronavirus zou verspreiden. Het nieuws kwam op dezelfde dag dat YouTube bekend maakte dat het voortaan alle video's gaat verwijderen waarin desinformatie over vaccins wordt verspreid... Russia Today wordt ook gezien als propagandakanaal van het Kremlin. Dus is het logisch dat YouTube geen verlengstuk wil zijn van Poetin en consorten? Forum voor Democratie vindt dat YouTube zich schuldig heeft gemaakt aan 'een ontoelaatbare inmenging in de uitingsvrijheid'. Hebben ze ergens een punt? Tot slot: de nieuwe James Bond draait vanaf vandaag in de bioscoop. De krantenpagina's staan er vol mee en ook op radio en tv is 007 alomtegenwoordig. Zagen we deze mediahype aankomen?

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Jaap van Zessen en Spraakmaker Willem Korthals Altes. Het mediamoment van Van Zessen gaat over cartoons. Gistermiddag was de uitreiking van de Inktspotprijs. De winnende cartoon was van Kamagurka. Maar volgens Van Zessen werken cartoons online niet goed. Hoe zit dat? “Het is online heel lastig om dat gelezen te krijgen”. Hoe gaan ze bij Nu.nl om met cartoons. Het mediamoment van Hoekman gaat over een artikel dat hij deze ochtend las over het Holleeder-proces. Hij sprak zelf een rechtbankverslaggever en merkte dat er wat meer “lucht” in dit proces zit, vooral in vergelijking met de zwaarte van het Marengo-proces. Zien we verharding in de rechtszaal? Verwijten over en weer bij de formatiepartijen en over de informateur. Gisteren kwam Xander van der Wulp van de NOS met het bericht dat ondanks dat de partijen leken afgesproken te hebben niks naar buiten te brengen over het overleg van maandag, zij zich toch niet konden inhouden naar journalisten toe. Zo zouden D66'ers hebben gezegd dat Remkes 'warrig' overkwam, en dat er 'drank in de man' zat. Meerdere D66'ers zouden ongevraagd naar meerdere journalisten deze informatie hebben gespeeld. Wat is het idee hierachter? Er is deze week veel te doen om de zaterdag verplichte  coronapas in horeca en in de theaters. Kranten maken gretig melding van artiesten die weigeren op te treden omdat de coronapas volgens hen voor een tweedeling zorgen. Maar hoe representatief zijn ze voor heel optredend Nederland? Cabaretière Sanne Wallis de Vries en zanger Tim Akkermans waren bij Jinek te gast. Ook ‘weigerartiesten’ werden uitgenodigd, maar kwamen niet. Is dat begrijpelijk? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Jan Slagter, Elske Schouten en Spraakmaker Marjan Olfers. We beginnen de uitzending met nieuws over Frederieke Leeflang. Zij wordt de nieuwe voorzitter van de raad van bestuur van de NPO en volgt Shula Rijxman op. Is het een verrassende keuze? Voor het mediamoment van Schouten kijken we naar Facebook. Het bedrijf trekt tijdelijk de stekker uit hun 'kinder-Instagram' na kritiek van ouders. Wat was er aan de hand? Het verbaast Schouten dat iedereen zo baas was dat Facebook ermee gestopt is. Waarom zou het volgens haar goed zijn als Facebook dit plan wel voortzet? Het mediamoment van Slagter gaat over de kroonprinses. Claudia de Breij heeft een boek geschreven met Amalia. Wat vond hij van de keuze voor De Breij? Wat kunnen we verwachten van het boek? Gisteren kwam er een uitspraak in de rechtszaak die Farmers Defence Force (FDF) had aangespannen tegen de NRC. Ze vonden namelijk dat columnist Tom Jan Meeus onfeitelijke uitspraken had gedaan. Daar ging de rechter niet in mee, en nu moet Farmers Defence Force de proceskosten betalen. Hoe kwam deze rechtszaak aan het rollen? Wat is het effect op NRC? Het lijkt in de strategie van FDF te vallen. Komt zoiets vaker voor? Gisteren zou de doorbraak in de formatie moeten zijn geweest, maar in plaats daarvan kregen we radiostilte. De partijleiders lieten weinig los. Moet je dan wel of niet eens nieuwsbericht maken? Hoe goed worden berichten over de formatie gelezen?

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Jan-Kees Emmer en Spraakmaker Bas Bloem. Het mediamoment van Emmer gaat over het bericht in de Telegraaf over de beveiliging rondom Mark Rutte. Het bericht wordt weinig concreet. Waarom wordt het dan toch gebracht? Speelt de reputatie van de misdaadverslaggevers, John van den Heuvel en Mick van Wely, hierbij ook een rol? Hoe beslis je om wel of niet iets te plaatsen? Brandsma: “Als het gaat om beveiliging dan moet je jezelf als journalist beperkingen opleggen, in het belang van de veiligheid van de mensen waar het over gaat”. Het mediamoment van Brandsma gaat over de Duitse verkiezingen. Haar viel vooral de grote media-aandacht in Nederland op. Als oud-correspondent heeft zij natuurlijk veel ervaring met nieuws uit Duitsland. Brandsma: “Het was altijd lastig om een Duits onderwerp in het journaal te krijgen”. Waarom is er normaal gesproken minder aandacht voor deze onderwerpen en waar komt die aandacht nu 'opeens' vandaan? Toch vooral door afscheid van Merkel of is er meer aan de hand? Vandaag hervat informateur Johan Remkes weer zijn formatiebesprekingen met de partijen VVD, CDA en D66. En vanuit die laatste partij kwam gisteren wellicht de doorbraak die nodig was. Sigrid Kaag liet gisteren op een partijbijeenkomst namelijk ruimte over voor een coalitie van zes partijen. Wat zegt dat? Emmer vond vooral de toon van Kaag opvallend. Waarom? En hoe staat de formatie er op dit moment voor? Dan hadden we dit weekend natuurlijk ook het interview van Mona Keijzer in de Telegraaf over de coronapas die diezelfde dag inging. Vrij snel daarna werd ze door Rutte als staatssecretaris van Economische Zaken ontslagen. Had ze dat ontslag kunnen zien aankomen? Emmer: “Ik denk dat ze doelbewust uit was op de knal”.

Aan tafel zitten Paul Römer, Paul Jansen en Spraakmaker Nicholaas Veul Jansens Mediamoment gaat over de verdwijning van Gabby Petito. Zij ging op een roadtrip door Amerika met haar verloofde. Het ging mis en zij werd dood aangetroffen. De vriend is nog niet gelokaliseerd. En er zijn beelden van! Een paar dagen voor haar verdwijning werd het tweetal na een ruzie door agenten langs de kant van de weg gezet. De bodycambeelden waarop te zien is hoe de YouTuber huilt en overstuur is gaan de hele wereld over. Is dat positief? Waarom wordt dit zo goed bekeken? En wat heeft het ‘Missing White Woman Syndrome’ hier mee te maken? Paul Jansen: “Wat dan de ene zaak wel nieuwswaardig maakt en de andere niet is toch iets ongrijpbaars” Het Mediamoment van Römer gaat over een interview met Prinses Margriet, vanochtend op NPO Radio 1. Römer: “Het mooie aan radio is geluid waar je zelf het beeld bij mag maken”. Hoe het er precies uitzit, is niet bekend, maar iets haalt die magie weg. Ineens is het helemaal duidelijk dat het niet een geheel spontaan gesprek is tussen Prinses Margriet en presentator Jurjen… En we hebben het over de propvolle politieke week. Eerst de Troonrede op dinsdag en de afgelopen dagen de Algemene Beschouwingen en dus waren de analisten niet uit de media weg te slaan. Was het net zo spannend als de voorgaande jaren voor Römer? En hoe ga je hier als medium mee om? Jansen vertelt over de periode voor de krant. Het kabinet wil inzetten op ‘de grote thema’s’. Jansen: “Die grote dossiers hebben baat bij een aanpak die voor de langere termijn houdbaar is”. Wat is daarvoor nodig? Hebben we dus snel een kabinet nodig? Jansen zegt van niet Gisteravond was er wel ineens witte rook. 2 miljard, er was een akkoord. Dit kwam vooral tot stand in de wandelgangen. Was er niet een drang naar meer transparantie? Is alles gebaat bij transparantie of zijn die wandelgangen en achterkamertjes heel nuttig?  Verder gaat het over RTL. Ze zijn RTL Nederland is slachtoffer geworden van een ransomware-aanval. Dat maakte het bedrijf gisteren zelf bekend. Bestanden werden versleuteld en op sommige computers verscheen een scherm met daarin het verzoek om losgeld te betalen. Ook een aantal belangrijke interne systemen, zoals het redactiesysteem van RTL Nieuws en het advertentieplanningssysteem, zijn door de ransomware platgelegd. Inmiddels is de boel hersteld en is er geld betaald. Hoe kijken onze Mediaforumgasten hiernaar? Zouden zij geld betalen? Volgens Römer is het onverstandig maar niet zo ingewikkeld… “Het is een illusie om te denken dat je je bedrijf 100% waterdicht kan maken”, zegt Paul Römer.  Tot slot nog een sportitem. Louis van Gaal heeft een nieuwe tijdelijke functie: de bondscoach is vanavond voor één avondje ook de coach van Telstar, dat met de kaartverkoop voor die wedstrijd tegen Jong AZ geld ophaalt voor de stichting Spieren voor Spieren. Hoe wordt hiernaar gekeken? Waarom doet hij het? Er is een heel mediacircus omheen gekomen, zou dat een drijfveer zijn? Louis van Gaal heeft een bijzondere relatie met de pers. “Aangename schurende worstelpartijtjes”, omschrijft Jansen de persconferenties en interviews met van Gaal.  

Aan tafel zitten Stéphane Alonso, Leonard Ornstein en Spraakmaker Mick van Wely Het Mediamoment van Ornstein gaat over de nominaties van de Televizierring. Lubach, Van Duin en Van Leer zijn genomineerd bij de mannen. Marieke Elzinga, Helene Hendricks en Nicky de Jager zijn bij de vrouwen genomineerd. Alonso heeft voorkeur voor één iemand specifiek. Waarom heeft hij juist voor haar/hem bewondering? Gaat het voor hem om maatschappelijke waarden of presentatietalent?  Alonso’s Mediamoment is de reactie van Segers op Wilders’ opmerking over Sigrid Kaag. Segers legt de link tussen de (online) kritiek van Wilders en dreigementen aan het adres van de D66-leider. Voor Wilders gaat dit te ver. Met wie sympathiseert Alonso? Is hij het moralistische vingertje van de ChristenUnie zat of gaan de opmerkingen van Wilders te ver? Gaat het in de politieke arena nog om de inhoud of zijn dit persoonlijke aanvallen? Ornstein vindt dat er verder sprake is van hypocrisie aan het adres van de PVV.   Verder zijn er vandaag weer Algemene Beschouwingen. De toonzetting zoals die tussen Wilder en Segers is niet kenmerkend. Ornstein vindt het vooral inhoudelijk en ziet echt goede debatten. Een hoofdrol voor Sophie Hermans. Hoe wordt er naar haar gekeken? Heeft ze het makkelijk en vervult ze haar taak goed?Het viel onze beide Mediaforumgasten op dat ze weinig humor heeft. Zouden meer grapjes het beter maken? Ornstein: “Wie daar een meester in was, was Pim Fortuyn”. Wie kunnen er nog meer als politici goed humor inzetten? Maar is humor wel te gebruiken bij existentiële onderwerpen? En wie kon tijdens deze Algemene Beschouwingen een lach op het gezicht toveren? Of nemen de politici zichzelf te serieus zodat er geen plek is voor zelfspot?Alonso: “Humor kan ook een soort rookgordijn worden” Als laatste zoomen we nog even in op de kleinere partijen. Ze zijn laat aan de beurt. Zo kwam Groep Omtzigt als laatste aan het woord. En Caroline van der Plas maakt een duidelijke opmerking over het feit dat veel politici op hun smartphones zitten te kijken. Echte aandacht lijkt soms niet aanwezig. Maar even later ging ze zelf de fout in toen zij op haar iPad zat te kijken. Duurt het te lang of is het te saai? En ook de honger en vermoeidheid slaat eenmaal toe. Hoe kan dit getackeld worden? Ornstein: “Ik vind dat iedereen gelijke zendtijd verdient?” 

Aan tafel zitten Nynke de Zoeten, Floor Bremer, Kees Boonman en Spraakmaker John Jorritsma Dit Politieke Mediaforum begint met financiën, want er is geld ‘over’. Dat bleek op Prinsjesdag. Bijvoorbeeld 1 miljard euro die eigenlijk bedoeld was als lastenverlichting voor het bedrijfsleven. In hoeverre is dit een politiek smeermiddel om de formatie weer op de rit te krijgen? Zijn dit nieuwe formatiegesprekken of komen er echte beschouwingen? Wie weet is dit misschien wel het belangrijkste moment in de formatie tot nu toe…Kees Boonman: “Die cijfers zijn vrij gunstig, maar dat geld gaat niet naar mensen die heel weinig geld hebben” En we hebben we het over de rol van kleinere partijen in de formatie. We hoorden gisteren bij Op1 dat nog niet iedereen gebeld is…  Wat valt daaruit op te maken? Tijdens de formatie en het debat spelen ze toch een cruciale rol. Hoe staat het daar nu mee? Gaat de formateur door tijdens de Algemene Beschouwingen? En worden die doorgezet voor of achter de schermen?Floor Bremer: “Eigenlijk ligt alles nog open”   Dan naar de Algemene Beschouwingen. Die beginnen zo meteen in Den Haag. De verwachting is dat het een spannend debat kan worden, omdat er iets te halen valt. Voor de Tweede Kamer. Rutte nodigde de Kamerleden gisteren namelijk zelfs uit om met extra plannen te komen want aan geld geen gebrek. Wordt het echt zo spannend als we verwachten? De verwachtingen zijn hooggespannen, maar naar wat voor soort debat gaan we kijken? Waar gaat het geld heen en waar gaat de oppositie om eisen?Nynke de Zoeten: “De partijen laten zich ook niet afschepen: ‘Oh, we krijgen een koekje toegeworpen en nu houden we onze poot weer op’.”

Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Wouter de Winther en Spraakmaker Wim Voermans Het Mediamoment van De Winther gaat over een spotje van BNNVARA. Op tv vroegen zij aandacht om lid te worden en zich aan te sluiten bij de omroep. Wat was er zo opvallend aan? Grote politieke termen worden niet vermeden. Worden oude tijden herleefd met een activistische VARA? Is het jonge, snelle en wilde eraf en verandert de signatuur? En waar doen de terminologie aan denken? Kuijpers Mediamoment gaat over de bezorging van de ochtendkrant. Het ND, waar hij hoofdredacteur van is, heeft heel veel moeite met bezorgen. Ze zijn onderdeel van de DPG groep, maar zij kampen niet als enige overal al langer met het probleem. Waar komt het probleem vandaan? Eén van de redenen is dat het Parool een ochtendkrant is geworden. Wie gaat volgen? Wie blijft een middag- en avondkrant en waar ligt de echte oplossing? En ziet De Winther dit probleem ook bij de Telegraaf? Dan naar Prinsjesdag. De troon is gepoetst en duizenden bloemen fleuren de boel op. Maar net als vorig jaar is Prinsjesdag vooral een uitgekleed feestje. Waar gaan onze gasten op letten? Wat wordt de rol van de koning en wat kan hij doen als verbindende factor? De speech wordt geschreven door het demissionaire kabinet. Wat kunnen we verwachten? Verder spelen Rutte, Kaag en Hoekstra de hoofdrol. Een jaar geleden konden ze nog met de borst vooruit lopen, dat zal nu anders zijn. Vooral Rutte laat zich niet zo vaak horen in de media. Is hij toch wat stilletjes geworden? Is hij veranderd? En Hoekstra was vorig jaar nog de 'kroonprins van het CDA', maar nu staat hij nu niet in het middelpunt van de belangstelling op een totaal andere manier? Hoort dat er ook een beetje bij, het ene jaar ben je populair en het andere jaar niet? Blijft er in al deze politieke chaos aandacht voor de financiële cijfers die niet slecht zijn? Als laatste hebben we het over de politieke impasse waar we min of meer steeds verder in wegzakken. Het begon voor een belangrijk deel bij de toeslagenaffaire. Het leidde tot de val van dit kabinet. BNNVARA zond gister de documentaire 'Alleen tegen de staat' uit, waarin vijf moeders vertelden hoe hun leven door de staat is verwoest. Was dit de manier om de boodschap nog maar eens over de brengen? Was het toevallig dat juist deze documentaire zo vlak voor Prinsjesdag werd uitgezonden? Kuijper: “Wat zijn we voor een onbarmhartige samenleving kennelijk”

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Kees Boonman en Spraakmaker Hubert Smeets Boonmans Mediamoment gaat over de framing rondom vrouwelijke politieke leiders zoals Baerbock van de Groenen in Duitsland en Sigrid Kaag in Nederland. Digitaal geweld noemt Boonman dat. Maar wanneer mag je iemand een heks noemen en wanneer verschuift het naar framing? De haat is disproportioneel, zegt Thomas Muntz. Het Mediamoment van Thomas Muntz ligt dichter bij huis, namelijk een beurs voor milieujournalistiek. De komende zes jaar stelt journalismfund.eu negen miljoen euro beschikbaar. Wat is de mening over dit soort beurzen? Wat levert het op? Milieujournalistiek is niet het meest aantrekkelijke onderwerp… En extra aandacht voor de formatie. Vandaag zouden ze elkaar eens diep in de ogen kijken. Op deze manier hoopten ze een doorbraak te forceren. Maar ook na dit hei-weekend op landgoed de Zwaluwenberg kregen we hetzelfde te horen: De formatie is nog geen stap dichterbij gekomen. Nu ligt de hele formatie ook weer een week stil vanwege Prinsjesdag. Of onderschatten we dan Sophie Hermans die deze week in het 'brede midden' gaat kijken wat er op begrotingsgebied mogelijk is? Remkes wilde het snel oplossen maar dat is vooralsnog niet gelukt. Heeft hij zich verkeken of is hij overschat? Is de huidige vorm van formeren wel optimaal?Boonman: “De doorbraak moet ook komen onder druk van de Tweede Kamer” En er viel gelukkig ook nog wat te lachen; aandacht was er voor de kleding van Rutte, Kaag en Hoekstra. Wopke had een shirt aan met letters en cijfers erop die doet denken aan een zoon die dit jaar dan echt voor het laatst met zijn ouders op vakantie gaat. Is deze casual dresscode goed voor de geloofwaardigheid, of juist niet? En lijkt er ook iets van balorigheid te ontstaan? Muntz: “Dat is gewoon het ergste, dat je ziet dat het afgesproken was”