Kennisnet-podcast

"Stel de relatie met de leerling voorop in het digitaal geletterd maken van kinderen, leg niet de nadruk op het aanleren van competenties." Dat zegt Siebe Hentzepeter, (schoolleider basisschool De Witte Olifant in Amsterdam) in de Kennisnet podcast. Hij laat zich in dit gesprek inspireren door pedagoog Luc Stevens. In de podcast, die je onderaan dit artikel kunt beluisteren, interviewt Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Siebe Hentzepeter over het gedachtengoed van Luc Stevens. Luc Stevens is directeur van het Nederlands Instituut voor Onderwijs- en Opvoedingszaken (NIVOZ) en was tussen 1981 en 2002 hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit van Utrecht. Stevens, voor veel scholen een grote pedagogische inspiratiebron, is wars van een 'prestatiegerichte competitie tussen leerlingen en scholen'. 'Een docent heeft liefde voor het kind en toewijding aan zijn of haar vak nodig. Het product van het onderwijs schuilt in het proces - de groei en talentontwikkeling van de leerling', staat in zijn biografie op de website van NIVOZ. Competentie, relatie en autonomie Volgens Stevens vormen 3 basisbehoeften de leidraad bij goed onderwijs: competentie, relatie en autonomie. Dat is ook de leidraad in het werk van Siebe Hentzepeter en behulpzaam in het digitaal geletterd maken van leerlingen. Hentzepeter is met zijn 74 jaar één van de oudste schoolleiders van het land. Hij heeft een bijzondere belangstelling voor technologische veranderingen in de samenleving en de impact daarvan op leerlingen. Hij gaat in op de vraag: Wat kunnen we leren van Luc Stevens in het digitaal geletterd maken van leerlingen? "Heel simpel. Door te praten. Door vragen te stellen", zegt Hentzepeter. "Wie zit er op sociale media? Wie houdt een vlog bij? Tot je verrassing blijken leerlingen dat al heel jong te doen. Die hebben volgers. En daar zit soms een kind bij van wie je dat totaal niet verwacht. Zo'n leerling krijgt de kans erover te vertellen, heeft een succeservaring. Je ziet hem of haar dan bijna letterlijk groeien. Zo treed ik in hun wereld. En zij denken: hij mag wel een ouwe zijn, maar hij is wel op de hoogte. Ook al weet je misschien helemaal niet zo veel. Je legt een relatie door interesse te tonen voor hun digitale wereld." Zorgen over digitale tweedeling Hentzepeter maakt zich zorgen over de digitale tweedeling, en maakt zich druk om het verschil in digitale vaardigheden tussen het type leerling dat bij hem op school zit ("met betrokken ouders, die reageren op verzoeken als je hun hulp nodig hebt") en de leerlingen die het moeilijk hebben, zoals op de scholen in Amsterdam Zuidoost waar zijn 2 zonen lesgeven. "Ik ben op 17 basisscholen in Amsterdam directeur geweest, ook in delen van Amsterdam waar kinderen niet gemotiveerd zijn om te leren. Dat is omdat ze allerlei problemen hebben. Ze komen moe op school, of ze komen helemaal niet school. Op mijn huidige school hebben we tijd over en bespreken we welke stof we kunnen toevoegen. Chinees, programmeren, dat soort dingen. Mijn zonen moeten keihard werken om hun leerlingen bij te spijkeren in rekenen, begrijpend lezen, enzovoorts. Maar eerst hebben ze zich te verdiepen. In hun leerlingen. Wat is de oorzaak van hun problemen? Wat blokkeert ze? Aan andere dingen kom je nauwelijks toe. Maar ook deze kinderen hebben digitale vaardigheden nodig. We moeten in Nederland veel meer doen om leerkrachten te ondersteunen daar toch een mouw aan te passen." Over de podcastserie 'Onder pedagogen' In de podcastserie 'Onder pedagogen' gaat Remco Pijpers in gesprek met mensen uit het onderwijs over de leerling in de digitale samenleving. Dat doet hij vanuit een pedagogisch perspectief. Elke aflevering staan hij en zijn gast stil bij het perspectief van een invloedrijke pedagoog of denker.

Ict platforms bestaan uit onderdelen die van elkaar afhankelijk zijn om goed te kunnen functioneren, net zoals dier- en plantsoorten in de natuur van elkaar afhankelijk zijn om te kunnen overleven. Ik ben in gesprek met Hans Pronk die - als expert op het gebied van internettechnologie - zijn visie geeft op marktontwikkelingen en de conclusies die schoolbesturen daaruit kunnen trekken. In deze podcast bespreken we de verschillende onderdelen waaruit een ict-ecosysteem is opgebouwd en welke afhankelijkheden verschillende leveranciers daarin hebben aangebracht. Het ecosysteem van een leverancier beoogt veelal integratie en samenwerking van onderdelen binnen dat systeem, maar welke beperkingen levert dat op als je combinaties van producten van verschillende leveranciers wilt gebruiken? Bouwstenen van het ict ecosysteem Het ecosysteem is het geheel van devices met hun besturingssysteem, appstore, beheer- & klassenmanagement mogelijkheden en het cloudplatform dat de kern vormt van zo'n systeem. De cloudomgeving bevat naast toepassingen vaak ook functionaliteit om devices eenvoudig te kunnen beheren en klassenmanagement te ondersteunen. Zo bevat Google apps for Education naast Google Classroom ook voorzieningen om Chromebooks eenvoudig te kunnen beheren. Die mobiele devices vormen een andere belangrijke bouwsteen die niet altijd elke cloudomgeving ondersteunen. Zo werken Chromebooks het beste samen met de Google cloudomgeving terwijl Windows Laptops vooral goed werken in de Office 365 omgeving en Apple devices zoals iPads in elke cloudomgeving goed functioneren. Volg het business-model van de leverancier De oorzaken van afhankelijkheden en beperkingen in ict ecosystemen zijn eenvoudig verklaarbaar uit de keuzes die leveranciers maken om inkomsten te genereren. Microsoft verkoopt software licenties en abonnementen, daarom is het in haar belang Microsoft software goed te laten werken op elk device. Apple verkoopt vooral devices en verdient aan de verkoop van apps, daarom bevordert ze een breed aanbod van applicaties op haar devices. Google's genereert vooral inkomsten door haar gebruikers heel goed te kennen en hen een persoonlijk aanbod te kunnen doen. Dat begint bij de juiste zoekresultaten maar wordt altijd begeleid door gerichte advertenties waarvoor andere partijen hen betalen. Daarom biedt Google gratis clouddiensten aan die worden gefinancierd uit de advertentieinkomsten. Die clouddiensten zullen ook altijd gegevens over haar gebruikers verzamelen, dat vormt het fundament voor de gerichte advertenties die google verkoopt. Chromebooks zijn daarom ook uitsluitend gericht op het gebruik van (Google's) clouddiensten en ondersteunen geen lokale toepassingen die immers niet bijdragen aan de profielinformatie van de gebruiker. Lettend op deze belangen is het goed mogelijk het gedrag van elke leverancier te voorspellen en zelf te beslissen welk ecosysteem en eigenschappen het beste past bij jullie school. Tot slot is Amazon ook een belangrijke speler in de cloud, maar vooral op de achtergrond als toeleverancier van zeer efficiënte bouwblokken (opslag, rekenkracht) die het fundament vormen van de clouddiensten van een groot deel van de markt. Beluister de podcast met Hans Pronk Meer weten? Beluister hier de podcast met Hans Pronk en abonneer je via iTunes. Je ontvangt nieuwe afleveringen daarna automatisch zodat je ze kunt beluisteren op je telefoon of tablet wanneer en waar jou dat goed uitkomt.

We moeten leerlingen vooral kritische zin bijbrengen, kritische zin tegenover digitale beïnvloeding. Dat zegt Marjan Schwegman, biografe van Maria Montessori in de Kennisnet podcast waarin Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Marjan Schwegman interviewt over Maria Montessori en de leerling in de digitale samenleving. Hoe kun je je als schoolbestuur, schoolleider of als leraar laten inspireren door het gedachtegoed van de Italiaanse pedagoge om met digitale geletterdheid aan te slag te gaan? Behalve Montessori-biografe was Marjan Schwegman tussen 2007 en 2016 directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Tevens was zij Bijzonder Hoogleraar Vrouwengeschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Stel dat Montessori nu zou hebben geleefd, wat zou ze van tablets hebben gevonden? Schwegman: "Dan zou ze vooral heel enthousiast zijn. Door middel van aanraking andere delen van de wereld te ervaren, zoals bijvoorbeeld Afrika, zou haar zeer hebben aangesproken. Een tablet stelt kinderen ook in staat zelf een zoektocht op te zetten, volgens de eigen voorkeuren, precies zoals zij belangrijk vond. Wat ze wel problematisch zou hebben gevonden, is het risico dat je een scherm voor de werkelijkheid aanziet. Zij zou in het onderwijs een tablet altijd hebben gebruikt in combinatie met echte zintuiglijke ervaringen." Denkend aan Montessori, wat is de belangrijkste leeropdracht, juist nu, in deze digitale tijden? Schwegman: "Vrije ontplooiing, vooral het vrije, zoveel mogelijk vrij van beïnvloeding. Kinderen kritische zin bijbrengen ten opzichte van digitale beïnvloeding. Denk aan de beïnvloeding via advertenties op internet, maar ook aan de invloed van nepnieuws." Moderne propaganda, zo noemt ze het verspreiden van nep-nieuws of het verdraaien van feitelijk nieuws. Ze ziet een belangrijke opdracht voor de docent om leerlingen te laten zien hoe digitale beïnvloeding werkt. "Alleen al het behandelen van casussen in de les kan enorm leerzaam zijn. Neem het voorbeeld van een bericht over Sylvana Simons, die zou vinden dat het zwarte scheidsrechtertenue moet worden afgeschaft. Dat nep-nieuwtje stond op een satirische website, bij wijze van grapje. Maar deze werd gedeeld op een serieuze Facebook-pagina, waar mensen het bericht voor waar hielden. En zo verspreidde het zich als 'nieuws' via sociale media. Als docent kun je dat met je leerlingen bespreken: hoe heeft het zover kunnen komen? Hoe gaat zoiets in zijn werk?" Over de podcastserie 'Onder pedagogen' In de podcastserie 'Onder pedagogen' gaat Remco Pijpers in gesprek met mensen uit het onderwijs over de leerling in de digitale samenleving. Dat doet hij vanuit een pedagogisch perspectief. Elke aflevering staan hij en zijn gast stil bij het perspectief van een invloedrijke pedagoog of denker.

Scholen in het po, vo en mbo geven sinds 3 jaar vorm aan gepersonaliseerd leren met het Zweedse concept Kunskapsskolan. "Het denken in doelen en het doorbreken van het jaarklassensysteem blijken grote uitdagingen", zegt Madelief Keijser (zakelijk directeur Kunskapsskolan Nederland) in de Kennisnet podcast. We blikken daarin met haar terug op 3 jaar Kunskapsskolan in Nederland. Keijser was vanaf het eerste uur betrokken bij de invoering van het Zweedse concept in ons land. Nederlandse scholen besloten na een inspirerend bezoek aan Zweden om óók stappen te zetten naar een gepersonaliseerd onderwijsconcept. Dankzij een samenwerking van 12 vo-scholen in het verband ZoLeerIk! raakte een marktpartij geïnteresseerd in verdere ontwikkeling, samen met de Zweedse moederorganisatie. Kunstskapsskolan Nederland timmert sindsdien voortvarend aan de weg in 3 onderwijssectoren. Beluister de Kennisnet podcast met Madelief Keijser of abonneer je via iTunes en ontvang nieuwe afleveringen van de Kennisnet podcast automatisch en beluister ze op je telefoon of tablet.

Scholen moeten hun leerlingen weerstand leren bieden. Weerstand tegen het grote aantal digitale beïnvloeders in onze samenleving. Dat is één van de lessen die we kunnen leren van de invloedrijke Franse pedagoog Philippe Meirieu, aldus Simon Verwer (docent aan het Hyperion Lyceum) in de Kennisnet podcast over digitale geletterdheid. In de podcast, die je onderaan dit artikel kunt beluisteren, interviewt Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Simon Verwer over het gedachtegoed van Philippe Meirieu (1949). Meirieu is hoogleraar aan de Universiteit Lumiere-Lyon 2 en auteur van meer dan 30 boeken. Hij dicht de school een belangrijke pedagogische opdracht toe. Het begrip weerstand is daarbij cruciaal. Simon is docent Grote Denkers, filosofie en Frans aan het Hyperion Lyceum en vertaler van Meirieus boek 'Pedagogiek: de plicht om weerstand te bieden'. Hij is van huis uit onderwijsfilosoof en besloot in 2015 om Philippe Meirieu te vertalen. Nog niet eerder verscheen van de Fransman een boek in het Nederlands. Weerstand tegen verlangen en impulsen Verwer: "Bij weerstand bieden denk ik in eerste instantie vooral aan mijzelf versus de buitenwereld. In het werk van Meirieu gaat het weerstand bieden meer kanten op: een mens biedt weerstand aan verwachtingen en eisen die van buiten komen, maar ook aan de wereld in jezelf, zoals verlangen en impulsen. Pedagogiek gaat volgens Meirieu om het aanleren van deze voortdurende balanceeroefening. Hij beschrijft hoe mensen (leerlingen) in staat kunnen worden gesteld om de kennis, vaardigheden en houding onderwezen te krijgen die hierbij horen. "In de digitale aandachtseconomie van mijn leerlingen wordt voortdurende gesteden om hun tijd." Hoe vertaalt dat zich naar digitale geletterdheid? "In de digitale aandachtseconomie van mijn leerlingen is een voortdurende strijd gaande om zoveel mogelijk van hun tijd te krijgen. Ik praat met mijn leerlingen over de invloed van hun telefoon en alle andere beeldschermen. En ik train ze om gefocust te zijn. We oefenen geduld." De plicht om weerstand te bieden "Maar ik zie het ook als mijn pedagogische opdracht ze te leren omgaan met hun schermen. Schermen hoeven van mij niet weg. Meirieu noemt het een 'plicht om weerstand te bieden'. Weerstand bieden alleen is niet genoeg maar wel een voorwaarde om wenselijke situaties mogelijk te maken en onwenselijke situaties te weren." Lees meer over het boek 'Pedagogiek: De plicht om weerstand te bieden' op de website van uitgeverij Phronese. En lees ook ons eerder verschenen interview met Simon Verwer. Over de podcastserie 'Onder pedagogen' In de podcastserie 'Onder pedagogen' gaat Remco Pijpers in gesprek met mensen uit het onderwijs over de leerling in de digitale samenleving. Dat doet hij vanuit een pedagogisch perspectief. Elke aflevering staan hij en zijn gast stil bij het perspectief van een invloedrijke pedagoog of denker.

Zou Rudolf Steiner leerlingen digitaal vaardig maken, of ict juist bij ze weghouden, als hij nog zou leven? "Steiner zou niet vinden dat leerlingen digiziek worden van ict. Hij zou ze digibewust maken", zegt Freek Zwanenberg, auteur van de publicatie 'Vrijeschoolse mediapedagogiek', in de Kennisnet podcast over digitale geletterdheid. Freek Zwanenberg (1980) was zelf oud-vrijeschoolleerling en werkt sinds 2007 op het vlak van mediaopvoeding en mediawijsheid. Voor Bureau Jeugd en Media verzorgt hij ouderavonden en workshops voor docenten. Sinds 2013 houdt hij zich bezig met het thema 'vrijeschoolse media-opvoeding'. Je kunt zijn publicatie 'Vrijeschoolse mediapedagogiek' downloaden op de website van de Vereniging van Vrijescholen. In deze Kennisnet podcast interviewt Remco Pijpers (strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet) Zwanenberg over het gedachtegoed van Rudolf Steiner. Dit is de in 1925 overleden grondlegger van het antroposofisch gedachtegoed, waaruit onder meer het vrijeschoolse onderwijs is voortgekomen. Beluister onderstaand de podcast of abonneer je via iTunes en ontvang nieuwe afleveringen automatisch en beluister ze op je telefoon of tablet.

Wat kunnen principes uit de projectmethodiek 'Agile' betekenen voor scholen die gepersonaliseerd onderwijs willen realiseren? Onderzoeker Guido van Dijk vertelt erover in de Kennisnet podcast. Van Dijk onderzoekt hoe Agile Learning uitpakt bij het vernieuwende onderwijsconcept Agora in Zuid-Limburg, waar Agile al 2 jaar wordt toegepast. Beginnen bij wat de leerling al weet en kent, en hem daarna zijn eigen leervraag laten formuleren. Dit is het uitgangspunt van 'Agile Learning' bij Agora; een mix van alle vormen van voortgezet onderwijs binnen één groep. Van Dijk voert promotieonderzoek naar Agile Learning uit voor het Welten Instituut; onderdeel van de Open Universiteit in Heerlen. Hij vertelt in de Kennisnet podcast over de werkwijze van Agile Learning en over de eerste ervaringen van docenten en leerlingen met deze leeraanpak. Ook vertelt hij over het bijzondere volgsysteem Target Process, dat interessant is voor meerdere scholen die bezig zijn met gepersonaliseerd leren. Promotieonderzoek naar Agile-principes in het onderwijs 'Agile' werken wordt al langere tijd toegepast in de zakelijke omgeving. In de ict staat 'Agile' voor softwareontwikkeling in korte overzichtelijke periodes, die 'iteraties' worden genoemd. Ontwikkelteams werken hierbij intensief samen en proberen na iedere iteratie iets bruikbaars op te leveren. Na elke iteratie heroverwegen de ontwikkelaars de projectprioriteiten. Van Dijk onderzoekt in hoeverre de Agile-principes toegepast kunnen worden in het onderwijs. Ook bij Agora wordt iteratief gewerkt in afgebakende blokken tijd met heldere doelen, die de leerling zelf stelt. Dit gaat gepaard met intensieve voortgangsbewaking en reflectie op behaalde resultaten. In zijn onderzoek kijkt van Dijk ook hoe deze aanpak bijdraagt aan de ontwikkeling van de 21e eeuwse vaardigheden van leerlingen; zoals creativiteit en samenwerken. Borging met 'professioneel kapitaal' Binnen Agora bestaan geen vakken of verplichte onderdelen. Het docententeam vormt de professionele basis, waarmee geborgd wordt dat leerlingen zich ontwikkelen. Van Dijk onderzoekt in hoeverre de ervaring van docenten en het intensieve contact met leerlingen hen afdoende in staat stelt om de houvast en begeleiding te bieden die leerlingen nodig hebben. Target Process: plan- en volgsysteem voor flexibel leren Agora gebruikt het van oorsprong zakelijk georiënteerde softwarepakket Target Process, dat ontworpen is voor het beheren van Agile-ontwikkeltrajecten. Het pakket is aangepast voor Agora en wordt gebruikt om de planning van iedere individuele leerling vast te leggen in doelen en subdoelen. De 'performance' of voortgang wordt geregistreerd en bij afronding van activiteiten wordt de evaluatie en reflectie vastgelegd. Op dit moment wordt binnen de 'Technology Enhanced Learning Innovations (TELI) onderzoeksgroep, waar van Dijk deel van uitmaakt, bekeken hoe de kennis en ervaring met learning analytics kan worden toegepast binnen Target Process, zodat analyses van de voortgang docenten kunnen ondersteunen bij het bijstellen van de planning van leerlingen. Meer informatie over Agora vindt je in ons boek 'Scholen om van te leren', dat je gratis kunt downloaden. En lees ook het rapport 'Tegels van Agora', waarin verslag wordt gedaan van het eerste jaar van Agora.

Veel scholen willen aan de slag met digitale geletterdheid. In deze Kennisnet podcast kijken we met lerares Hester IJsseling vanuit pedagogisch perspectief naar digitale geletterdheid met behulp van het gedachtegoed van onderwijspedagoog Gert Biesta. "Waartoe wil je dit? En waarom vind je het belangrijk? Deze vragen van Biesta zouden scholen ook moeten stellen", vindt IJsseling. Hester IJsseling is lerares op basisschool De Kleine Reus in Amsterdam. Ze is sinds 2003 als leraar in het basisonderwijs. Daarvoor was ze onderzoeker aan de universiteiten van Amsterdam en Nijmegen. Ze is gepromoveerd in de filosofie. Het nieuwe lezen en schrijven Digitale geletterdheid kun je zien als het nieuwe lezen en schrijven. Je kunt niet zonder in een samenleving die in zoveel opzichten óók digitaal is. Volgens SLO, het nationaal expertisecentrum curriculumontwikkeling, bestaat digitale geletterdheid uit een combinatie van 4 digitale vaardigheden: ict-basisvaardigheden, computational thinking (waartoe je programmeren kunt rekenen), mediawijsheid en informatievaardigheden. Maar is dat genoeg? Als je leerlingen die vaardigheden bijbrengt, ben je er dan? IJsseling vindt dat onderwijspedagoog Gert Biesta vragen stelt die scholen ook zouden moeten stellen over digitale geletterdheid. Biesta is een onderwijspedagoog van Nederlandse origine die een poos in Schotland en andere buitenlanden gewerkt heeft, en die publiceert in het Engels. Zijn bekendste boek is 'Het prachtige risico van het onderwijs'. Aandacht voor het onbeheersbare in interactie IJsseling: "Biesta vraagt aandacht voor het onbeheersbare in de interactie tussen leraar en leerling; voor het risico dat wat je wilt overbrengen niet aankomt bij die ander, of niet zoals jij zou willen. Hij ondergraaft het idee van evidence-based education. Hij vestigt de aandacht op 3 domeinen waarop je onderwijsdoelen zou moeten stellen: kwalificatie, socialisatie en subjectwording. Hij wijst op een disbalans daarin in het huidige onderwijs, die ten koste gaat van de aandacht voor subjectwording." Waartoe geef je onderwijs? "Biesta vestigt aandacht op de vraag van het 'waartoe'. Waartoe geven we onderwijs; wat is onze bedoeling daarmee? Totdat ik Biesta las, trof ik alleen boeken en artikelen aan over het 'hoe'. Hoe geef ik effectieve instructie? Hoe haal ik hogere toetsresultaten? Hoe bereik ik de kerndoelen? In plaats van de vraag te stellen naar effectiviteit en efficiëntie, stelt hij de vraag: wat is goed onderwijs? Wat wil je?" Podcasts over digitale geletterdheid Dit is de eerste in een reeks Kennisnet podcasts over digitale geletterdheid, waarin mensen uit de onderwijspraktijk vanuit het perspectief van bekende onderwijspedagogen te kijken naar het kind in de digitale samenleving. Zo helpen we scholen met hulp van bekende pedagogen en hun gedachtengoed om een visie te ontwikkelen op digitale geletterdheid. Beluister de podcast of abonneer je via iTunes op de podcasts van Kennisnet.

'Scholen gaan te nonchalant om met de privacy van leerlingen', kopte het Algemeen Dagblad nadat pedagogen en psychologen aan de alarmbel trokken over de wijze waarop scholen omgaan met persoonsgegevens van leerlingen. Hoe kun je als school wél goed omgaan met de privacy? Job Vos, privacy-expert bij Kennisnet, vertelt het in deze Kennisnet podcast. Uit een enquête van de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) en het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) blijkt dat scholen regelmatig de privacy van hun leerlingen schenden. Ze delen te vaak (digitaal) dossiers en persoonsgegevens met hulpverleners en andere organisaties, zonder dat ouders daarvan op de hoogte zijn gesteld. Naar aanleiding van de enquête zijn Kamervragen gesteld aan staatssecretaris Dekker. Toestemming vereist voor delen leerlinggegevens "Als scholen gegevens willen delen, moeten ze aan ouders toestemming vragen", zegt privacy-expert Job Vos in de Kennisnet podcast. "Alleen in noodgevallen geldt die regel niet, bijvoorbeeld bij verdenkingen van kindermishandeling. In andere gevallen overtreden scholen strikt genomen de wet." Vos signaleert dat ouders steeds meer bewust zijn van privacykwesties. Scholen kunnen er volgens hem daarom op rekenen dat ouders vaker en eerder aan de bel zullen trekken over de manier waarop scholen omgaan met persoonsgegevens van hun kinderen. Bijvoorbeeld het delen van persoonsgegevens met leveranciers van digitale leermiddelen en andere systemen. Schoolbesturen verantwoordelijk voor privacy "De PO-Raad en VO-raad hebben samen met Kennisnet initiatieven ontplooid en hulpmiddelen ontwikkeld die scholen helpen om de privacy van leerlingen goed te kunnen beschermen. Maar uiteindelijk zijn schoolbesturen er zelf verantwoordelijk voor dat op hun scholen de juiste afspraken worden gemaakt zodat zorgvuldig wordt omgegaan met privacy", zegt Vos. Dat betekent volgens de privacy-expert dat er werk aan de winkel is, want in 2018 treedt er nieuwe Europese privacyregelgeving in werking. Die zorgt er enerzijds voor dat leveranciers van leermiddelen aan strengere voorwaarden moeten voldoen. Anderzijds leidt dit ertoe dat scholen fikse boetes kunnen krijgen als ze hun privacyzaken niet op orde hebben. Vos ziet echter ook kansen om de omgang met persoonsgegevens zo in te richten dat scholen zonder problemen met maatwerk aan de slag kunnen, terwijl daarbij vaak nog meer gegevens worden verzameld. Beluister de Kennisnet podcast en ontdek hoe je op jouw school werk kunt maken van privacy. In het onderwerp 'Privacy' vind je hulpmiddelen om met dit thema aan de slag te gaan. Abonneer je via iTunes op de podcast en ontvang nieuwe afleveringen automatisch en beluister ze op je telefoon of tablet.

Binnen bestuur en school kennis uitwisselen, met elkaar samenwerken en daarbij eenvoudig kunnen beschikken over informatie die verspreid is over diverse systemen. PO-besturen hebben daarvoor gezamenlijk 'Mijn Onderwijsportaal' ontwikkeld, een kennis- en communicatieplatform voor bestuurders, directie en leraren. Projectleider onderwijsinnovatie en ict Kristian van den Berg vertelt in deze Kennisnet podcast over het wat, hoe en waarom van dit binnen Office 365 zelf samengestelde cloudplatform voor PO besturen. Van den Berg is als projectleider werkzaam bij zowel SKO Flevoland en Veluwe, waar zijn wortels liggen als leraar en adjunct directeur, als bij Onderwijsbureau Meppel, een cooperatieve vereniging waar zijn eigen bestuur lid van is. Veilig kennis- en communicatieportaal moet op maat bedienen Om te kunnen komen tot een veilig en effectief kennis- en communicatieportaal hebben de besturen binnen Onderwijsbureau Meppel samen nagedacht over de gewenste vorm en functie van zo'n omgeving. Al snel werd duidelijk dat iedereen, van bestuurder tot leraar en straks ook leerlingen, op basis van rol en functie binnen het bestuur moet kunnen beschikken over de informatie en functionaliteit die hij/zij nodig heeft om goed te kunnen werken. Op basis van de eigen login in het webportaal wordt hun omgeving op maat klaargezet. Het onderwijsportaal brengt ook verandering in werkwijze met zich mee Het delen van kennis met collega's, bijvoorbeeld lesmateriaal, en het beschikbaar stellen van scholing via het portaal vraagt ook een verandering in de manier waarop leraren werken. Hoe kunnen ze de informatie- en communicatiemogelijkheden die het portaal via Internet voor elke collega in elke school beschikbaar stelt benutten in hun dagelijkse activiteiten? Onderwijsbestuurders zijn enthousiast omdat ze in het portaal kunnen beschikken over managementinformatie die uit diverse systemen wordt samengebracht. Een werkwijze waar ook de pakketleveranciers aan moeten wennen omdat die graag de regie op het gebruik van de informatie opgeslagen in hun producten in eigen hand houden. Besturen kunnen dankzij deze samenwerking een duidelijke en krachtige marktvraag stellen. Een redactieteam samengesteld uit een redacteur per school kijkt gezamenlijk naar knelpunten bij het gebruik en stelt vast welke nieuwe, aanvullende functies gewenst zijn. Als het portaal bij leraren goed in gebruik is genomen wordt ook de uitbreiding naar leerlingen opgepakt. Beluister onderstaand de podcast of abonneer je via iTunes en ontvang nieuwe afleveringen automatisch en beluister ze op je telefoon of tablet.