Het Spreekuur
Erik Scherder, Leonard Hofstra, Brechje van Bladel / Corti Media & Quest
Je hersenen en hart zijn je meest kostbare bezit. Maar hoe zorg je er goed voor, als de adviezen je om de oren vliegen en de wachttijden bij de huisarts alleen maar oplopen?In Het Spreekuur gaat maker Brechje van Bladel wekelijks in gesprek met niemand minder dan neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra. Samen duiken ze in de vragen die jou bezighouden: van grote thema’s als dementie en diabetes tot alledaagse onderwerpen als slaap, voeding, relaties en de verrassend invloed van muziek op je welzijn.Wat zegt de wetenschap écht en wat kun je er vandaag nog mee? Het Spreekuur is jouw wekelijkse check-up voor een gezonder hoofd en hart.Over de makers Erik Scherder (1951) is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en een van de bekendste wetenschappers van Nederland. Met zijn energieke colleges, tv-optredens en lezingen maakt hij ingewikkelde hersenprocessen begrijpelijk voor een breed publiek. Hij schreef meerdere boeken over het brein, bewegen en gezondheid, waarvan de laatste over AI: ‘Liever moe dan lui’. Naast zijn werk zet hij zich in om beweging en het uitdagen van je brein op de maatschappelijke agenda te krijgen, altijd met zijn kenmerkende enthousiasme en humor. Leonard Hofstra (1965) is cardioloog en richtte een eigen centrum voor cardiologie op in Utrecht, waar jaarlijks duizenden patiënten terechtkunnen voor snelle diagnostiek en behandeling. Naast zijn klinische werk doet hij onderzoek naar preventie van hart- en vaatziekten en de rol van leefstijl en voeding daarbij. Leonard schreef samen met Erik verschillende boeken over de invloed van optimisme en bewegen op het hart en het brein. Brechje van Bladel (1996) is mediamaker en doet de redactie en research voor een breed scala aan podcastseries. Daarbij ziet ze online veel informatie en adviezen voorbij komen en vraagt zich geregeld af wat wel of niet de moeite waard is. In ‘Het Spreekuur’ probeert ze niet alleen voor zichzelf, maar ook voor de luisteraars een weg te vinden door tegenstrijdige gezondheidstips en hardnekkige lifestylemythes.
Episodes
Mentioned books
Nov 11, 2025 • 27min
#7: De kracht van optimisme
Waarom is het glas voor de één half leeg, terwijl de ander ‘m toch echt halfvol ziet? Deze week hebben we het over de kracht van optimisme. Want de manier waarop jij naar de wereld kijkt, heeft niet alleen invloed op je stemming, maar ook op je lichaam!Maar toch: hoopvol blijven wanneer je aan de lopende band slecht nieuws voorgeschoteld krijgt - makkelijker gezegd dan gedaan. Wanhoop niet langer, want een gezonde dosis optimisme kan je trainen! Erik en Leonard geven je handvatten hoe je dit toch voor elkaar krijgt. En wat blijkt? Een klein beetje pessimisme is van tijd tot tijd ook nog niet zo’n slecht idee.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nov 4, 2025 • 26min
#6: Muziek als medicijn
Tot rust komen na een drukke werkdag, een extra zetje richting de sportschool of dat onvergetelijke nummer op een begrafenis of bruiloft: muziek is overal in ons leven. Vaak heb je het niet eens in de gaten, maar je lichaam reageert duidelijk op datgene dat jij aanzet op je koptelefoon of speaker.Welk effect hebben klanken op je stemming, hartslag en ademhaling? En maakt het dan nog uit welke muziek je luistert? Erik en Leonard nemen fascinerende onderzoeken met je door, waarbij muziek voor baanbrekende resultaten zorgde: zo kan klassieke muziek zorgen voor een sneller herstel en kunnen bepaalde nummers voor plotselinge herinneringen zorgen bij mensen met Alzheimer.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Oct 28, 2025 • 34min
#5: Zin in chocolade…
De koekjes in de kast. Een zak chips op de bank. Of die reep chocola die alweer op is, voordat je er erg in hebt. Herkenbaar? Waarom krijgen we elke dag weer die onweerstaanbare trek in een snack? En wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je je ingeeft aan die ‘sugar crave’? Erik en Leonard leggen je uit dat zulke verlangens eigenlijk afstammen uit onze oertijd en dat die suikers misschien leiden tot een kort geluksmomentje, maar op de lange termijn toch wel hun sporen achterlaten. Gelukkig is er ook een oplossing: je kunt je lichaam trainen om minder behoefte aan suiker te hebben. Hoe? Je hoort het in dit Spreekuur!See omnystudio.com/listener for privacy information.
Oct 21, 2025 • 30min
#4: Worden we dommer door AI?
Razendsnel informatie vinden met een chatbot, je wildste fantasie omtoveren tot een levensechte video, en slimme algoritmes die betere diagnoses stellen dan artsen – AI is overal, en de mogelijkheden lijken eindeloos.Maar: is dat wel een goed idee voor ons brein? Erik is sceptisch: voor hem staat AI voor ‘Afnemende Intelligentie’. Als we ons denken te veel uitbesteden aan technologie, worden onze hersenen lui door ‘underuse’, waarschuwt hij – met uiteindelijk zelfs ‘brainrot’ als gevolg. Leonard ziet juist kansen tot snellere diagnoses tot levensreddende toepassingen in de zorg. In het voorschrift beantwoorden de heren de vraag: hoe blijf je scherp in een tijd van AI-gemak?See omnystudio.com/listener for privacy information.
Oct 14, 2025 • 30min
#3: Diabetes type 2 - een nieuwe pandemie?
Leonard Hofstra, cardioloog en preventieonderzoeker uit Utrecht, en Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie en pleitbezorger van beweging. Ze bespreken de snelle stijging van diabetes type 2, waarom het hart en brein eronder lijden, erfelijke en maatschappelijke risicofactoren, en hoe leefstijlinterventies en meer beweging voor kinderen het tij kunnen keren.
Oct 7, 2025 • 33min
#2: Je genen versus je levensstijl
Elke dag gevarieerd eten, wekelijks een paar keer sporten en alcoholgebruik binnen de perken houden - we werken hard om gezond te blijven. Maar: heeft dat wel zin als je weet dat er bepaalde ziektes in je familie zitten?In deze aflevering vertellen Erik en Leonard wat doorslaggevender is voor je gezondheid: de genen die je bij je geboorte hebt meegekregen, of de levensstijl die je er elke dag op nahoudt. Kan je genetische risico’s beperken door bewust te kiezen voor een ‘verrijkte omgeving’? En kan je misschien zelfs schade van ongezonde gewoonten ongedaan maken? Verrassend genoeg blijkt daar vaak meer in mogelijk dan je zou denken.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Sep 30, 2025 • 43min
#1: Wakker liggen van stress
Stress - dat ken je waarschijnlijk als iets negatiefs: gehaaste ademhaling, een onrustig gevoel en misschien zelfs wakker liggen tot in de vroege uurtjes. Erik legt echter uit dat een beetje spanning, zoals tijdsdruk of een sportwedstrijd, helemaal nog niet zo slecht voor je is.Samen met Leonard verkent hij de verschillende vormen van stress: gelukstress, chronische stress, maar ook iets bijzonder als het gebroken hartsyndroom. Wat gebeurt er dan precies in je lichaam? Alles wat je moet weten over dit alledaagse fenomeen en hoe je jouw stresslevels wat beter onder controle krijgt.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Sep 26, 2025 • 2min
Het Spreekuur
Je hart en je brein: misschien wel je meest kostbare bezit! In Het Spreekuur praat Brechje van Bladel wekelijks met neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra over hoe je die gezond houdt. Van grote thema’s als dementie en diabetes tot de impact van muziek, het belang van slaap, voeding en verbinding.See omnystudio.com/listener for privacy information.
