Het Spreekuur
Erik Scherder, Leonard Hofstra, Brechje van Bladel / Corti Media & Quest
Je hersenen en hart zijn je meest kostbare bezit. Maar hoe zorg je er goed voor, als de adviezen je om de oren vliegen en de wachttijden bij de huisarts alleen maar oplopen?In Het Spreekuur gaat maker Brechje van Bladel wekelijks in gesprek met niemand minder dan neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra. Samen duiken ze in de vragen die jou bezighouden: van grote thema’s als dementie en diabetes tot alledaagse onderwerpen als slaap, voeding, relaties en de verrassend invloed van muziek op je welzijn.Wat zegt de wetenschap écht en wat kun je er vandaag nog mee? Het Spreekuur is jouw wekelijkse check-up voor een gezonder hoofd en hart.Over de makers Erik Scherder (1951) is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en een van de bekendste wetenschappers van Nederland. Met zijn energieke colleges, tv-optredens en lezingen maakt hij ingewikkelde hersenprocessen begrijpelijk voor een breed publiek. Hij schreef meerdere boeken over het brein, bewegen en gezondheid, waarvan de laatste over AI: ‘Liever moe dan lui’. Naast zijn werk zet hij zich in om beweging en het uitdagen van je brein op de maatschappelijke agenda te krijgen, altijd met zijn kenmerkende enthousiasme en humor. Leonard Hofstra (1965) is cardioloog en richtte een eigen centrum voor cardiologie op in Utrecht, waar jaarlijks duizenden patiënten terechtkunnen voor snelle diagnostiek en behandeling. Naast zijn klinische werk doet hij onderzoek naar preventie van hart- en vaatziekten en de rol van leefstijl en voeding daarbij. Leonard schreef samen met Erik verschillende boeken over de invloed van optimisme en bewegen op het hart en het brein. Brechje van Bladel (1996) is mediamaker en doet de redactie en research voor een breed scala aan podcastseries. Daarbij ziet ze online veel informatie en adviezen voorbij komen en vraagt zich geregeld af wat wel of niet de moeite waard is. In ‘Het Spreekuur’ probeert ze niet alleen voor zichzelf, maar ook voor de luisteraars een weg te vinden door tegenstrijdige gezondheidstips en hardnekkige lifestylemythes.
Episodes
Mentioned books
Mar 31, 2026 • 26min
#27: Van de ene op de andere dag halfzijdig verlamd
Een hersenbloeding of herseninfarct; dat kennen we in de volksmond als een ‘beroerte’, maar wat gebeurt er dan precies in je brein? En hoe kan het dat ook het hart hier een aandeel in heeft? Erik en Leonard leggen uit hoe een bloeding of stolsel in je hersenen kan ontstaan, waarom het van levensbelang is dat je dan zo snel mogelijk in het ziekenhuis belandt en hoe een beroerte door verlamming of taalverlies je leven in één klap op z’n kop kan zetten. Gelukkig hoor je ook wat je zelf kunt doen om de kans hierop te verkleinen - en dat is verrassend genoeg meer dan je zou denken..See omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 24, 2026 • 32min
#26: Marathons, discodutjes & relatieproblemen
Wat doet een marathon rennen met je lichaam? Kun je een powernap inzetten om een slechte nacht te compenseren - of is dat juist funest voor je slaapritme? En is het gezonder om in een relatie te zitten, of kan je maar beter single blijven? In dit vragenvuur nemen Erik & Leonard je mee in de wetenschap achter je hartslag, dutjes en relaties. Je hoort hoeveel slagen ons hart meegaat, of een lage hartslag per definitie beter is dan een hoge, dat een kort dutje wonderen kan doen, en hoe een ongelukkige relatie niet alleen mentaal, maar ook fysiek op je doorwerkt.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 17, 2026 • 28min
#25: Hoe goed kennen we het vrouwenhart?
Bestaan er verschillen tussen de harten van vrouwen en mannen? En wat merken vrouwen van het feit dat medisch onderzoek zich jarenlang vooral op het mannenlichaam heeft gefocust? Het wordt steeds duidelijker dat vrouwen veel gezondheidsklachten niet op dezelfde manier ervaren als mannen. Ook over de verschillen in hartklachten hebben we de afgelopen jaren veel nieuws geleerd. Leonard legt uit hoe het komt dat vrouwen toch nog relatief vaak worden ondergediagnosticeerd en onderbehandeld, maar ook welke ontwikkelingen al wél plaatsvinden in de vrouwencardiologie. Erik maakt ondertussen een klein uitstapje en vraagt zich af of het eerlijk is om mannen tegen vrouwen te laten schaken. Bekijk hier het FLOW-dieet dat Leonard speciaal samenstelde voor het vrouwenhartSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 10, 2026 • 34min
#24: Hoe reageert je lichaam op rouw?
Dat het verlies van een dierbare een enorme emotionele impact heeft zal geen verrassing zijn, maar welke fysieke gevolgen merk je van een rouwproces? Erik legt uit dat de dood van iemand uit je omgeving een traumatische gebeurtenis kan zijn, waardoor je cognitieve functies tijdelijk achteruitgaan. In combinatie met een verminderde rem op je emoties en een beloningssysteem dat in overdrive raakt, is het voor je hersenen even een pittige periode. Ook je hart krijgt het zwaar te verduren, volgens Leonard. Zo is je kans op een hartinfarct op de dag dat je iemand verliest wel twintig keer groter dan normaal. Daarnaast kun je bij een onverwachts overlijden zelfs letterlijk een ‘gebroken hart’ oplopen. Maar, wees gerust: je organen blijken ook bijzonder veerkrachtig te zijn, wanneer ze met rouw te maken krijgen. De heren geven je in deze aflevering dan ook genoeg tips en geruststellende gedachtes om deze onvermijdelijke verdrietige periode door te komen en uiteindelijk een plekje te kunnen geven. Bekijk hier de serie video’s die Erik maakte over rouwverwerking bij kinderen voor de EO.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 3, 2026 • 30min
#23: Aerial yoga, de kleine hersenen & een cardiologische sluipmoordenaar
Maken mindfulness en meditatie je gezonder? Waar gebeurt er allemaal in de kleine hersenen, het onderdeel van je brein met de meeste zenuwcellen? En zijn cholesterolverlagers een goed idee, of niet? Erik, Leonard en Brechje bespreken de voordelen van meditatie, de functies van het cerebellum en hoe medicijnen als statines je kunnen helpen in de strijd tegen een hartinfarct.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Feb 24, 2026 • 28min
#22: Het effect van stress op je ongeboren baby & levensreddende reanimatie
Kun je je stress al doorgeven aan je kind vóórdat het geboren is? En wat zijn de do’s en don’ts tijdens een reanimatie? Zo blijkt dat langdurige stress tijdens een zwangerschap het kinderbrein wel degelijk kan beïnvloeden. Maar, zo waarschuwt Erik, daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen gezonde spanning en schadelijke stress. Leonard vertelt wat je kan doen als iemand plotseling neervalt: hoeveel tijd heb je dan en met welke handelingen kan jij mogelijk een leven redden?See omnystudio.com/listener for privacy information.
Feb 17, 2026 • 32min
#21: Een appeltje voor de dorst
Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie die het brein helder uitlegt, en Leonard Hofstra, cardioloog en preventieonderzoeker. Ze bespreken wat water doet in lichaam en bloed, hoe vochttekort duizeligheid en doorbloedingsproblemen veroorzaakt, relaties tussen vocht, bloeddruk en hartfalen, en praktische routines om voldoende te drinken.
Feb 10, 2026 • 34min
#20: De puberteit: een turbulente groeispurt voor hart en hersenen
De puberteit: Voor het eerst verliefd, een achtbaan van emoties en onverklaarbare honger om half elf ’s avonds. Er verandert veel met een lichaam tijdens de puberteit. Wat gebeurt er dan in het hart en de hersenen van die pubers? Groeit het hart bijvoorbeeld net zo snel mee met het lichaam in deze periode? Waarom is het niet goed voor je ontwikkeling om te snel volwassen te worden? En wat voor pubers waren Erik en Leonard zelf eigenlijk? Je hoort het in dit Spreekuur.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Feb 3, 2026 • 30min
#19: Onherkenbare gezichten & mummies met aderverkalking
Hadden mensen in de middeleeuwen dezelfde hartproblemen die we nu kennen? En hoe kan het dat iemand die je vorige week nog zag, je in de supermarkt straal voorbij loopt? Net als vorige week vuurt Brechje een paar korte, nieuwsgierige vragen af op Erik en Leonard. Die leiden je langs het oude Egypte, de zoutvlaktes van Peru en de besneeuwde Alpen; hadden mensen toen dezelfde gezondheidsklachten als wij? Ook verkennen we de mysterieuze aandoening agnosie, waarbij je voorwerpen of gezichten niet meer herkent.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Jan 27, 2026 • 30min
#18: Van snijzaal tot smartwatch
Hoe is het eigenlijk om hersenen vast te houden? Kan je smartwatch een hartritmestoornis opsporen? En gebruiken we écht maar 10% van ons brein? Dit Spreekuur gooien we het over een andere boeg: drie korte vragen over drie totaal verschillende onderwerpen. Erik kijkt terug op de magische keren dat hij het brein heeft mogen vasthouden en legt uit waarom het onmogelijk is om maar gedeeltelijk gebruik te maken van je hersencapaciteit. Leonard maakt ondertussen live een ECG-scan van zijn hart en legt uit hoe smartwatches tegenwoordig vaak levensreddend kunnen zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.
