Radio Naukowe
Radio Naukowe - Karolina Głowacka
Nowy odcinek co czwartek, godz. 6:30 || Wirtuale 2025, Podcast Roku 2024 i 2023, Medal Polskiego Towarzystwa Fizycznego 2024, Popularyzator Nauki 2023, Pop Science 2023 || RN to mądre rozmowy o naszym świecie i nas samych. O próbach zrozumienia rzeczywistości na najgłębszym poziomie. Rozmawiam z naukowcami i naukowczyniami, którzy - fenomenalnie! - opowiadają o swoich badaniach i dziedzinach wiedzy. Dyskutujemy nie tylko o tym CO wiemy, ale też SKĄD to wiemy. Zobacz nasze Wydawnictwo RN: https://radionaukowe.pl/wydawnictwo/ 👉 Zostań Patronem: https://patronite.pl/radionaukowe 👉 Wesprzyj jednorazowo: https://suppi.pl/radionaukowe 👉 Więcej: https://radionaukowe.pl/ 👉 Sprawdź nasze WYDAWNICTWO RN https://radionaukowe.pl//wydawnictwo, audiobooki dla naszej publiczności taniej, skorzystaj z kodu: sluchamRN
Episodes
Mentioned books
Jan 29, 2026 • 1h 12min
#286 Płazy – hibernujący śpiewacy o trujących skórach | dr inż. Mikołaj Kaczmarski
dr inż. Mikołaj Kaczmarski, herpetolog z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, opowiada o niezwykłych zdolnościach płazów i ich zależności od wody. Porusza hibernację i ekstremalne strategie przetrwania. Mówi o migracjach rozrodczych, pamięci miejsc zimowania i problemach ochrony siedlisk. Omawia też dźwięki, toksyczność i metody badań terenowych.
13 snips
Jan 22, 2026 • 1h 9min
#285 Spór o pochodzenie Słowian – zagadka, która dzieli naukowców | prof. Marcin Wołoszyn
Marcin Wołoszyn, archeolog i profesor związany z Uniwersytetem Rzeszowskim oraz Instytutem Leibniza w Lipsku, eksploruje spory dotyczące pochodzenia Słowian. Omawia teorie autochtoniczną i napływową oraz ich kontekst historyczny. Porusza, jak dieta Słowian różniła się od Germanów, podkreślając znaczenie prosa w ich diecie. Rozmawia także o metodologii projektu HistoGenes, łącząc archeologię i genetykę, by zrozumieć migracje ludów. Wspomina o niepewności w badaniach naukowych i zagrożeniach związanych z postprawdą.
Jan 15, 2026 • 1h 24min
#284 Niebezpieczna samotność – bez bliskich relacji nasz organizm staje się chory | prof. Łukasz Okruszek
Gościem jest prof. Łukasz Okruszek, kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej w Instytucie Psychologii PAN, który bada wpływ samotności na zdrowie. Porusza złożoność samotności, od subiektywnej izolacji po jej biologiczne skutki. Zauważa, że młodzi są najbardziej narażeni na uczucie osamotnienia, co może wynikać z mediów społecznościowych i zmian w strukturze społecznej. Okruszek omawia również, jak samotność wpływa na zdrowie psychiczne, a nawet fizyczne, podkreślając potrzebę wsparcia i terapii.
14 snips
Jan 8, 2026 • 1h 40min
#283 Sztuczna matematyka – modele językowe zaczynają zawstydzać matematyków | prof. Bartosz Naskręcki
Bartosz Naskręcki, profesor matematyki i prodziekan Wydziału Matematyki i Informatyki UAM, omawia rewolucję, którą modele językowe wprowadzają do matematyki. Podejmuje temat testowania takich modeli na nowych problemach matematycznych, gdzie LLM-y osiągnęły średnio 20% poprawności. Opowiada o weryfikowaniu prac matematycznych i naprawianiu błędów, w tym w wielkim twierdzeniu Fermata. Naskręcki replikuje, że te narzędzia mogą zrewolucjonizować sposób, w jaki postrzegamy rolę matematyków w przyszłości.
Jan 1, 2026 • 1h 8min
#282 Prapolska – pierwsi rolnicy kontra łowcy-zbieracze | prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka
Iwona Sobkowiak-Tabaka, archeolożka z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, odkrywa fascynujący świat neolitycznych społeczeństw w Polsce. Mówi o zdrowotnych różnicach między łowcami-zbieraczami a rolnikami, którzy, mimo gorszego stanu zdrowia, osiedli się dla wyższej dzietności. Porusza również tematy diet obu grup, zaznaczając, że łowcy nie żywili się tylko mięsem. Iwona odkrywa historię najstarszej osady w Gwoźdźcu oraz wpływ migracji na rozwój rolnictwa w Europie, a także eksploruje zagadki, które nadal fascynują archeologów.
10 snips
Dec 25, 2025 • 1h 26min
#281 Powstanie Wielkopolskie – przypadkiem zaczęte, nieprzypadkiem wygrane | dr Marek Rezler
W rozmowie z dr. Markiem Rezlerem, historykiem wojskowości i ekspertem od Powstania Wielkopolskiego, odkrywamy fascynujące kulisy tego wydarzenia. Rezler wskazuje, że powstanie nie było przypadkowe, a Wielkopolanie byli skutecznie przygotowani. Wyjaśnia znaczenie przyjazdu Ignacego Paderewskiego, który, choć przypadkowy, stał się punktem zapalnym. Rozmowa obala mity dotyczące powstania, podkreślając długofalowe przygotowania, a także rolę lokalnych struktur w szybkim zdobyciu Poznania.
11 snips
Dec 18, 2025 • 1h 18min
#280 Wszechświat i Tajemnica – nauka szuka w kosmosie praw i racjonalności | ks. prof. Michał Heller
W rozmowie bierze udział ks. prof. Michał Heller, kosmolog, filozof i teolog, który od lat bada relacje między nauką a wiarą. Heller omawia fascynujące hipotezy dotyczące wieloświatów i osobliwości wszechświata, podkreślając rolę wyobraźni w nauce. Przedstawia także znaczenie odkrycia promieniowania tła oraz dylematy związane z granicami ludzkiego poznania. Porusza również kwestie związane z religią i racjonalnością, skłaniając do refleksji nad znaczeniem Boga dla nauki i sensu życia.
Dec 11, 2025 • 1h 32min
#279 Słowiańskie Rodzimowierstwo – powrót dawnej religii czy narodziny nowej? | prof. Piotr Grochowski
Prof. Piotr Grochowski, folklorysta z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz autor książki 'Polskie rodzimowierstwo', omawia współczesne rodzimowierstwo. Rozmowa skupia się na trzech filarach tej religii: politeizmie, kulcie przodków oraz kosmocentryzmie. Grochowski podkreśla znaczenie rytuałów w utrzymywaniu harmonii w kosmosie. Porusza także temat rozwoju ruchu po 1989 roku oraz różnice między inkluzywnymi a ekskluzywnymi nurtami. Współczesne rodzimowierstwo traktowane jest jako odpowiedź na potrzeby duchowe współczesnych ludzi.
9 snips
Dec 4, 2025 • 1h 9min
#278 Czy zwykłe sprawy mają wartość? | prof. B. Brożek, ks. prof. M. Heller, prof. J. Stelmach
Gośćmi są ks. prof. Michał Heller, kosmolog i teolog, prof. Jerzy Stelmach, filozof i prawnik, oraz prof. Bartosz Brożek, prawnik i kognitywista. Rozmawiają o znaczeniu drobnych, codziennych spraw, które często umykają uwadze. Heller porusza temat entropii używając spodni jako przykład, a Stelmach wskazuje na potrzebę refleksji nad "byle czym". Brożek dodaje, że to, co średnie, formuje nasz świat. Wspólnie skłaniają słuchaczy do myślenia o filozofii w codziennym życiu.
Nov 27, 2025 • 1h 36min
#277 Zabór pruski – rozwój i dokręcanie śruby | prof. Przemysław Matusik
W rozmowie z prof. Przemysławem Matusikiem, historykiem i dziekanem Wydziału Historii UAM w Poznaniu, odkrywamy fascynujące dzieje Poznania pod pruskim zaborami. Matusik prezentuje, jak miasto z małej osady rosło w siłę, stając się centrum polskości. Porusza tematy germanizacji, edyktu uwłaszczeniowego i roli elity w powstaniu listopadowym. Odkryto także, jak wbrew pruskiej polityce, Polacy pielęgnowali swoją tożsamość, tworząc unikalną mieszankę kulturową i gospodarczą.
