Prof. Piotr Grochowski, folklorysta z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz autor książki 'Polskie rodzimowierstwo', omawia współczesne rodzimowierstwo. Rozmowa skupia się na trzech filarach tej religii: politeizmie, kulcie przodków oraz kosmocentryzmie. Grochowski podkreśla znaczenie rytuałów w utrzymywaniu harmonii w kosmosie. Porusza także temat rozwoju ruchu po 1989 roku oraz różnice między inkluzywnymi a ekskluzywnymi nurtami. Współczesne rodzimowierstwo traktowane jest jako odpowiedź na potrzeby duchowe współczesnych ludzi.
01:31:50
forum Ask episode
web_stories AI Snips
view_agenda Chapters
menu_book Books
auto_awesome Transcript
info_circle Episode notes
question_answer ANECDOTE
Badacz Jako Źródło
Prof. Piotr Grochowski był zarówno badaczem, jak i źródłem wiedzy dla rodzimowierców, bo jego prace służą im praktycznie.
Był zapraszany na spotkania i wykłady, co pokazało bliski kontakt między badaniem a praktyką.
insights INSIGHT
Przodkowie Jako Aktywni Opiekunowie
Kult przodków jest kluczowy: przodkowie wpływają na losy żyjących i potrzebują podtrzymywania relacji.
Obrzędy takie jak dziady służą utrzymaniu dobrych stosunków z duszami rodu.
insights INSIGHT
Dwuczłonowa Dusza I Reinkarnacja
Dominująca koncepcja duszy to model dwudzielny: część wędruje do wyraju, część do nawii, a reinkarnacja dzieje się w obrębie rodu.
Nie istnieje koncepcja piekła; dusze błąkające się to efekt nieprawidłowej śmierci lub zaniedbanych obrzędów.
Get the Snipd Podcast app to discover more snips from this episode
Żyją wśród nas osoby, które wierzą w wielu bogów opiekujących się poszczególnymi elementami świata, w dusze przodków pozostające w kontakcie ze światem żywych i jednocześnie w formę reinkarnacji. Palą ofiarne ognie, zwracają szczególną uwagę na momenty przełomowe roku, takie jak przesilenia i równonoce, i żyją według wskazań swojej religii. A nie jest to łatwe, jeśli nikt nigdy tych wskazań nie spisał. Mowa o rodzimowiercach, grupie wyznaniowej, która odwołuje się do przedchrześcijańskich wierzeń Słowian. Rozmawiam o niej z prof. Piotrem Grochowskim, folklorystą, kulturoznawcą i etnologiem z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Niedawno ukazała się książka naukowca “Polskie rodzimowierstwo”, stanowiąca podsumowanie jego ostatnich lat badań. * * * Zajrzyj: https://patronite.pl/radionaukowe https://wydawnictworn.pl/ * * * Rodzimowierstwo to nie zabawa w tradycje ani nie rekonstrukcja. – Rodzimowiercy zakładają, że to jest religia współczesna, która ma służyć dzisiejszym ludziom, odpowiadać na ich potrzeby – opowiada prof. Grochowski. Trzy podstawowe filary tej religii to politeizm, kult przodków oraz kosmocentryzm. Ten ostatni zakłada, że kosmos stanowi pewną całość, której częścią są bóstwa, a inną częścią ludzie. – Człowiek jest odpowiedzialny za funkcjonowanie kosmosu – wskazuje etnolog. To znaczy, że działania rytualne mają duże znaczenie: wspomagają prawidłowe funkcjonowanie świata. Jeśli ich nie dopełnimy, to świat może zacząć szwankować. Nie ma piekła ani dualizmu dobro-zło. To, co może nam się wydawać złe, tak naprawdę stanowi element równowagi świata.
Obrzędy rodzimowierców można z grubsza podzielić na takie związane z cyklem życia ludzkiego i związane z cyklem solarnym czy wegetacyjnym. Co roku uroczyście obchodzi się momenty przemiany w przyrodzie: przesilenia i równonoce. Do tego obchodzi się specjalne obrzędy związane z życiem rodziny czy gromady: okazanie nowo narodzonego dziecka, postrzyżyny lub kosopleciny na zakończenie okresu wczesnego dzieciństwa, swadźba, czyli zaślubiny, i tryzna, czyli pogrzeb. Składa się ofiary bóstwom i duchom przodków.
W odcinku rozmawiamy też o szerszym kontekście rodzimowierstwa europejskiego (bardzo mocną pozycję ma na przykład na Litwie), o tym, co się dzieje z duszą, która po śmierci dzieli się na pół, i czy można pochować rodzimowiercę na katolickim cmentarzu (jeszcze jak!).
Radio Naukowe 