Zwijgen is geen optie

Noëmi Willemen is een historica die zich richt op de geschiedenis van het moederschap en zich actief inzet voor kinderopvang. In dit gesprek bespreekt ze de strijd van ouders in de moderne tijd om te voldoen aan verwachtingen. Ze duikt in de impact van privatisering op ons dagelijks leven en de zware druk die op gezinnen ligt. Noëmi legt ook de nadruk op de waarde van zorgwerk dat vaak onzichtbaar blijft. Een boeiende reflectie over de balans tussen persoonlijke verantwoordelijkheid en structurele veranderingen.

Waarom nog warmtepompen installeren als de ijskappen al aan het smelten zijn? Waarom nog protesteren als er toch niet geluisterd wordt? Waarom nog stemmen als de uitslag bij voorbaat vast lijkt te liggen? Kortom: heeft het zin om te blijven proberen? En zo ja, doe ik dan wel genoeg? En waar halen de Zwijgen is geen optie-gasten de energie vandaan om hun schijnbaar onmogelijke doelen te blijven nastreven? Al onze gesprekken leerden Anthony dat hij zich niet schuldig hoeft te voelen om wat hij niet doet, maar trots kan zijn op waar hij - bewust en onbewust - wel het verschil maakt. En dat schreef hij schoon, verstandig en grappig neer in dit kersverse boek, voor jou om te lezen. Omdat 'niet genoeg' toch meer dan voldoende kan zijn. Omdat hij, ongeacht het resultaat, een goed mens is. En jij ook. Koop het boek: https://zwijgenisgeenoptie.be/waarom-ik-een-goed-mens-ben-en-jij-ook/ Meer over deze aflevering: https://zwijgenisgeenoptie.be/anthony-bosschem-boek Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken: (1:12) Hoofdstuk 1: De rijkdom van dat weefsel (6:57) Hoofdstuk 2: Lieve geheugensteuntjes (10:36) Hoofdstuk 3: Mag ik hier zijn? (17:10) Hoofdstuk 4: Het bedelaarsdilemma (20:11) Hoofdstuk 5: Voor die drie (27:20) Hoofdstuk 6: One must imagine Sisyphus happy  

Koen Bogaert is professor aan de vakgroep Conflict & Development van de Universiteit van Gent. Hij doceert over onze koloniale geschiedenis en is gespecialiseerd in globalisering, verstedelijking en sociale ongelijkheid in Noord-Afrika. In 2023 kwam zijn boek 'In het spoor van Fanon' uit, een groots en opvallend leesbaar werk over verzet. Met Koen hadden we het over activisme, over de geschiedenis van verzet en de nooit eindigende strijd voor een betere wereld. Over de Haïtiaanse Revolutie en de parallellen met Palestina vandaag. Over empathie en solidariteit en over hoe je te verhouden tot al het leed in de wereld. Een stevige maar heel leerrijke aflevering. Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/koen-bogaert Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:05) Hoofdstuk 1: Mentaal sediment Over activisme als historisch proces dat lang duurt en dat af en toe opflakkert in momenten van massaprotest. Over Koen's zoektocht naar een militante 1 mei betoging in Barcelona. Over huis-, tuin- en keukenactivisme en het gevoel dat het niets uithaalt. (6:57) Hoofdstuk 2: Provocatieve ruimte Over de nood van zijn studenten aan een voorschrift. Wat moeten we doen? Wat moeten we denken? Over utopieën. Over de heftige geschiedenis waar Koen hen mee confronteert, in het bijzonder die van Haïti. (15:52) Hoofdstuk 3: Geweld Over empathie en solidariteit. Over het discours van terreur en barbarij dat onze empathie probeert te doorbreken. Over geweld als middel van verzet. Over Frantz Fanon en zijn visie op geweld. Over Palestina en Zuid-Afrika. (27:20) Hoofdstuk 4: Het is een luxe om pessimistisch te zijn Over de valse rol van de redelijkheid. Over institutioneel geweld en hoe Koen's ogen langzaam open gingen. Over een protestbeweging in Marokko die 8 jaar een berg bleef bezetten. Over het privilege van je terug te kunnen trekken. (35:35) Hoofdstuk 5: Het einde van de geschiedenisOver de zin van mee te doen en te blijven strijden. Over het resultaat van strijd op lange termijn. Over de wens om er van af te zijn en uit te bollen in een perfect rechtvaardige wereld. Over de onrust waarin zijn studenten zijn opgegroeid versus de (schijnbare) rust van de jaren '90. (41:57) Hoofdstuk 6: Onze collectieve nee Over het belang van chaos en het verlangen naar orde. Over een utopie om naar te blijven streven. Over 'neen' zeggen en dat collectief doen en dan op straat samen zoeken naar de 'ja'. (49:26) Hoofdstuk 7: Verandering voor het te laat is. Over de praktijk van Occupy Wall Street en hoe in de chaos van dat verzet vanalles ontstaat. Over het gevaar van het verheerlijken van in opstand komen. Over het belang van sabotage, niet omwille van de chaos, maar om het systeem tot verandering te dwingen. 

Erik de Jong is de man achter Spinvis. Hij maakt al heel zijn leven muziek, maar brak pas door op zijn 41ste. Sindsdien doet hij vierkant zijn goesting. En zijn goesting, dat blijkt vooral het maken van muziek te zijn die ons raakt. Met Erik hadden we het over zijn creatieproces, over het contrast tussen alleen sleutelen aan de ene kant en optreden en interviews geven aan de andere kant. Binnenwereld en buitenwereld. Erik en Spinvis. Het is een gesprek dat net als één van zijn liedjes rond een kern van waarheid zweeft, zonder ze te benoemen. Schoon, echt, eerlijk, met beladen stiltes, dwaalsporen en onafgewerkte zinnen die Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/erik-de-jong Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:45) Hoofdstuk 1: We zouden toch nog Erik heeft het over zijn doorbraak op zijn 41ste, over ouder worden en wat dat doet met een mens. Over de dankbaarheid van het leven hebben waar hij altijd van droomde. Over de 'wat als' van veel ex-collega's. (6:46) Hoofdstuk 2: Dat is mijn tuin Over Eriks binnen- en buitenwereld. De kern waar niemand in kan en de schil die best meegaand en gemakkelijk is. Over de moeilijkheid van elkaar te begrijpen, nooit met elkaars oren te kunnen luisteren. De verbondenheid en de afstand tegelijk. Over de geheime tuin waar hij muziek maakt en waar iedereen binnen wil. (11:24) Hoofdstuk 3: Betekenis Over humor en ironie in z'n liedjes en de drang naar ironieloze romantiek. Over al dan niet betekenis in je teksten proberen steken en de onlosmakelijke verbondenheid tussen vorm en inhoud. Over de muziek van gesproken taal. (17:00) Hoofdstuk 4: Daar is niks Over de vloek van geen controle te hebben over wat mensen met je muziek doen. Over tattoo's van zijn teksten. Over de brieven met schrijnende verhalen die hij soms krijgt en hoe daarop te reageren. Over de worsteling met die verantwoordelijkheid. En over het gevaar van beeldspraak. (26:14) Hoofdstuk 5: Engagement We hebben alleen maar taal om elkaar te proberen begrijpen. En taal kan vanalles teweeg brengen. Over de gevolgen van daarover nadenken op je spreken. Over 'geëngageerde kunst' en een heel brede interpretatie van engagement. Over het pacifisme van zijn vader. (33:03) Hoofdstuk 6: Twijfel Over het verlies van idealen en de alles overheersende twijfel. Over de ironie van de twintiger die de wereld fileert en over wat daar later voor in de plaats komt. Over frituurhap-principes en hoe ze je leven vergemakkelijken. (38:00) Hoofdstuk 7: De oerversie Opnieuw over de kloof die gaapt tussen onze rijke innerlijke wereld en die van de ander. Een onoverbrugbare kloof die enkel met het botte instrument van de taal iets kleiner gemaakt kan worden. Over elkaar proberen begrijpen zonder taal en de taalloze oerversies van Erik's liedjes. (43:26) Hoofdstuk 8: De tijd is een vriend Over ons zelfbeeld en onze weigering om onszelf te laten vatten in foto of video of om het even welke andere samenvatting. We zijn een wereld. Over de knieval die je moet doen om je werk de wereld in te sturen en over het proces van Erik om te wennen aan de imperfectie. (49:06) Hoofdstuk 9: Daar ligt mijn vrijheid Over het liedje Stuntman, dat Erik nu achteraf eigenlijk wel heel goed vindt. Over live optreden, de zenuwen en het imposter syndrome van vroeger en hoe een avond in Roeselare dat voorgoed veranderde. Over echtheid en theater.

Valerie Trouet is een wereldautoriteit in dendrochronologie en professor aan de Universiteit van Arizona. Ze sprak over de urgentie van het klimaatprobleem en het belang van ambitieuze maatregelen. Valerie belichtte het contrast tussen de aanpak van de klimaatcrisis in Europa en de VS, en haar ervaringen in de Belgische bureaucratie. Ze benadrukte de absurditeit van fossiele subsidies en de frustratie dat er nog steeds laaghangend fruit is in de klimaattransitie. Haar rol als ambtenaar blijkt een uitdaging in deze complexe materie.

Farah Focquaert, Doctor in de Wijsbegeerte en expert in ethiek en bestraffing, pleit voor de afschaffing van de gevangenis in zijn huidige vorm. Ze verkent de complexe relatie tussen vrije wil, morele verantwoordelijkheid en ons strafrecht. Farah argumenteert dat ons geloof in vrije wil gevolgen heeft voor ons begrip van straf. Ook bespreekt ze de creatieve mogelijkheden van legalisering van drugs en de impact daarvan op criminaliteit. Tijdens het gesprek benadrukt ze de rol van stigma en de sociale context in de behandeling van gedetineerden.

Meikeminne Clinckspoor is een Belgische filmmaker die genomineerd werd voor een Kids Emmy Award met haar prachtige reeks Dropje. We vonden daar geen enkel artikel over in het media-archief. Dat is op zich reden genoeg voor een gesprek. Het werd een heel mooi en oprecht gesprek over kinderfilms maken, over authenticiteit en zweverigheid, over magie en de achterkant van de coulissen, over manipuleren versus orkestreren, over smalltalk en durven voelen. Een gesprek voor iedereen die zich soms eens raar of anders voelt.   Lees meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/meikeminne-clinckspoor Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:46) Hoofdstuk 1: Voor den home Meikeminne vertelt over haar jeugd en hoe ze de passie voor filmmaken te pakken kreeg. Over haar moeder die 'echte' films meebracht naar huis en een camera. (4:51) Hoofdstuk 2: Een veilig kader Over representatie en alle soorten kinderen zien op televisie. Over de authenticiteit en de puurheid van het werken met kinderen. Over het belang van casting. (10:47) Hoofdstuk 3: De fietsrem en de glimlachOver het contrast tussen voor en achter de coulissen. Over het maken van Dropje. Over praktische effecten in tegenstelling tot digitale effecten. (17:12) Hoofdstuk 4: Manipuleren of achterover leunen Over het woord manipuleren en een meer positieve invulling ervan. Over de kracht van niets doen en de dingen laten gebeuren. Over jezelf een plaats geven, over ambitie en bescheidenheid. (22:51) Hoofdstuk 5: Er is altijd een keuze Over de boodschap die Meikeminne in haar werk probeert te steken. Over de dood van haar moeder en de impact op haar werk en leven. Over raar gevonden worden en je afzetten tegen de norm. (28:39) Hoofdstuk 6: De spark Over smalltalk en leven op automatische piloot. Over haar zoektocht naar echtheid bij mensen en de parallel met Zwijgen is geen optie. (30:50) Hoofdstuk 7: Kinderfilms Over Meikeminnes Emmy-nominatie met Dropje en haar gevoel over de serie die won. Over allerlei soorten televisie voor allerlei soorten kinderen. Over de traagheid en de métier. Over wat Dropje met mensen deed tijdens Corona. (36:13) Hoofdstuk 8: Daar ben je Over geen zin hebben om te voelen versus gevoelens laten zijn. Over durven huilen en weten dat je niet samenvalt met wat je voelt.

In dit gesprek met Alexander D’Hooghe, intendant van de Oosterweelverbinding, gaat het niet over infrastructuur, maar over de diepere vragen van stadsplanning en samenleving. Alexander bespreekt de rol van zelfzorg en meditatie in het oplossen van onze grootste problemen. Hij reflecteert op empathie als een kracht, maar ook een hinderpaal voor solidariteit. Daarnaast bekritiseert hij de consensus over stedelijke dichtheid en pleit hij voor pragmatiek in de gemeenschappelijke aanpak van uitdagingen.

Thomas Hertog, cosmoloog en auteur van 'Het ontstaan van de tijd', werkte jarenlang samen met Stephen Hawking. Hij bespreekt de oorsprong van tijd en de impact van zijn theorie op de wetenschap. Hertog legt uit hoe het stellen van vragen onze geschiedenis vormgeeft en de relevantie van de quantumtheorie in zijn werk belicht. Hij stelt bovendien dat het loslaten van een allesomvattende wet de wetenschap kan versterken. Zijn inzichten bieden een nieuw paradigma dat strijdt tegen vervreemding en de verbinding tussen wetenschap en menselijkheid benadrukt.

Nadia Fadil, antropologe aan de KU Leuven, bespreekt de impact van veiligheidsmaatregelen op het leven van mensen op een lijst. Ze vraagt zich af hoe we kunnen samenleven ondanks verschillen en biedt inzichten over het omgaan met ongemakkelijke situaties. Interessant is haar visie op de ‘racistische nonkel’ en waarom het soms beter is deze met rust te laten voor de vrede. Daarnaast onthult ze de dynamiek van twee jongens in dezelfde klas, die verschillende werelden ervaren. Een intrigerend gesprek waarin verschillende perspectieven worden verkend.