OVT Fragmenten podcast

De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa werd deze week door de Amerikaanse president Trump onder vuur genomen. Trump wapperde met A4’tjes waarop vermoorde witte Zuid-Afrikanen stonden uitgeprint, terwijl hij sprak over een zogenaamde ‘witte genocide’. Er is geen sprake van een buitenproportionele toename van geweld tegen deze groep. Waarom steekt deze theorie dan toch zo hardnekkig de kop op? En hoe verhoudt het zich tot de geschiedenis van witte Zuid-Afrikanen die zichzelf de Bittereinders noemen? We vragen het aan historicus Vincent Kuitenbrouwer, schrijver van War of Words, Dutch pro-boer Propaganda en the South African War (1899 – 1902).

Zondag zijn de parlementsverkiezingen in Suriname. Voor het eerst in 45 jaar speelt Desi Bouterse geen directe rol meer; de invloedrijke oud-president overleed 6 maanden geleden. Toch blijft zijn partij, de Nationale Democratische Partij (NDP), onlosmakelijk verbonden met zijn nalatenschap. Hoe worstelt de NDP met de erfenis van Bouterse? We vragen het Ank Kuipers, journalist in Suriname.

Het is een kleine rel in Italië: de nazaten van het laatste koningshuis willen hun familiejuwelen terug, maar maken tot nu toe geen schijn van kans. Want de sieraden behoren de staat toe, en niet de nazaten van de monarchie die met Mussolini heulden, zo luidde het oordeel in 2022 en zo bevestigde een Romeinse rechtbank vorige week. Maar de familie vecht deze uitspraak aan. De vraag is natuurlijk hoe deze juwelenoorlog afloopt. Historicus en kenner van het Italiaanse koningshuis Frans Willem Lantink vertelt meer.

Raising the flag on Iwo Jima, is de iconische foto die in alle schoolboeken symbool staat voor de Amerikaanse overwinning in de Pacific. Die komt ook voor in het eerste deel van ‘Operatie onthechting’ dat deze uitzending te horen is. En over die beroemde foto is de laatste maanden in Amerika controverse ontstaan. Niet over de foto zelf, maar over het Ministerie van Defensie, dat de foto besloot te cancelen. Fotografie-expert Rutger van der Hoeven, ook te horen in Operatie Onthechting, vertelt.

Malcolm X zou op 19 mei 2025 honderd jaar oud zijn geworden. Hij ging de geschiedenis in als de genadeloze tegenhanger van Martin Luther King, maar de twee kopstukken van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging worden tegenwoordig steeds vaker met elkaar vergeleken. Hoe kunnen we de nalatenschap van Malcolm X duiden, en waarom grijpen steeds meer jongeren erop terug? Nawal Mustafa vertelt meer. Ze is docent bij de Universiteit van Amsterdam in o.a. Black studies en organiseerde deze week het programma 100 years Malcolm X- his legacy for Black and Muslim communities, in samenwerking met The Black Archives en Het Moslim Archief.

De Amsterdamse brug 225, van de Kloveniersburgwal over de Raamgracht, was altijd naamloos. Dat gaat veranderen: de brug heet voortaan de Seraphina van Braziliëbrug. Het is een ode aan mensen met Afrikaanse roots die in de zeventiende eeuw in Amsterdam leefden en een gemeenschap vormden, vlakbij de brug. Wie was Seraphina van Brazilië eigenlijk en wat weten we over haar gemeenschap? We vragen het aan historicus Mark Ponte, onderzoeker van de Afro-Atlantische gemeenschap in zeventiende-eeuws Amsterdam.

Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee historische boeken en een museum: Verenigd met de onbegrensde vitale energie - Jan De Meyer De kortste geschiedenis van China - Linda Jaivin (vert. Pon Ruiter) Museum Fenix in Rotterdam

De Koerdische militante beweging PKK heeft zichzelf opgeheven, na veertig jaar gewapend verzet tegen de Turkse staat. Haar “historische missie" zou volbracht zijn. En daarmee verdwijnt een groot hoofdpijndossier voor Turkije. Wat was die historische missie van de PKK? En is die wel echt volbracht? Te gast is Turkije-historicus Tayfun Balçık.