De Ongelooflijke Podcast

Hij is de jongste gast in de Ongelooflijke Podcast tot nu toe, Simon van Teutem is pas 24 jaar maar maakt nu al indruk als denker. Hij studeert politicologie in Oxford, schrijft voor De Correspondent en maak een podcasts voor NRC met Bas Heijne. Oxford was de eerste plek waar hij echt in aanraking kwam met religie want zijn opvoeding was volstrekt seculier, zonder God en geloof. Toch twijfelt hij aan zijn eigen agnosticisme. Waar komen die twijfels vandaan? En is zo'n seculiere opvoeding beter dan een religieuze opvoeding? Een aflevering met mooie discussies, maar het gaat dieper dan dat, zeker in de laatste 20 minuten. David Boogerd in gesprek met Simon van Teutem en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas.

Met de bekende operazangeres Francis van Broekhuizen duiken we in de wereld van klassieke muziek en gaan daarin op zoek naar muziek die zo mooi is dat de hemel bijna het aardse raakt. En passant vertelt Francis over de context en de geschiedenis van de klassieke muziek die je hoort. Er komt van alles langs: Bach, Mozart, Verdi, Strauss en meer. De liefhebber van klassiek komt aan z'n trekken deze aflevering, maar ook als je niets weet van klassieke muziek is dit een ideale ontdekkingstocht. David Boogerd spreekt met Francis van Broekhuizen en vaste gast theoloog Stefan Paas over geloof, een goddelijke vonk, genialiteit en de kunst van het scheppen. De liederen die langskwamen in deze aflevering staan hieronder en zijn te beluisteren via deze Spotify-playlist. 5 Lieder, Op. 39, TrV 189: No. 4. Befreit (version for soprano and orchestra) Uitgevoerd door: Berlin Rundfunkorchester, Marek Janowski, Soile IsokoskiGeschreven door: Richard Strauss Ave ReginaUitgevoerd door: Netherlands Chamber Choir, Paul Van NevelGeschreven door: Guillaume Dufay  Matthäus-Passion, BWV 244, Erster Teil: 27a. Aria a doi Cori (Sopran, Alt) "So ist mein Jesus nun gefangen" - 27b. Chorus I & II "Sind Blitze, sind Donner in Wolken verschwunden"Uitgevoerd door: Andreas Scholl, Collegium Vocale Gent, Philippe Herreweghe, Sibylla RubensGeschreven door: Johann Sebastian Bach Requiem in D Minor, K.626: III. Sequentia: f. LacrimosaUitgevoerd door: Herbert von Karajan, Berliner Philharmoniker, Wiener SingvereinGeschreven door: Wolfgang Amadeus Mozart Messa di Requiem, Dies irae: Dies iraeUitgevoerd door: Angela Gheorghiu, Berliner Philharmoniker, Claudio AbbadoGeschreven door: Giuseppe Verdi Verdi: Messa da Requiem - Libera me: VIId. Libera me, DomineUitgevoerd door: Angela Gheorghiu, Berliner Philharmoniker, Claudio AbbadoGeschreven door: Giuseppe Verdi Fratres (Version for Strings & Percussion)Uitgevoerd door: Arvo Pärt, I Fiamminghi (The Orchestra of Flanders), Rudolf WerthenGeschreven door: Arvo Párt Suite No. 3 in D Major, BWV 1068: II. Air Uitgevoerd door: Berliner Philharmoniker, David Bell, Herbert von Karajan Geschreven door: Johann Sebastian Bach

In deze aflevering proberen we de vinger te krijgen achter wat er nu allemaal gebeurt. De crises buitelen over elkaar heen: de oorlog in Oekraïne, inflatie, gascrisis, asielcrisis, klimaatcrisis, stikstofcrisis, wooncrisis, en zelfs een frikandellencrisis. Wat is er aan de hand? En wat is een goede manier om naar de crises te kijken? Historicus Beatrice de Graaf dompelde zich onder in rampsoed uit het verleden en schreef voor de Maand van de Geschiedenis' het essay 'Crisis!'. Deze geschiedenis werpt een heel andere blik op de deze tijd. Misschien is het grootste verschil wel de rol van God en geloof, en juist daar valt wellicht ook wat te leren. In deze aflevering spreekt David Boogerd met het vertrouwde Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas. En ze leveren weer als vanouds! 

Hij is kunstenaar, activist en 'theoloog in het wild': Rikko Voorberg. Zonder twijfel een van de meest opvallende theologen van Nederland en iemand die de grenzen letterlijk en figuurlijk opzoekt. Voorberg voelt zich het meest pastor in een vluchtelingenkamp, maar daar zijn brengt hem ook veel schaamte. Het is een urgent thema want er zijn wereldwijd nog nooit zoveel vluchtelingen geweest als nu, en ook in Nederland is een asielcrisis. Er hangt veel van dit vraagstuk af, want hoe kijk je naar de mens en mensenrechten? Is ieder mens heilig en intrinsiek van waarde of is dat idee steeds meer aan het afbrokkelen? 'Wat we zien is secularisatie van de politiek', zegt theoloog en vaste gast van deze podcast Stefan Paas. En de gevolgen zijn misschien wel groter dan we denken. David Boogerd gaat in gesprek met Rikko Voorberg en Stefan Paas.

Deze extra aflevering staat in het teken van het overlijden van de Britse Queen Elizabeth II, de op een na langste regerende monarch in de geschiedenis. Daarnaast is ze een vrouw met een grote religieuze betekenis, want als Supreme Governor van de Church of England en 'Defender of the Faith' was haar rol als staatshoofd altijd verweven met het religieuze. En haar eigen leven was dat ook, in deze aflevering hoor je hoe dat grote invloed had op de manier waarop ze het koningschap invulde. Ook bespreken we de religieuze beleving van de Britten en de opmerkelijke ontstaangsgeschiedenis van de anglicaanse kerk. David Boogerd gaat in gesprek met Joost Röselaers, hij was predikant van een Nederlandse kerk in Londen en daarmee ook hofpredikant van The Queen, en vaste gast, theoloog en anglofiel, Stefan Paas. Maar eerst spreekt David kort met historicus Beatrice de Graaf, want zij is op dit moment in Londen.

In deze afleveringen menen we een afslag naar rechts want Tweede Kamerlid Nicki Pouw-Verweij is te gast. Ze is de nummer twee van JA21, maar wordt vanwege haar conservatieve opvattingen wel eens 'het eerste vrouwelijke Kamerlid van de SGP' genoemd. Ze is niet kerkelijk opgevoed, maar kwam op latere leeftijd - met haar hele familie - tot geloof.  Pouw-Verweij belandde al jong in de politiek, ze sloot zich aan bij Forum voor Democratie en werd de nummer drie achter Thierry Baudet en Theo Hiddema. Tot ze in november 2020 uit de partij stapte. In een uitgelekte brief nam ze afstand van het antisemitisme en complotdenken van Baudet. Een maand later sloot ze zich aan bij JA21 en werd in 2021 Tweede Kamerlid voor de partij. Nicki Pouw-Verweij maakt zich zorgen over wat ze 'woke-gedachtegoed' noemt, een progressieve ideologie die volgens haar haast religieuze trekken vertoont. Maar wat is dan het gevaar? En waarom valt het christelijk geloof volgens haar onlosmakelijk samen met conservatisme?  Een openhartig gesprek, met ook de nodige discussie. Uiteraard samen met vaste gast en theoloog Stefan Paas.

Hij was misschien wel de machtigste Nederlander ooit, terwijl maar weinig mensen van gehoord hebben: paus Adrianus VI. De enige Nederlandse paus ooit. Op de dag dat deze podcast verschijnt, is het precies 500 jaar geleden dat Adrianus gekroond werd tot paus. En dat is maar een van de vele fascinerende aspecten uit zijn leven. Hij was een intellectueel, diplomaat, priester én gourvneur van het machtige Spanje. Hij was een vriend van Erasmsus en een vijand van Luther. Alles in Europa was aan het veranderen toen hij, na een bizar conclaaf, aan moest treden als paus. Adrianus had grote plannen, hij zou de kerk hervormen. Nadat hij relatief snel stierf kwamen al snel de geruchten op gang: is hij vergiftigd? Wat is daar gebeurd? Ondanks zijn kortstondige pontificaat, is zijn impact groot geweest. Zo groot zelfs dat de huidige paus Franciscus ook overwoog om de naam Adrianus te dragen. We bespreken het met iemand die je in aflevering 94 al hebt leren kennen als een boeiend en vermakelijk verteller: Anton de Wit, hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad. Hij is al een tijdje geboeid door deze Adrianus, die als enige Nederlander ooit paus werd. Al is dat gegeven binnenkort misschien achterhaald want er gonst een nieuwe Nederlandse naam rond in Rome als mogelijke opvolger van Franciscus.  Journalist David Boogerd en theoloog Stefan Paas gaan in gesprek met Anton de Wit over Adrianus VI, de eerste in onze nieuwe rubriek: mensen die je moet kennen.

We trappen dit nieuwe seizoen af met een gesprek wat we misschien al veel eerder hadden moeten voeren. Ruim drie jaar lang praten we over de immense gevolgen van de secularisatie, de ontkerkelijking, voor Nederland en Europa. Als je denkt dat je inmiddels wel weet hoe het zit, think again. Want toen was daar Herman Paul, misschien wel dé expert van Nederland op dit gebied. En hij gooit in deze aflevering Davids overzichtelijke wereldbeeld overhoop. Paul is hoogleraar Geschiedenis van de Geesteswetenschappen aan de Universiteit Leiden en omschrijft zichzelf als een 'geseculariseerd christen' (dat bestaat blijkbaar).  Waar het christendom in Nederland afneemt, ziet Paul een nieuwe dominante religie opkomen, eentje die ons vrijwel allemaal in zijn greep houdt. David Boogerd spreekt hem samen met theoloog en vaste gast Stefan Paas, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam en de theologische universiteit Kampen.

Ruim drie jaar, honderd afleveringen en een paar miljoen streams verder, nemen we in deze podcast de tijd om de balans op te maken. Wat hebben we de afgelopen drie jaar geleerd en wat zijn de belangrijke ontwikkelingen?David Boogerd bespreekt het met vaste gasten historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas, maar ook met twee andere bijzondere gasten. Presentator, comedian en overtuigd atheïst Arjen Lubach blikt terug op de discussie die hij met David had in de allereerste Ongelooflijke Podcast. Arjen vertelde daar milder te zijn geworden over religie, hoe is dat nu? Ook belt David in deze aflevering met rapper en muzikant Typhoon. Tijdens hun gesprek in aflevering 38 gebeurde er iets bijzonders. Hoe kijkt Typhoon daarop terug en waar staat hij nu in zijn zoektocht? Als laatste aflevering voor de zomervakantie sluiten we traditiegetrouw af met de boekentips van Beatrice en Stefan!Shownote: de column over het atheïsme waar David naar verwijst staat hier. 

Schrijver en journalist Stephan Sanders, bekend om zijn reflecties op geloof en identiteit, en theoloog Stefan Paas bespreken de complexe relatie tussen homoseksualiteit en religie. Ze verkennen persoonlijke verhalen van acceptatie binnen de Room-Katheolieke kerk en de uitdagingen die homoseksuelen tegenkomen. De invloed van historische denkers zoals Foucault op de acceptatie van seksualiteit komt aan bod. Ook wordt er kritisch gekeken naar Bijbelse interpretaties en de rol van de kerk in de emancipatie van homoseksuelen.