De Ongelooflijke Podcast

Mannen en vaders hebben een probleem. Hun kracht is sinds te tijd van de stoommachine overbodig en op traditionele vaderlijke waarden zit niemand meer te wachten. De man is zoekend en wordt aan alle kanten voorbij gestreefd door de vrouw. Dat beschrijft emeritus hoogleraar psychiatrie Frank Koerselman. Hij wordt ook wel eens de Nederlandse Jordan Peterson genoemd, want net als de bekende en controversiële Canadees roept hij mannen en vaders op hun verantwoordelijkheid te nemen. In zijn boek 'Ontvadering' beschrijft Koerselman hoe we op weg zijn naar een vaderloze samenleving met alle - ook religieuze - gevolgen van dien. Hij ziet met de traditionele vader ook God steeds meer uit beeld verdwijnen. David Boogerd in gesprek met voormalig psychiater en emeritus hoogleraar psychiatrie Frank Koerselman en vaste gast theoloog Stefan Paas van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Theologische Universiteit Kampen-Utrecht. 

In deze Maand van de Bijbel (want dat is het) zoomen we in op het meest gelezen boek ooit. Want of je nou gelovig bent of niet, de invloed van de Bijbel op onze taal, cultuur, politiek en hoe wij onszelf zien is immens. Hoe is dat eigenlijk zo gekomen? In deze podcast traceren we de invloed van de Bijbel en duiken we ook de geschiedenis in, want die zou wel eens anders kunnen zijn dan je denkt. Nog nooit sneuvelden er zoveel mythes in één aflevering als in deze, en dat komt vooral door onze gast van vandaag: Renske Hoff. Zij is Bijbelonderzoeker en universitair docent Middelnederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. En natuurlijk is vaste gast Stefan Paas van de partij, hij is van oudsher ook Bijbelwetenschapper maar nu vooral theoloog aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en de Theologische Universiteit Kampen-Utrecht.

In deze aflevering een gesprek met journalist, presentator, columnist, ondernemer en podcastmaker Sander Schimmelpenninck. Een veelzijdig man dus, maar als je hem tegenwoordig ziet in de media is hij vaak bezig met één ding: de kloof. Niet iedereen in Nederland krijgt dezelfde kansen, stelt Sander, en de ongelijkheid groeit. Daarom schreef hij voor De Correspondent het pamflet 'Sander en de Brug', met daarin vijf voorstellen om die ongelijkheid tegen te gaan. Maar is de economie hier wel het grootste probleem, of ligt de oorzaak dieper? En waarop fundeert Sander zijn moreel kader, waar vindt hij inspiratie? Hoe ziet hij als niet-gelovige de rol van religie in onze samenleving?

  David Boogerd in gesprek met Sander Schimmelpenninck en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas van de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Kampen-Utrecht.

Het was een zeer ongemakkelijk interview, vijf jaar geleden op NPO Radio 1. Cabaretier Jan Beuving weigerde in een interview bij het programma Kunststof te praten over zijn geloof. Maar in zijn nieuwe voorstelling - Restante - staat zijn christelijke geloof juist centraal. Wat is er gebeurd?  Cabaretier en christelijk, dat klinkt misschien als een moeizame combinatie, maar dan is Beuving ook nog een man van de wiskunde en de wetenschap. Hoe gaat dat allemaal samen in één hoofd?Beuvings voorstelling 'Restante' kreeg vijf sterren in Trouw en vier in De Telegraaf en NRC. Eerder won hij al de cabaretprijs Neerlands Hoop en de Annie M.G. Schmidtprijs. Ook is hij bekend voor zijn vele bijdrages aan het NPO Radio 1-programma De Taalstaat. In dit eerste Ongelooflijke Café, live in Café Carèl in Utrecht, gaat David Boogerd in gesprek met cabaretier, wiskundige en taalvirtuoos Jan Beuving en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas. En er wordt niet allleen gepraat, Jan Beuving zingt ook nog twee liederen onder begeleiding van zijn geweldige pianist Tom Dicke.

Je wist het misschien nog niet maar er is een revolutie gaande. De revolutie van de zeecontainer. Het staat symbool voor een nieuwe manier van denken of zelfs een nieuwe religie, zegt onze gast van vandaag. Arjen van Veelen is journalist voor NRC en De Correspondent en schrijver van het boek 'Rotterdam, een ode aan ineffeciëntie'. Van Veelen groeide op in een christelijk gezin, nam afstand van de kerk maar kreeg daar naar eigen zeggen een strengere religie voor terug. Een religie die volgens hem onze samenleving helemaal doordrenkt. Als je het eenmaal ziet, zie je het overal.  David Boogerd in gesprek met schrijver Arjen van Veelen en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas over vierkanten zien, het uitbannen van religie en een droom over een waddeneiland.

Wat doet het met je mensbeeld als je dagelijks optrekt met zware criminelen? Natacha Harlequin is een bekende strafrechtadvocaat met als specialiteit geweld- en levensdelicten. Ook was ze betrokken bij de zaken rondom Volkert van der Graaf en De Hofstadgroep. Dit werk maakt haar naar eigen zeggen 'niet helemaal normaal', ze steekt ook voor niemand haar hand in het vuur. Ook niet voor haarzelf? Het valt Harlequin op dat de samenleving verhardt en steeds meer snakt naar vergelding en strengere straffen in plaats van vergeving. Wat zegt dat? Zit daar ook een link met religie en hoe speelt haar geloof een rol in het werk wat ze doet?  Een gesprek over deugende mensen, rotte appels en heling. Met advocaat Natacha Harlequin en natuurlijk vaste gast theoloog Stefan Paas.

'God is dood, en wij hebben hem vermoord', schreef Friedrich Nietzsche zo'n 140 jaar geleden. Woorden die insloegen als een bom. En de gedachte erachter is misschien wel relevanter dan ooit.  Denker des Vaderlands Paul van Tongeren was dertig jaar hoogleraar wijsbegeerte en ethiek en wordt gezien als dé kenner van Nietzsche. Als katholiek filosoof ziet hij ook een belangrijke rol wegglegd voor religie. En vindt de Denker des Vaderlands dat er in Nederland een beetje goed wordt nagedacht?David Boogerd spreekt Paul van Tongeren - en vaste gast theoloog Stefan Paas - over geloof, Nietzsche's dood van God en het wonder van betekenis.

In dit gesprek met Paul van Geest, hoogleraar kerkgeschiedenis en Vaticaankenner, en theoloog Stefan Paas, wordt de erfenis van paus Benedictus XVI onder de loep genomen. Paul, die Benedictus meerdere keren heeft ontmoet, deelt fascinerende inzichten over zijn invloed op de katholieke gemeenschap en zijn intellectuele bijdragen. Ze bespreken Benedictus' jeugd tijdens de Tweede Wereldoorlog, zijn unieke leiderschapsstijl en de controversiële uitspraken die zijn pontificaat hebben gekenmerkt. Dit leidt tot reflecties over de toekomst van de kerk.

De eerste aflevering van het nieuwe jaar, en dat gelijk op 1 januari! Wat kan je op deze dag beter doen dan vooruitkijken? Dat doen we met het illustere Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas. Zij omschrijven 2023 als 'het jaar van de omkeer'. Omkeer, of misschien wel: bekering. In deze aflevering bespreken we de grote thema's van afgelopen én komend jaar, en dat met een flinke scheut religie en geschiedenis. Over Julius Caesar en Vladimir Poetin, oorlog en vrede, klimaat, hoop en een bekering van Mark Rutte. En David stelt de vraag: waar komt het vieren van nieuwjaar eigenlijk vandaan? Beatrice de Graaf is hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en Stefan Paas aan de Vrije Universiteit Amsterdam en Theologische Universiteit Kampen Utrecht. En David Boogerd is goed met champagne.

In deze aflevering zijn Anton de Wit, columnist en schrijver over mythes, en Stefan Paas, theoloog en liefhebber van mythen, te gast. Ze bespreken de fascinerende verbinding tussen Kerst en mythologie. Tolkien en Lewis worden belicht als invloedrijke schrijvers wier werk ons begrip van geloof en werkelijkheid vormgeeft. De impact van oorlog op hun verhalen, de ecologische thema's in Tolkien's werk, en de complexiteit van mythen in ons leven komen aan bod. Een diepgaande discussie over het kerstverhaal als mythisch verhaal en de rol van goed en kwaad verrijkt het gesprek.