De Ongelooflijke Podcast

Joris Luyendijk, journalist en voormalig correspondent in het Midden-Oosten, deelt zijn scherpe inzichten over het huidige conflict tussen Israël en Hamas. Hij bespreekt de emotionele impact op Joodse Nederlanders, met name door historische trauma's. Luyendijk benadrukt het belang van objectiviteit in de journalistiek en de rol van media in de framing van het conflict. Daarnaast werpt hij een kritische blik op de Tweede Kamerverkiezingen, waarbij hij de politieke situatie in Nederland als een 'kinderboerderij' beschrijft.

Zijn wetenschap en religie gezworen vijanden van elkaar? En heeft het christendom eeuwenlang wetenschap verboden en gedwarsboomd, zoals filosoof Rob Wijnberg van De Correspondent laatst stelde in De Ongelooflijke? Het gesprek daarover ging viral en riep veel vragen op. Hoe zit het nou echt met die "oorlog" tussen wetenschap en geloof? En welke rol speelden grote namen als Darwin, Einstein en Galileo? Vooral die laatste naam is belangrijk want dat is hét verhaal als het gaat om het conflict tussen geloof en wetenschap. Galileo kwam als wetenschapper hard in aanraking met het Vaticaan en de Inquisitie, mede omdat hij stelde dat de aarde om de zon draait in plaats van andersom. Maar hij had natuurlijk gelijk. Is dit voorbeeld niet al genoeg om de clash tussen religie en wetenschap te onderstrepen?
  Al deze vragen leggen we voor aan dé autoriteit op dit gebied van Nederland: wetenschapshistoricus Floris Cohen. Hij is emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en schreef verschillende boeken over dit thema, waaronder in 2016 'Het Knagende Weten'.  David Boogerd spreekt hem uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram📅 Meld je aan voor De Ongelooflijke Live!🎧 Afl. 160 'De waarheid staat onder druk' (met Rob Wijnberg)

Waarom roept de oorlog tussen Israël en Hamas ook in Nederland zoveel emoties op? Wat maakt dit conflict anders dan alle anderen? En hoe doorbreek je een spiraal van haat en geweld? Dat bespreken we met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas. Voor Beatrice is het haar eerste media-optreden sinds de oorlog in Israël uitbrak, ze vertelt in deze aflevering waarom dat is. Beatrice heeft de afgelopen tijd samen met andere onderzoekers nagedacht over de psychologische valkuilen van dit conflict. Hoe bestrijd je de polarisatie in een conflict dat zo verhit is, en ook nog eens bol staat van historische en religieuze strijd?  Dat bespreekt David Boogerd met Beatrice de Graaf, professor internationale en politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, en theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.


Theoloog Arnold Huijgen, professor aan de Protestantse Theologische Universiteit, verkent de terugkeer van de hel in de moderne samenleving, zelfs onder ongelovigen. Samen met Stefan Paas, professor aan de VU, bespreken ze hoe de hel in populaire cultuur oprukt en de impact ervan op mentale nood en de klimaatcrisis. Ze onderzoeken de geschiedenis en filosofie van de hel, de verbinding tussen gerechtigheid en menselijkheid, en stellen de rol van angst en uitsluiting in sociale relaties aan de kaak. Een uitdagend gesprek over morele vragen in onze tijd.

Het is een van de grootste mysteries van de wetenschap: wat is bewustzijn en waar komt het vandaan? Is het gewoon een hersenfunctie of zijn wij méér dan ons brein? Als cognitief neurowetenschapper kraakt Jacob Jolij al twintig jaar zijn hersenen over dit onderwerp en hij stuit met zijn experimenten op de ene verbazing na de andere. Het zet hem ook aan het denken over religie. Hij schrijft over bewustzijn als een onderwerp dat 'zo ongrijpbaar is en tegelijkertijd zo dicht bij onszelf, dat de grens tussen wetenschap en geloof er flinterdun is'. Perfect onderwerp voor De Ongelooflijke dus. Het boek van Jacob Jolij heet 'Wat is bewustzijn nou eigenlijk?' en David Boogerd spreekt hem samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

Jan van Benthem, historicus en buitenlandcommentator, duikt diep in de recente escalatie van het conflict tussen Israël en Hamas. Hij deelt zijn unieke ervaringen met Hamas, waaronder een gedwongen ontmoeting. De ideologie van Hamas wordt vergeleken met die van andere terreurorganisaties. Daarnaast bespreken ze de zware humanitaire crisis in Gaza en de impact van het Israëlische tegenoffensief. Stefan Paas, theoloog, voegt inzicht toe over de morele dilemma's en de rol van de internationale gemeenschap in deze complexe situatie.

In deze bonusaflevering* bespreken we de interessante geschiedenis én actuele urgentie van demonstraties en burgerlijke ongehoorzaamheid. We zagen de afgelopen tijd Extinction Rebellion dagelijks de A12 blokkeren. Schijnbaar met resultaat want gisteren nam de Tweede Kamer een motie aan voor het afbouwen van 'fossiele subsidies'. Eerder blokkeerden de boeren supermarkten en distributiecentra, en in corona waren de demonstraties ook legio. Wanneer kom je in opstand? En wat is een goede, legitieme reden om burgerlijk ongehoorzaam te zijn? We openen weer de schatkist van de geschiedenis én religie met Beatrice de Graaf, professor internationale en politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, en theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. * Deze aflevering is opgenomen vóór de aanval van Hamas op Israël en zou eigenlijk afgelopen zondag zijn uitgekomen. Maar door de actualiteiten kozen we ervoor om zondag een gesprek te voeren over de aanval op Israël (te horen in afl. 161).

Het was een gitzwarte dag in de geschiedenis van Israël. 50 jaar na het uitbreken van de Jom Kippoeroorlog, begeeft Israël zich opnieuw in een staat van oorlog. In deze aflevering bespreekt David Boogerd met generaal buiten dienst Mart de Kruif en Bart Wallet, hoogleraar Joodse studies aan de Universiteit van Amsterdam, de grootschalige aanval van Hamas op Israël. Een aanval die bloederig en onverwachts was, maar... niet toevallig, zo stelt De Kruif. Want vrijwel alles in dit conflict hangt aan elkaar van geopolitieke, historische én religieuze aspecten. Volgens Wallet maakt de religieuze dimensie het conflict onverzettelijk en onvoorspelbaar en is de aanval de opmaat naar ergere escalatie. Hoe heeft dit kunnen gebeuren, in het militair superieure Israël? En wat betekent deze escalatie voor Israël, de Palestijnen en de rest van de wereld?  David Boogerd in gesprek met generaal buiten dienst Mart de Kruif (ook bekend van de podcast 'Veldheren') en Bart Wallet, hoogleraar vroegmoderne en moderne joodse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.Voor meer verdieping, zie: aflevering 143 van De Ongelooflijke Podcast: Wat je moet weten over 75 jaar Israël en het conflict met de Palestijnen (met Jan van Benthem en Stefan Paas).

Rob Wijnberg, oprichter van De Correspondent, deelt in een boeiend gesprek zijn kritiek op media en religie. Hij wil het vooruitgangsgeloof bevorderen en beëindigt zijn boek optimistisch. Wijnberg bespreekt waarheid, optimisme, duurzame energie en het mensbeeld in de samenleving met David Boogerd en theoloog Stefan Paas.

In deze aflevering dompelen we ons onder in de bakermat van religie die we het Midden-Oosten noemen. En we doen dat met journalist en BNNVARA-documentairemaker Sinan Can. Hij maakte confronterende programma's over IS, Afghanistan en andere conflictgebieden maar hij maakte ook een serie over de paradijzen van het Midden-Oosten. Hij kent dus zowel de Hof van Eden als het kalifaat. Hoe is het om "de hel" te zien? Wat leert het je over de mens? En heeft Sinan niet een hekel gekregen aan religie na wat hij allemaal heeft gezien?  David Boogerd in gesprek met Sinan Can en vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.