De Dag

De handel in 'virtuele kunst' is de afgelopen maanden explosief gegroeid. Kunstenaars maken steeds vaker digitale werken en hebben dan geen fysieke objecten om te verkopen of veilen. Maar daarvoor is iets verzonnen: hun kunst kan verhandeld worden als een zogeheten NFT. Ook allerlei andere virtuele uitingen zoals tweets, memes en cryptokitties kunnen als NFT verkocht worden. En in die handel gaan de laatste tijd duizelingwekkende bedragen in om.  Socialredacteur Marieke Kuypers van NOS Stories vertelt in podcast De Dag hoe deze wereld, waarin kunst, technologie en geld samenkomen, werkt. Hoe komt het dat de handel in NFT's nu opeens een vlucht neemt en gezien de gigantische bedragen die erin omgaan: is het een goede investering?

Sigrid Kaag werd door partijgenoten al 'de vrouwelijke Hans van Mierlo' genoemd en in haar eerste reactie op de verkiezingswinst gisteravond was het ook zijn naam die vrijwel direct viel. 'Het is gelukt,' zei Kaag net als Van Mierlo dat deed toen hij in 1994 vierentwintig zetels binnenhaalde voor D66. Is Kaag inderdaad de nieuwe Van Mierlo? Waarin lijken ze op elkaar en waarin niet? Hans van Mierlo-biograaf Hubert Smeets loopt in podcast De Dag de overeenkomsten en verschillen langs. De gelijkenissen zijn er zeker, zegt hij, al miste Van Mierlo volgens hem bijvoorbeeld wel de 'beschaafde brutaliteit' van Kaag om te zeggen: wij zijn de beste. Van Mierlo zocht de samenwerking met links. Volgt Kaag daarin zijn voorbeeld?

'Text me when you get home.' Die zin wordt door vrouwen over de hele wereld momenteel veel gedeeld in berichten op sociale media. Een zin die vrouwen sowieso vaak tegen elkaar uitspreken, in welke taal dan ook, op het moment dat er iemand alleen naar huis gaat. Want echt veilig voelt het bijna nooit als vrouw alleen op straat. Aanleiding voor de posts is de dood van de Britse Sarah Everard die na een bezoek aan een vriendin niet veilig thuiskwam. Een politieman wordt ervan verdacht dat hij haar heeft vermoord. De moord op Sarah Everard heeft wereldwijd een discussie op gang gebracht over seksisme, ongelijke verhoudingen en onveiligheid. Die discussie is al vaker gevoerd is, maar heeft nog niet tot voldoende verandering geleid, zegt Anne-Floor Dekker van genderplatform WO=MEN in De Dag. Hoe zorgen we ervoor dat er dit keer wél iets verandert?

Het nieuws over het AstraZeneca-vaccin is in een stroomversnelling terecht gekomen. Een reeks landen heeft besloten om, net als Nederland, tijdelijk een streep te zetten door dit vaccin, dat toch al met een imagoprobleem kampte. Experts verschillen van mening: de schade door te stoppen met inenten zou veel groter zijn dan het risico op een mogelijke bijwerking. Toch nemen steeds meer landen het zekere voor het onzekere.  Wat weten we over de risico's op trombose, op trombose door corona, en op trombose door coronavaccins? Hoe gevaarlijk is het en wat is er tegen te doen? Een van de beste trombose-experts van Nederland, Saskia Middeldorp van het Radboudumc, legt het uit in podcast De Dag. Ze hoopt dat het misvattingen wegneemt die schadelijk kunnen zijn voor de vaccinatiecampagne, die wat haar betreft zo snel mogelijk weer op volle kracht wordt voortgezet.

De stembussen zijn open, de verkiezingen zijn begonnen en normaal zou de campagne nu ook afgelopen zijn, maar omdat de verkiezingen worden uitgesmeerd over drie dagen gaat de campagne nog even door. Er verandert al weken nauwelijks iets in de peilingen en analisten omschrijven de campagne veelal als vlak en tam, waarbij het niveau van de trivialiteiten nauwelijks wordt ontstegen.  Toch waren er ook uitzonderingen: het ging ook wél over de inhoud, zoals in de inmiddels beruchte interviewreeks van Nieuwsuur. En onder andere Geert Wilders, Sigrid Kaag en de nieuwe partijen Volt en Ja21 vallen op. Zij voeren een slimme en succesvolle campagne, zegt Arjan Noorlander van Nieuwsuur in De Dag. Noorlander verwacht dat het venijn nog wel eens in de staart kan zitten en dat de verkiezingen toch spannender worden dan de campagne misschien doet vermoeden.

Het klimaat is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een groot politiek onderwerp. Kiezers vinden het een van de belangrijkste thema's en in de partijprogramma's is er ook meer aandacht voor dan vier jaar geleden. Logisch ook wel, want de berichten over gevaarlijke klimaatverandering dringen zich op. Om de klimaatdoelen te halen moeten er ingrijpende maatregelen komen en daar gaat iedereen de gevolgen van voelen. Welke partij wil wat? Klimaatredacteur van de NOS Heleen Ekker nam de partijprogramma's door en zet de klimaatplannen in de podcast op een rijtje. Drie thema's vallen haar op: kernenergie, luchtvaart en wind- en zonne-energie.

Het afgelopen jaar hebben farmaceutische bedrijven hard gewerkt en veel geld gestopt in de ontwikkeling van coronavaccins. Nu die er zijn, beginnen de investeringen zich terug te betalen. De hoogste bieders komen het eerst aan de beurt; de rijke landen dus. En daar begint het ongemak.  Waarom werken farmaceuten niet veel meer samen, zodat ook armere landen sneller kunnen worden ingeënt? Waarom delen ze hun kennis niet en worden de patenten niet tijdelijke opgeschort, zoals de WHO voorstelt?  Gezondheidseconoom Xander Koolman van de Vrije Universiteit Amsterdam vertelt in podcast De Dag hoe de wereld van het geld achter de coronavaccins eruit ziet. Patenten afschaffen kan soms een goed middel zijn om dure medicijnen toegankelijker te maken, maar in het geval van de coronavaccins ligt dat volgens hem ingewikkelder dan het lijkt.

Toen Groot-Brittannië kroonkolonie Hongkong in 1997 teruggaf aan China werd afgesproken dat Hongkongers zeker vijftig jaar zelf hun toekomst konden vormgeven, met onder meer een eigen economisch systeem en democratische vrijheden. Van die belofte is niets meer over. China vergrootte vorig jaar met de invoering van de omstreden veiligheidswet al z'n invloed in de stad. Nu wordt ook het kiesstelsel ingrijpend veranderd, waardoor politici die 'niet loyaal' zijn aan China, zich niet verkiesbaar kunnen stellen. Correspondent Sjoerd den Daas sprak met Hongkongers over hoe de democratie de nek om is gedraaid en censuur in het leven is geslopen. Zo laat hij in podcast De Dag een gesprek horen met een docent geschiedenis die in zijn lessen bijvoorbeeld geen gevoelige onderwerpen meer durft te behandelen. Zeker niet nu de lessen online gegeven worden. Het risico dat er mensen meeluisteren die de docent aangeven is levensgroot.

In de jaren zeventig en tachtig werd er in Nederlandse kinderprogramma's volop over bloot en seks gepraat. Theo en Thea hielden bepaald geen blad voor hun mond met lange tandjes, maar ook in wat minder experimentele programma's zoals Sesamstraat was bloot heel gewoon. Toch is er discussie ontstaan over het nieuwe kinderprogramma Gewoon Bloot van de NTR, waarin kinderen vragen mogen stellen aan volwassenen die naakt voor hen staan. Mediahistoricus Huub Wijfjes, verbonden aan de universiteit van Groningen en Amsterdam, loopt in podcast De Dag de geschiedenis van de kindertelevisie langs. Hoe is de omgang van volwassenen met kinderen over dat onderwerp door de jaren heen veranderd en hoe vertaalt zich dat in het type programma's dat er gemaakt wordt? Is kindertelevisie te braaf geworden?

In de zeventig jaar dat koningin Elizabeth op de troon zit, heeft ze al heel wat explosieve en onthullende interviews van haar familieleden voorbij zien komen. Ze kan er nu weer eentje aan de lijst toevoegen: haar kleinzoon Harry en zijn vrouw Meghan spraken uitgebreid met Oprah Winfrey. In binnen- en buitenland werd vannacht met ingehouden adem gekeken naar dit tell-all interview. Het werd nog een tikkeltje explosiever dan van te voren werd gedacht. Het stel stortte hun hart uit over de druk van de Britse pers en het gebrek aan hulp vanuit het paleis, zelfs toen Meghan met suicidale gedachtes kampte. Ook werd er gesuggereerd dat familieleden van het Britse koningshuis racistisch zijn. Correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag wat al deze aantijgingen voor het Britse koningshuis betekenen. De schade is enorm, zowel voor 'the firm' als voor de familiebanden. De grote vraag is waar dit alles toe leidt: gaan de hakken van Buckingham Palace verder in het zand of kan dit ook het begin betekenen van een modernisering van het Britse koningshuis?