Macro met Boot en Mujagić | BNR

Macro-econoom en BNR-economiecommentator is nog heerlijk aan het genieten van de vakantiezon, dus hoogleraar Bankwezen en Financiering Harald Benink van de Tilburg University neemt de honneurs waar. 'Kees de Kort is natuurlijk onvervangbaar, maar ik zal mijn best doen.' Met vandaag als onderwerp: escalatie. Politieke escalatie, militaire escalatie, of economische escalatie. En precies dat laatste wordt pijnlijk duidelijk in de Oekraïne-oorlog. 'Het gaat er even om over hoe wij er in Europa en Amerika mee omgaan. We zitten heel erg in een escalatie op verschillende niveaus, en dat is gedeeltelijk terecht in verband met de sancties en wapenleveringen, maar de vraag is nu of we wel goed op het netvlies hebben wat we willen bereiken.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens ABN Amro-econoom Piet Rietman, die vandaag Kees de Kort vervangt, ziet het er niet best uit voor huishoudens. De EU werkt aan een zesde sanctiepakket tegen Rusland, waarin ook een olieboycot is meegenomen. Een slecht teken voor de consument, denkt Rietman. 'De energieprijzen in Europese landen zullen dan nog verder stijgen, verwachten we. Dat betekent een nog verdere koopkrachtdaling.' De prijs aan de pomp zal dan direct stijgen, zo staat vast, zegt Rietman. 'Maar denk ook aan het transport. Alles wat je in je winkel koopt, wordt over het algemeen vervoerd door een vrachtwagen waar benzine in gaat. Uiteindelijk komt een hogere energieprijs overal wel terecht, soms met vertraging.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een groei van 0,2 procent geven de Europese groeicijfers maar weinig reden om de vlag uit te hangen. Dat in combinatie met een sterke inflatie geeft volgens hoogleraar Economie en Overheidsfinanciën Bas Jacobs van de Erasmus School of Economics in Rotterdam een vervelend scenario dat we in de jaren '70 ook zagen. 'In een aantal eurolanden gaat het niet zo goed zoals in Italië waar de economie krimpt, Spanje dat vertraagt en Frankrijk dat stagneert. Maar Duitsland laat weer groei zien, en voor Nederland zijn de groeicijfers nog niet bekend.' Aan deze cijfers liggen de usual suspects ten grondslag: oorlog in Oekraïne, de daaraan inherente sancties, stijgende prijzen van energie en voedsel en Covidmaatregelen in China die voor verdere verstoringen zorgen in de wereldwijde ketens. Jacobs ziet in het Eurogebied nog een positieve vraagschok: de dollar wordt wat duurder, wat betekent dat het voor Europese bedrijven makkelijker wordt om te concurreren op de wereldmarkten. 'Dat zal bijdragen aan de export van het Eurogebied naar de rest van de wereld.' Desondanks ligt stagflatie op de loer, een scenario dat Jacobs vervelend noemt en waarvoor we terug moeten naar de jaren '70, hoewel daar een belangrijk verschil is. Er is nog geen verankering van de inflatieverwachtingen op hogere niveaus. De inflatieverwachting is een belangrijke economische determinant: die verwachting bepaalt bijvoorbeeld hoe hoog de looneisen van vakbonden zullen zijn, maar ook hoeveel financiële partijen aan rente zullen vragen in de kapitaalmarkten ter compensatie van het hogere inflatierisico. 'Wat we zien in de financiële markten in het Eurogebied: de inflatieverwachting gaat wel wat omhoog, maar niet schrikbarend en we zien zeker niet fors oplopende loonstijgingen. Het laatste CBS-cijfer over de loonstijging laat zien dat die 2,4 procent omhoog gaat op jaarbasis terwijl die inflatie daar enorm bovenuit torent.' Bas Jacobs vervangt macro-econoom Kees de Kort die met vakantie is  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Omdat macro-econoom en BNR-economiecommentator Kees de Kort even weg is van alle economische praat en lekker aan het genieten is van zijn vakantie, is het vandaag macro-economieredacteur Marijn Jongsma van het Financieel Dagblad die zijn plaats inneemt. De cijfers van de Nederlandse inflatie - berekend via de Europese methode - komt uit op een iets lager niveau dan vorige maand, en daarmee is het meeste gezegd. Geruststellend durft Jongsma het niet te noemen. '11,2 procent in plaats van 11,7 is nog steeds heel hoog en ruim boven het Europees gemiddelde van 7,5 procent. We zijn dus in het gezelschap van de Baltische staten, die er nog boven zit.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘De gasprijs steeg woensdag met 20 procent door de beslissing vanuit Rusland om Polen en Bulgarije af te sluiten vanwege het niet betalen in roebels. Dat brengt een hoop verstoringen en daarnaast een hoop volatiliteit op de markt met zich mee', zegt senior econoom Bert Colijn van ING. 'We hebben gezien dat de hoogste piek in de gas- en olieprijzen al in begin maart was. Sindsdien namen die allerhoogste cijfers een klein beetje af, maar we zien nu dat het snel weer die kant op gaat. Ook zijn er zorgen of we hier in West-Europa ook te maken krijgen met afsluitingen.' Colijn vervolgt: ‘Vrijdag wordt het Europese- en Nederlandse cijfer volgens de Europese berekening van de inflatie voor april bekendgemaakt. Dat was in maart een heel lelijk cijfer van bijna 12 procent voor Nederland. Ook voor april mogen we onze borst natmaken. Natuurlijk hebben we gezien dat de verlaging van de accijnzen een beetje zullen meehelpen, maar tegelijkertijd weten we niet helemaal hoe die gas- en elektriciteitsprijs maand tot maand is doorberekend. Ga er maar vanuit dat het een heel hoog cijfer wordt', aldus Colijn.  Bert Colijn is senior econoom van ING en vervangt deze week Kees de Kort die met vakantie is. See omnystudio.com/listener for privacy information.

VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen mag opnieuw in de media melden dat het bedrijfsleven 'niet als pinautomaat' gebruikt moet worden. Hoofdeconoom Esther Barendregt van RaboResearch begrijpt Thijssen wel. 'Het komt voor een groot deel op het bordje van bedrijven, dat is wel wat.' Anderzijds heeft Barendregt er ook begrip voor dat het kabinet geld zoekt bij bedrijven. 'Het kabinet heeft echt wel een puzzel. Aan de inkomsten- en uitgavenkant vallen gaten. Zo moeten spaarders gecompenseerd worden voor de onterechte spaartaks.'  Dat Thijssen het kabinet oproept om de staatsschuld dan maar te verhogen, omdat die 'beheersbaar' is, snapt Barendregt ook. 'Die staatsschuld is op zich geen punt van zorg. Maar na de ingrepen rondom corona staat het kabinet ook voor het punt om weer eens normaal begrotingsbeleid te gaan voeren. Daar staat ook bij dat je oplossingen gaat zoeken als er tegenvallers zijn. En dat je het niet doorschuift naar iedereen later.' Esther Barendregt is hoofdeconoom van RaboResearch en vervangt deze week Kees de Kort die met vakantie isSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Bundesbank denkt dat de olie- en gasboycot een economische krimp gaat opleveren. Volgens BNR-econoom Han de Jong is het daarom zinnig om de afweging te maken of de gevolgen van de sancties voor de eigen economie wel in verhouding staan tot de beoogde effectiviteit ervan. Uit het onderzoek dat er namelijk naar gedaan is, blijkt immers dat sancties een effect hebben van slechts 30 procent - en als ze bedoeld zijn om een militaire agressor in toom te houden, is dat nóg minder. 'Je moet afwegen of de schade die je je eigen economie toebrengt het waard is.' En eindelijk gaat de ECB iets doen aan de oplopende inflatie. Het mocht eens tijd worden, vindt De Jong. 'Het huidige beleid slaat nergens op, en dat erkennen ze nu ook zelf. De ECB loopt wel heel erg achter alles aan: de Fed is in paniek en gaat de rente verhogen, de Braziliaanse centrale bank heeft dat al voor de negende keer gedaan, de Bank of England al drie keer. Nu komt er kennelijk verandering in de opstelling van de ECB.'Ook in Nederland is de kapitaalmarktrente flink aan het stijgen, de Nederlandse tienjaarstaatsrente was aan het begin van dit jaar nog nul en staat nu op 1,2. Dat is best een stijging en dat vertaalt zich in hogere hypotheektarieven.  Han de Jong Han de Jong is BNR's huiseconoom en vervangt Kees de Kort die op vakantie is  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse Fed heeft het zogeheten 'Beige Book' gepubliceerd, waarin de huidige staat van de Fed wordt uitgelegd. En dat stemt macro-econoom en BNR-economiecommentator Kees de Kort allesbehalve bedroefd.  'De rode draad is dat het wel aardig gaat met die Amerikaanse economie, opgeteld dan. Dat verbaast me wel een beetje, want zo goed is het nieuws ook weer niet, maar we moeten wel beseffen dat het Amerikaanse begrotingstekort nog steeds een procentje of zes van het nationaal product is, dus er wordt vrij veel geld in de Amerikaanse economie gepompt.' Maar, zo geeft De Kort toe. Het wordt wel minder. 'Zes procent is nog steeds buitenproportioneel als je het mij vraagt, en ondanks dat men niet heel optimistisch is, gaat het allemaal wel.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Duitsland, een grote energieconsument en de belangrijkste industrie van Europa, zijn er grote zorgen over de enorm toegenomen producentenprijzen.‘De laatste cijfers over de Duitse producentenprijzen zijn in maart dertig procent hoger ten opzichte van een jaar geleden. Dat is voor het Duitse bedrijfsleven een hele dikke min. Daar komen de productie- en distributieketenproblemen nog bij. Je kunt er rustig van uitgaan dat als de producentenprijzen dertig procent hoger zijn dat de consumentenprijzen ook nog wel een tijdje gaan doorstijgen’, zegt macro-econoom Kees de Kort.Daarbij zullen de sancties tegen Rusland ook zijn weerslag gaan hebben op de Duitse economie. De Kort vermoedt dat de Duitse regering zichzelf de vraag gaat stellen of ze die sancties moeten blijven steunen. ‘Meer sancties betekent hogere producentenprijzen en hogere consumentenprijzen en dus veel grote problemen voor de Duitse economie.’ See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stelt dat de wereldeconomie kraakt onder de oorlog in Oekraïne. Meer inflatie, minder groei. 'Wat niet ontkent kan worden, wordt bevestigt', ziet Kees de Kort, macro-econoom en BNR economiecommentator. Ook wordt er verwacht dat de groei van de wereldeconomie in 2023 gelijk gaat zijn aan die van 2022, en dat is ongeloofwaardig, volgens De Kort.  'De inflatie loopt op met 8 procent en dat gaat ten koste van de koopkracht. Ook al gaat de inflatie volgend jaar halveren en het jaar daarop nog eens halveren, dan zijn de opgetelde prijzen een procent of 15 hoger dan nu.' Dat moet in de gate gehouden worden, vindt De Kort. 'Uitgerekend de dingen die het duurst worden, energie en voedsel, zijn de dingen die je echt nodig hebt. Dat betekent dat de ruimte voor mensen om geld uit te geven aan andere dingen waar de economie op drijft een stuk kleiner wordt. 'Alleen al het koopkrachtverhaal, en de consequenties daarvan maakt dat ik niet geloof dat de wereldeconomie volgend jaar net zo groot gaat zijn als dit jaar.'See omnystudio.com/listener for privacy information.