Macro met Boot en Mujagić | BNR

Steeds vaker verkopen banken een ‘nee’ als het een aanvraag ontvang voor een lening. Dat blijkt uit een survey van de Europese Centrale Bank (ECB) onder Europese banken.  ‘Als ze ‘ja’ zeggen, dan is het bedrijf dat een lening heeft aangevraagd ongetwijfeld blij, in eerste instantie. Maar dan komen de voorwaarden aan de orde, want dan blijkt dat banken meer zekerheden willen hebben’, zegt econoom Edin Mujagic.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

DNB-baas Klaas Knot heeft op het World Economic Forum in Davos nog eens benadrukt dat verdere verlaging van de rentes pas mogelijk is als de lonen in Europa wat matigen. Daarmee lijkt hij ietwat stiekem de schuld van de aanhoudend hoge inflatie in de schoenen van de vakbonden te willen schuiven, zegt macro-econoom Edin Mujagic. Misschien kan Knot als bestuurslid van de ECB beter de hand in eigen boezem steken.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door teruglopende investeringen komt het verdienvermogen van de Nederlandse economie steeds verder onder druk te staan. Die waarschuwing doen werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland aan de Tweede Kamer. ‘De afgelopen jaren is er over het bedrijfsleven gepraat alsof het een kwade geest in de samenleving is’, stelt econoom Arnoud Boot.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Econoom Arnoud Boot is vol lof over de uitspraken van Sandor Gaastra, de secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om boeren te laten betalen voor stikstofuitstoot. ‘Er wordt een moedig standpunt ingenomen’, vindt de econoom. Hij steunt de uitspraken van de hoogste ambtenaar van het ministerie. ‘Een economie zonder negatieve externe factoren is onmogelijk’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De renteverlagingen waar beleggers ‘vurig’ op hopen, zullen waarschijnlijk pas later dan verwacht worden doorgevoerd door de Europese Centrale Bank (ECB) en de Federal Reserve. ‘De beurzen kleurden daardoor rood, met name in China’, zegt macro-econoom Edin Mujagic.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Hugo de Jonge ligt de oorzaak van de hoge huren in Nederland bij de schaarste van woningen en het gebrek aan regulering. Een uitspraak die Edin Mujagic zijn wenkbrauwen doet fronzen. ‘Onderzoeken wijzen keer op keer uit dat naarmate er meer regels komen, de kwaliteit en kwantiteit van woningen omlaag gaat.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Econoom Edin Mujagic begint zich hardop af te vragen waarom de Europese Centrale Bank met een Central Bank Digital Currency (CBDC), ook wel de digitale euro genoemd, bezig is. ‘Munten lossen het probleem van ruilhandel op, banken losten het probleem van munten op met biljetten, maar welk probleem lost de digitale euro op?’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De extreemrechtse Duitse partij Alternative für Deutschland (AfD) doet het steeds beter in de peilingen, en zou in een landelijke verkiezing groter worden dan de huidige Duitse regeringscoalitie. Maar in plaats van te onderzoeken waarom de partij zo populair is, wordt er in Duitsland gesproken over het verbieden van AfD. En dat is de verkeerde aanpak, aldus macro-econoom Edin Mujagic. Ik ben geen jurist of politicus, dus ik laat het graag aan hen over om er op die manier over te praten. Maar als econoom valt het me op dat het een nieuw voorbeeld is van hoe onze maatschappij en onze beleidsmakers hele grote problemen 'op proberen te lossen'. Met inflatie zagen we dat ook; toen prijzen begonnen te stijgen werden er heel snel maatregelen genomen en werden mensen gecompenseerd. Er waren zelfs landen waarin de prijzen bevroren werden. Maar dat zijn geen oplossingen. De onderliggende oorzaak werd niet aangepakt, en laat het grote probleem eigenlijk nog groter worden. Oftewel: zachte heelmeesters maken stinkende wonden? Dat is hier ook echt van toepassing. Je zou je dus eigenlijk af moeten vragen waarom de AfD zo groot is, of om het algemener te maken: waarom zijn dit soort partijen in heel veel landen in Europa en in de Verenigde Staten steeds populairder aan het worden. Mijn antwoord? Het is een uiting van een grote mate van ontevredenheid onder het volk.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Christine Lagarde, de president van de Europese Centrale Bank, is de mogelijke herverkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten een grote bedreiging voor Europa. Daarmee heeft zij, in de ogen van macro-econoom Edin Mujagic, een lijn overschreden. 'Eigenlijk is Lagarde zelf een bedreiging voor Europa.’ Wat is er zo verkeerd aan haar opmerking? Centrale banken in de hele wereld, dus niet alleen de ECB en de Fed, horen onafhankelijk te zijn. Lagarde heeft nu laten zien dat, in dit geval de ECB, juist steeds minder onafhankelijk is. Of je het met haar eens bent of niet, ze mengt zich hier in politieke aangelegenheden van een ander land. Dat doe je gewoon niet. En dit is dezelfde persoon die, als ze de vraag krijgt, niet wil ingaan op het beleid van de Fed. Want dat zou niet chique zijn. Lees ook | Lagarde past voor ministerpost in nieuwe Franse regering Maar dit past in een lijn die we vanaf dag één van haar periode als president van de ECB hebben gezien. Lagarde heeft de centrale bank gepolitiseerd. Het gaat te vaak over andere zaken dan monetair beleid, zoals klimaat, en nu dus ook over politieke zaken. Waarom is dat erg? Ze mag die opvattingen hebben, maar een centrale bank hoort zich niet uit te laten over welke leiders aan de macht zijn elders in de wereld. Daarnaast heeft ze een bepaalde taak als ECB-baas, namelijk het verlagen van de inflatie. Daar faalt ze vanaf dag één in: Sinds haar aantreden is de inflatie veel te hoog, ze is veel te laat in actie gekomen en in mijn optiek heeft ze te weinig gedaan. De inflatie blijft waarschijnlijk ook nog jaren te hoog. ‘Hiermee kweekt ze een vruchtbare bodem voor populisme’ Edin Mujagic, macro-econoom Daarmee zet ze veel op het spel. Ze ondermijnt de Europese belangen en de Europese samenwerking. Hiermee kweekt ze een vruchtbare bodem voor populisme, en als er iemand een gevaar is voor Europa, de euro en de ECB dan is het de president van de ECB wel. Lees ook | Trump doet 'slotpleidooi' voor de televisiecamera: 'Niks geleerd van 2016' In de statuten van de ECB staat dat ieder lid van het bestuur door het Hof van Justitie uit zijn of haar ambt gezet kan worden als er sprake is van ernstige tekortkoming. Als ik de president van de Nederlandse bank zou zijn, zou ik bij de eerstvolgende vergadering van de directie van ECB de directie vragen om dit artikel in werking te gaan stellen. Volgens Christine Lagarde, de president van de Europese Centrale Bank, is de mogelijke herverkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten een grote bedreiging voor Europa. Daarmee heeft zij, in de ogen van macro-econoom Edin Mujagic, een lijn overschreden. 'Eigenlijk is Lagarde zelf een bedreiging voor Europa.’ (Copyright: xEibner-Pressefoto/FlorianxWieganx EP_FWD) (ANP / Imago Stock & People GmbH)Maar de wereld heeft ook gewacht op Amerikaanse inflatiecijfers. Wat zie je daar? De geldontwaarding in Amerika is uitgekomen op 3,4 procent, iets meer dan de 3,1 procent van november. Zo blijft uit de inflatiecijfers die donderdag bekend zijn gemaakt. Het is ook iets meer dan waar analisten op hadden gerekend. De kerninflatie, waarbij energie en voedsel buiten beschouwing blijven, kwam ook lager uit. Maar vooral diensten, zoals horeca en bioscopen, zijn duurder geworden. Terwijl de prijs van veel goederen juist goedkoper is geworden. Wat zegt dit over de mogelijke verlaging van de rente door de Fed? De hele wereld heeft op deze cijfers gewacht. Daarbij heeft iedereen de vraag in het achterhoofd of de rente inderdaad vanaf maart omlaag kan. Maar in de grote hoeveelheid rapporten over de inflatie die we krijgen, kunnen we eigenlijk alle kanten op. Lees ook | 'Fed schiet Amerikaanse overheid te hulp, en dat is niet zuiver' We kunnen kijken naar de afgelopen drie maanden, naar de afgelopen zes maanden. Je kunt er echt alle kanten mee op en je kunt er ook alles in lezen wat je wilt lezen. En dat betekent dat ook de Fed er alle kanten mee op kan. Maar tijdens de vergadering van december bleek dat alle comitéleden van de Fed eigenlijk niet kunnen wachten totdat ze de rente gaan verlagen. Dus ik verwacht de eerste rentedaling in maart.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het licht van de aankomende inflatiecijfers uit de Verenigde Staten is het belangrijk om aandacht te vragen voor de balans van de Amerikaanse centrale bank, de Fed. Die is in de loop der tijd opgeblazen naar 9.000 miljard dollar, terwijl dat een ruim decennium geleden nog rond de 1.000 miljard dollar lag. 'Vriend en vijand is het erover eens dat dit veel te veel is, de Fed is hiermee veel te dominant', zegt macro-econoom Edin Mujagic.   Die balans is in loop der tijd zo opgeblazen omdat ook de Amerikaanse centrale bank op grote schaal staatsobligaties heeft gekocht. Die balans zal moeten worden afgebouwd zonder dat er al te veel schokken ontstaan in de economie. Door de opbrengst van de verkoop van die staatsobligaties deels of volledig te gebruiken voor de aankoop van nieuwe obligaties, wordt de balans automatisch verkleind.   Waarom is dit zo van belang?   Omdat het afbouwen van die balans neerkomt op het verhogen van de rente. Terwijl de centrale bank zich juist opmaakt voor het verlagen van de rente, dat hebben we bij het laatste rentebesluit duidelijk te horen gekregen van voorzitter Jerome Powell.   Wat overeind blijft staan is dat de balans 9.000 miljard dollar groot is. Daarmee is de Fed een hele dominante speler op die markt, en misschien wel de speler die de markt verstoort. En dat is een rol die je als centrale bank nou net níet wil spelen.  Maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat dit allemaal te maken heeft met de financiële positie van die Amerikaanse overheid. Die gaat de komende jaren heel veel obligaties proberen te verkopen, omdat het begrotingstekort van de VS gigantisch is en ook gigantisch blijft de komende jaren. De afgelopen decennia stonden de kopers van Amerikaanse staatsobligatie rijen dik, maar de interesse bij met name China, Saudi-Arabië en Japan zijn een stuk minder enthousiast. Beleggen in Amerikaanse staatsobligaties staat namelijk vrijwel garant staat voor verlies. En niemand wil willens en wetens verlies lijden.   Maar de Fed zal zich echt zorgen gaan maken. Want wanneer de drie grote afnemers minder happig zijn op Amerikaanse staatsobligaties terwijl het aanbod daarvan enorm gaat stijgen, dan neemt de kans op een financiële ramp alleen maar toe. Terwijl het begrotingstekort in Amerika dit en volgend jaar heel hoog zal zijn. Dan zou je als Fed inderdaad kunnen overwegen om toch weer te gaan beleggen in Amerikaanse staatsobligaties.   Maar dan schiet de Fed dus Amerikaanse overheid feitelijk te hulp?   Klopt, en dat is begrijpelijk maar niet zuiver. Het opkopen van staatsobligaties was ooit controversieel, maar sinds 2021 zien alle centrale banken, inclusief de Fed, het als een standaard instrument.   Maar als de Amerikaanse overheid in problemen komt met financieren van de almaar hogere schulden, dan is het niet uitgesloten dat de Fed de rol van Japan, China en Saudi-Arabië overneemt. Maar dat is een hele gevaarlijke conclusie, want een onafhankelijke centrale bank is eigenlijk het enige wat tussen de bevolking en een hoge inflatie staat. Maar het gaat de verkeerde kant op met die onafhankelijkheid van de centrale banken, niet alleen bij de Fed maar ook de ECB.   Mijn vertrouwen in de wil van de centrale bankiers om in eerste instantie te handelen in belang van de maatschappij in plaats van de overheid is in elk geval heel laag.   See omnystudio.com/listener for privacy information.