Άκου την επιστήμη

Μπορεί το ChatGPT να αντικαταστήσει τον Σαίξπηρq Γιατί οι βάσεις δεδομένων θεωρούνται το νέο «πετρέλαιο» της εποχής; Η Ευαγγελία Πιτουρά, καθηγήτρια του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων, εξηγεί τα πάντα στον Γιάννη Πανταζόπουλο.Οι υπολογιστές θα μπορέσουν να αντικαταστήσουν τον άνθρωπο; Θα αλλάξουν τα επαγγέλματα όπως τα γνωρίζαμε; Μπορεί η χώρα μας να πρωταγωνιστήσει στον κλάδο της καινοτομίας; Η καθηγήτρια του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Κατανεμημένης Διαχείρισης και Επεξεργασίας Δεδομένων, Ευαγγελία Πιτουρά, περιγράφει τις διαστάσεις της αλγοριθμικής δικαιοσύνης, επισημαίνει τις παθογένειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος τονίζοντας ότι είναι θλιβερό να ξεκινούν φροντιστήρια από το δημοτικό και να συνεχίζονται ως το πανεπιστήμιο ενώ επισημαίνει πως η τεχνολογία θα είναι η αιτία που δεν θα χρειάζεται να μαθαίνουμε τίποτα αφού θα τα αναζητούμε όλα στο διαδίκτυο.Η Ευαγγελία Πιτουρά θα συμμετάσχει μαζί με διεθνώς κορυφαίους εμπειρογνώμονες από Ευρώπη και Αμερική στο θερινό σχολείο το οποίο θα φιλοξενηθεί στις εγκαταστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO) στην Πλάκα από τις 12-16 Ιουνίου. Το διεθνές αυτό θερινό σχολείο διοργανώνει το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ) υπό την αιγίδα της Ακαδημίας Αθηνών, σε συνεργασία με την Μονάδα Αρχιμήδης του Κέντρου Αθηνά και το Center of Research Bioethics, Uppsala, Sweden (CRB). Eπιστημονικώς υπεύθυνη η Δρ. Όλγα Τζωρτζάτου - Νανοπούλου.

Ζούμε στην εποχή της επιστημονικής φαντασίας; Απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη την απασχόληση στο άμεσο μέλλον; Ποιες είναι οι προοπτικές και ποιοι οι κίνδυνοι; Και τι σημαίνει σήμερα να είμαστε άνθρωποι σε μια περίοδο που οι μηχανές κάνουν τόσα πολλά; Ο διακεκριμένος Έλληνας καθηγητής εξηγεί γιατί δεν είμαστε σε θέση ως κοινωνία να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις της τεχνολογίας, γιατί η ιδιωτικότητα είναι ένα χαμένο παιχνίδι αλλά και γιατί η ζωή αρχίζει όταν η καθημερινότητα σταματά. Ο Χρίστος Παπαδημητρίου θα συμμετάσχει μαζί με κορυφαίους διεθνώς εμπειρογνώμονες από Ευρώπη και Αμερική στο θερινό σχολείο το οποίο θα φιλοξενηθεί στις εγκαταστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO) στην Πλάκα από τις 12-16 Ιουνίου. Το διεθνές αυτό θερινό σχολείο διοργανώνει το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ) υπό την αιγίδα της Ακαδημίας Αθηνών, σε συνεργασία με την Μονάδα Αρχιμήδης του Κέντρου Αθηνά και το Center of Research Bioethics, Uppsala, Sweden (CRB). Eπιστημονικώς υπεύθυνη η Δρ. Όλγα Τζωρτζάτου - Νανοπούλου.

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον διευθυντή Πληροφορικής του Media Lab στο Πανεπιστήμιο MIT της Μασαχουσέτης, Μιχάλη Μπλέτσα, για τις προκλήσεις της εποχής μας, τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης αλλά και για το πώς οι ψηφιακές δεξιότητες αλλάζουν τον χώρο της εκπαίδευσης.   Τι μας επιφυλάσσει η τεχνητή νοημοσύνη; Με ποιους τρόπους θα επηρεάσουν την καθημερινότητά μας οι αλγόριθμοι; Τι πάει λάθος με το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα; Ο διάσημος Έλληνας ερευνητής, διευθυντής Πληροφορικής του Media Lab στο Πανεπιστήμιο MIT της Μασαχουσέτης και ένας από τους εφευρέτες του «υπολογιστή των 100 δολαρίων», Μιχάλης Μπλέτσας, επιχειρεί να μας διαφωτίσει μέσω των γνώσεων και της εμπειρίας του στον εικονικό κόσμο.   

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συνομιλεί με τον ψυχοθεραπευτή, κληρικό και θεολόγο διανοητή, πατέρα Φιλόθεο Φάρο, για τη θρησκεία, την πίστη, την Ορθοδοξία αλλά και τις βαθύτερες παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας.    Γιατί άνθρωποι έρχονται και φεύγουν χωρίς να αντιληφθούν τι είναι η ζωή; Το παράδειγμα του άπιστου Θωμά είναι παράδειγμα προς αποφυγήν ή προς μίμηση; Η ύπαρξη των θρησκειών είναι η απάντηση του ανθρώπου για να αντιμετωπίσει τον φόβο του θανάτου; Και πώς επηρεάζεται η ολοκλήρωση του ατόμου από τη γονεϊκή εξάρτηση; Μέσα από μια παλαιότερη συνέντευξη με τον γνωστό κληρικό – ψυχοθεραπευτή, με το πλούσιο συγγραφικό έργο, παρουσιάζουμε τις τολμηρές απόψεις του για τα θρησκευτικά θέματα, το μυστήριο της ζωής, το κίνητρο για δημιουργία αλλά και το νόημα της ζωής.    

Το πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα. Τα όρια της αντοχής, η συναισθηματική εξάντληση και μια χώρα βυθισμένη στο πένθος. Πώς μπορείς να συμφιλιωθείς με την ιδέα της καταστροφής και του θανάτου; Με ποιους τρόπους βρίσκεις τις λέξεις για να μιλήσεις για μια τέτοια τραγωδία. Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το συλλογικό τραύμα; Ποιο είναι το καταφύγιο μας απέναντι στον θάνατο;   

Το σύνδρομο Long-Covid παρέμενε ένα ιατρικό μυστήριο. Στις μέρες μας μια σειρά από νέες μελέτες αποδεικνύει ότι πρόκειται για μια νέα χρόνια ασθένεια που συνοδεύεται από μια ευρύτερη ποικιλία συμπτωμάτων, πολλά από τα οποία δεν εντοπίζονται με συμβατικές εργαστηριακές εξετάσεις. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της επιστημονικής ομάδας της Ελληνικής Ένωσης Ασθενών με Μακρά Κόβιντ (Long Covid Greece), έχουν καταγραφεί πολλοί ασθενείς ηλικίας από 18 έως 60 ετών, οι οποίοι, ενώ νόσησαν ελαφριά, εμφανίζουν συμπτώματα ακόμα και έναν χρόνο μετά τη λοίμωξη. Τα συχνότερα συμπτώματα ήταν η δύσπνοια κατά την άνοδο μιας σκάλας (22,9%), ο βήχας (15,4%) και η εμμένουσα απώλεια γεύσης/όσφρησης (13,1%). 

Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στην υλιστική ερμηνεία του κόσμου και σε μια ερμηνεία με κέντρο τον Θεό; Γιατί η εκκλησία έχει μια δυσκολία να προσαρμοστεί στην εποχή μας; Ποιο το νόημα της αγάπης στις μέρες μας; Ο πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Σταύρος Ζουμπουλάκης, απαντά. 

Ποιος είναι ο ρόλος των διανοουμένων σε μια τόσο κρίσιμη καμπή; Πώς μπορούν τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα να γίνουν κυψέλες προβληματισμού και στέκια δημιουργίας;  Πώς ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει ξανά στην αυτοκυριαρχία και να γίνει ένας υπεύθυνος πολίτης; Γιατί στην αρχαιότητα ο χρόνος δεν μας βάραινε τόσο στο πλαίσιο της ατομικής ζωής, όπως συμβαίνει στις μέρες μας; Ο ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφίας, Βασίλης Κάλφας, απαντά.   

Στην Ελλάδα 1 στα 30 παιδιά έχει κάποια εμπειρία βιασμού ή απόπειρας βιασμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, στην Ελλάδα 1 στα 13 παιδιά έχει έρθει σε σωματική επαφή με τον δράστη, ενώ 1 στα 30 έχει κάποια εμπειρία βιασμού ή απόπειρας βιασμού.  Το 2020 κάθε εβδομάδα υπήρχε, κατά μέσο όρο, μία καταγγελία για βιασμό ανηλίκου. Μάλιστα, σε 13 από αυτές τις υποθέσεις η κακοποίηση συνέβαινε από άτομα στα οποία οι γονείς είχαν εμπιστευτεί τα παιδιά τους.  Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, στην Ελλάδα, 1 στα 6 παιδιά θα δεχθεί κάποιας μορφής σεξουαλική βία στη ζωή του και σε 9 στις 10 περιπτώσεις ο θύτης είναι ένας άνθρωπος που ανήκει στο στενό φιλικό ή συγγενικό περιβάλλον. Τι μπορεί να προμηνύουν οι αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών είτε στον ύπνο είτε στο φαγητό; Τι μπορεί να κρύβουν οι σωματικές διαταραχές και η προσκόλληση στο κινητό; Η Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Παιδιών και Εφήβων, Έφη Λάγιου – Λιγνού απαντά.  

Πώς αισθάνεται έναν άνθρωπος που έχει Αλτσχάιμερ; Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου που πρέπει να μας ανησυχήσουν; Πώς ξεχνάει ένας υγιής νους από το γήρας και πώς ένας δυσλειτουργικός από το Αλτσχάιμερ; Πώς λαμβάνουμε τις αποφάσεις μας; Και πώς σχετίζεται η διατροφή, το στρες και η κατάθλιψη με αυτήν τη νόσο; Ο διακεκριμένος Έλληνας νευρολόγος Νίκος Σκαρμέας απαντά.