Radio Wnet

Członek zarządu NBP podkreślił, że jakiekolwiek wejście banku centralnego w taki mechanizm wymagałoby jasnej podstawy ustawowej. Bez tego – jak zaznaczył – nie ma mowy o zaangażowaniu, nawet jeśli wydatki na zbrojenia można uznać za pośrednio wzmacniające bezpieczeństwo finansowe państwa.„Aby się zaangażować, potrzebujemy ustawy. Niezależnie od tego, czy jej autorem będzie prezydent czy premier, to musi być uregulowane ustawowo”.– powiedział Artur Soboń.To ważny punkt całej propozycji. Soboń wyraźnie odcinał ją od bieżącej politycznej przepychanki i zaznaczał, że z perspektywy banku centralnego kluczowe są mandat, stabilność cen i bezpieczeństwo systemu finansowego.

Decyzja prezydenta o wecie wobec ustawy SAFE rozpoczyna nowy etap politycznej konfrontacji. Komentuje Piotr Matczuk. 

Prezes Fundacji Republikańskiej Marek Wróbel uważa, że weto prezydenta do projektu SAFE jest jedynie etapem szerszej batalii politycznej.

W studiu Radia Wnet Bartosz Bocheńczak (Konfederacja, Nowa Nadzieja) komentował poranną decyzję rządu: środki z mechanizmu SAFE mają – jak zapowiedział Donald Tusk – „trafić do gospodarki tak czy inaczej”, nawet bez ustawy i bez podpisu prezydenta. Polityk Konfederacji od początku stawia tu pytanie o legalność i mandat do zaciągania wieloletniego zobowiązania.SAFE „siłowo” i spór o konstytucjęBocheńczak twierdzi, że scenariusz obchodzenia normalnej ścieżki legislacyjnej był brany pod uwagę od dawna. W jego relacji decyzja o wejściu w pożyczkę miała zapaść wcześniej na poziomie unijnym, a teraz rząd szuka sposobu, by „dowieźć” ją w kraju.Bez zgody Sejmu? No właśnie, to już wiedzieliśmy dużo wcześniej, że Donald Tusk będzie starał się siłowo to przeforsować– mówi Bartosz Bocheńczak.

W "Prawie bez cenzury" prof. Krystyna Pawłowicz przypomina, jak destrukcyjne skutki dla naszej państwowości miał mechanizm warunkowości, ukryty w KPO. Wg niej SAFE to kolejny tego typu projekt.

Prof. Ludwik Pieńkowski wyjaśnia różnicę między świeżym a wypalonym paliwem jądrowym. W rozmowie pojawia się także temat energetyki atomowej w Europie.

Na Węgrzech trwa finisz kampanii, która może przesądzić, czy Viktor Orbán utrzyma władzę na kolejną kadencję. Prof. Maciej Szymanowski, hungarysta, wykładowca Studium Europy Wschodniej UW studzi jednak emocje wywoływane sondażami – i przypomina, że w węgierskim systemie wyborczym „ogólnokrajowe nastroje” nie muszą przełożyć się na realny układ mandatów.„Niezwykle trudno jest powiedzieć, jaki będzie wynik wyborów”– mówi Szymanowski.Ordynacja, która może odwrócić wynikWęgierski parlament liczy 199 miejsc. Kluczowe jest to, że 106 mandatów obsadza się w okręgach jednomandatowych, a nie z listy krajowej. W takich okręgach wygrywa kandydat z najwyższym wynikiem – bez drugiej tury, więc przy rozproszeniu głosów można zwyciężyć nawet przy poparciu rzędu „trzydzieści kilka procent”.„Większość miejsc jest w okręgach jednomandatowych”– zaznacza ekspert.

Miłosz Lodowski wprost odcina wątek zbrojeniowy od tego, co – jego zdaniem – naprawdę napędza spór o SAFE. Owszem, mówi o bezpieczeństwie, ale klucz ma być fiskalny: pożyczka z UE miałaby przykryć napięty budżet i przesunąć ciężar finansowania, kiedy dług rośnie, a rząd jest pod presją deficytu.„Uważam, że to jest rolowanie długu. Ten SAFE”– mówi Miłosz Lodowski.W jego opisie mechanizm wygląda prosto: jest „manko na kasie budżetowej”, a rząd – zamiast utrzymać twarde finansowanie obronności w ramach własnego planu – próbuje dołożyć pieniądze kredytowe i w ten sposób „rozcieńczyć” wysiłek.„Chodzi o to, żeby te 5 proc. PKB rozwodnić i po prostu część tego uzupełnić kwotą, która będzie kwotą kredytową”– mówi Lodowski.

Zbigniew Kuźmiuk rysuje scenariusz, w którym spór o SAFE nie kończy się na prezydenckim wecie – tylko przenosi się na poranne posiedzenie Rady Ministrów. Jego zdaniem „plan B” Donalda Tuska ma polegać na przyjęciu uchwały, która pozwoli uruchomić unijną pożyczkę mimo braku ustawy i podpisu prezydenta.„To wszystko wskazuje na to, żeby na dzisiejszym posiedzeniu porannym Rady Ministrów przyjęli uchwałę o wzięciu tej unijnej pożyczki”– mówi Zbigniew Kuźmiuk.Poseł PiS od razu stawia tezę o ryzyku prawnym: w jego ocenie byłoby to działanie sprzeczne z konstytucją, bo przy „poważnym zadłużaniu państwa” wymagana jest procedura ustawowa.„To będzie sytuacja sprzeczna z polską konstytucją (…) przy poważnym zadłużaniu państwa potrzebna jest ustawa, która powinna być ratyfikowana przez parlament i podpisana przez prezydenta”– mówi Kuźmiuk.

W rozmowie z Krzysztofem Skowrońskim doradca prezydenta Barbara Socha analizuje zjawisko kryzysu demograficznego w Polsce i na świecie. W raportach z USA Europa nazywana jest "hospicjum" - mówi.