Argos Actueel
NPO Radio 1 / HUMAN / VPRO
Ben je op zoek naar mooi verteld, grondig en genuanceerd journalistiek speurwerk? Luister dan naar Argos, het tweewekelijkse onderzoeksprogramma van Human en de VPRO. Daarin onthullen we wat de beleidsmakers verborgen willen houden, leggen we maatschappelijke misstanden bloot en vertellen we je urgente, spannende verhalen.
Episodes
Mentioned books
Jan 20, 2024 • 51min
De verborgen paden van de transgenderzorg
Door de lange wachtlijsten in de transgenderzorg doet een grote groep mensen aan zelfmedicatie. Argos ontdekte dat honderden trans personen op dit moment klant zijn bij de buitenlandse private kliniek GenderGP. Via deze weg kan je na één á twee online gesprekken de gewenste hormonen in een Nederlandse apotheek ophalen.
Deze zorg staat in schril contrast met de Nederlandse transgenderzorg waar mensen een grondig, vaak maandenlang, traject doorlopen. De zorg van GenderGP wordt niet door de Nederlandse inspectie gecontroleerd omdat de kliniek in Singapore is ingeschreven. Wel heeft de Nederlandse inspectie vier meldingen over de kliniek ontvangen. Ze willen niet ingaan op de specifieke inhoud van deze meldingen, maar geven aan dat eruit blijkt dat het serieuze zorgen zijn over de kwaliteit van GenderGP.
Experts maken zich zorgen. “Deze vorm van zorg voldoet niet aan de Nederlandse kwaliteitsnormen” zegt Christa van Bunderen, internist-endocrinoloog bij het expertisecentrum voor Geslacht & Gender van het Radboudumc. Uit een intern onderzoek blijkt dat zeker 25 tot 30% van de patiënten van het Radboudumc aan een vorm van zelfmedicatie heeft gedaan. Van Bunderen vindt de zorg van GenderGP suboptimaal maar snapt wel dat trans personen zich tot deze kliniek richten. “Het is ook schrijnend dat je in Nederland twee jaar op zorg moet wachten. Dat is zeker iets dat onze aandacht heeft”.
Presentatie: Eric ArendsRedacteuren: Hansje van de Beek en Lieve Govers
Jan 6, 2024 • 52min
De aflaathandel van het klimaat (deel 2)
CO2 wordt gezien als een van de belangrijkste veroorzakers van de klimaatverandering. Om hun CO2-uitstoot te compenseren, kopen bedrijven certificaten, waarmee elders in de wereld CO2-reductie gerealiseerd wordt, bijvoorbeeld door het aanplanten van bomen of het beschermen van bossen. Onderzoeksjournalist Ties Gijzel (Follow the Money) startte ruim een jaar geleden een onderzoek naar die handel met CO2-compensatiecertificaten.
Samen met zijn collega Bart Crezee en met journalisten van de Britse krant The Guardian, het Duitse weekblad Die Zeit, de Zwitserse publieke omroep SRF en het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker nam Ties Gijzel het Kariba-project in Zimbabwe onder de loep. Grote bedrijven zoals de Nederlandse groene energieleverancier Greenchoice kochten via het Zwitserse bedrijf South Pole voor honderd miljoen euro aan certificaten, waarmee de houtkap in de Kariba-regio moest worden gestopt en de bevolking alternatieve verdienmogelijkheden moest krijgen. Gijzel en zijn collega’s ontdekten dat de berekeningen van de CO2-reductie voor een groot deel op drijfzand waren gebaseerd.
Er rijzen steeds meer vragen rond het Kariba-project. Hoeveel van de opbrengsten van de certificaten zijn daadwerkelijk terechtgekomen bij de lokale bevolking in Zimbabwe? Hoe zit de jacht op olifanten, nijlpaarden en ander grootwild in de Kariba-regio? En maakt een van de partners van South Pole in China gebruik van Oeigoerse dwangarbeiders?
Presentatie: Eric ArendsRedacteur: Huub Jaspers
Dec 30, 2023 • 52min
Eindejaarsinterview met minister Robbert Dijkgraaf
Robbert Dijkgraaf was bij aanvang van kabinet Rutte IV een van de opvallendste namen. Een vooraanstaande natuurwetenschapper die zijn carrière verruilde voor de politiek. “Soms in het leven stopt je trein en ik koos ervoor om uit te stappen” zei hij daar zelf over.
Hoe is deze overstap hem bevallen? Welke patronen ontdekte hij in de politiek? Heeft hij bereikt wat hij hoopte? En welke uitdagingen liggen er nog voor de volgende minister van Onderwijs en Wetenschap? We vragen het aan Dijkgraaf in een exclusief eindejaarsinterview.
Presentatie: Chris KijneRedacteur: Reinier Tromp
Dec 23, 2023 • 52min
Luizen in de Pels: Roelof Bosma (Zembla)
Er wordt al decennia teveel PFAS geloosd in de Nederlandse wateren, en de risico’s van het giftige PFAS werden al sinds de jaren zestig geheim gehouden. Roelof Bosma (Zembla) en zijn collega Marco de Lange praatten met talloze mensen en spitten meters documenten door, voordat ze dat bloot legden. Hun ontdekkingen in het PFAS-dossier de afgelopen jaren werden groot nieuws.
Al zo’n twintig jaar werkt Roelof Bosma als onderzoeksjournalist, op onderwerpen als de GGZ, TBS en radicalisering. De laatste jaren vooral op gifdossiers. Daarbij heeft hij te maken met zware tegenkrachten van het grote geld. Hoe ga je daar als journalist mee om? Een gesprek over intimidaties van grote bedrijven, opmerkelijke ontdekkingen en de schoonheid van het vak.
Presentatie: Eric Arends
Redacteur: Judith Konijn
Dec 16, 2023 • 51min
BVD-dossier Manusama: 40 jaar gezocht naar een speld in de hooiberg
Argos dook samen met OVT in het geheime persoonsdossier van ir. Johan Manusama die van 1966 tot 1993 president in ballingschap was van de RMS (Republiek der Zuid Molukken). Ook in de roerige jaren zeventig toen Molukse jongeren diverse keren tot gewapende actie overgingen. Manusama veroordeelde het geweld meermaals expliciet. Toch bestaat er een omvangrijk dossier over hem dat een periode van bijna 40 jaar beslaat. Naar welke informatie waren de diensten op zoek? Presentatie: Eric Arends
Dec 9, 2023 • 52min
Stikstofonzekerheid: boeren beter af met meer beesten
Het stikstofprobleem is in alle delen van de samenleving voelbaar. De woningbouw ligt stil, de natuur gaat achteruit, en boeren leven in onzekerheid. Terwijl Nederland nog in het midden van deze crisis zit, blijken stallen als paddenstoelen uit de grond te schieten. ‘Gooi je stallen vol’, wordt de boer geadviseerd. Hoe is dit nog mogelijk in het midden van de stikstofcrisis?
Presentatie: Eric Arends
Dec 2, 2023 • 53min
In het spoor van digitale misdaadmiljoenen
Criminelen hebben de laatste jaren cryptomunten zoals Bitcoin ontdekt als handig middel om hun illegale winsten wit te wassen. Wereldwijd gaat het inmiddels om miljarden euro's. Argos dook samen met De Groene Amsterdammer in de wereld van de virtuele valuta. Een wereld vol omgekeerde pinautomaten, anoniem geld en technisch vernuftige goocheltrucs.
Presentatie: Eric Arends
Nov 25, 2023 • 51min
Update ‘Het geheim van de spreekkamer’ & Een geschiedenis van kleur in blauw
(00:38) Update ‘Het geheim van de spreekkamer’
Sinds 1 juli 2023 legt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een database aan met gegevens van ongeveer 800.000 mensen die in de periode van 1 juli 2022 tot 1 juli 2023 ggz-hulp ontvingen. Vaak zonder dat cliënten dit weten, zo bleek al in een eerdere uitzending van Argos. Mensen die dit betreft en daar bezwaar tegen hebben, zouden door middel van een privacyverklaring de deling kunnen voorkomen. Belangenvereniging MIND waarschuwt er voor dat een privacyverklaring achteraf indienen er niet toe leidt dat gegevens ook daadwerkelijk worden verwijderd.
(10:55) Een geschiedenis van kleur in blauw
In 2022 kwam de documentaire De Blauwe Familie uit, die leidde tot veel beroering bij de politie, in de politiek en de maatschappij. De documentaire stelde discriminatie en racisme binnen de politie aan de kaak. De politietop kwam gelijk met een belofte tot beterschap. De politie-organisatie zou een diverse, veilige werkomgeving worden, en wel snel. Maar dit kan toch niet een nieuwe ambitie zijn?
Argos dook in de veertig jaar lange, rijke geschiedenis van diversiteitsbeleid van de Nederlandse politie, en vond talloze experimenten, loze beloftes, en tegenvallende resultaten.
Presentatie: Eric Arends
Nov 18, 2023 • 51min
Mensenrechtentoets uitbesteed bij versoepeling wapenexport & Uit de heilige doofpot
(01:01) Mensenrechtentoets uitbesteed bij versoepeling wapenexport
Tijdens het zomerreces, toen het kabinet Rutte IV al lang en breed demissionair was, kwam de regering met een brief om het Nederlandse wapenexportbeleid te versoepelen. Bij het strikte wapenexportbeleid wordt er getoetst of het defensiematerieel niet ingezet kan worden bij mensenrechtenschendingen door het land dat de spullen aanschaft. Het kabinet stelt nu voor om de exportvergunning te laten aanvragen in het land waar het complete wapensysteem wordt gemaakt, waardoor dé facto het Nederlandse strikte exportbeleid wordt afgeschaft.
(23:51) Uit de heilige doofpot: misbruik in de katholieke kerk
De Vlaamse televisieserie ‘Godvergeten’ heeft veel losgemaakt. In de serie vertellen slachtoffers van misbruik en mishandeling in de Katholieke Kerk in België wat hen als kind is overkomen, hoe zij tot de dag van vandaag lijden hieronder, en hoe de kerk ernstige misdaden systematisch met de mantel der liefde heeft bedekt en de slachtoffers in de kou heeft laten staan. Over de totstandkoming en de impact van de serie, over een aantal journalistieke keuzes en hoe het misbruik in België stukje bij beetje aan het licht is gekomen.
Ook ontdekten we dat een van de hoofdrolspelers bij het toedekken van het misbruik, die meer dan tien jaar van het toneel verdwenen was, terug is in Nederland en op zondag weer gewoon als priester de mis doet. Hoe is dit voor slachtoffers?
Presentatie: Rik Delhaas
Nov 11, 2023 • 51min
De donkere wereld van illegale handel in zelfdodingsmiddelen & wie zit er achter de stemhulpen?
(00:18) De donkere wereld van illegale handel in zelfdodingsmiddelen
Wat als je klaar bent met leven maar niet in aanmerking komt voor euthanasie? Sommige mensen kiezen ervoor zelf op zoek te gaan naar een humane manier om te sterven. Online proberen zij daar de juiste middelen voor te vinden. Een van die middelen is het illegale medicijn Nembutal. Via talloze websites kun je dit bestellen. Maar er blijken mensen te zijn die misbruik maken van deze kwetsbare groep.
(35:16) Wie zit er achter de stemhulpen in Nederland?
In Nederland zijn er steeds meer tools en websites om je helpen bij je keuze bij verkiezingen. In 1989 was de Stemwijzer van ProDemos, toen nog op papier, de eerste stemhulp van Nederland. Maar tegenwoordig zijn er ook stemadvies-tools van allerlei belangenorganisaties en burgers. Wie zitten er achter deze websites? En in hoeverre is dit een goede trend?
Presentatie: Eric Arends


