Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Dec 5, 2019 • 24min
Gijs Groenteman: “Het zijn toch een soort poppen die ongemakkelijk in al die verschillende talen door die avond fietsen”
We hebben het over het Eurovisie Songfestival. Gisteren werden de presentatoren bekend gemaakt. Chantal Janzen, Jan Smit en Edsilia Rombley gaan het doen. Wat vinden onze mediakenners van deze keuze? Gisteren kwam ook naar buiten dat de 12,4 miljoen die de NPO nodig had voor het songfestival beschikbaar wordt gesteld door Minister Slob. Het wordt bekostigd uit een meevaller in de reclame-inkomsten van de publieke omroep. Is het gek dat dit naar het Songfestival gaat en niet naar een journalistiek programma bijvoorbeeld?
Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Gijs Groenteman en Spraakmaker Anna Krijger.
Het mediamoment van Groenteman gaat over Dominique Weesie, de oprichter van PowNews, die gisteren een interview in Trouw gaf. Hij geeft aan dat ze programma’s willen gaan maken die er toe doen. Groenteman verbaast zich hier over. Waar is de rebelse omroep?
Brandsma wil het graag hebben over groot nieuws in Duitsland de afgelopen dagen. Duitsland wijst namelijk twee Russische diplomaten uit na een curieuze moord. Wat is er precies aan de hand? Volgens haar is er “meer aan de hand dan een diplomatiek conflict”.
Tot slot: gisteren kwam de documentaire ‘Mijn seks is stuk’ van Lize Korpershoek online. In allerlei binnen- én buitenlandse media werd over deze documentaire gesproken en geschreven. Waarom is er zo veel aandacht voor? Is het een taboe-onderwerp?
Dec 4, 2019 • 21min
Ronald Ockhuysen: “Het is heel erg dat er een beeld bestaat dat een journalist altijd onrust komt stoken en tegen mensen is”
Na drie onrustige avonden was het gisteren relatief rustig in de Haagse wijk Duindorp. Hoewel, de Telegraaf meldt dat er in heel Den Haag 80 branden waren. Spraakmaker Han ten Broeke zegt hierover: “Dit is een ontsporing van normen en waarden in de samenleving”. Burgemeester Johan Remkes gaf gisteren een duidelijk boodschap af: tot hier en niet verder. Is dit een goede aanpak? Of is het een populistische aanpak met stevige taal? Had hij zich niet eerder moeten inleven, door te kijken naar wat de vreugdevuren voor de stad betekenen? We bespreken de afstand van de bestuurder ten opzichte van de bevolking. En wat is de rol van de media?
Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Hansje van de Beek en Spraakmaker Han ten Broeke.
Verder bespreken we de mediamomenten van onze gasten. Van de Beek wil het graag hebben over het nieuws dat de verslaggevers van Bloomberg News niet meer welkom zijn bij verkiezingsbijeenkomsten van Trump. Is dit gek?
Het mediamoment van Ockhuysen gaat over de week van Marco van Basten. Er is namelijk een behoorlijk contrast tussen het leuke nieuws van de boekpresentatie, maar daar tegenover dat van Basten digitaal geschorst is.
Tot slot hebben we het over Klaas Dijkhoff en de beeldvorming in deze kwestie. Dijkhoff ziet namelijk af van zijn wachtgeld. Kon hij niet anders? Hij vindt namelijk wel dat hij er recht op heeft, maar door de beeldvorming ziet hij er vanaf. Ten Broeke kent Dijkhoff; hoe kijkt hij hier tegenaan? Is het puur de media die het verhaal spint? Van de Beek vindt het makkelijk om dit weg te zetten als beeldvorming.
Dec 3, 2019 • 24min
Aleid Truijens: “De sociale media hebben de mogelijkheden voor pestkoppen gekwadrateerd”
Jongeren worden positiever door actief te zijn op sociale media. Ze zijn dan optimistischer over zichzelf en voelen mee met anderen. Dat blijkt uit onderzoek onder bijna duizend 14- en 15-jarigen. Vaak zijn de berichten over sociale media negatiever: eenzaamheid, pesten, zelfmoord, radicaliseren… Waarin zit het verschil tussen de berichtgeving over sociale media en dit onderzoek?
Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Frénk van der Linden en Spraakmaker Aleid Truijens.
Ook hebben we het over prins Andrew. Gisteren zond de BBC een documentaire uit over de prins. Het beeld dat Andrew veel nauwere banden had met miljonair en veroordeeld zedendelinquent Jeffrey Epstein dan hij zelf beweert, wordt steeds pregnanter. Heeft Andrew de schijn tegen? Wat vinden onze mediakenners van deze documentaire? Werden er genoeg kritische vragen gesteld?
Verder bespreken we het Mediamoment van van der Linden. Hij wil het hebben over de column van Van Hanegem in het AD, waarin het gaat over de negatieve berichten rondom de voetballer Hakim Ziyech. Van der Linden zegt: “Als iets fout gaat haalt het de voorpagina, als iets goed gaat dan is het niet de opener”. Het Mediamoment van Kantelberg gaat over de Stemweek van de Top2000 van NPO Radio 2. Hij vindt dat er nu al veel te veel aandacht voor en muziek uit de Top2000 is. Waarom vindt hij het irritant?
Dec 2, 2019 • 17min
Catherine Keyl: “Als je misbruik wilde maken van sociale voorzieningen dan had je geen kans, want die waren er niet”
Zó goed heeft de babyboomer het nou ook weer niet voor elkaar. Het beeld van de rijke babyboomer, met een dik pensioen en even zo dik koophuis, klopt niet helemaal. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat de babyboomgeneratie (geboren tussen 1945 en 1955) minder van de verzorgingsstaat profiteert dan de generaties daarna. Kun je de generaties überhaupt vergelijken? Catherine Keyl is de enige babyboomer in de studio. Hoe zijn de meningen verdeeld? Het heeft veel te doen met de beeldvorming, hoe komt dat?
Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Catherine Keyl en Marcel Hensema.
Tot slot: de Tweede Kamer heeft een nieuwe gedragscode. Wanneer Kamerleden een gift aannemen moeten ze niet alleen nadenken over mogelijke belangenverstrengeling, maar ze moeten zich ook afvragen: hoe komt dit over? Wederom beeldvorming. Hoe kijken onze gasten hiernaar? Een ander belangrijk punt uit de nieuwe integriteitsregels: wie zich misdraagt tijdens een Kamerdebat wordt geschorst voor de rest van de dag. Zullen hier politici zijn die hier misbruik/gebruik van gaan maken? En hoe ga je als media hiermee om?
Nov 29, 2019 • 19min
Gert-Jaap Hoekman: “Als je de eerste letters achter elkaar zette, dan stond er al het woord ‘ironie’”
We bespreken de column van Özkan Akyol, die gisteren in het AD verscheen. Die beklaagde zich erover dat hij als Nederlander van Turkse afkomst zich buitengesloten voelt, zolang er geen chocoladeletters te krijgen zijn van bijvoorbeeld een O met umlaut. Vandaag bleek dat fabrikanten er inmiddels opgedoken zijn. Is dit een goede manier om een maatschappelijk probleem aan te stippen? Leiden Nederlanders aan een collectief gebrek aan gevoel voor humor?
Aan tafel zitten Wouter de Winther, Gert-Jaap Hoekman en Spraakmaker Zihni Özdil.
We hebben het over het onontkoombare fenomeen Black Friday. De kranten staan er vol mee: in hoeverre is Black Friday een journalistiek relevant verhaal? Ook hebben we het over de website Mediacourant, een guilty pleasure voor veel mediamakers. Wat is het doel van deze site en kennen mensen het eigenlijk wel?
Tot slot bespreken we het ‘Helse leven bij de Duivel van Drenthe’, zoals de Telegraaf het strafdossier van Gerrit Jan van D. vanmorgen samenvatte. Dat is de man die met zijn gezin jarenlang verscholen leefde in het Drentse Ruinerwold. De krant kreeg inzage in het strafdossier en publiceerde tal van details daaruit. Waarom koos de Telegraaf ervoor om veel details te noemen? Is het vanzelfsprekend dat het OM Noord-Nederland boos is over de publicatie?
Nov 28, 2019 • 24min
Zoë Papaikonomou: “Ik word een beetje moe van het BN’er-circuit”
We hebben het over BN’er op tv. De kandidaten voor Wie is de Mol zijn namelijk bekend gemaakt. Hoewel niet alle namen bij iedereen belletjes zullen doen rinkelen, is wel zoals al jaren gevist uit een poel van bekende Nederlanders. Zoë Papaikonomou vindt dit jammer. Ook bij journalistieke programma’s zien we vaak dezelfde gezichten. Is dit erg? Wanneer noemen we iemand überhaupt een BN’er? Ook legt Leonard Ornstein uit hoe het op redacties werkt. Het is volgens hem makkelijk om terug te vallen om dezelfde mensen, waarvan je weet dat ze goed kunnen vertellen. Zo zegt hij: “Neem je een onbekend kamerlid dat het niet kan vertellen? Dan vallen de kijkcijfers terug”
Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Mark Vermeulen.
Ook hebben we het over het debat van gisteravond. Tijdens dat debat hield Mark Rutte vol dat er niet bewust informatie is achtergehouden over de burgerdoden als gevolg van een actie tijdens de Nederlandse missie in Irak. Wat viel onze gasten op aan het debat? Zaten er verrassingen in? Het debat kwam mede tot stand door journalistiek werk van NRC. Welke rol kan media hierin spelen?
Nov 27, 2019 • 21min
Bero Beyer: “Mensen als circusvermaak voor de camera hijsen, voltanken met alcohol en duwen totdat er wat gebeurt, daar beleeft niemand een pleasure aan”
We hebben het over het nieuws van RTL. RTL-programmadirecteur Peter van der Vorst is zich naar eigen zeggen ‘rot geschrokken’ na gesprekken met kandidaten van reality programma De Villa. Dat programma is van de buis gehaald en de zender stopt ook met het populaire Temptation Island en Love Island. Is dit een goede maatregel van Van der Vorst? Sjirk Kuijper vindt “wonderlijk dat men 20 jaar na de doorbraak van reality tv tot dit soort inzichten komt”. Wat zijn de financiële gevolgen van de beslissing van RTL? Wat gaat er nu gebeuren?
Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Arjen Fortuin en Spraakmaker Bero Beyer.
Ook bespreken we de Mediamomenten van Fortuin en Kuijper. Fortuin wil het hebben over een tweet van collega Tom-Jan Meeus, over het tijdstip van het debat in de Tweede Kamer vanavond. Volgens Meeus is dit een ‘ongewenste en gevaarlijke trend’. Waarom? En wat verwachten onze gasten van het debat van vanavond?
Het Mediamoment van Kuijper gaat over een interview met Paul Jansen van de Telegraaf. In het interview gaat het over de toename van digitale abonnementen. Ook zijn er nog maar weinig goedkope proefabonnementen. Is dit een goede ontwikkeling? Kuijper zegt: “Journalistiek is niet gratis, daar moet je voor betalen”.
Nov 26, 2019 • 21min
Tom Kleijn: “Ik zou niet graag onderzoeksjournalist bij Bloomberg zijn”
We hebben het over het Mediamoment van Tom Kleijn. Dat gaat over Bloomberg Media, het bedrijf dat is opgericht door Michael Bloomberg, de miljardair die presidentskandidaat namens de Democraten wil worden. De hoofdredacteur heeft bekend gemaakt dat Bloomberg Media heeft besloten om hun financieel onderzoeksjournalisten geen onderzoek te laten doen naar hun eigen baas, presidentskandidaat Michael Bloomberg. Ook komen er geen opiniestukken over hem. De campagne gaan ze ‘neutraal’ verslaan. Is dit opvallend? Wekt Bloomberg hiermee niet de indruk dat er iets te verbergen valt?
Aan tafel zitten Erik Noomen, Tom Kleijn en Spraakmaker Jan Boelhouwer.
Ook hebben we het over de rechtszaak van Marco Kroon, en met name hoe de media hiermee omgaan. Tijdens de zaak werden veel beelden openbaar gemaakt, bijvoorbeeld van een bewakingscamera en een video die door Kroons vrouw is gemaakt. Volgens Kleijn worden we door alle beelden zelf een soort VAR en willen we mee beslissen, terwijl dat aan de rechter is. Is het trial by media? In wiens belang is het om de beelden te tonen?
Tot slot: de BBC heeft naar eigen zeggen een ‘fout’ gemaakt vanwege het knippen in een audiofragment van Boris Johnson. Een deel van het applaus en het lachen is weggelaten. Is het laakbaar van de BBC? Noomen vertelt zijn tactiek tijdens een interview. Hoe zorg je dat het moeilijk is om in je antwoord te monteren?
Nov 25, 2019 • 18min
Charles Groenhuijsen: “De goeie ouwe tijd hebben we vooral te danken aan een slecht geheugen”
Een nieuwe omroep voor mensen die zich ongehoord voelen bij de NPO. Dat willen onder andere Arnold Karskens, Haye van der Heyden, Joost Niemöller en ex-VVD politica Ybeltje Berckmoes. Het doel is onderwerpen te behandelen bij de publieke omroep die nu volgens hen onderbelicht worden; zoals de Zwarte Pietendiscussie, de ‘de zin en onzin’ van klimaatverandering en een kritisch geluid betreffende de Europese Unie. En ook willen ze kritisch berichten over migratie. Voor 31 december hebben ze 50.000 leden nodig. Gaat dit lukken? Is het goed nieuws, een omroep erbij?
Aan tafel zitten Charles Groenhuijsen, Avi Bhikhie en Spraakmaker Ewoud Kieft.
Ook hebben we het over Van Basten. Tijdens een interview zei hij Sieg Heil, een nazigroet, in een weekend waarin op het voetbalveld juist dit weekend een vuist tegen racisme werd gemaakt. Van Basten is inmiddels diep door het stof gegaan en heeft zijn excuses aangeboden. Maar of hij zijn baan als voetbalanalist kan houden, wordt vandaag door Fox beslist. Hoe denken onze gasten hierover? Is het racisme, of gewoon een onhandige grap?
Verder hebben we het over een rapport van een paar dagen geleden. Het blijft Groenhuijsen namelijk bezighouden. Het aantal doden als gevolg van terrorisme is namelijk gedaald. Maar Groenhuijsen vindt dat hier weinig over geschreven wordt. Goed nieuws is geen nieuws? Ondanks dat de aantallen afnemen, wordt de angst in verschillende media gevoed, vindt hij.
Nov 22, 2019 • 20min
Paul Jansen: “Je ziet nu dat het steeds gekker, doller, dwazer moet”
We bespreken het Spaanse Big Brother, waar twee jaar geleden een vrouw werd verkracht. Zij klaagt nu de dader aan. De beelden zijn nooit uitgezonden, maar tijdens het proces wist een Spaanse krant de hand te leggen op een filmpje van het slachtoffer in de dagboekkamer. Ze werd daar, zonder gezelschap, gedwongen naar de beelden van haar eigen verkrachting te kijken. De stem van de dagboekkamer vertelde haar dat de dader was weggestuurd, en dat dit, als het aan de makers lag, niet naar buiten zou komen. In Nederland was gisteren sprake van minder heftig, maar vergelijkbaar nieuws. Het programma ‘de Villa’ op RTL is per direct gestopt, omdat daarin ook mensen tegen hun zin werden betast. Moeten we stoppen met het maken van dit soort programma’s? Waar ligt de grens en wie bepaalt dat?
Aan tafel zitten Martha Riemsma, Paul Jansen en Spraakmaker Arno Visser.
Ook gaat het over de kritiek op de keuzes van de verslaggeving over het geweld in Gorinchem. In welke gevallen is het benoemen van afkomst relevant?
Verder bespreken we de problematiek in de jeugdzorg en het feit dat deze problematiek, in tegenstelling tot die van de stikstofproblematiek, geen ‘gezicht heeft’. Hoe belangrijk zijn cijfers eigenlijk bij onderwerpen als jeugdzorg?
Tot slot hebben we het over de linkse Britse tabloid The Daily Mirror die niet welkom is op de campagnetour van Boris Johnson. Het is voor het eerst in 40 jaar dat een krant wordt geweigerd bij een Britse campagne. De krant zelf denkt dat de ban te danken is aan kritische berichtgeving over Johnson. Het besluit valt slecht, zelfs bij conservatieve politici. Hebben politieke partijen het recht om zoiets te doen, zelfs als ze juridisch formeel mogen weigeren? Is dit moreel oké?


