Het Mediaforum

Het Corona virus in China grijpt om zich heen. De berichtgeving is alarmerend. Miljoenenstad Wuhan is sinds 10 uur ‘s ochtends lokale tijd afgesloten. Er rijdt geen openbaar vervoer en er vliegen geen vliegtuigen. Het aantal doden ligt nu op 17 en het gaat om veelal oudere mensen die al kwetsbaar waren. Hoe kijken onze mediakenners naar de berichtgeving hier over? Volgens Leonard Ornstein is ‘alarmisme levensgevaarlijk’. Worden er te snel conclusies getrokken? Volgens Dirk Mulder komt de nadruk al snel op de berichtgeving van de journalistiek gekeken, terwijl er ook naar de berichtgeving van de autoriteiten gekeken moet worden. Aan tafel zitten Erik Noomen, Leonard Ornstein en Spraakmaker Dirk Mulder. En 121 miljonairs en miljardairs hebben een open brief gestuurd naar alle miljonairs wereldwijd waarin ze pleiten voor hogere belastingen. De boodschap in de brief is duidelijk: wij eisen dat de allerrijksten in jouw land eerlijker en zwaarder belast worden en dat belastingontduiking en -ontwijking voorkomen wordt. Is dit een goede boodschap, of gewoon een PR-stunt? Zouden ze überhaupt iets kunnen veranderen?

Gisteren hadden we het in het Mediaforum over ‘de traan’ van Rutte. Vandaag over ‘de das’ van Koning Willem Alexander Het werkbezoek van de koning samen met staatssecretaris Paul Blokhuis aan een daklozenopvang in Weert bleef niet onopgemerkt. De das van de koning werd namelijk afgeknipt! Wouter de Winther was erbij en scheef er een stuk over. Hij vond het moment erg ongemakkelijk. Is het gek dat dit zomaar gebeurd? Is de koning te benaderbaar? Aan tafel zitten Wouter de Winther, Arjen Fortuin en Spraakmaker Felix Rottenberg. De kranten en ook de nieuwsrubrieken hebben natuurlijk veel aandacht voor het debat gisteren over de Belastingdienst naar aanleiding van de toeslagenaffaire. Het was een “stand van zaken-debat”. Was het business-as-usual, of toch wel een bijzonder debat? Er waren flinke discussies. Valt Rutte op een gegeven moment uit zijn rol? Het gaat de Kamer allemaal niet snel genoeg. Is dat een reële klacht of werd er hier ouderwetse partijpolitiek bedreven?

We hebben het over de Mediamomenten van Bert Huisjes en Haroon Ali. Ali wil het graag hebben over een stuk van Winston Gerschtanowitz in de Telegraaf. Hij pleit namelijk voor een ander kijkcijfersysteem. Deze discussie wordt vaker gevoerd en er is heel veel mogelijk. Maar moeten we al die data wel willen verzamelen? Hoe zit het met de privacy? Huisjes stelt dat ‘deze kwestie altijd benoemd wordt door mensen die kampen met slechte kijkcijfers’. Daarover gesproken: hoe staat het met de talkshowoorlog? Gisteravond scoorde Op1 beter dan Jinek. Huisjes heeft zelf meegewerkt aan de totstandkoming van Op1. Tot dusver vindt hij het programma een succes. Waarom? En hoe kijk Ali als tv-recensent hier naar? Aan tafel zitten Bert Huisjes, Haroon Ali en Spraakmaker Jim Jansen. Verder hebben we het over de traan van Rutte. Het was een emotioneel samenzijn gisteren in de Broodfabriek in Rijwijk. Premier Rutte en minister Hoekstra van Financiën hebben ouders hun excuses aangeboden voor de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst. In Rijswijk spraken ze ruim vier uur met zo'n 300 gedupeerde ouders. De traan van Rutte was niet een beeld, maakt dit iets uit voor de dynamiek van het nieuws? Tot slot: Na de #MeToo-affaires in 2017 pasten Amerikaanse mannenbladen zich massaal aan. GQ richt zich voortaan op genderneutraal publiek, de Amerikaanse variant van Esquire heeft geen vrouwen meer op de cover en de Playboy richt zich niet meer exclusief op mannen. Kunnen de mannenbladen in Nederland daar een voorbeeld aan nemen?

We hebben het over Kaj van der Ree, de YouTuber die vanaf dit weekend níet meer werkt als presentator voor BNNVARA en RTL vanwege beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Van der Ree kwam naar buiten met een verklaring en heeft zijn excuses aangeboden. Wat vinden onze mediakenners van deze verklaring? Kun je dat ooit goed doen, die excuses? Is het platform YouTube ook onderdeel van dit probleem? Is de barrière daar minder dan bijvoorbeeld de traditionele media? Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Avi Bhikhie en Spraakmaker Peter van Uhm. Tot slot: De ‘Mexit’ is officieel. Prins Harry en zijn vrouw Meghan Markle zullen geen enkele taak meer vervullen voor het Britse Koninklijk huis en zelf verantwoordelijkheid dragen voor al hun kosten. Volgens Harry waren het de media die het stel tot deze stap zetten. Is het terecht om de media de schuld te geven? Volgens Emmer zou je als lid van het Koninklijk huis de berichten uit de media naast je neer moeten kunnen leggen. Van Uhm is het daar niet mee eens. Tot hoe ver gaat het recht van privacy? Zullen ze nu daadwerkelijk met rust gelaten gaan worden?

We hebben het over het Mediamoment van Paul Jansen. Hij maakte zich kwaad over het bericht dat NOS-verslaggever Robert Bas misschien toch nog moet getuigen in de zaak rondom de geruchtmakende ‘vergismoord’. Volgens Jansen is er niet geleerd uit eerdere zaken. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Aan tafel zitten Martha Riemsma, Paul Jansen en Spraakmaker Hans Aarsman. De negen kinderen van Gerrit Jan van D., een van de twee verdachten in de zaak Ruinerwold, reageerden op het boek ‘Spookhoeve Ruinerwold’ van Telegraaf-journalisten Marcel Vink en Silvan Schoonhoven. De journalisten zaten gisteren bij Op1 om over het boek te vertellen, en werden geconfronteerd met de schriftelijke reactie van de kinderen. Hoe luistert Jansen, ook van de Telegraaf, naar deze kritiek? Het verhaal van het OM verschilt met het verhaal van de kinderen. Kun je voorkomen dat dit schuurt? En heeft het schrijven over een dergelijke zaak kwalijke gevolgen? Hoe beslis je wat je wel of niet publiceert? Riemsma vindt vooral de titel van het boek zonde. Volgens haar wordt er meteen een sensationele toon gezet. Tot slot: de aankomst van Johan van Laarhoven, de voormalige coffeeshophouder die jarenlang in Thaise cel zat, werd in het Algemeen Dagblad getypeerd als ‘kil’. Van Laarhoven werd weggehouden van de familie en naar de gevangenis gebracht. Welke afwegingen worden gemaakt bij de beslissing om als journalist wel of niet naar Schiphol te gaan?

Het Mediamoment van Kees Boonman gaat over een interview met Angela Merkel vanmorgen in The Financial Times, over de Brexit. Wat Boonman vooral opvallend vindt is dat er weinig aandacht is voor de laatste zittingsdag van de Britse Europarlementariërs. Hoe kan het dat de Brexit zo veel in het nieuws is en de laatste zittingsdag bijna nergens te lezen is? Marc Josten heeft daar zo zijn eigen verklaring voor. Aan tafel zitten Kees Boonman, Marc Josten en Spraakmaker Pier Eringa. En het Bureau Jeugd en Media is niet blij met plannen van de NTR om een programma te maken waarin jongeren het social media-gedrag van hun ouders aan de kaak stellen. De organisatie trekt aan de bel naar aanleiding van de volgende oproep van presentatrice Tatum Dagelet. Bureau Jeugd en Media zegt dat we allemaal vormen van ‘shaming’ hebben en dan zouden we nu ook nog aan ‘parent shaming’ doen. Hoe kijken onze mediakenners naar dit programma-idee en de kritiek erop? Is het een storm in een glas water? Tot slot: de publieke omroep krijgt al jaren het verwijt te links te zijn. Maar publicist en schrijver Philip Huff is het daar niet mee eens. Hij ziet juist een verschuiving naar rechts. En dat komt door de angst om voor links versleten te worden, schrijft Huff vandaag in NRC Next. Delen onze gasten deze observatie? Is er voldoende aanbod bij de Publieke Omroep, en hoe is de balans? Hoe kan de NPO het beste met deze discussie omgaan?

We hebben het over een tweet die volgens Thomas Muntz meer aandacht had moeten krijgen. Welke tweet en waarom? Daar heeft Muntz wel een verhaal bij! Aan tafel zitten Thomas Muntz, Elske Schouten en Spraakmaker Eelke Blokker. Ook hebben we het over een opvallende oproep van James Murdoch, zoon van mediamagnaat Rupert Murdoch. Hij noemt de manier waarop Australische journalisten in dienst van mediabedrijf News Corp van Murdoch over de bosbranden berichten ‘enorm schadelijk’. Is dit een generatiekloof? Hoe kijken onze mediakenners hier naar? En het trok aardig wat aandacht deze week: De actie onder de hashtag #TouEem (Toe even, doe ff normaal). Met het oplezen van grove Facebookreacties op de Grote Markt in Groningen wilde RTV Noord dat hun Facebookpagina weer veiliger werd om op de discussiëren. De reacties op de Facebookpagina zijn vaak grof en met scheldwoorden. Is dit herkenbaar? Hoe gaan ze hier bijvoorbeeld bij NRC Handelsblad mee om? Heeft Muntz hier ervaring mee met zijn persoonlijke stukken en wat doet hij met bepaald commentaar? Tot slot: Afgelopen dagen kwam het gevaar dat internet met zich meebrengt ook weer veelvuldig in de publiciteit. Zoals , vanochtend, de toename van cybercriminaliteit in de misdaadcijfers over 2019. Volgens Muntz zijn we nog ‘aan het uitvinden wat het internet nu precies is en wie mensen op internet zijn’.

Morgen is de inleidende zitting over de moord op advocaat Derk Wiersum. De Amsterdamse deken riep dit weekend de twee advocaten in de zaak rondom Ridouan T. op hun strijd niet langer via de media te voeren. Is dit een terechte oproep? Het is ook niet voor het eerst dat deze discussie gevoerd wordt. En wanneer beslis je als media zelf om hier terughoudend mee om te gaan? Volgens Schlikker is alles in deze zaak nieuwswaardig, dus ze begrijpt dat er graag over geschreven wordt. En bij Jinek zat gisteren ook de oom van Anne Faber aan tafel - hij zetten samen met de politie, Slachtofferhulp Nederland en andere een initiatief op dat heet ‘Namens de familie’. Hoe kijken onze mediakenners naar dit initiatief? Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Roos Schlikker en Spraakmaker Job Knoester. Ook hebben we het over twee persoonlijke verhalen die gisteren groot in het nieuws waren. Namelijk: de coming out van Nikkie de Jager als transgender en het verhaal van Frits Wester bij Jinek. Zoë Papaikonomou zegt dat ‘de kracht van een individueel verhaal sterk is’. Maar, als je het verhaal van Wester neemt, moet je het volgens Papaikonomou breder bekijken en kijken naar de manier waarop men in de mediawereld met elkaar omgaat. Er wordt veel van journalisten verwacht, waardoor volgens haar allerlei problemen kunnen ontstaan. Volgens Schlikker moet je wat dat betreft naar nog meer beroepsgroepen kijken.

We hebben het over Radar. Het consumentenprogramma van de AVROTROS bestaat 25 jaar. In januari 1995 was de eerste uitzending. De uitzending vorige week trok ruim 1,4 miljoen kijkers. Het programma staat ononderbroken in de top 20 van best bekeken programma’s. En het programma wordt ook al 25 jaar gepresenteerd door Antoinette Hertsenberger. Waarom zijn deze consumentenprogramma’s zo ijzersterk als het gaat om het aantal kijkers? En wat is de rol van Hertsenberger hierin? Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Elger van der Wel en Spraakmaker Bero Beyer. Het verdrietige medianieuws van dit weekend is het overlijden van Aart Staartjes. Onze gasten in het Mediaforum belichten elk een andere invalshoek bij dit nieuws. Zo zegt Bero Beyer: “Staartjes liet zien: Dit is hoe je met elkaar kunt omgaan - eerlijk, recht voor z’n raap, net ff gekker en als je kan neem je het grootste stukje cake van het plateautje. Super goed.” Staartjes heeft natuurlijk televisie gemaakt voor meerdere generaties. Zijn er verschillen? En wat blijft het meeste bij? Elger van der Wel: “Aart Staartjes heeft de weg vrij gebaand voor buiten de lijntjes kleuren in kindertelevisie”. Tot slot: Een betaalmuur, lidmaatschap of abonnementen: hiermee gaat de helft van de uitgeverijen dit jaar zijn geld verdienen. Dat blijkt uit onderzoek van het Reuters Institute for the Study of Journalism. Voor het jaarlijkse onderzoek ‘Journalism, Media and Technology Trends and Predictions 2020’ sprak Reuters met 233 ceo’s, redacteuren en digitale leiders uit 32 landen. Conclusie: lezersinkomsten winnen het van advertentie-inkomsten. Is dit een opvallende conclusie?

We hebben het over Angela de Jong die zelf een media-onderwerp werd deze week. Wat vindt zij er zelf van ‘dat ze niet objectief zou zijn’? En hoe komt het dat het hier al de hele week over gaat? Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Angela de Jong, Goos de Boer en Spraakmaker Goos de Boer. Verder hebben we het over de druk van sociale media waar artiesten mee te maken krijgen. Is het opvallend dat iemand als Marco Borsato, die al jaren meedraait, nu de druk niet meer aan kan? Zegt het iets als er 100.000 mensen negatief over je twitteren? Ook gaat het over de onderzoeksjournalistiek van het AD met betrekking tot het Song festival en bespreken we de verdieping van de regionale onderzoeksjournalistiek in het algemeen. Op welke manier is er terug te zien dat de regio zich weer op onderzoek richt? Wat merkt de consument hiervan