Het Mediaforum

Aan tafel zitten Catherine Keyl, Marc Josten en Spraakmaker Julius Jaspers. Het mediamoment van Josten gaat over de berichtgeving rondom de EU-top, en met name over wat daar ontbrak volgens hem. Josten: “Ik vond het raar dat de media dit niet eruit gehaald heeft” In het mediamoment van Keyl hebben we het over de terugkeer van de 5 Uur Show. Is dit een goed plan van SBS? Lingo en Man Bijt Hond verdwijnen voorlopig in de ijskast. Zegt dit iets over de koers die nu gekozen wordt? Keyl: “Ze waren eerst bezig met een campingzender te maken, daarna werd het een sterrenzender en nu gaan ze toch veel meer waarde hechten aan informatie”. Hoe belangrijk is een goede vooravond voor een televisiezender? En wordt er nog veel waarde gehecht aan kijkcijfers? Het respect voor de verslaggever is weg. Tenminste, dat werd gisteravond in het tv-programma Op1 gezegd door NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff, NOS-verslaggever Edwin van den Berg en Omroep Gelderland-hoofdredacteur Sandrina Hadderingh. Zij kunnen moeilijk kun werk doen tijdens demonstraties, omdat ze bedreigd worden door aanwezigen, zoals ook gisteren rond het zoveelste boerenprotest. Is dit iets dat de laatste jaren erger is geworden? Wanneer is deze trend begonnen? Volgens Josten in de tijd van Pim Fortuyn. Keyl heeft zelf ook vaak verslaggeving gedaan, wat zijn haar ervaringen? Hoe moeten we omgaan met het wantrouwen in de journalistiek? Tot slot hebben we het over de culinaire journalistiek. Dat sluit natuurlijk naadloos aan bij onze Spraakmaker van vanochtend, Julius Jaspers. Josten viel op dat binnen die journalistiek de echt kritische noten niet meer gekraakt worden. Is dat zo?

Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Karin Sitalsing en Spraakmaker Mark Tuitert. Vandaag voor het eerst in het Mediaforum: Karin Sitalsing. Voor haar mediamoment gaan we naar haar provincie: Groningen. Vorige week waren er weer aardbevingen. Sitalsing merkt dat ze het lastig vindt om een balans te vinden in hoe je daar het beste verslaggeving kunt doen. Hoe zorg je dat je niet met alle journalisten in de winkelstraat in Loppersum staat om hetzelfde verhaal te halen? Het mediamoment van Emmer gaat over de grasaar. Volgens hem is dit het komkommernieuws van de zomer! Voor het eerst sinds april gaf president Trump gisteren weer een persconferentie. De Verenigde Staten worden met 142.000 doden hard geraakt door het coronavirus en het gevaar is nog niet geweken. Daarom pleitte Trump gisteren voor het dragen van mondkapjes. Is het een stunt voor de verkiezingscampagne? Emmer: “Dit is een poging van de president om presidentieel over te komen”. Emmer vraagt zich af hoe lang Trump dit volhoudt. “Als Trump nu weer een paar weken zijn best doet, dan is alle ellende van daarvoor niet meer on top of mind”. De tegenpartij is een actie gestart: ‘The Lincoln Project’, een initiatief van vooraanstaande Republikeinen, plaatste een heftige video op YouTube: Trump’s Wall. Daarin worden de grafkisten van de 140.000 doden op een rij gezet, als muur. Kan dit alleen in Amerika? Tot slot: de Achterhoek en regio Nijmegen gaan de journalistieke krachten bundelen met hun Duitse collega’s van vlak over de grens. Het project ‘Nieuws / Nachrichten’ gaat de komende twee jaar wekelijks nieuws brengen met een Duits-Nederlandse invalshoek. Mensen in het grensgebied zijn al veel langer op Duitsland gericht. Hoe kan het dat de journalistiek dan, tot voor kort, ophield bij de grens?

Aan tafel zitten Pieter Klok, Avi Bhikhie en Spraakmaker Alexander Rinnooy Kan. Het mediamoment van Bhikhie gaat over een artikel uit The New York Times. De videoredactie van die krant maakte een video over Oeigoeren. In de kampen waar zij gedwongen werken worden ook mondkapjes gemaakt. Wat viel Bhikhie op aan de video? Is het knap dat dit naar buiten gebracht wordt? Is beeld in dit geval sterker dan tekst? Wat doet de Volkskrant met video? Het mediamoment van Klok gaat over mensen die in een café in Hillegom corona opliepen. Hij hoort het steeds meer en maakt zich zorgen. Tot welke dilemma’s leidt dit op de redactie? Klok: “Als je teveel hoop biedt gaan mensen zich niet meer aan social distancing houden”. Er is flinke vooruitgang geboekt met een vaccin tegen corona. De Volkskrant schrijft op de voorpagina “Eindelijk: een écht veelbelovend vaccin”. Maar, tegelijkertijd neemt het aantal besmettingen in Nederland weer snel toe. Hoe maak je daarin een nieuwsafweging? Wat je meldt, heeft invloed op wat mensen doen, en dat heeft dan weer invloed op het nieuws. Hoe ga je met die spanning om? Moet de media meer een alarmistische toon zetten? Bhikhie: “Het is heel moeilijk om te bepalen wanneer je aan die bel trekt”. Hoe ver gaat die maatschappelijke taak van de media? Tot slot: vaste luisteraars van dit programma kennen ‘m wel, de Spraakmakers community. Ook de Volkskrant heeft de afgelopen maanden uitgebreid lezers geconsulteerd. Hoe kun je als media je doelgroep betrekken bij wat je maakt, en waarom zou je dat willen? Klok: “Het is goed om je continu te confronteren met de gemiddelde lezer”

Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Hansje van de Beek en Spraakmaker Lia van Bekhoven. Het mediamoment van Van de Beek gaat over Zomergasten van zondagavond. De eerste aflevering met als gast Typhoon. Ze vertelt over een fragment dat haar erg aansprak. Waarom vond ze het zo mooi? Papaikonomou vertelt in haar mediamoment over iets nieuws op LinkedIn. Je kunt nu je naam inspreken, zodat andere mensen kunnen horen hoe je iemands naam uitspreek. Hoe belangrijk is het voor haar dat dit kan? Na een weekend ploeteren is er op maandagochtend nog geen witte rook in Brussel. De regeringsleiders kunnen het maar niet eens worden over een Europees herstelfonds. Mark Rutte is het gezicht van het handjevol landen dat graag de hand op de knip houdt. Wat valt onze mediakenners op aan de berichtgeving over deze top? Papaikonomou: “Bij politieke verslaglegging gaat het vooral over de poppetjes”. Tot slot: de Verenigde Staten warmen zich meer en meer op voor de presidentiële verkiezingen. Kanye West kondigde een poosje terug opeens zijn kandidatuur aan, weifelde toen en had dit weekend opeens een campaign rally. Gaat het bij Kanye West voornamelijk om de publiciteit? Of hoe oprecht is hij? Ook hebben we het over een andere kandidaat die zijn achtergrond in de entertainmentwereld heeft: Chris Wallace. Afgelopen weekend was op Fox News een interview te zien van Wallace met Donald Trump. Wallace wordt geprezen omdat hij Trump niet liet wauwelen, maar hem met feiten om de oren sloeg. Is de lof voor Wallace terecht? Hoe interessant is het dat dit op de zender Fox gebeurt? Sommige citaten en feiten werden er later in gemonteerd. Is dit een eerlijke manier van werken?

Paul Römer: “Herhalingen zijn een tweede kans om iets voor de eerste keer te zien” Het is weer komkommertijd. Dit betekent dat we meer herhalingen te zien krijgen op televisie. Willen mensen nog wel herhalingen van Frank Visser zien? We bespreken hoe het aankomende televisieseizoen eruit gaat zien. Wat voor effect heeft corona op wat we in het najaar zullen bekijken? En wat gaat Veronica Inside doen? Aan tafel zitten Paul Römer, Arjen Fortuin en Spraakmaker Ilvy Njiokiktjien. Het mediamoment van Paul is helemaal in de bonen. Trump maakt reclame voor goya bonen. Het bedrijf dat de bonen produceert kreeg te maken met een publieke boycot, nadat de CEO van het bedrijf steun uitsprak voor Trump. Ook Ivanka poseerde naast een blik goya bonen. ‘Is dit een nieuwe aflevering in de realitysoap van Trump in het Witte Huis?’ vraagt Arjen Fortuin zich af. Gisteren zagen we het achtuurjournaal veranderen in All You Need is Love. Gisteren werd bekend dat de inreisbeperkingen werden voor geliefden werden opgeschort. Goed nieuws, maar is de NOS de juiste brenger? Moet de NOS zich beperken tot hard nieuws of is entertainment een manier om nieuws te profileren? Trump heeft meer dan 30.000 maal gelogen en de pers krijgt het blijvend te verduren. Ook lopen de besmettingen op en worden burgers steeds meer in het nauw gedreven. Mogen we de Verenigde Staten nog zien als een rijk Westers land of valt de democratie ver te zoeken? Maandenlang kregen we iedere dag getallen te zien over de coronabesmettingen. Hoe staat het er nu voor in de rest wereld, waar is het virus onder controle en waar absoluut niet? We besluiten het Mediaforum met Lennart van Dijk van het Taalteam.

De cancel-cultuur: het compleet onbespreekbaar maken van ideeën die als haatdragend worden gezien. Academici spreken zich uit tegen de groeiende cultuur om steeds maar politiek correct te blijven. Tegengeluid geven kan leiden tot ontslag of erger, maar wanneer is een oproep om een mening te ‘cancelen’ terecht? Is de cancel-cultuur een pleidooi voor een eenheidsworst in denken of wapenen we onszelf tegen haat? Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Wim Voermans. Het mediamoment van Sandrina gaat over het Farmers Defence Force. Één van de voormannen wordt vervolgd voor het bedreigen van een agent. De voorman draait het om: hij zou juist bedreigd zijn door een agent die een pistool op hem richtte. Doorgaans loopt het sentiment bij de boeren hoog op, tot bedreigingen aan toe. Is er bij de boeren nog plaats voor tegengeluid? Helpen de acties of wordt er slechts furore gemaakt? Dieuwertje analyseert het premiersdebat, na aanleiding van de CDA-lijsttrekkersverkiezing. Ze vraagt zich af of het Nederlandse politieke stelsel wel juist vertegenwoordigd wordt bij een dergelijk debat aangezien: "de partijen toch bruggen en een coalitie gaan bouwen". Aangezien veel partijen toch noodgedwongen moeten samenwerken, wat beweegt de kiezer om een dergelijk debat te bekijken? Obama wil dat je Bitcoins gaat kopen en Geert Wilders is opeens pro-Palestina. Nando Kasteleijn legt uit: een Twitter hack dus. Hoe kan zoiets zijn gebeurd? Men vreest dat een interne medewerker is omgekocht, maar wat is de waarheid achter deze gehackte accounts? Hebben de gebruikers van Twitter nog wel vertrouwen in het medium?

Er is veel over gezegd, maar vandaag ligt ie dan in de winkel: De Linda met op de voorpagina Linda de Mol in bikini. Aanleiding is een onderzoek van het blad waaruit blijkt dat driekwart van alle moeders bijna nooit op vakantiefoto’s staat. Het achterliggende thema is body positivity. Wat vinden onze mediakenners van het idee voor de cover? Gaat het de juiste doelgroep bereiken? Ali vraagt zich vooral af wat “het langetermijneffect hiervan is”. Op de cover komen positieve reacties, maar ook kritiek. Is dat gek? Sterkenburg: “Je bent altijd te dik, te dun, te veel rimpels, te weinig rimpels”. Het idee van body positivity is niet nieuw. Ook bladen worden steeds diverser. Ali: “De magazines steken elkaar wel een beetje aan, al is het maar uit een soort plicht omdat het nu de trend is”. Aan tafel zitten Nikki Sterkenburg, Haroon Ali en Spraakmaker Conny van Bentum. Het mediamoment van Ali gaat over de Netflix-documentaireserie Disclosure. Waarom zou hij deze docu aan iedereen willen aanraden? Wat is het beeld in de media rondom transgenders? En hoe is dit beeld veranderd door de jaren heen? In haar mediamoment wil Sterkenburg graag de stilte aanstippen rond de vrijspraak van de voormalige Amsterdamse anti-radicaliseringsambtenaar Saadia Ait-Taleb. Ze legt uit wat de situatie is en wat haar stoort. Sterkenburg: “We mogen hier wel eens een goed reconstructie van maken”. Waarom blijft het zo stil na deze vrijspraak? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Joost Oranje en Spraakmaker Peter van Uhm. We beginnen het mediaforum met een nieuwsupdate uit Den Haag. Verslaggever Marc Hamer praat ons bij over Prinsjesdag. De rijtour gaat namelijk niet door. Hoe gaat Prinsjesdag eruit zien dit jaar? Voor het mediamoment van Joost Oranje gaan we naar Suriname. Daar is namelijk een nieuwe president en nieuwe vicepresident gekozen. Oranje is veel in Suriname geweest en kent beide heren goed. Oranje vindt het een fascinerend land. Oranje: “Het is zeer de moeite waar om kritisch te volgen of het Santokhi en Brunswijk lukt”. Waarom is het zo interessant om dit journalistiek te blijven volgen? Het mediamoment van Wijndelts is een nieuw project uit de Verenigde Staten en het heet Persuasion. Wijndelts legt uit wat dit platform en idee is. En wat is het verschil met de cancel-cultuur, die we vorige week bespraken? Gisteravond schoven de twee overgebleven kandidaten voor het CDA-lijsttrekkers aan bij Op1. We hadden ze eerder al gezien in Nieuwsuur en gehoord in 1op1, maar nu ook echt tegenover elkaar. Hoe hebben onze mediakenners naar dit debat gekeken? Veel media schreef erover dat het niet spannend werd. Oranje: “Het is niet zo raar dat zij daar niet een debat gaan doen waar de spetters vanaf vliegen als je allebei uit één partij komt”. Het had debat anders gevoerd moeten worden? En had dat uitgemaakt voor de CDA-leden, of was dan vooral de ervaring voor het publiek anders geweest?

Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Angela de Jong en Spraakmaker Erik Scherder. Het mediamoment van El Maroudi gaat over de musical Hamilton. De musical is al jaren uitverkocht, ondanks de dure tickets. Nu staat het stuk op Netflix. Waarom zouden meer mensen dit moeten zien? Het mediamoment de Jong gaat over het interview met Diederik Gommers in de Volkskrant van dit weekend. Gommers is het landelijk gezicht van de IC-artsen. De Jong vindt dat het interview een mooi inkijkje geeft in hoe de media werkt. Hoezo? Vorige week gaf Kees Boonman al het advies om aan specialisten, die opeens BN’ers zijn geworden, zich te laten houden bij hun eigen kennis. En zich dus niet uit te laten over andere onderwerpen. Maar hoe doe je dat? Als je eenmaal aan tafel zit bij een talkshow en een vraag krijgt over een ander thema? De Jong: “We vinden het fijn als mensen zichzelf zijn, maar tegelijkertijd gaat dat tegen je werken” Gisteren was de themadag over racisme en discriminatie bij de NPO, onder andere met het debat ‘de stelling van Nederland’. Er was veel discussie vooraf over dit debat. Over de presentator, Jort Kelder en over de stelling: „Het huidige racismedebat drijft Nederland uit elkaar.” Is de kritiek terecht? Hoe hebben onze mediakenners gekeken? Was het een echte debat, of miste het verdieping? Er waren verschillende debatten te zien op televisie, verhalen van mensen, diepgaande gesprekken. Wat levert zo’n themadag op? El Maroudi: “Ik vraag me af of we verder komen als samenleving als we allemaal gewoon eventjes onze mening kunnen spuien, zonder dat we nader tot elkaar komen”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

We bespreken de verschillende boerenprotesten die de afgelopen weken opnieuw plaatsvonden. Ze stonden op de A1, distributiecentra van Albert Heijn en Jumbo werden geblokkeerd door tractoren en minister Schouten moest een paar dagen geleden vanwege boerenprotesten een werkbezoek aan Zeeland afbreken. Haar veiligheid zou anders in het geding zijn gekomen. Berichten de media op de juiste manier hierover? En hoe kijken boeren naar de media? Uit een onderzoek dat staat op de website van Brandpuntplus blijkt dat boeren denken dat er te veel extremen aan het woord komen en dat er te weinig journalisten in de media werken die ‘oer-minded’ zijn. Weten media genoeg over wat er speelt onder de boeren en de boerensector? Horen we alleen de extremen? Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Catherine Keyl en Spraakmaker Jan Pronk. Ook bespreken we hoe de journalistiek druk uitoefende om in te grijpen begin jaren 90 tijdens het Srebrenica drama. Welke actie ondernamen media? In hoeverre had dit anders gekund? En hoe gaat de journalistiek nu met zulke vraagstukken om?