Het Mediaforum

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Paul Jansen en Spraakmaker Martin Sitalsing. Het mediamoment van Jansen gaat over Mieke Kuilman. Kuilman is een bekende van de abonnees van de Telegraaf, NRC en het Algemeen Dagblad. En haar inkomen ook. Jansen: “Financieel gluren bij de buren vinden Nederlanders prachtig”. Jansen legt uit wat het verhaal is. In zijn mediamoment wil Wijndelts nog even aanstippen dat Arjen Lubach zijn pr ook uitstekend op orde heeft. Ook wij bespraken in het Mediaforum het ‘stoppen’ van Lubach. Maar de soep wordt toch niet zo heet gegeten, lijkt nu. Slimme zet van Lubach om het zo te doen? Verder hebben we het over heftige beelden van een Slowaakse man in een cel in Charleroi. De beelden worden op verschillende nieuwssites gedeeld. De beelden zijn twee jaar oud, maar worden nu pas door nabestaanden naar buiten gebracht. De advocaat vreest voor een doofpot. Hebben de nabestaanden hier belang bij? Volgens Jansen worden journalisten vaker ingezet om een bepaald belang te dienen. Jansen: “Je moet altijd wel weten voor welk belang je wordt gebruikt”. Hoe beslis je als medium om deze beelden wel of niet te plaatsen? Beelden worden tegenwoordig makkelijk en snel gedeeld. Raken we gewend aan de heftigheid van zulke beelden? Dan een ander geval waarin een publicatie in de media zorgt voor actie. Het Amsterdamse nachtcafé Disco Dolly raakte in opspraak na een reportage in de Volkskrant en het Parool. Daarin werd beschreven hoe er gedanst werd, de telefoon werd afgeplakt en de regel was: snel gaan zitten als het licht aan gaat, want dan komt er een handhaver binnen. Dit soort geruchten gingen al langer, maar nu na de publicatie wordt er pas ingegrepen. Moet een journalist naast een reportage dan ook een melding maken bij de politie? Tot slot: met de aankondiging om geen producten met de afbeelding van Zwarte Piet te verkopen, wist Bol.com natuurlijk dat er een hoop reacties zouden komen. Zeker op Twitter. Het webcareteam lijkt zich hier goed op te hebben voorbereid en probeert met humor en enig cynisme alle kritiek te pareren. Is dit de manier waarop je met dit soort reacties om moet gaan? Het blijft natuurlijk een dunne lijn: grappig zijn en serieus ingaan op kritiek van klanten.

Gisteren spraken premier Rutten en minister De Jonge het Nederlandse volk weer aan. Het wordt telkens moeilijker om iedereen bij de les te houden. Wat was het verschil in toon met de vorige persconferentie? Worden we teveel betutteld en kwam de boodschap over? Er werd een dringend advies uitgebracht, maar was de persconferentie te wollig? Aan tafel zitten Nikki Sterkenburg, Mireille van Ark en Spraakmaker Aad de Groot. Het Mediamoment van Nikki gaat over een artikel in Time magazine over Constance Woodsen. Zij is momenteel dakloos na een glorieuze carrière. Het artikel laat zien hoe makkelijk het is om dakloos te raken in de VS en hoe moeilijk het is om er weer uit te komen. Wat zijn de moeilijkheden waar mensen die dakloos geraakt zijn mee worden geconfronteerd? SBS6 bestaat 25 jaar, en Hart van Nederland ook. Wat is de doelgroep van deze omroep, en wat is de kracht van nieuws dat van onderop gebracht kan worden? Beiden worden gezien als een springplank voor jong talent. Er wordt veel gedaan aan voxpop, waardoor de mening van de gewone man en vrouw in de straat ook aan bod komt. Wordt SBS6 ondergewaardeerd door deze manier van verslaggeving? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Henrike van Gelder en Spraakmaker Ineke Sluiter. Het mediamoment van Van Gelder gaat over het nieuwe seizoen van SpangaS. Voor het eerst zal er in de serie een non-binair personage te zien zijn. Is het hoognodig om zulke rolmodellen te hebben bij kindertelevisie? Wat voor uitwerking heeft dit op kinderen? In het mediamoment van Ornstein staan we stil bij een memoriam vanochtend las in de Volkskrant, die van Toos Faber. Volgens Ornstein is zij belangrijk geweest voor de emancipatie van vrouwen in de televisiewereld. Hij legt uit waarom. Gisteravond was ze terug: Jinek. Haar eerste uitzending na de zomerstop trok 690.000 kijkers naar RTL. Hoe hebben onze mediakenners hiernaar gekeken? In de uitzending was onder andere Henk Krol. Ornstein vond dat Jinek Krol stevig aanpakte met veel feiten, maar het werd ook best persoonlijk. Zit daar een risico aan? Van Gelder is weggezapt. Waarom? En gisteren werd bekend dat ‘de opvolger van De Wereld Draait Door’ met Renze Klamer en Fidan Ekiz ‘De Vooravond’ heet. Wat verwachten onze mediakenners van dit presentatieduo? En wat vinden ze van de programmatitel? Van Gelder: “Volgens mij is het gewoon de werktitel en zijn ze vergeten er een echte titel voor te bedenken”. Tot slot: Steeds meer Wit-Russen spreken zich openlijk uit tegen hun leider Loekasjenko. Gisteren was een fragment te zien op tv waarin hij bij een fabriek werd weggehoond door het publiek: ’Ga weg! Ga weg!’ scandeerden ze. Waarom is dit een bijzonder historisch moment? We hebben het over de ‘vrijheid’ van de journalistiek in Wit-Rusland. De staatstelevisie zond de bijeenkomst wel uit, maar het scanderen niet. Wat is de rol van journalistiek?

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Jaap van Zessen en Spraakmaker Pier Eringa. Het AD was in juni voor de tweede maand op rij de meest bezochte nieuwssite van Nederland met 7,4 miljoen unieke bezoekers. Hoe doen ze dat? Houden ze de concurrentie goed in te gaten? Veel artikelen staan achter een betaalmuur bij het AD, maar volgens van Zessen is dat niet ten kosten gegaan van hun bereik. Het mediamoment van Kantelberg gaat over Zomergasten gisteravond. Carola Schouten was daar te gast. Kantelberg was er speciaal voor gaan zitten, maar hij vond het erg saai. Waar lag dat aan? Opvallend was dat er boeren stonden te demonstreren op het Mediapark, maar dat werd in de uitzending niet benoemd. Is dat gek? De Volkskrant bracht zaterdag een artikel over de tweede golf en hoe ‘we’ die onderschatten. Will Tiemeijer, hoogleraar gedragswetenschappen, zegt het in het stuk als volgt: “We hebben weer dagelijks afschrikkende journaalbeelden nodig en gevaar in onze directe omgeving om het gevoel van urgentie terug te krijgen”. Met andere woorden: media moeten dit soort beelden laten zien. Kantelberg zegt hierover: “Je kunt niet laten zien wat er niet is”. Volkskrantjournalist Wilma de Rek schrijft vanmorgen in haar column: “Koele cijfers moeten we hebben, harde feiten, saaie duiding, heel veel achtergrondinformatie en nog meer uitleg. Niet de emotie, maar het verstand zal ons redden”. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Ook in de zaterdageditie van de Volkskrant: een artikel over memes en hoe zij de veelbelovende carrière van een jonge CDA’er de kop kosten. Deze jongen had in een WhatsAppgroep memes gedeeld van Baudet aan de galg en Geert Wilders in een nazi-uniform. Het lekte uit en de man werd ontslagen. Volgens van Zessen is de les die we hieruit moeten trekken dat je moet uitkijken wat je online zet. Over 20 jaar kan deze persoon nog steeds gegoogled worden en duikt dit nieuws weer op. “Dat is een hele harde straf, voor één grapje”. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Paul Römer, Elger van der Wel en Spraakmaker Just Spee. Het mediamoment van Van der Wel gaat over de podcasts van Voetbal International. Zij gaan per club een podcast maken. Van der Wel verwacht dat dit goed gaat werken en het misschien wel beter beluisterd zal worden dan een algemene podcast over voetbal. Hij ligt toe waarom het volgens hem wel gaat werken. Luisteren onze mediakenners ook naar voetbalpodcasts? Het mediamoment van Römer gaat over Fortnite. Apple en Google hebben Fortnite uit hun stores gehaald. Römer las dit bericht en dacht: er is een tweede digitale revolutie aan de gang. Hoe zit dat precies? Vandaag staat in het teken van de Nationale Actiedag voor Beiroet. De dag begint vanuit Studio 47 in Hilversum en wordt gesteund door de NPO, RTL, Talpa en Facebook. Inmiddels staat de teller van de inzamelingsactie op meer dan 5 miljoen euro. NOS-verslaggever Roel Pauw rijdt vandaag mee in de actiebus. Is het steeds moeilijker om de aandacht van de burger te krijgen voor zulke acties? De satirische nieuwssite De Speld schreef een artikel met de veelzeggende kop: ‘Ramp Beiroet spectaculair genoeg voor aandacht Nederlanders’. Cynisch, maar waar? Vannacht was het weer onrustig in de Haagse Schilderswijk. Met de rellen in de Haagse Schilderswijk en de Vlaamse kustplaats Blankenberge laait een oude discussie weer op: is het relevant om de culturele achtergrond van relschoppers te vermelden? RTL Nieuws-presentator Roderick Veelo beschrijft in zijn column de tendens van afgelopen jaren als volgt: “Politie, lokale bestuurders en ook de pers spraken steeds minder van Marokkaanse probleemjongeren, maar van 'jongeren', 'tieners' of 'raddraaiers'. Zo verdwenen Marokkaanse probleemjongeren gestaag uit de officiële en journalistieke berichtgeving”. Veelo vindt dit geen goede zaak, door het probleem met ‘Marokkaanse reljongeren’ niet te bespreken, wordt het ook niet opgelost. Hoe denken onze mediakenners over deze gedachtegang? Wat zou een goede oplossing zijn? Ook aangeschoven is collega Twan Huys, over ruim een uur heb jij in 1op1 verslaggever Step Vaessen te gast, die in het Wit-Russische Minsk zit. Huys vertelt waarom het een bijzonder gesprek is geworden.

Kamala Harris is door Joe Biden gekozen als zijn vicepresident. Wat was de overweging bij de keuze van Biden en heeft hij de juiste keus gemaakt? Er doet een theorie de ronde dat de presidentskandidaat tijdens zijn termijn zou stoppen vanwege ‘gezondheidsproblemen’. Is dit een reëele optie? Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Lotte Jensen. Het Mediamoment van Spijkers ging over Diederik Gommers die aan tafel zat bij op1. Hij deed daar nogmaals een oproep om samen op te treden tegen corona. Spijkers vroeg zich af hoe dat in zijn werk gaat nu de verkiezingstijd eraan komt. Kunnen we het volk verenigen wanneer kamerleden niet achter elkaar staan? Wat is de rol van de politici? Wat zijn de grenzen aan solidariteit? Verder bespreken we de column van Pieter Waterdrinker in de Telegraaf. Waterdrinker is Rusland correspondent ziet een trend van freelancers die onverzekerd op reis gaan. Waterdrinker pleit ervoor om deze mensen te verzekeren. Wat zijn de risico’s voor journalisten in het buitenland? Of verlaagt dit de drempelwaarde voor onervaren freelancers om op pad te gaan? Het coronadebat in de Tweede Kamer verliep nogal tumultueus. Wilders stelde dat coalitie-Kamerleden en masse waren weggerend omdat ze zich niet wilden uitspreken over de salarissen in de zorg. Er waren niet genoeg Kamerleden aanwezig om een hoofdelijke stemming te laten plaatsvinden. Echter, er is meer tijd nodig om een hoofdelijke stemming te laten plaatsvinden. Nu blijft het beeld dat Wilders heeft geschetst, van rennende Kamerleden hangen. Terecht of speelt Wilders een tactisch spel? Verslaggevers van BBC en Sky News hebben veel kritiek gekregen omdat ze vluchtelingen in bootjes zijn gaan filmen. De verslaggeefster is van aristocratische afkomst waardoor de kloof tussen haar en de vluchtelingen nog groter werd. Is de kritiek op deze vorm van verslaggeving terecht?

Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Karin Sitalsing en Spraakmaker Diederik Jekel. Het Mediamoment van Sitalsing gaat over de voetbalplaatjes van Job. Job schreef een brief naar het Parool. Zijn rugzak met daarin zijn geliefde voetbalplaatjes was gestolen en nu wil hij zijn voetbalplaatjes graag terug. Het bericht werd veel gedeeld op sociale media. Er zijn acties gestart om de voetbalplaatjes weer bij elkaar te sparen. Valt dit onder de noemer ‘komkommernieuws’? Sitalsing: “Door het komkommernieuws te noemen zeg je eigenlijk al dat het niet zo heel belangrijk is”. Zou er meer positief nieuws in de kranten moeten komen? Zijn we geneigd vaker negatief nieuws te noemen? Het mediamoment van Kuijper gaat over de column van Max Pam in de Volkskrant, met de titel: “Ik besloot eens uit te zoeken of je in Nederland iemand zomaar een racist mag noemen”. Kuijper vertelt wat daarin staat en kijkt met zijn blik als raadslid van de Raad voor de Journalistiek. Vandaag wordt er weer eens gedebatteerd over de corona maatregelen, daarom is de Tweede Kamer gisteren ook weer uitgebreid bijgepraat door RIVM-baas Jaap van Dissel, die je nu ook wel corona-expert zou kunnen noemen. Maar ondertussen popt de een na andere nieuwe club van experts op. Gisteren van het expertteam: ‘Lessons Learned’ opgericht vanuit het ministerie van Volksgezondheid. In totaal komen er tien experttafels met zo'n tachtig deskundigen. Maandag was er ook al een brandbrief van weer een ander team: het zogenoemde ‘RedTeam’ waarin stond dat een onduidelijk coronabeleid van het kabinet maakt dat meer mensen de regels negeren. Is het goed dat dit soort teams worden opgericht? Kuijper: “De aanduiding ‘expertpanel’ geeft mensen meteen al een soort status waarvan ik denk: daar moet je wel een beetje voorzichtig mee zijn”. Zit hier nog een communicatiestrategie achter om het zo te doen? Jekel legt uit hoe de wetenschap te werk gaat en waarom het zo lijkt dat niemand weet wat hij aan het doen is. We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Joost Oranje en Spraakmaker Reineke Boot. Het mediamoment van Oranje gaat over Wit Rusland. Daar waren gisteren opnieuw grote demonstraties. Vooral de reactie van oppositieleider Svetlana Tichanovskaja vond hij opvallend. Waarom? En ook steeds meer organisaties en media, waaronder nu ook de Volkskrant, schrijven geen ‘Wit-Rusland’ meer, maar ‘Belarus’. Zouden meer media dit voorbeeld moeten volgen? En wat is de reden hier achter? Het mediamoment van Hoekman gaat over TikTok. Nu.nl is actief op TikTok, daar brengen ze nieuws en kunnen kinderen met Nu.nl ‘in duet’. Gert-Jaap legt uit hoe dit werkt. Is TikTok een goed medium om een ander publiek te bereiken? Er zijn veel vragen na de dood van de 24-jarige Bas van Wijk uit Badhoevedorp, die zaterdag werd doodgeschoten op een strandje bij park De Oeverlanden in Amsterdam. Wat er zich precies heeft afgespeeld op het strandje, is vooralsnog onduidelijk. Het gebeurde afgelopen zaterdag, maar het lijkt steeds groter nieuws te worden. Is hier een verklaring voor? Op Twitter is een dynamiek ontstaan waarbij demonstraties aangekondigd worden. Op sociale media klinkt het verwijt dat het te weinig in het nieuws was. Zou media terughoudend moeten zijn totdat er meer duidelijk is? Oranje: “Terughoudendheid betekent ook niet dat je er geen aandacht aan moet besteden”. Is er een bepaalde code voor, hoe hiermee om te gaan? Vandaag is het precies 5 maanden geleden dat de WHO het coronavirus als pandemie bestempelde en hoewel de politiek misschien hoopte op iets rustigere zomerperiode, moet de Tweede Kamer er deze week weer aan geloven. Morgen is er ondanks de reces een debat in de Tweede Kamer en vandaag zal het RIVM een technische briefing houden. In de Nieuwsuur-uitzending van vrijdag uitte oud-RIVM-directeur Roel Coutinho kritiek op het gebrek aan flexibiliteit bij de aanpak van de coronacrisis. Is er te weinig zelfreflectie bij het RIVM?

In het Mediaforum zitten Martha Riemsma, Bert Huisjes en Spraakmaker Jan Anton Rijsdijk. Het mediamoment van Huisjes gaat over komkommernieuws. Dat mist hij namelijk, deze zomer. Waarom zou dat volgens hem meer gedeeld moeten worden? Heeft het ontbreken van speelse onderwerpen ook te maken met het thuiswerken van redacties? Het mediamoment van Riemsma gaan over een ingezonden brief in het AD van dit weekend. Die brief maakte veel indruk op haar. Waarom? Is dit een goede manier om jongeren aan te spreken om zich aan de regels te houden? Huisjes: “Ik denk dat er maar weinig jongeren zich hier iets van aantrekken” Wat ook veel gedeeld werd dit weekend was de hashtag #geendorhout. Dit onder andere naar aanleiding van een column van Marianne Zwagerman. Zij schreef in april dat het coronavirus de zeis haalt door “het dorre hout van de samenleving”. Ze vindt dat mensen, vooral jongeren, met de huidige coronaregels te veel moeten opofferen om ouderen te beschermen, terwijl volgens haar het coronavirus vooral voor ouderen dodelijk zou zijn. In de Volkskrant gaf sprak ze dit weekend over wat die column teweeg heeft gebracht. Hoe hebben onze mediakenners dit nieuws en de dynamiek die daarna ontstond gevolgd? Groot nieuws vandaag op de voorpagina’s van zowel de Telegraaf als het AD: ‘Advocaten doorgeefluik’ en ‘Advocaten speelden Taghi geheime info door’. Politie en Openbaar Ministerie zijn in het Marengo-onderzoek gestuit op explosieve informatie over advocaten die als ’boodschappenjongens’ lijken te dienen en door de criminele organisatie van Ridouan Taghi worden betaald. Huisjes heeft bij zowel de Telegraaf als het AD gewerkt als misdaadverslaggever. Hoe kijkt hij naar dit nieuws en hoe duidt hij het? We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Nederkoorn heeft het over Rapper Lange Frans die naast complottheorieën in zijn podcast het neerschieten van Rutte besprak. De podcastaflevering waarin hij Janet Ossebaard interviewde is nu in opspraak en veel mensen verklaren de rapper voor gek. Volgens El Maroudi ontslaat een term als ‘gekkies’ deze mensen van juist van alle verantwoordelijkheid. Wat moet er gebeuren om te benadrukken dat feitelijke onjuistheden verspreid te worden? Aan tafel zitten Catherine Keyl, Hasna el Maroudi en Spraakmaker Patrick Nederkoorn. Gisteren was de persconferentie over de nieuwe coronamaatregelen. Wat is de toon van Rutte? En zijn de maatregelen streng genoeg? En hoe effectief is de persconferentie? Keren jongeren zich af van de maatregelen ook nu de besmettingen weer oplopen? Het Mediamoment van Keyl gaat over Macron. Hij beloofde de bevolking verandering en dat de noodhulp die Frankrijk gaat bieden niet in corrupte handen zal vallen. Er is veel politieke corruptie in het land en het Libanese volk krijgt al langer te maken met een falende economie. In welke context moeten we de woorden van Macron plaatsen? Verder bespreken we de nieuwe podcast van Michelle Obama. De tweede aflevering ging over BLM activisme in relatie tot de geestelijke gezondheid. Wat voor effect heeft deelnemen aan activisme op je eigen gemoedstoestand? En hoe denkt Michelle over de politieke situatie in het land? We besluiten het Mediaforum met Lennart van Dijk van het Taalteam.