Het Mediaforum
NPO Radio 1 / KRO-NCRV
Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.
Episodes
Mentioned books
Sep 17, 2020 • 24min
Hella Hueck: “Moeten we niet een soort paspoortplicht aanvragen voor sociale media?”
Hueck heeft het over drie prominente leden van het OMT die hebben aangegeven dat ze niet meer zullen reageren op agressieve tweets. Zij kregen teveel haatreacties binnenHueck vraagt zich af of het niet helpt om mensen te registreren, dat je in ieder geval weet wie de haatzaaiers zijn. Is er teveel ruimte voor nepaccounts en bots op internet? Mogen de OMT-leden dit soort reacties negeren of gaat dit ten koste van de informatievoorziening?
Aan tafel zitten Hella Hueck en Marc Chavannes en Spraakmaker Hans Aarsman.
Voor het Mediamoment van Marc Chavannes gaan we naar een betoog van Rob Wijnberg. Hij stelt dat de VS niet langer als een democratie kan worden gezien. Het is nu een ‘kleptocratie’, waarin Trump met zijn bedrijven steelt van de Amerikaanse burger. De verkiezingen zijn niet meer open, minderheden worden benadeeld bij het stemmen en je moet honderden miljoenen inbrengen om je kandidaat te kunnen stellen. Mag dit nog als nieuws worden gemeld of zijn we inmiddels gewend aan de leugens van Trump? Of is de VS té invloedrijk om te negeren?
De intocht van Sinterklaas gaat door, zonder publiek en in het geheim. Waarom heeft men ervoor gekozen om de locatie geheim te willen houden en dit vervolgens erbij te zeggen? Inspireert dit mensen niet juist om detective te gaan spelen, op zoek naar Sinterklaas? En hoe zullen de pieten omgaan met de 1,5 meter maatregel op de boot?
De algemene politieke beschouwingen zijn smullen voor alle politieke dieren. Welke onderwerpen komen aan bod? Willen we een sterke staat of moet de overheid in staat zijn om zelf aanbestedingen te doen? En hoe hebben politici zich geprofileerd de afgelopen tijd?
Sep 16, 2020 • 50min
Politiek forum met Sven Kockelmann, Kees Boonman en Floor Bremer
Het is de dag van de algemene politieke beschouwingen.
Nadat we gisteren de hoedjes, zwarte mondkapjes en de miljoenennota hebben gehad, reageert de Tweede Kamer vanochtend de plannen van het kabinet voor komend jaar. Waar komt de oppositie mee? De verkiezingscampagnes zullen doorklinken tijdens de algemene politieke beschouwingen, over een half jaar staan er verkiezingen op het programma.
Sep 15, 2020 • 23min
Joost Oranje: “Als je dat afdoet met een persofficier en een berichtje, dan heb je het echt niet begrepen”
Aan tafel zitten Wouter de Winther, Joost Oranje en Spraakmaker Henk ten Velde.
Het mediamoment van De Winther gaat over een tv-moment met Loekasjenko en Poetin. De Winther vindt de beelden fascinerend Waarom? Hoe zijn de verhoudingen tussen de twee leiders? Kun je nog spreken van steun van Poetin voor de Wit-Russische president Loekasjenko?
Oranje wil het in zijn mediamoment hebben over een moment gisteren in Nieuwsuur: Bruls nam daarin openlijk afstand van De Jonge met betrekking tot mondkapjes en het testbeleid, in gesprek met presentator Jeroen Wollaars. Want Bruls wil de testcapaciteit gebruiken voor de cruciale beroepen. Wat voor effect heeft het, dat Bruls dit publiekelijk aangeeft? Bruls gaat hiermee in tegen het landelijke beleid. Is dat niet heel verwarrend voor het publiek? Hoe kijken onze mediakenners naar het beleid en de communicatie rondom dat beleid? De Winther: “Wat mij opvalt bij Hugo de Jonge is dat er een patroon is ontstaan waarin elke keer verwachtingen worden gewekt die niet worden waargemaakt”.
Het is vandaag de 3e dinsdag van september. Traditioneel wordt alles gelekt, is er iets dat nog niet gelekt is? Verwachten onze mediakenners nog iets spannends? En kijken ze uit naar de Algemene Beschouwingen?
Het Openbaar ministerie heeft gisteren taakstraffen geëist in de racismezaak rond bedreigingen van journaliste Clarice Gargard. Tijdens een livestream op haar website werden hatelijke reacties en bedreigingen geplaatst. Geef je met deze rechtszaak een goed signaal af? Gargard zelf was er maar heel kort bij. Zij heeft geen vertrouwen meer in een eerlijk verloop van het proces. Het OM heeft de officier van justitie die het onderzoek leidde namelijk op het laatste moment vervangen, omdat er dit weekend nogal veel ophef over haar persoon was vanwege een nevenfunctie in het Meldpunt Discriminatie. Is het punt totaal overschaduwd door hoe het OM zich gedroeg? Hoe had het anders aangepakt kunnen worden?
Sep 14, 2020 • 22min
Bert Huisjes: “Ik weet niet of de humor van Lucky TV aansluit bij het RTL-publiek”
Aan tafel zitten Bert Huisjes, Tom Kleijn en Spraakmaker Martin van Rijn.
Het mediamoment van Huisjes gaat over Lucky TV. Vanavond is het voor het eerst te zien op RTL, als ‘toetje’ van Jinek. Blijven onze mediakenners hangen om dit te zien? En past deze humor bij het RTL-publiek? Heeft dit ook nog invloed op de kijkcijfers van Op1?
Voor het mediamoment van Kleijn gaan we naar de Verenigde Staten. Het interview met Bob Woodward in 60 minutes afgelopen nacht. Het was allemaal naar aanleiding van Woordwards boek Rage, over president Donald Trump. De afgelopen week is er al veel nieuws uitgelekt, zoals dat Trump al langer wist hoe gevaarlijk het coronavirus was. Zat er nog nieuws in het interview gisteren? En wat maakt zijn boek zo interessant? Interviewer Scot Pelley zegt dat een journalist eigenlijk geen oordeel moet vellen. Heeft hij hierin een punt? Kleijn: “Je moet het oordeel aan de lezer overlaten”. Heeft dit boek nog invloed op de verkiezingen?
We blijven in de Verenigde Staten, want het loopt uit de hand bij de bosbranden aan de westkust. Op sociale media gonst het van de geruchten dat branden zijn aangestoken door Antifa. Dat lokt weer knokploegen naar de regio, die wegen afsluiten op zoek naar deze vermeende brandstichters. Dit noopte de politie om deze geruchten op Facebook te ontkrachten. Tegelijkertijd werd een agent op non-actief gezet omdat hij juist in een interview een verband had gelegd tussen Antifa en de branden. Hoe desastreus is deze berichtgeving?
Tegelijkertijd introduceert de Volkskrant een project om opiniebubbels tegen te gaan. Door mensen met een totaal verschillende mening met elkaar in gesprek te laten gaan. Zou een dergelijk project ook werken in de VS?
Tot slot: grote ophef dit weekend rondom het Openbaar Ministerie. Officier van Justitie Jacobien Vreekamp kwam onder vuur te liggen toen bleek dat zij in het bestuur van een discriminatiemeldpunt heeft gezeten samen met de voorman van Kick out Zwarte Piet. In diezelfde beweging is ook rapper Akwasi actief. Akwasi werd door dezelfde officier niet vervolgd. Het OM heeft nu deze officier van een andere racismezaak gehaald, die van Clarice Gargard. Geeft het OM hiermee een dubbel signaal af? Of is dit een goede zet?
Sep 11, 2020 • 26min
Stéphane Alonso: “Als er geen foto bij een stuk staat, dan wordt het stuk minder goed gelezen”
Aan tafel zitten Stéphane Alonso, Ward Wijndelts en Spraakmaker Ilvy Njiokiktjien.
Het mediamoment van Wijndelts komt uit eigen huis. Ze zijn achter de ins-en outs van het gehackte Twitteraccount van Donald Trump gekomen. Het bleek in 2016 helemaal niet zo moeilijk om in dat Twitteraccount te komen. Waarom loont het om in onderwerpen als deze te investeren?
Voor het mediamoment van Alonso gaan we terug naar afgelopen woensdag, toen er in de kamer werd gedebatteerd over het Europees Herstelfonds. Aan het eind van het toch lange debat zet Wilders nog even een boom op over de rechtstaat in Hongarije. Wat was daar interessant aan?
Na 28 jaar bij de BNNVARA maakte Paul de Leeuw in 2018 de overstap naar RTL. Maar nu, twee jaar later, blijkt het niet te zijn geworden wat hij er van hoopte en dient hij zijn contract niet uit. De Leeuw zelf hebben we nog niet gehoord over deze stap, maar zijn verklaring werd gisteravond voorgelezen bij RTL Boulevard. In deze tijd moeten programma’s meteen scoren, past dat bij een type als Paul de Leeuw? Volgens media-expert Ron Vergouwen moest het publiek van RTL te veel wennen aan Paul de Leeuw. Hoe kijken onze mediakenners hier naar?
Een bijzonder experiment bij het festival BredaPhoto. Fotograaf Jan Hoek heeft in zijn tentoonstelling ‘Power to the Models’ het heft uit handen gegeven. De modellen mochten beslissen hoe zij op de foto wilde. Levert dit interessante fotografie op? Zien we dit vaker, dat de geportretteerde persoon meer invloed heeft op de foto en de fotograaf minder machtig is? In hoeverre ga je als fotograaf mee in de wensen van modellen? Njiokiktjien: “Ik wil met een foto een echt verhaal vertellen en niet in clichés vervallen”
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.
Sep 10, 2020 • 25min
Henrike van Gelder: “Zo’n Facebooksessie werkt de suggestie van ongefilterdheid”
Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Henrike van Gelder en Spraakmaker Kim Putters.
Het mediamoment van Van Gelder gaat over een mail die zij ontving naar aanleiding van een verhaal op de cover van Kidsweek. Het verhaal gaat over twee zwarte jongetjes in Amerika en ouders die uitleggen hoe je in deze tijd met de politie moet omgaan. Welke kritiek kwam hierop?
Het mediamoment van Ockhuysen gaat over foto’s van de bosbranden in Californië. Hij zag de foto’s op sociale media en vond het een mooi beeld, ondanks natuurlijk de schrijnende situatie erachter. Het nieuws en beelden bereiken ons via sociale media snel. Zou je deze foto dan ook nog de volgende dag in de krant plaatsen?
Om meer in gesprek met ons te komen, kritiek aan te horen hielden premier Mark Rutte en onze minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge een Facebooksessie en die ging natuurlijk over het coronavirus. Is het goed dat ze dit buiten de reguliere media doen? Van Gelder: “Zo’n Facebooksessie werkt de suggestie van ongefilterdheid; iedereen kan zijn vragen stellen en ze worden meteen beantwoord. We halen de journalisten er tussen uit, dus dit is het eerlijke verhaal”.
Beroemde rappers met groot bereik, zoals Bizzey, DJ Jean en Willie Wartaal keerden zich de afgelopen maanden tegen de maatregelen en zetten hun bereik in om hun verhaal te verspreiden. NOS op 3 maakte een video over de complotten in een crisis en dan vooral wat het doet met jongeren. Ook Kidsweek heeft een artikel gewijd aan complottheorieën. Hoe leg een complottheorie eigenlijk uit aan kinderen? Complottheorieën worden vooral online groot. Hoe gaan traditionele media hiermee om? Moet je de discussie aangaan?
Tot slot, het boek moet nog uitkomen, maar nu al heeft Watergate-schandaal journalist Bob Woodward een primeur te pakken. Donald Trump wist in het begin van dit jaar al hoe gevaarlijk het coronavirus is. Had Woodward deze informatie eerder moeten delen?
Sep 9, 2020 • 25min
Dieuwertje Kuijpers: “Wetenschap wordt nu neergezet als iets wat je aan een borreltafel bespreekt”
Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Avi Bhikhie en Spraakmaker Nina Jurna.
Het mediamoment van Kuijpers gaat over het programma Op1, waar gisteren Maurice de Hond te gast was. Volgens Kuijpers wordt ‘de wetenschap’ in het programma verkeerd neergezet. Ze legt uit wat ze daar bezwaarlijk aan vindt en wat anders zou moeten. En hoe gaat de journalistiek om met andersdenkenden?
Bij het mediamoment van Bhikhie staan we nog even stil bij het NRC-nieuws van gisteren. Daaruit bleek dat landelijke politici een toename signaleren van het aantal bedreigingen dat ze ontvangen. Bhikhie loopt zelf ook veel in Den Haag rond. Merkt hij zelf ook iets van de bevindingen van het NRC? Er is meer beveiliging gekomen door de jaren heen. Is de sfeer in Den Haag veranderd? Volgens Bhikhie keert de agressie zich ook vaker tegen journalisten. Is dit een nieuwe ontwikkeling, of is het al ouder en zien we het nu vaker in beeld?
In het verlengde hiervan hebben we het over de zaak die journalist Clarice Gargard aanspande tegen 25 mensen die haar via Facebook allerlei verwensingen deden. Vanaf maandag vinden de zittingen plaats. Gargard streamde in november 2018 op Facebook de Sinterklaasintocht en in de comments verschenen opmerkingen die varieerden van scheldpartijen tot dreigen met zwaar geweld. Kan met deze zaak een groter statement gemaakt worden? Zijn onze mediakenners zelf al eens bedreigd? Moet de rechtsstaat de journalistiek beschermen?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.
Sep 8, 2020 • 23min
Tom Kleijn: “De beelden zijn nog veel sterker dan de nuancering”
Aan tafel zitten Tom Kleijn, Mireille van Ark en Spraakmaker Hans Jaap Melissen.
Het mediamoment van Van Ark gaat over de Haagse Journalistiek in coronatijd. Morgen verschijnt het boek ‘Stilte op het Binnenhof’ geschreven door Laurens Boven en Sophie van Leeuwen. In het boek wordt inzichtelijk gemaakt hoe media en ministerie samenwerken. Welke inkijkjes geeft het boek nog meer? Welke lessen kunnen journalisten uit dit boek leren?
Voor het mediamoment van Kleijn richten we onze blik op Amerika. Donald Trump heeft om het ontslag gevraagd van een journalist bij Fox, die berichten heeft bevestigd dat Trump militairen ‘losers’ zou hebben genoemd. Dit geeft de interne rel bij Fox goed weer. Kleijn legt uit wat het verhaal is.
De krant The Guardian heeft een artikel gepubliceerd over de Black Lives Matter-protesten in Amerika. Zij publiceren gegevens waaruit blijkt dat maar liefst 93% van de protesten geheel geweldloos verloopt. Dat is in contrast met de beeldvorming die er is. Moet er meer context geschetst worden bij zulke berichtgeving? Hoe vinden journalisten het evenwicht in wat ze wel en niet laten zien? Beeldvorming is een krachtig middel. Hoe gaan we hier in Nederland mee om?
Verder hebben we het over Adam Curry. Hij gaat een nieuw platform lanceren waar alle podcasts verzameld zijn die er gemaakt worden. Met zijn ‘podcastindex.org’ wil hij de vrijheid van meningsuiting beschermen. Curry maakt zich namelijk grote zorgen over de machtsconcentratie van grote podcastplatforms zoals Spotify, iTunes en Pandora. Er is dus geen monopolie op de podcastmarkt. Waarom is er nog een platform nodig? Delen onze mediakenners de zorgen van Curry? Kleijn: “We zijn bijna niet meer gewend dat je zelf kan kiezen wat je wil, in plaats van dat een algoritme het voor je doet”.
Het NPO3-programma ‘Dertigers’ krijgt een tweede seizoen. Dat is opvallend, omdat er op tv nauwelijks naar wordt gekeken: zo’n 250.000 mensen. Maar online trekt de serie een miljoenenpubliek. Meer dan 5 miljoen mensen kijken ernaar op het moment dat het hen het zelf het beste uitkomt. Als er gesproken wordt over bezuinigingen bij de NPO wordt vaak geopperd NPO3 te schrappen. Is dit daar een bevestiging van?
Sep 7, 2020 • 25min
Paul Römer: “Je hebt een rol als presentator - je bent geen commentator, dat is een andere soort rol”
Aan tafel zitten Paul Römer, Charlotte Nijs en Spraakmaker Jim Jansen.
Het mediamoment van Nijs gaat over Goedemorgen Nederland. Dat programma is sinds vandaag weer terug op tv. Waarom is ze blij dat het er weer is?
Het mediamoment van Römer gaat over een foto uit de krant, van een man uit Indonesië die levend in een doodskist ligt. Mensen die in Jakarta worden betrapt zonder mondkapje, kunnen als straf krijgen een minuut in zo’n doodskist te liggen. De autoriteiten in Oost-Jakarta bedachten de maatregel om mensen bewust te laten nadenken over de gevolgen van hun daden. Het viel Römer op dat er veel fotografen op af kwamen. Is dit een slimme overheidscampagne?
Dan kijken we naar de nieuwe televisieprogramma’s. Kijkcijfers zeggen natuurlijk niet alles, maar wellicht had Römer, als Talpa-directeur een betere start gewenst voor de 5 Uur Show en Dit vindt Nederland? De programma’s hadden namelijk niet de beste start. Römer: “Iemand die afhaakt krijg je niet gauw meer terug, dus daar moet je mee oppassen”. Kritiek bij Dit Vindt Nederland? was onder andere dat er te veel verschillende stellingen behandeld zouden worden. Wat zijn volgens Römer verbeterpunten voor het programma? En wanneer beslis je of een nieuw programma door moet gaan of moet stoppen? Ook kijken we naar de NPO, met het nieuwe programma De Vooravond. Fidan Ekiz sprak zich onder andere uit over Geert Wilders. Moet je als host voorzichtig zijn met je mening delen? Had Renze Klamer kritischer moeten doorvragen na de uitspraken van Ekiz?
Het was dit weekend niet te missen: Sigrid Kaag, minister van Buitenlandse Zaken, is begonnen met de campagne van Sigrid Kaag, lijsttrekker van D66. De campagne begon bij Buitenhof. Is dat een goede plek om te starten? Er zijn meer ministers die nu een dubbele functie hebben: lijsttrekker en minister. Hoe ga je hier als politiek verslaggever mee om?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.
Sep 4, 2020 • 23min
Jan-Kees Emmer: “Je zult zien dat de papieren krant steeds meer een luxeproduct wordt”
Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Catherine Keyl en Spraakmaker Hans Engels.
Zou Louis van Gaal de nieuwe bondscoach worden? En hoe berichten kranten hierover? Daarover gaat het mediamoment van Emmer. Zijn oude krant, De Telegraaf is niet heel enthousiast over Van Gaal.
Het mediamoment van Keyl gaat over de mediaweek van Catherine. Ze was veel in beeld in de media deze week. Eén van die plekken waar we Keyl konden zien shinen is Dit vindt Nederland, het nieuwe opinieprogramma op SBS6. Wat is de kracht van dit programma? Hoe gaat het met de kijkcijfers? Keyl: “SBS is natuurlijk niet erg verwend met kijkcijfers, dus het valt hun allemaal mee”. En wat zouden onze mediakenners anders doen?
Journalistenvakblad Villamedia keek met hoogleraar journalisitek in Groningen Bart Brouwers naar een aantal bedrijfsmatige aspecten van de papieren krant. Over de toekomst van de papieren krant is het artikel niet zo optimistisch. Is het nog rendabel, een papieren krant? En hoe is het met de alternatieven gesteld? Zullen huis-aan-huisbladen ook steeds vaker digitaal verspreid worden? En waarom stappen kranten nog niet over naar compleet digitaal?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.


