Kennisnet-podcast

Twee jaar geleden is het havo- en vwo-eindexamenprogramma voor informatica vernieuwd, met een verfrissend perspectief op informatica-onderwijs. De eerste scholieren hebben voor de zomer van 2021 eindexamen gedaan. We staan in deze podcastaflevering stil bij het vak informatica met 2 gasten: Jos Tolboom van SLO, lid van de commissie die het eindexamenprogramma heeft ontwikkeld en Renske Weeda, docent in Nijmegen en wetenschapper. In deze podcastaflevering gaan we onder andere in op de vragen: Wat is er vernieuwd aan het vak? Wat maak de inhoud van het vak zo aansprekend? Hoe kan informatica worden getoetst? Hoe hebben de havo-scholieren van Weeda gepresteerd? Interviewer: Remco Pijpers van Kennisnet

Wat betekent het om leraar te zijn in een tijd waarin het onderwijs in een nieuw licht staat? Het nieuwe licht van intelligente technologie. Kan de filosofie helpen die betekenis scherp te krijgen? In deze podcast gaan we hierover in gesprek met filosoof Paul van Tongeren, Denker des Vaderlands. Eerst meer lezen over Van Tongeren? Lees het interview met hem in dagblad Trouw.

Basisscholen en middelbare scholen hebben ook in coronatijd gewerkt aan digitale geletterdheid en zich daar zelfs positief in ontwikkeld. Tegelijkertijd nam de ongelijkheid in digitale vaardigheden tussen leerlingen toe. Dat zijn enkele conclusies van het Praktijkonderzoek Digitale Geletterdheid van SLO en Kennisnet. In deze podcast spreken we twee mensen die bij het onderzoek betrokken waren: Lydwin van Rooyen van SLO en Nadia Demaret van Kennisnet. Liever lezen? Het rapport kun je downloaden.

Hoe moet docent-professionalisering er uit zien na de coronacrisis, in tijden van versnelde digitalisering? In deze podcast gaat Remco Pijpers daar met opleidingsdocent Mirjam van Tilburg over in gesprek. Van Tilburg waarschuwt voor een te eenzijdige nadruk op 'technisch professionalisme'. Van Tilburg is onderzoeker en docent aan de Master Kunsteducatie van Fontys Hogeschool voor de Kunsten. Ze is opgeleid als docent beeldende kunst en vormgeving en beeldend kunstenaar. Reflecterend op de crisistijd maakt ze een vergelijking tussen technisch professionalisme en kwetsbaar professionalisme. Het eerste is het rationele, instrumentele, het tweede een professionalisme van onzekerheid, niet-weten. Hoe vind je de balans? Digitalisering in het onderwijs gaat hoe dan ook door, in volle hevigheid. Met zegeningen en zorgen. Hoe kun je je daartoe als leraar verhouden? "Als we het hebben over professionaliseren, naar welke lat werken we dan toe? Hoe ziet die lat eruit in tijden van digitalisering?"

In de serie 'Onder pedagogen' gaan we met onderwijsmensen in gesprek over pedagogen en denkers die een inspiratiebron voor hen vormen. In deze podcast praten we met biologieleraar Per-Ivar Kloen over Seymour Papert. Wat kunnen we van Papert leren over de leerling in de digitale samenleving? Seymour Papert, overleden in 2016, was een Amerikaanse wiskundige en psycholoog en werkzaam als hoogleraar aan MIT, Massachusetts Institute of Technology. Hij was pionier in kunstmatige intelligentie en bedenker van de programmeertaal LOGO, de voorloper van Scratch. Kloen is docent aan De Populier in Den Haag en ook een van de grondleggers van het maakonderwijs in Nederland.

Worden publieke en onderwijswaarden als gelijkheid, menselijkheid en autonomie van leraar en leerling door digitalisering bevorderd? Of worden ze bedreigd? En hoe kunnen we zorgen dat digitalisering de waarden van het onderwijs versterkt in plaats van beperkt? In deze podcast praat Kennisnet-adviseur Erwin Bomas hierover met Rien Spies, onderwijsbestuurder bij stichting Agora: een stichting voor bijzonder primair onderwijs met 24 scholen in de Zaanstreek.

Wat kunnen we leren van pedagogen die niet meer leven, over de leerling in de digitale samenleving? Dat is het vertrekpunt in de podcast-serie 'Onder pedagogen'. In deze aflevering praten we met onderwijskundige Jimke Nicolai over Célestin Freinet, een Franse pedagoog, die leefde van 1896 tot 1966. Freinet vond dat het alledaagse leven van leerlingen centraal moet staan in het onderwijs. Hij introduceerde de drukpers in de school om zijn leerlingen zo de kracht van het geschreven woord te leren inzien en omdat hij enorm hechtte aan de vrijheid van meningsuiting. Wat zou Freinet doen met een smartphone als hij nog geleefd zou hebben? Meer over Jimke Nicolai op zijn website www.levendleren.nl. Meer over Freinet Onderwijs: www.freinetvereniging.eu

In het onderwijs wordt steeds meer data verzameld. Daar kunnen scholen en mbo-instellingen interessante inzichten uit halen. Bijvoorbeeld welke programma's nu echt bijdragen aan een goed leerresultaat. Of inzicht in welke leerlingen of studenten met bepaalde achtergrondkenmerken (denk aan eerdere schooluitval, sociale omstandigheden of bepaalde demografische gegevens) veel vaker vroegtijdig uitvallen. Met die kennis kan er worden gehandeld. In het belang van de instelling en in het belang van de student. Maar die belangen kunnen tegenstrijdig zijn. Wat een onderwijsinstelling goed kan achten, kan door een student of leerling heel anders worden ervaren. Erwin Bomas van Kennisnet gaat hierover in gesprek met Wim van de Pol, bestuurder bij ROC Noorderpoort, en zijn collega Albert Vlaardingerbroek, programmadirecteur bij ROC Noorderpoort. Deze podcast is een samenwerking tussen saMBO-ict en Kennisnet.

Wat doe je als digitalisering je voor dilemma's stelt? Welke afweging maak je? ROC Friese Poort moest zo'n afweging maken. De MBO-instelling leert studenten omgaan met digitale afleiding. "Bij het vormen van een digitaal moreel kompas hoort ook dat je denkt aan je gezondheid, dus je smartphone op stil zet als je dat wilt," aldus Renze Tjoelker, practor digitale weerbaarheid. Tegelijkertijd stelde de ROC de studenten juist bloot aan digitale afleiding. Meijerink: "Voor de veiligheid van onze systemen vroegen we onze studenten om na het invoeren van hun gebruikersnaam en wachtwoord, de aanmelding te bevestigen op de smartphone. Hiervoor hebben studenten de smartphone nodig. Tijdens de les. Wat is dan belangrijker: de veiligheid van het schoolsysteem, of de rust van de student?" In deze podcast - een samenwerking tussen saMBO-ict en Kennisnet - vertellen Meijerink en Tjoelker welke afweging zij maakten.

ROC van Twente maakt werk van digital burgerschap: studenten leren zich kritisch te verhouden tot digitale technologie, beroepsmatig en in hun persoonlijk leven. Maar welk digitaal voorbeeldgedrag vraagt dat van de mbo-instelling zelf, bijvoorbeeld bij dataprofiling? Hoe kritisch zijn mbo's tegenover het eigen (digitale) handelen? Remco Pijpers, expert op het gebied van digitale geletterdheid en ethiek bij Kennisnet, gaat hierover in gesprek met bestuurder Trudy Vos en Laurence Guérin, practor burgerschap. Vos en Guérin vertellen in deze aflevering hoe zij naar balans zoeken. Deze podcast is een samenwerking tussen saMBO-ict en Kennisnet.